चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
सत्य जपण्यासाठी जागरूकता
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष अ)
येशूने जमलेल्या लोकांना आणखी एक दाखला सांगितला: “स्वर्गराज्याची तुलना आपल्या शेतात चांगले बी पेरणाऱ्या एका माणसाशी करता येईल. सर्व जण झोपले असताना त्याचा शत्रू आला, गव्हात सगळीकडे तणाचे बी पेरून निघून गेला. पीक वाढले आणि त्याला दाणे आले, तेव्हा तणही दिसू लागले.” मत्तय 13:24–26
येशूच्या काळातील लोकांना हा दाखला सहज समजला असता. एखाद्याचा सूड घेण्यासाठी त्याच्या गव्हात ‘कॉकल’ नावाच्या तणाचे बी पेरणे ही शत्रूंची नेहमीची रीत होती. कॉकल वाढू लागले की दाणे धरेपर्यंत ते अगदी गव्हासारखे दिसे. ते गव्हात मिसळले गेले आणि खाल्ले, तर खूप मळमळ होई. म्हणून ज्यांना शत्रू असत, असे शेतकरी पेरणीनंतर आपल्या शेतांवर पहारा देण्यासाठी नोकर ठेवत. त्यामुळे या दाखल्यावरून दिसते की पहारा देण्याची जबाबदारी असलेल्या नोकरांनी आपले कर्तव्य पार पाडले नाही.
या दाखल्याचा अर्थ उलगडताना येशू म्हणतो, “चांगले बी पेरणारा मनुष्यपुत्र आहे; शेत म्हणजे जग, आणि चांगले बी म्हणजे राज्याची मुले. तण म्हणजे त्या दुष्टाची मुले, आणि ते पेरणारा शत्रू म्हणजे सैतान. कापणी म्हणजे युगाचा अंत, आणि कापणी करणारे म्हणजे देवदूत” (मत्तय 13:37–39). सत्यात बेमालूमपणे असत्य मिसळणे ही त्या दुष्टाची नेहमीची युक्ती आहे. एखादे गंभीर आणि उघड असत्य त्याने मांडले, तर अनेक जण ते सरळ नाकारतील, हे त्याला माहीत आहे. म्हणून तो चुकीच्या कल्पना हळूहळू आणि आडून सुचवतो, जेणेकरून लोक त्या सहज खऱ्या मानतील. अशा रीतीने तो फूट आणि गोंधळ निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतो. म्हणून ‘त्या दुष्टाची मुले’ म्हणजे सैतानाच्या प्रभावाखाली असलेले या जगातील लोक, तसेच आपल्या जीवनात आणि ख्रिस्तसभेत गोंधळ पेरू पाहणारे दुरात्म्यांचे थवे, असा अर्थ घेता येतो.
या दाखल्यावर प्रार्थनापूर्वक चिंतन करण्याचा एक मार्ग म्हणजे शेताची राखण करण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर सोपवली आहे, त्या नोकरांपैकी आपण एक आहोत, असे समजणे. शेत म्हणजे जग असल्यामुळे त्या दुष्टाचे असत्य फोफावू न देणे हे आपल्या सर्वांचे कर्तव्य आहे. त्यासाठी आपल्या निदर्शनास येणाऱ्या सर्वांत गंभीर चुकांना आपण नक्कीच विरोध केला पाहिजे. उदाहरणार्थ, गर्भातील बालकाच्या प्रतिष्ठेचे रक्षण झाले पाहिजे आणि गर्भपाताची सैतानी प्रथा थांबली पाहिजे. शिवाय, आपल्या काळातील गंभीर चुकांपासूनच नव्हे, तर सहज लक्षातही न येणाऱ्या चुकांपासून ख्रिस्तसभा, आपले समुदाय, मित्र आणि कुटुंबे यांचे रक्षण करण्यासाठी आपण प्रयत्न केले पाहिजेत. उदाहरणार्थ, ख्रिस्तसभेत अनेकदा संघर्ष आणि गोंधळ निर्माण होतात. अशी फूट ही त्या दुष्टाने पेरलेल्या, सहज न ओळखता येणाऱ्या असत्यांचाच एक भाग आहे.
आपले आत्मेही त्या सुपीक जमिनीसारखे आहेत, हे आपण लक्षात घेतले पाहिजे. देवाचे वचन आपल्यात पेरले गेले आहे, यात शंका नाही; पण अनेकदा आपण सहज लक्षात न येणाऱ्या चुकीच्या कल्पना खऱ्या मानतो. त्यातून मनात संघर्ष, पाप आणि गोंधळ निर्माण होतात. म्हणून आपल्या ख्रिस्तसभेच्या अधिकृत शिकवणीवर आणि संतांच्या शिकवणीवर आधार ठेवून या असत्यांपासून आपल्या आत्म्यांचे रक्षण करण्यासाठी आपण सदैव जागरूक राहिले पाहिजे.
आपल्या जगात, चर्चमध्ये आणि स्वतःच्या आत्म्यात पेरल्या गेलेल्या असत्याच्या बीजावर सतत नजर ठेवणे आणि जागरूक राहणे हे तुमचे पवित्र कर्तव्य आहे. आज त्यावर चिंतन करा. जागरूक राहणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. दुष्ट सैतान नेहमीच संधीच्या शोधात असतो. या दाखल्याचा एक मुख्य संदेश आपल्याला आत्मसात करायचा असेल, तर देवाने प्रकट केलेल्या सर्व गोष्टी जपायला आणि त्यांचे रक्षण करायला, तसेच केवळ सत्यालाच दृढपणे धरून राहायला आपण शिकले पाहिजे.
हे देवाच्या गौरवशाली वचना, तू आमच्या जगात, तुझ्या चर्चमध्ये आणि माझ्या जीवनात सत्याचे बीज पेरले आहेस. तुझे वचन मी नेहमी ऐकावे आणि त्याला मनापासून प्रतिसाद द्यावा. दुष्ट सैतानाची अनेक असत्येही मला उघड करून दाखव, म्हणजे मी ती पूर्ण मनाने नाकारू शकेन. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
उत्कटता आणि दृढनिश्चय
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष ब)
तो नावेतून उतरला तेव्हा त्याला मोठा जनसमुदाय दिसला. त्याला त्यांचा कळवळा आला, कारण ते मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे होते. मग तो त्यांना अनेक गोष्टी शिकवू लागला. मार्क 6:34
येशू आणि बारा प्रेषित यांनी खूप परिश्रम घेतले होते. ते बारा जण आपल्या कार्यासाठी आसपासच्या अनेक गावांत गेले होते. तिथे त्यांनी उपदेश केला, आजाऱ्यांना बरे केले आणि भुते घालवली. आपले कार्य पूर्ण झाल्यावर ते येशूकडे परतले आणि त्यांनी जे काही केले होते ते सर्व त्याला सांगितले. तेव्हा येशूने त्यांना म्हटले, “तुम्ही एकांत ठिकाणी चला आणि थोडी विश्रांती घ्या.” पण ते नावेतून निघाल्याचे लोकांना कळले. येशू आणि ते बारा जण पोहोचण्यापूर्वीच लोक घाईघाईने गालील सरोवराच्या पलीकडच्या तीरावर पोहोचले.
वर उद्धृत केलेल्या उताऱ्यात, येशू आणि ते बारा जण नावेतून उतरले तेव्हा लोकसमुदायाला पाहून येशूच्या मनात काय उमटले, हे आपल्याला दिसते. थोडी विश्रांती मिळावी म्हणून ते सगळे मिळून एका शांत ठिकाणी जाऊ पाहत होते; पण लोकांनी त्यांच्याबरोबर राहण्याचा निर्धार केला होता. बारा प्रेषितांसोबत काही वेळ शांततेत घालवण्याचा आपला बेत लोकांमुळे फसला, याचा येशूला अर्थातच राग आला नाही. उलट, त्याला त्यांचा कळवळा आला. लोकांना आणखी शिकण्याची भूक होती आणि ते “मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे” होते, हे त्याने ओळखले. म्हणून येशूने लगेच आपल्या शिकवणीने त्यांची भूक भागवायला सुरुवात केली.
या उताऱ्यात चिंतन करण्यासारखी एक गोष्ट म्हणजे जमलेल्या लोकांचे वर्णन “मोठा जनसमुदाय” असे केले आहे. मार्कच्या शुभवर्तमानातील पुढच्या उताऱ्यावरून आपल्याला कळते की, लोकांना अनेक गोष्टी शिकवल्यानंतर येशूने मासे आणि भाकरी वाढवण्याचा चमत्कार केला आणि स्त्रिया व मुले यांची गणना न करता 5,000 पुरुषांना जेवू घातले. त्या काळी प्रौढ पुरुषांचे स्त्रिया व मुले यांच्याशी असलेले प्रमाण किमान 5:1 होते, असा अंदाज आहे. हे लक्षात घेतले तर तिथे 25,000 पर्यंत लोक जमले असावेत. गालील सरोवराकाठी एका आडवळणाच्या ठिकाणी उत्स्फूर्तपणे जमलेल्या लोकांसाठी ही संख्या प्रचंड होती. विशेष म्हणजे, त्या काळी कफर्णहूममध्ये केवळ 1,500 च्या आसपास लोक राहत होते, असा अंदाज आहे. आपल्या प्रभूकडे लोक फार दूरदूरहून लोटले होते.
एवढ्या मोठ्या संख्येने लोक उत्स्फूर्तपणे जमले, यावरून येशूने कितीतरी लोकांच्या हृदयात कशी भूक जागवली होती, हे दिसते. त्यांच्यापैकी काहींनी येशूचे बोलणे आधीच ऐकले होते आणि त्याचे चमत्कारही पाहिले होते. इतर काही जण आसपासच्या गावांतले होते, जिथे बारा प्रेषितांनी नुकताच उपदेश केला होता. पवित्र आत्म्याच्या सामर्थ्याने त्या बारा जणांनी येशूविषयी स्पष्टपणे आणि मनाला पटेल अशा रीतीने सांगितले होते. अनेकांनी त्यांच्या उपदेशाला प्रतिसाद दिला, कारण त्यांना आपल्या प्रभूविषयी अधिक जाणून घ्यायचे होते.
एवढ्या लोकांच्या उत्साहावर चिंतन करताना, येशूविषयी तुम्हाला स्वतःला किती उत्साह वाटतो, याचा विचार करा. त्या पहिल्या अनुयायांच्या मनात जी तळमळ आणि उत्कटता होती, त्याच तळमळीने तुम्ही येशूचा शोध घेता का? की कधीकधी तुमची उत्कटता आणि उत्साह कमी पडतात, असे तुम्हाला जाणवते? आपल्या प्रभूचा शोध घेण्यासाठी या मोठ्या जनसमुदायाने दाखवलेली उत्कटता आणि दृढनिश्चय आपणा सर्वांना प्रेरणा देणारे आणि आत्मपरीक्षण करायला लावणारे ठरावेत.
आज या मोठ्या जनसमुदायाचे चिंतन करा. आपणही त्या लोकांमध्ये सामील झालो आहोत, अशी कल्पना करा. प्रेषितांच्या उपदेशाने तुमच्या मनाला इतका स्पर्श झाला आहे की येशूच्या पवित्र शिकवणीने आपल्या आत्म्याचे पोषण व्हावे, या एकाच ध्येयावर तुमचे सारे लक्ष केंद्रित झाले आहे, असे मनात आणा. आपण असे वागू, ही कल्पना करणे कठीण वाटत असेल, तर आपल्या जीवनात येशूविषयी अधिक उत्कटतेची गरज असू शकते, हे नम्रपणे मान्य करा. या पवित्र इच्छा तुमच्यात जागृत व्हाव्यात म्हणून प्रार्थना करा आणि ही उत्कटता वाढवण्यासाठी तुम्हाला जे काही शक्य आहे ते करा.
हे माझ्या दयाळू प्रभू, तुझे ऐकण्यासाठी आणि तुझ्या पवित्र वचनाने आपल्या आत्म्याचे पोषण व्हावे म्हणून लोक मोठ्या संख्येने तुझा शोध घेत आले. तुझ्या सहवासात राहण्याची तीव्र तळमळ त्यांच्या मनात होती आणि तू त्यांना अपार दयेने प्रतिसाद दिलास. तशीच उत्कटता आणि तुझ्या सहवासाची तळमळ माझ्या हृदयात भर. हे प्रभू, मला शिकव, माझ्या आत्म्याचे पोषण कर आणि मला तुझ्या जवळ ओढून घे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
उदार मनाने सेवा करणे
सामान्य काळातील सोळावा रविवार (वर्ष क)
येशू एका गावात गेला. तेथे मार्था नावाच्या एका स्त्रीने त्याचे स्वागत केले. तिला मरिया नावाची एक बहीण होती. ती प्रभूच्या चरणांशी बसून त्याचे बोलणे ऐकत होती. लूक 10:38–39
येशूचे स्वागत मार्थाने केले, पण त्याच्या चरणांशी बसून त्याचे बोलणे ऐकणारी मरिया होती, ही गोष्ट लक्षात घेण्यासारखी आहे. पुढे कथेत आपल्याला दिसते की मार्थाने पाहुणचाराची जबाबदारी गांभीर्याने घेतली होती; ती जेवण तयार करण्यात फार गढून गेली होती. पण मरियेला मात्र आपल्या प्रभूकडूनच एका वेगळ्या प्रकारच्या पाहुणचाराची गरज होती, असे दिसते. येशूची शारीरिक भूक भागावी म्हणून मार्था जेवण तयार करत होती, तर आपली आध्यात्मिक भूक भागावी म्हणून मरिया प्रभूकडून आध्यात्मिक अन्न मिळवू पाहत होती. विशेष म्हणजे, मार्थाने उदार मनाने आणि मेहनतीने जेवण तयार केले, म्हणूनच तिच्या बहिणीला ज्या आध्यात्मिक अन्नाची आस होती, ते तिला मिळू शकले.
ही कथा वाचताना, मार्थाने आपल्या बहिणीविषयी येशूकडे तक्रार केली म्हणून आपण सहजच तिला दोष देऊ शकतो. तिच्या शब्दांतून तिची खंत स्पष्ट जाणवते: “प्रभू, माझ्या बहिणीने सगळे वाढप माझ्या एकटीवर सोडले आहे, याची तुला काळजी नाही का? तिला मला मदत करायला सांग.” मार्था कदाचित थोडी अधीर झाली असेल, पण येशूने तिला सौम्यपणे तिची चूक दाखवून दिली. “मार्था, मार्था, तू पुष्कळ गोष्टींची काळजी करतेस आणि त्यांमुळे अस्वस्थ होतेस. पण गरज एकाच गोष्टीची आहे. मरियेने अधिक चांगला भाग निवडला आहे, आणि तो तिच्याकडून काढून घेतला जाणार नाही.” तो “अधिक चांगला भाग” कोणता? तो म्हणजे मरिया प्रार्थनाभावाने येशूकडे देत असलेले लक्ष. तिला त्याच्या शिकवणीची भूक होती, आणि येशूने तिला थेट तिच्याशी बोलून, अतिशय प्रेमाने ती शिकवण दिली. येशूसमोर बसलेल्या मरियेचे हे सुंदर चित्र चिंतन करण्यासारखे आहे आणि आपल्या स्वतःच्या प्रार्थनेसाठीही ते एक आदर्श आहे. पण मरियेला अशी प्रार्थना करता यावी यासाठी मार्थाने बजावलेली भूमिकाही महत्त्वाची आहे.
मार्था पाहुणचाराची कामे तत्परतेने करत होती, म्हणून मरियेला येशूच्या चरणांशी मोकळेपणाने बसता आले. आपल्या प्रभूकडून मरियेला आध्यात्मिक अन्न मिळत आहे हे पाहून मार्थाला आनंद झाला असता आणि तिने मरियेला येशूच्या चरणांशी तसेच बसू दिले असते, तर कदाचित ती तिची सर्वांत योग्य प्रतिक्रिया ठरली असती. हे मार्थाच्या लक्षात आले असते, तर तिने आपले काम शांतपणे चालू ठेवले असते, जेणेकरून तिच्या बहिणीला येशूचे बोलणे ऐकत राहता आले असते. पण मार्थामुळे तिच्या बहिणीच्या या पवित्र क्षणात व्यत्यय आला, तरी एक गोष्ट खरी आहे: सुरुवातीला मार्थाने जेवण तयार करण्याचे काम तत्परतेने केले, म्हणूनच मरियेला येशूबरोबर काही वेळ एकांतात घालवता आला.
त्याचप्रमाणे कुटुंबात किंवा समुदायात करावी लागणारी रोजची साधीसुधी कामे करण्याच्या अनेक संधी आपल्या प्रत्येकाला आयुष्यात मिळतील. प्रत्येकाने आपापल्या वाट्याचे काम सारख्याच प्रमाणात केले नाही, तर तो अन्याय आहे, असे आपल्याला सहज वाटू शकते. पण सगळ्यांचे वाटे सारखे आहेत की नाहीत, यावर आपले लक्ष नसावे. खरे प्रेम, विशेषतः कुटुंबात, म्हणजे आपल्या सभोवतालच्या लोकांचे जीवन अधिक चांगले करण्याच्या संधींना सर्वांत आधी महत्त्व देणे. उदाहरणार्थ, घरातल्या इतरांना तेथे अधिक प्रसन्न वाटावे म्हणून घर स्वच्छ करण्यासाठी थोडा जास्त वेळ दिला, तर त्यामुळे कौटुंबिक जीवन अधिक आनंदी होते. किंवा कुटुंबीयांसाठी किंवा मित्रांसाठी छान जेवण बनवण्यात काही तास घालवले, तर सगळ्यांना एकत्र आनंदाने वेळ घालवण्याची संधी मिळू शकते. इतरांसाठी आपण घेतलेले कष्ट आणि दाखवलेली उदारता, विशेषतः कौटुंबिक जीवनात, किती प्रकारे फलदायी ठरू शकतात, याची ही असंख्य उदाहरणांपैकी केवळ दोन उदाहरणे आहेत.
आज या दोघींचे आणि येशू त्यांच्या घरी आला तेव्हा प्रत्येकीला मिळालेल्या वेगळ्या पाचारणाचे चिंतन करा. एकीला प्रभूच्या चरणांशी बसून त्याच्याकडून आध्यात्मिक अन्न घेण्याचे पाचारण मिळाले. दुसरीला आपल्या बहिणीला ते आध्यात्मिक अन्न सहज मिळावे म्हणून कष्ट करण्याचे पाचारण मिळाले. ही दोन्ही पाचारणे महत्त्वाची आहेत, हे लक्षात ठेवा. म्हणून काही प्रसंगी देव तुम्हाला मार्थेसारखे वागण्यास बोलावत असेल, तर त्यात आनंद माना आणि अनेक प्रकारे सेवा करण्यासाठी मन लावून कष्ट करा. काही प्रसंगी देव तुम्हाला मरियेसारखे वागण्यास बोलावत असेल, तर त्या क्षणांचा आनंद घ्या आणि आपल्या प्रभूच्या चरणांशी प्रार्थनाभावाने बसा, त्याच्या पवित्र वचनांतून आध्यात्मिक अन्न घ्या.
हे माझ्या प्रेमळ प्रभू, तू मार्था आणि मरिया यांच्या घरी आलास, तेव्हा तू मरियेला तुझ्या वचनाने आध्यात्मिक अन्न दिलेस आणि मार्थालाही तिची चूक सौम्यपणे दाखवून देत आध्यात्मिक बळ दिलेस. या दोघींबद्दल आणि प्रेम व सेवा कशी करावी हे त्या आपापल्या परीने मला शिकवतात, याबद्दल मी तुझे आभार मानतो. इतरांची सेवा मी नेहमी तत्परतेने करावी आणि जेव्हा जेव्हा तू मला तुझ्या चरणांशी प्रार्थनेत बसायला बोलावतोस, तेव्हा प्रत्येक क्षण मी मनापासून स्वीकारावा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
देवाच्या ज्ञानाचा शोध
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा सोमवार
न्यायाच्या दिवशी दक्षिणेची राणी या पिढीबरोबर उठेल आणि तिला दोषी ठरवील, कारण शलमोनाचे ज्ञान ऐकण्यासाठी ती पृथ्वीच्या टोकापासून आली होती; आणि पाहा, येथे शलमोनापेक्षाही श्रेष्ठ असे काही आहे.” मत्तय 12:42
या उताऱ्यात येशू शेबाच्या राणीचा उल्लेख करतो. शलमोन राजाला भेटण्यासाठी तिने दक्षिण अरबी प्रदेशातून सुमारे 1,400 मैलांचा प्रवास केला. शेबाचे राज्य बहुधा आजच्या येमेनमध्ये किंवा इथिओपियामध्ये होते. राणीने शलमोनाची संपत्ती आणि त्याचे ज्ञान यांविषयी बरेच ऐकले होते. आपण ऐकलेले सर्व खरे आहे का, हे तिला पाहायचे होते. म्हणून तिने एवढा लांबचा प्रवास केला आणि परंपरेनुसार ती सुमारे सहा महिने त्याच्याकडे राहिली. त्याच्या सहवासात राहिल्यावर ती फार प्रभावित झाली आणि तिने त्याला सोने, मसाले आणि मौल्यवान रत्ने भेट म्हणून दिली. ती त्याला म्हणाली, “मी इथे येऊन स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिले, तेव्हाच ऐकलेल्या गोष्टींवर माझा विश्वास बसला. मला तर यातले अर्धेही सांगितले गेले नव्हते. तुमचे ज्ञान आणि समृद्धी यांविषयी मी जे ऐकले होते, त्याहून ते कितीतरी अधिक आहे” (1 राजे 10:7).
शलमोनाचा या परदेशी राणीवर खोल प्रभाव पडला. तिने केलेला प्रवास, तिने दिलेल्या भेटवस्तू आणि तिचे शब्द यांतून तिला त्याच्याविषयी वाटणारा गाढ आदर आणि कौतुक दिसून येते. या कथेतून येशू एक साधे सत्य दाखवून देतो: तो स्वतः शलमोनापेक्षा कितीतरी महान आहे. त्यामुळे राणीने शलमोनाला जो मान दिला, त्याहून कितीतरी अधिक मान येशूला दिला पाहिजे. पण येशू हेही स्पष्ट करतो की अंतिम न्यायाच्या वेळी ही राणी उठून शास्त्री आणि परुशी यांना दोषी ठरवील, कारण त्यांना येशूचे ज्ञान आणि त्याचे राजेपण ओळखता आले नाही. उलट, येशू कोण आहे हे सिद्ध करणारे चिन्ह आणि पुरावा मागण्यासाठी ते त्याच्याकडे आले.
शेबाच्या राणीचे उदाहरण आपल्या जीवनात खऱ्या प्रेरणेचा स्रोत ठरले पाहिजे. ती स्वतः सामर्थ्यवान आणि धनवान होती, तरीही शलमोनाकडून शिकण्याची आणि देवाने त्याला दिलेल्या महान ज्ञानाचा लाभ घेण्याची तिची इच्छा होती. तिच्या उदाहरणाने प्रेरित होऊन आपण दररोज आपल्या प्रभूकडे वळण्यासाठी आणि त्याचे ज्ञान मिळवण्यासाठी शक्य ते सर्व केले पाहिजे.
येशूचे ज्ञान आपल्यापर्यंत अनेक मार्गांनी पोहोचते. जीवनातील सर्वांत महत्त्वाचे धडे आपल्याला शुभवर्तमानांतून मिळतात; म्हणून त्यांना विशेष महत्त्व आहे. वैयक्तिक प्रार्थना, संतांचे जीवनचरित्र वाचणे आणि आपल्या ख्रिस्तसभेच्या शिकवणुकीचा अभ्यास करणे हेही देवाने दिलेले ज्ञान आत्मसात करण्याचे आवश्यक मार्ग आहेत. देवाच्या ज्ञानात वाढण्यासाठी तुमच्यासमोर असलेल्या अनेक मार्गांचा विचार करताना शेबाच्या राणीच्या उदाहरणातून प्रेरणा घ्या. तिच्यासारखी तळमळ तुमच्यात आहे का? पवित्र ज्ञान मिळवण्यासाठी भरपूर वेळ द्यायला आणि खूप प्रयत्न करायला तुम्ही तयार आहात का? शलमोनाकडे जाण्याची तिला जशी ओढ होती, तशीच ओढ तुम्हाला येशूकडे जाण्याची आहे का?
पवित्र ज्ञानाच्या या शोधात आळस हा सर्वांत मोठ्या अडथळ्यांपैकी एक आहे. विचार करावा लागत नाही अशा गोष्टींत मन गुंतवणे दिवसेंदिवस सोपे होत आहे. अनेक जण दूरदर्शन, संगणक किंवा मोबाईलच्या पडद्यासमोर सहज कित्येक तास घालवतात आणि आपला मौल्यवान वेळ व शक्ती वाया घालवतात. देवाविषयीची तळमळ आणि श्रद्धेतील अनेक सत्यांचा शोध हाच आपल्या जीवनातील आळसावर उपाय ठरला पाहिजे. ही सत्ये जाणून घेण्याची इच्छा आपल्याला असली पाहिजे. ही पवित्र इच्छा आपल्यामध्ये वाढावी म्हणून आपण शक्य ते सर्व केले पाहिजे.
शलमोनाचे ज्ञान मिळवण्यासाठी या राणीने केलेल्या दीर्घ प्रवासावर आज चिंतन करा. तिच्यासारखी तळमळ तुमच्यात दिसते का आणि देवाचे ज्ञान मिळवण्यासाठी तुम्ही किती मन लावून प्रयत्न करता, हे तपासा. जिथे तुम्ही कमी पडता, तिथे तिच्या उदाहरणातून प्रेरणा घ्या. येशू शलमोनापेक्षा कितीतरी पटींनी श्रेष्ठ आणि ज्ञानी आहे. प्रार्थना आणि पवित्र शिकवणुकीचा अभ्यास यांद्वारे त्याच्यापर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग आपल्यासाठी पूर्णपणे खुला आहे. तुम्ही दृढ निश्चयाने आपल्या प्रभूकडे जाणारा हा पवित्र प्रवास केलात, तर शास्त्री आणि परुशी यांच्या न्यायाच्या दिवसापेक्षा तुमचा न्यायाचा दिवस वेगळा असेल: तो तुमच्यासाठी गौरवाचा दिवस ठरेल.
हे सर्व ज्ञानाच्या प्रभू, तू सर्वांत ज्ञानी राजांपेक्षाही अनंत पटींनी महान आहेस आणि माझ्या कल्पनेपलीकडे तुझे वैभव आहे. हे प्रिय प्रभू, मला असा उत्कट उत्साह दे की मी जिवापाड तुझा शोध घेईन आणि दररोज तुझ्याकडे वाटचाल करीन. माझ्या प्रार्थनेला आणि अभ्यासाला दिशा दे, जेणेकरून मला तुझे ज्ञान लाभेल आणि तू स्वतः मला लाभशील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
पित्याच्या इच्छेचे पालन
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा मंगळवार
“माझी आई कोण? माझे भाऊ कोण?” मग आपल्या शिष्यांकडे हात करून तो म्हणाला, “पाहा, ही माझी आई आणि हे माझे भाऊ. कारण जो कोणी माझ्या स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागतो, तोच माझा भाऊ, माझी बहीण आणि माझी आई आहे.” मत्तय 12:48–50
येशू एका घरात शिकवत होता. तेथे जमलेल्या लोकांना त्याने हे प्रश्न विचारले. त्याची आई आणि भाऊ घराबाहेर आले होते आणि त्याच्याशी बोलण्याची त्यांची इच्छा होती. सर्वप्रथम, हे लक्षात घ्यावे की प्राचीन हिब्रू, अरामी आणि इतर भाषांमध्ये “भाऊ” या शब्दाचा अर्थ केवळ सख्खे भाऊ असा नव्हता. चुलत भावांसारख्या विस्तारित कुटुंबातील इतर नातेवाइकांसाठीही तोच शब्द वापरला जाई. त्यामुळे येशूची आई आणि त्याचे काही पुरुष नातेवाईक त्याला भेटायला आले होते, हे स्पष्ट होते.
या संधीचा उपयोग करून येशू जमलेल्या लोकांना देवाच्या कुटुंबाविषयी आणखी शिकवतो. स्वर्गातील पित्याच्या इच्छेप्रमाणे वागल्यानेच आपण त्याच्या कुटुंबाचे सदस्य होतो, असे तो स्पष्ट सांगतो. अशा रीतीने येशूच्या दृष्टीने कुटुंब हे रक्ताच्या नात्यांपुरते मर्यादित नाही. आपली इच्छा पित्याच्या इच्छेशी जुळवून जे त्याच्याशी आध्यात्मिकरीत्या एकरूप होतात, त्या सर्वांचा त्याच्या कुटुंबात समावेश होतो.
हे समजून घेणे विशेष महत्त्वाचे आहे, कारण यातून आपण खरे कोण आहोत हे आपल्याला कळते. आपण त्याच्या कुटुंबाचा भाग असावे, अशी देवाची इच्छा आहे. आपण कोण व्हावे म्हणून त्याने आपल्याला बोलावले आहे, हेही आपण समजून घ्यावे अशी त्याची इच्छा आहे. पित्याची मुले, ख्रिस्ताचे भाऊ आणि बहिणी, इतकेच नव्हे तर आध्यात्मिक अर्थाने आपल्या प्रभूच्या माता आणि पिता होण्यासही आपल्याला बोलावले आहे. पित्याच्या इच्छेचे पालन करून आपण प्रभूला या जगात आणतो, या अर्थाने आपण त्याच्या माता आणि पिता होतो.
अगदी लहान वयापासूनच मुलांना आपण कुणाचे तरी आहोत, असे वाटावेसे वाटते. त्यांना मित्र हवे असतात, इतरांनी आपल्याला सामावून घ्यावे असे वाटते आणि त्यांना इतरांशी नाती जोडायची असतात. आपण निर्माण झालो त्या क्षणापासूनच देवाने ही उपजत इच्छा आपल्या अंतःकरणात ठेवली आहे. आपण कोण आहोत, याचा ती एक मूलभूत भाग आहे. देवाच्या कुटुंबाचे आध्यात्मिक सदस्य झाल्यानेच ही इच्छा पूर्णपणे तृप्त होऊ शकते.
मैत्रीची आपल्याला किती ओढ आहे, याचा क्षणभर विचार करा. अनेकदा दोन जिवलग मित्र एकमेकांना भाऊ किंवा बहीण मानतात आणि तसेच संबोधतात. मैत्रीचे नाते आपल्याला खोल समाधान देते, कारण अशा नात्यांसाठीच आपली निर्मिती झाली आहे. पण खरी मैत्री आणि आध्यात्मिक कुटुंबाची खरी नाती यांतून सर्वांत शुद्ध समाधान तेव्हाच मिळते, जेव्हा ती नाती पित्याच्या इच्छेशी आपल्या एकरूपतेतून निर्माण होतात. तुम्ही आणि दुसरी व्यक्ती, दोघेही पित्याच्या इच्छेशी एकरूप असता, तेव्हा तुमच्यात कुटुंबाचे असे नाते जुळते की जे अंतःकरणाच्या अगदी खोलवर समाधान देते. हे नाते आपल्याला इतर ख्रिस्ती बांधवांशीच जोडत नाही, तर या शुभवर्तमानाच्या उताऱ्यात येशू सांगतो त्याप्रमाणे, त्याच्याशीही अतिशय जवळून जोडते.
आज येशूच्या या शब्दांवर मनन करा. ते जणू तुम्हाला दिलेले आमंत्रण आहे, असे समजा. येशू तुम्हाला आपल्या कुटुंबात सामील होण्यासाठी बोलावत आहे. तुम्ही त्या कुटुंबाचा भाग व्हावे, अशी त्याची इच्छा आहे. तुमची खरी ओळख त्याच्यामध्ये तुम्हाला सापडावी, असे त्याला वाटते. पित्याच्या इच्छेचे पूर्णपणे पालन करण्याचा प्रयत्न करताना, त्याची इच्छा आचरणात आणण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या इतरांशी असलेल्या तुमच्या नात्यांवर याचा काय परिणाम होतो, याचाही विचार करा. तुम्ही सर्वजण देवाच्या आज्ञेत राहता, त्यातून निर्माण होणाऱ्या नात्यांचा आनंद घ्या आणि मनापासून कृतज्ञ राहून ती नाती जपा.
हे माझ्या प्रेमळ प्रभू, मानवकुटुंबाने एकोप्याने आणि प्रेमाने नांदावे म्हणून तू ते स्थापन केलेस. तुझ्या कुटुंबात प्रेमाने सहभागी होण्यासाठी तू सर्वांना आमंत्रण देतोस. हे प्रिय प्रभू, मी तुझे पवित्र आमंत्रण स्वीकारतो आणि स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेचे पूर्ण मनाने पालन करण्याचे वचन देतो. असे करताना, तुझ्याशी आणि तुझ्याशी एकरूप असलेल्या सर्वांशी माझे नाते अधिकाधिक दृढ होत जाते, या देणगीचा मला आनंद आहे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
दृष्टान्तांतून बोलणे
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा बुधवार
त्या दिवशी येशू घरातून बाहेर पडला आणि समुद्रकिनारी जाऊन बसला. त्याच्याभोवती एवढा मोठा जमाव गोळा झाला की तो एका नावेत चढून बसला आणि सर्व लोक किनाऱ्यावर उभे राहिले. मग तो त्यांच्याशी बराच वेळ दृष्टान्तांतून बोलला… मत्तय 13:1–3
येशू दृष्टान्तांतून का बोलत असे? आजच्या शुभवर्तमानात येशू आपल्याला परिचित असलेला ‘पेरणाऱ्याचा दृष्टान्त’ सांगून शिकवतो. हा दृष्टान्त सांगितल्याबरोबर शिष्य येशूला हाच प्रश्न विचारतात: “तू त्यांच्याशी दृष्टान्तांतून का बोलतोस?” येशू त्यांना उत्तर देतो, “कारण स्वर्गाच्या राज्याची रहस्ये जाणून घेण्याची देणगी तुम्हाला दिली आहे, पण त्यांना ती दिलेली नाही.” पण असे का?
सर्वप्रथम, एखादी गोष्ट ऐकायला सोपी असते. ती आपले लक्ष धरून ठेवते आणि सहज लक्षात राहते. आज आपण ऐकत असलेल्या ‘पेरणाऱ्याच्या दृष्टान्तात’ येशू सांगतो की पेरणाऱ्याने पेरलेले बी वाटेवर, खडकाळ जमिनीवर, काटेरी झुडपांमध्ये किंवा सुपीक जमिनीवर पडते. हे चित्र इतके डोळ्यांसमोर उभे राहते की त्यातून काय निष्पन्न होईल, हे लोकांना लगेच उमगते. बी पेरण्यासाठी सुपीक जमीन सर्वांत चांगली, हे सगळ्यांना माहीत आहे. तसेच वाटेवर, खडकाळ जमिनीवर आणि काटेरी झुडपांमध्ये पडलेल्या बियांना फळ येण्याची आशा फारच कमी असते, हेही सगळ्यांना ठाऊक आहे. म्हणूनच हा दृष्टान्त ऐकणाऱ्याचे लक्ष सहज वेधून घेतो आणि त्याला काही मूलभूत गोष्टी समजून घेण्यास मदत करतो.
पण या गोष्टीतला सखोल बोध उमगला, तरच ती खऱ्या अर्थाने दृष्टान्त ठरते. हे लोक सुपीक जमिनीसारखे असतील, तरच येशू त्यांना उलगडून सांगत असलेली रहस्ये त्यांना समजतील, हे त्यांच्या लक्षात आणून देण्याची त्याची इच्छा होती. तसेच त्याच्या शिकवणीचा बराचसा भाग त्यांच्या अंतःकरणातल्या सुपीक जमिनीवर पडत नव्हता, हेही त्यांना समजावे, असे त्याला वाटत होते.
येशूच्या इतर सर्व दृष्टान्तांप्रमाणेच हा दृष्टान्तही ऐकणाऱ्याला विचार करायला लावतो. या विचारातून अशी जिज्ञासा जागी होते, जिला आपण पवित्र जिज्ञासा म्हणू शकतो. ही पवित्र जिज्ञासा त्यांचे अंतःकरण सुपीक बनवू लागते. स्वर्गाच्या राज्यातील अधिक गहन रहस्यांचे दार उघडण्यासाठी अशी सुपीक जमीन त्यांच्यात असणे आवश्यक होते.
येशू तुमच्याशी कसा बोलतो? प्रार्थनेत येशू थेट तुमच्याशी बोलून तुम्हाला स्वर्गातील अतिगहन रहस्ये उलगडून सांगतो, तेव्हा तुम्हाला त्याचे बोलणे ऐकता येते का? प्रार्थना आणि ध्यान करताना देव तुमच्याशी बोलतो, तेव्हा त्याच्या वचनाचे बीज तुमच्या आत्म्यात खोलवर रुजते का? त्याच्या सौम्य, शांत, पण परिवर्तन घडवणाऱ्या वाणीतून तो कोण आहे आणि तुमच्या जीवनाविषयी त्याची इच्छा काय आहे, हे तुम्हाला कळते का? तसे नसेल, तर दाखले तुमच्यासाठीच आहेत. आणि हे उमगणे महत्त्वाचे आहे.
देवाला तुमच्याशी बोलायचे आहे, यावर आज मनन करा. देवाचा स्पष्ट आणि गहन स्वर तुमच्या अंतरात्म्यात घुमताना ऐकू येणे तुम्हाला कठीण जात असेल, तर येशूने सांगितलेल्या अनेक दृष्टान्तांवर मनन करण्यासाठी वेळ द्यायला कचरू नका. तो प्रसंग डोळ्यांसमोर आणा आणि आपणही त्यात सहभागी आहोत, अशी कल्पना करा. आजच्या दृष्टान्तातील शेत म्हणजे तुमचे अंतःकरण आहे, असे समजा. तुमचे अंतःकरण सुपीक जमीन होण्याच्या आड तुमच्या जीवनातील कोणत्या गोष्टी येतात, याचा विचार करा. येशूची ही गोष्ट तुमच्याशी बोलू द्या. हे करताना देवाच्या स्वराकडे लक्ष द्या. तो कधी बोलतो याकडे कान द्या आणि तो काय सांगतो ते ऐका. जेव्हा त्याचा स्वर तुम्हाला ऐकू येतो, तेव्हा समजा की त्याने विखुरलेले बी तुमच्या अंतःकरणातील सुपीक जमिनीपर्यंत पोहोचू लागले आहे.
हे माझ्या प्रभू आणि गुरू, माझ्याशी बोलून तू कोण आहेस हे मला पूर्णपणे उलगडून सांगण्याची तुझी इच्छा आहे. तुझी वाणी ऐकायला मला मदत कर, म्हणजे तुझी मला अधिक ओळख होईल. माझे हृदय खरोखर सुपीक भूमीसारखे कर, जिथे तुझ्या वचनाचे बीज पेरले जाईल, जेणेकरून तू माझ्या अंतःकरणात भरपूर चांगले फळ उत्पन्न करू शकशील. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
अपार आशीर्वाद लाभलेले
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा गुरुवार
“पण तुमचे डोळे धन्य आहेत, कारण ते पाहतात, आणि तुमचे कान धन्य आहेत, कारण ते ऐकतात. आमेन, मी तुम्हाला सांगतो, तुम्ही जे पाहता ते पाहण्याची उत्कट इच्छा अनेक संदेष्ट्यांना आणि नीतिमान लोकांना होती, पण त्यांना ते पाहायला मिळाले नाही; आणि तुम्ही जे ऐकता ते ऐकण्याची त्यांना उत्कट इच्छा होती, पण त्यांना ते ऐकायला मिळाले नाही.” मत्तय 13:16–17
येशू पृथ्वीवर वावरत असताना त्याला पाहणाऱ्या आणि त्याची शिकवण स्वतःच्या कानांनी ऐकणाऱ्या लोकांमध्ये तुम्ही असता, तर तो अनुभव कसा असता, याची कल्पना करा. किती मोठी देणगी! येशू आपल्या सर्वांत जवळच्या शिष्यांना सांगतो की ते खरोखर धन्य होते, आणि ते होतेच. दिवसेंदिवस ते त्याच्या सहवासात राहिले, त्याची वचने ऐकली आणि त्याचे चमत्कार पाहिले. लोकांचे जीवन बदलले, त्यांचे मनपरिवर्तन झाले आणि त्यांच्या आत्म्यांचे पापापासून तारण झाले, हे त्यांनी पाहिले. जे पाहण्याचे आणि ऐकण्याचे भाग्य त्यांना लाभले, त्याचीच त्यांच्यापूर्वीच्या कितीतरी “नीतिमान लोकांना” उत्कट आस होती. अब्राहाम, मोशे, सर्व संदेष्टे आणि इतर कितीतरी जण मशीहा येईल त्या दिवसाची आतुरतेने वाट पाहत होते. त्या दिवसाचे साक्षीदार होण्याचा आशीर्वाद या शिष्यांना लाभला.
येशू पृथ्वीवर वावरत होता त्या काळात जगण्याचे सौभाग्य लाभले असते, तर ती किती गौरवाची गोष्ट ठरली असती! तरीही अनेक बाबतींत आपण त्याहूनही अधिक आशीर्वादित आहोत. आजही आपला प्रभू जिवंत आहे आणि त्याचे दैवी सान्निध्य आपल्याला लाभत आहे. सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, तो आपल्या कृपेद्वारे आपल्यामध्ये उपस्थित असतो. संस्कारांमध्ये तो खरोखरच आणि अद्भुत रीतीने उपस्थित असतो. जेव्हा जेव्हा पवित्र शास्त्राचे वाचन केले जाते, तेव्हा तेव्हा तो आपल्या जिवंत वचनात उपस्थित असतो. शतकानुशतके आपल्यापर्यंत पोहोचलेल्या चर्चच्या निश्चित शिकवणीतही तो उपस्थित असतो. गतकाळातील आणि आज जिवंत असलेल्या संतांच्या साक्षीत तो जिवंत आहे. आणि आपल्या आत्म्यांत वास करून तो आपल्या अंतर्यामी उपस्थित असतो.
वर सांगितलेल्या प्रकारे मशीहाचे सान्निध्य लाभणे हा मोठा आशीर्वाद आहे, तरी त्याला पृथ्वीवर वावरताना पाहायला आणि त्याचा उपदेश ऐकायला मिळाले असते, तर तो कितीतरी मोठा आशीर्वाद ठरला असता, असे काहींना प्रथम वाटेल. पण असा निष्कर्ष काढणे चुकीचे ठरेल. खरे तर, देव पृथ्वीवर वावरत होता त्या काळापेक्षाही आज त्याचे सान्निध्य आपल्याला कितीतरी अधिक लाभते. उदाहरणार्थ, येशू स्वर्गात आरोहण करण्यापूर्वी शिष्यांना म्हणाला होता की त्याने जाणे त्यांच्या हिताचे आहे, हे आठवा. का? कारण मग पवित्र आत्मा त्यांच्यावर येणार होता. त्या भेटीत देव केवळ त्यांच्या सन्निध राहणार नव्हता, तर त्यांच्या अंतर्यामी वास करणार होता. आज आपण मोजता येणार नाही इतके आशीर्वादित आहोत, कारण देव आपल्या अंतर्यामी, अगदी आपल्या आत्म्यांतही वास करू शकतो.
पवित्र त्रैक्याचा आपल्या अंतर्यामी असलेला वास हे एक आध्यात्मिक वास्तव आहे. ते केवळ समजून घेणे, त्यानुसार जगणे आणि त्याचा स्वीकार करणे एवढेच पुरेसे नाही; ती एक देणगीही आहे आणि तिच्याबद्दल आपण अत्यंत कृतज्ञ असले पाहिजे. स्वर्गात देव आपल्याला नक्कीच स्वतःचे पूर्ण प्रकटीकरण देईल, आपण त्याच्याशी पूर्णपणे एकरूप होऊ आणि त्याला समोरासमोर पाहू. पण पृथ्वीवरील जीवनाचा विचार केला तर, आपण ज्या काळात जगत आहोत त्याहून श्रेष्ठ काळ नाही, कारण याच काळात आपल्या जगात देवाचे सान्निध्य सर्वाधिक आहे.
आपल्या प्रभूने तुम्हाला दिलेल्या अद्भुत आशीर्वादांवर आज चिंतन करा. कितीतरी वेळा आपण क्षणभंगुर गोष्टींत समाधान शोधतो. पण देवाच्या पवित्र वचनात आणि संस्कारांत, चर्चच्या शिकवणीतून आणि संतांच्या साक्षीतून, तसेच आपल्या आत्म्यांत देव वास करतो त्यातून आपल्याला लाभणारे त्याचे सान्निध्य हे आशीर्वाद आहेत. ते ओळखा, समजून घ्या आणि अत्यंत आनंदाने त्यांचा स्वीकार करा. तुम्हाला लाभलेले आशीर्वाद मोजता येणार नाहीत इतके आहेत! यावर विश्वास ठेवा आणि या आशीर्वादांबद्दल तुमची कृतज्ञता वाढू द्या.
हे माझ्या धन्य प्रभू, आज आमच्या जगात तुझे दैवी सान्निध्य कल्पनेपलीकडचे आहे. तू असंख्य मार्गांनी माझ्याकडे येतोस आणि माझ्या अंतर्यामी वास करून माझ्याशी एकरूप होण्याची इच्छा धरतोस. तुझ्या कृपेच्या या देणगीला मी ‘हो’ म्हणतो आणि माझ्या हृदयात तुझे अधिक पूर्णपणे स्वागत करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
शंभरपट चांगले फळ देणे
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शुक्रवार
“काटेरी झुडपांमध्ये पेरलेले बी म्हणजे अशी व्यक्ती, जी वचन ऐकते; पण मग संसाराच्या चिंता आणि संपत्तीचे आकर्षण त्या वचनाची वाढ खुंटवतात आणि त्याला फळ येत नाही. पण सुपीक जमिनीवर पेरलेले बी म्हणजे अशी व्यक्ती, जी वचन ऐकते, ते समजून घेते आणि खरोखर फळ देते—शंभरपट, साठपट किंवा तीसपट.” मत्तय 13:22–23
आज येशूने लोकसमुदायाला सांगितलेल्या दृष्टान्ताचा अर्थ तो आपल्या शिष्यांना उलगडून सांगतो. वाटेवर, खडकाळ जमिनीवर, काटेरी झुडपांमध्ये आणि सुपीक जमिनीवर पेरलेल्या बियांचा अर्थ तो स्पष्ट करतो. त्यांपैकी शेवटची दोन स्पष्टीकरणे वर दिली आहेत. सुपीक जमिनीवर पेरलेल्या बियांचा अर्थ नीट पाहिला, तर ती बी अशा लोकांचे प्रतीक आहे, जे वचन ऐकतात, ते समजून घेतात आणि फळ देतात. प्रत्येकाकडून मिळणारे फळ मात्र वेगवेगळ्या प्रमाणात असते. या दृष्टान्तातून एक गोष्ट स्पष्ट होते: देवाचे वचन केवळ ऐकणे, इतकेच नव्हे तर ते समजून घेणेही पुरेसे नाही. आपल्याला अनेक मोहांना सामोरे जावे लागेल आणि ते आपल्या जीवनात देवाच्या वचनाला फळ येण्याच्या आड येतील. त्या प्रत्येकाचा थोडक्यात विचार करूया.
सर्वप्रथम, देवाचे वचन ऐकण्याचे भाग्य अनेकांना लाभले आहे. अनेकांनी धार्मिक शिक्षणाच्या वर्गांना हजेरी लावली आहे, आईवडिलांकडून आणि इतरांकडून शिकवण घेतली आहे आणि ख्रिस्तसभेच्या उपासनेत भाग घेतला आहे. पण जे ऐकले ते खऱ्या अर्थाने समजावे इतके खोलवर त्यांनी मनात उतरू दिले नाही. देवाचे वचन ऐकणे आणि ते समजून घेणे या दोन फार वेगळ्या गोष्टी आहेत. याचे एक कारण असे की, देवाचे शुद्ध वचन आपण ऐकतो आणि समजून घेतो, तेव्हा ते आपल्या अस्तित्वाच्या मुळाशीच आपल्याला आव्हान देते. देवाचे वचन खरोखर समजलेली व्यक्ती उदासीन राहू शकत नाही. तिला बदलावेच लागते, आणि तो बदल संपूर्ण असला पाहिजे. असा बदल झाला नाही, तर देवाला जितक्या प्रमाणात अपेक्षित आहे तितक्या प्रमाणात त्या व्यक्तीच्या जीवनात चांगले फळ येणे शक्य नाही.
पण वचन समजून घेणे आणि त्यानुसार बदलणे एवढेही पुरेसे नाही. कारण आपल्या आत्म्याचे शत्रू—जग, देह आणि सैतान, असे त्यांना परंपरेने म्हटले जाते—देवाचे वचन स्वीकारून त्यानुसार जगण्याचा निर्णय घेणाऱ्या कोणत्याही व्यक्तीवर जोरदार हल्ला करतात. उदाहरणार्थ, इतरांना क्षमा करण्याविषयीची येशूची शिकवण तुम्ही पूर्णपणे स्वीकारली, तर क्षमा करण्याचा निर्णय घेताक्षणीच त्या निर्णयापासून मागे फिरण्याचे अनेक मोह तुम्हाला होण्याची शक्यता आहे. अहंकार, राग, मनाला झालेली दुखापत, दुष्टाची खोटी बोलणी आणि जगाचा प्रभाव—हे सारे तुम्हाला इतरांना मनापासून आणि पूर्णपणे क्षमा करण्यापासून परावृत्त करू पाहतील. किंवा ‘संपत्ती’ची आसक्ती पूर्णपणे सोडून जगण्याच्या आवाहनाचे उदाहरण घ्या. खरे आध्यात्मिक दारिद्र्य आणि खरी आध्यात्मिक संपत्ती यांविषयी येशूने दिलेली शिकवण आचरणात आणण्यासाठी अंतःकरणाचे इतके खोल परिवर्तन आवश्यक आहे की ते साधणे कठीण जाते. म्हणून ‘संपत्तीच्या मोहावर’ मात करणे फार कठीण आहे.
शेवटी, तुमचा आत्मा खरोखर सुपीक जमीन असेल आणि देवाला तुमच्यात ज्या ज्या प्रकारे बदल घडवायचा आहे, तो घडावा म्हणून शुभवर्तमानाची परमशुद्ध आणि परिपूर्ण शिकवण तुम्ही आत्म्यात खोलवर उतरू दिली असेल, तर तुमच्यासमोर आलेल्या प्रत्येक मोहावर तुम्ही मात केली आहे, असा त्याचा अर्थ होतो. लोभ, अहंकार, राग आणि अशा इतर प्रवृत्तींतून येणारे मोह तुम्ही नाकारले आहेत. तुम्ही नम्रतेचा स्वीकार केला आहे, लौकिक मानप्रतिष्ठा नाकारली आहे, चिंता आणि काळजी बाजूला सारल्या आहेत, आणि आता तुमच्या जीवनात देवाचा सामर्थ्यशाली, कोमल, पवित्र आणि स्पष्ट स्वरच तुम्हाला दिशा देतो. यासाठी पुष्कळ प्रार्थना, अंतःकरणाचे सखोल शुद्धीकरण, संपूर्ण समर्पण आणि देवाच्या वचनाचे अढळ आज्ञापालन आवश्यक आहे. हे वचन देव तुम्हाला शुभवर्तमानांतून तसेच तुमच्या सदसद्विवेकबुद्धीच्या गाभ्यात सांगतो. पवित्रतेच्या या पातळीपर्यंत पोहोचलेल्या लोकांच्याही जीवनात किती फळ येते, हे देवाच्या मार्गदर्शक वचनानुसार ते किती पूर्णपणे आणि सातत्याने जगतात यावर अवलंबून असते.
आपल्या प्रभूच्या या उदात्त आवाहनावर आज चिंतन करा. देवाच्या वचनासाठी आपले अंतःकरण अतिशय सुपीक जमीन बनावे, हे ध्येय गाठण्यासाठी अढळ बांधिलकी आणि दृढ निश्चय आवश्यक आहेत. अंतःकरण सुपीक होण्याच्या आड अनेक मोह येतात. आज स्वतःच्या अंतःकरणाकडे पाहण्याचा प्रयत्न करा. स्वतःशी प्रामाणिक राहा. तुमचे अंतःकरण किती सुपीक आहे? तिथे देवाचे वचन रुजून वाढते का? आणि वाढत असेल, तर ते विपुलतेने बहरते का? देवाचे वचन पेरले जाते अशी सुपीक जमीन बनण्याचा दृढ निश्चय करा—अशी जमीन जिथे केवळ चांगले फळ येत नाही, तर ते शंभरपट येते.
हे माझ्या प्रभू, तू माझ्याकडून खूप काही मागतोस. तू निर्माण केलेल्या प्रत्येक व्यक्तीचा आत्मा अत्यंत निर्मळ आणि सुपीक भूमीसारखा व्हावा, अशी तुझी इच्छा आहे, जेणेकरून तुझ्या वचनाचे बीज तिथे वाढून त्याला विपुल फळ यावे. हे प्रिय प्रभू, अशा खोलवर रुजणाऱ्या पवित्रतेसाठी स्वतःला वाहून घेण्यास मला मदत कर. माझे जीवन तुझे आहे. मला शुद्ध कर, मला बदल, मला घडव आणि माझ्यात विपुल चांगले फळ येऊ दे. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
शुभवर्तमान जपताना जागरूकता
सामान्य काळातील सोळाव्या आठवड्याचा शनिवार
येशूने जमलेल्या लोकांना एक दाखला सांगितला. “स्वर्गाच्या राज्याची तुलना आपल्या शेतात चांगले बी पेरणाऱ्या एका माणसाशी करता येईल. सर्व जण झोपले असताना त्याचा शत्रू आला. त्याने गव्हामध्ये सर्वत्र तणाचे बी पेरले आणि तो निघून गेला.” मत्तय 13:24–25
या दाखल्याची सुरुवात आशादायक आहे. त्यात चांगले बी पेरले गेल्याचे सांगितले आहे. म्हणजेच, शुद्ध शुभवर्तमानाची घोषणा झाली आणि ते चांगल्या जमिनीत पेरले गेले. जिथे उपदेशकाचा उपदेश खरोखर परिणामकारक ठरतो, शुभवर्तमान अनेकांच्या कानांवर पडते आणि त्यांच्या अंतःकरणात पेरले जाते, अशा कोणत्याही परिस्थितीला हे लागू होते. ही आनंदाची गोष्ट आहे. पण देवाचे वचन पेरलेल्या त्या चांगल्या जमिनीची राखण करण्याची जबाबदारी ज्यांच्यावर होती, ते आपले कर्तव्य पार पाडण्यात कमी पडले, हे दाखला लगेचच दाखवून देतो. परिणामी, “शत्रू आला आणि त्याने गव्हामध्ये सर्वत्र तणाचे बी पेरले.” म्हणजेच, ज्यांनी देवाचे वचन ऐकले होते, त्यांच्या अंतःकरणात दुष्टानेही आपल्या खोट्या गोष्टी पेरल्या; त्या तिथे रुजल्या आणि वाढू लागल्या.
आज आपण ज्या जगात राहतो, त्याचे हे स्पष्ट चित्र आहे. सर्वप्रथम, हे अशा अनेक ख्रिस्ती लोकांच्या अंतःकरणाचे चित्र आहे, ज्यांनी देवाचे वचन ऐकून त्याला प्रतिसाद दिला, तरीही दुष्टाने पेरलेल्या शंका, संभ्रम आणि खोट्या गोष्टींशी त्यांना झगडावे लागते. पण हे संपूर्ण जगाचे आणि पृथ्वीवरील ख्रिस्तसभेचेही स्पष्ट चित्र आहे. समाजांमध्ये, इतकेच नव्हे तर ख्रिस्तसभेतही, अनेक फाटाफुटी आहेत. परस्परविरोधी असे अनेक आवाज ऐकू येतात. ज्यांचे अंतःकरण सुपीक जमिनीसारखे आहे, त्यांनाही काय देवाकडून येते आणि कशात दुष्टाची सूक्ष्म फसवणूक दडलेली आहे, हे ओळखणे कठीण जाऊ शकते.
या दाखल्यात उल्लेख केलेल्या तणाला ‘कॉकल’ म्हणतात. वाढताना हे तण अगदी गव्हासारखे दिसते. कणसांत दाणे धरू लागेपर्यंत ते गव्हापासून ओळखणे फार कठीण असते. पण दाणे दिसू लागले की दोन्हींमधला फरक स्पष्ट होतो. कॉकल चुकून गव्हाबरोबर दळले गेले, तर ते खाल्ल्याने मळमळ होते.
या दृष्टान्ताचा अर्थ अगदी स्पष्ट आहे. सुपीक भूमीसारखी हृदये असलेल्या श्रद्धावंतांच्या मनात दुष्ट आत्मा ज्या खोट्या गोष्टी पेरतो, त्या फार सूक्ष्म असतात, विशेषतः सुरुवातीला. अशा सूक्ष्म असत्यांमुळे आपण सहज गोंधळून जातो. गंभीर आणि उघड चुका दाखवून श्रद्धावंतांना चुकीच्या मार्गाला लावण्यात दुष्ट आत्म्याला क्वचितच यश येते. म्हणून तो लहानसहान चुकांद्वारे फसवतो. परिणामी, बऱ्याचदा खूप उशिरा, त्या चुकीचे फळ दिसू लागते तेव्हाच ती चूक लक्षात येते. त्यातून फूट, गोंधळ, संघर्ष आणि अशाच इतर गोष्टी उद्भवतात. हा संघर्ष आपल्या स्वतःच्या आत्म्यांत, आपल्या जगात आणि आपल्या चर्चमध्येही निर्माण होतो.
यावर उपाय काय? जागरूकता. ख्रिस्ताचे अनुयायी म्हणून आपण आपल्या अंतःकरणात कशाला स्थान देतो, याबाबत विशेष जागरूक असले पाहिजे. एखादी गोष्ट प्रथम ऐकताना चांगली वाटली म्हणून ती खरोखर चांगली ठरत नाही. म्हणूनच आपल्याला पवित्र शास्त्र, ख्रिस्तसभेचा अधिकृत शिक्षणाधिकार आणि संतांची शिकवण लाभली आहे. आपण आपल्या अंतःकरणात, कुटुंबांत, जगात आणि स्थानिक ख्रिस्तसभांमध्ये ज्या गोष्टींना स्थान देतो, त्या सर्वांची आपल्या श्रद्धेच्या शुद्ध आणि सुसंगत शिकवणीच्या प्रकाशात सतत तपासणी केली पाहिजे. फूट पडलेली दिसते, तेव्हा एखादी सहज न लक्षात येणारी चुकीची धारणा शिरली आहे, याचे ते स्पष्ट लक्षण असते. शेवटी, कापणीच्या वेळी, जेव्हा आपल्या सर्वांचा न्याय होईल आणि आपण आपला प्रभू ख्रिस्त याच्यासमोर उभे राहू, तेव्हा तो चांगले ते वाईटापासून वेगळे करील. पण आपल्या परीने जागरूक राहणे अत्यावश्यक आहे, जेणेकरून आपण देवाच्या वचनाचे शुद्ध बीजच स्वीकारू आणि तेच पेरू.
आज आपला आत्मा म्हणजे सुपीक जमीन आहे, असे मनात धरून चिंतन करा. तिथे कोणते ‘बीज’ पेरले गेले आहे? कोणत्या गोष्टींना तुम्ही आपल्या अंतःकरणात शिरू देता आणि मुळावू देता? सहज लक्षात न येणाऱ्या खोट्या गोष्टी आणि चुकीच्या समजुती यांच्या आधारे तो दुष्ट तुम्हाला कशा प्रकारे भरकटवू पाहतो, याकडे तुम्ही जागरूकपणे लक्ष देता का? या प्रश्नांवर प्रामाणिकपणे विचार करा. तुमच्या जीवनात संघर्ष आणि गोंधळ दिसत असेल, तर या अडचणींचे मूळ अधिक खोलवर शोधा. तुम्ही आपल्या जीवनात काही असत्यांना स्थान दिले असेल, तर ती आपल्या प्रभूकडे सोपवा, म्हणजे योग्य वेळी तो ती दूर करील.
हे देवाच्या परमपवित्र वचना, तूच ते जिवंत वचन आहेस, जे आमच्या हृदयांच्या सुपीक भूमीत बी पेरते. जे विश्वास ठेवतात त्यांच्या हृदयांत तू स्वतःला पेरतोस, जेणेकरून तुझ्या जीवनाला त्या श्रद्धावंतांमध्ये चांगले फळ यावे. हे प्रिय प्रभू, माझ्याही हृदयात तुझ्या वचनाचे बीज पेर आणि दुष्ट आत्म्याच्या फसवणुकीपासून माझे रक्षण कर. हे करताना माझ्याद्वारे विपुल चांगले फळ येऊ दे, अशी मी तुला प्रार्थना करतो. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
चारही खंड मऊ मुखपृष्ठाच्या छापील पुस्तकांच्या & ई-पुस्तकांच्या स्वरूपात उपलब्ध आहेत!
अॅमेझॉन – गूगल प्ले – आयट्यून्स – बार्न्स अँड नोबल

