फ्रान्सिसचे मनपरिवर्तन
धडा आठवा—मनपरिवर्तनाची सुरुवात
बोध: युद्धावर जाण्याचा निर्णय सोडून फ्रान्सिस 1205 साली असिसीला परतला. त्या वर्षी त्याचे मन हळूहळू पालटू लागले. सैन्यात मिळू शकणाऱ्या मानसन्मानांकडे फ्रान्सिसने पाठ फिरवली, याचा त्याच्या वडिलांना फार संताप आला. पण फ्रान्सिससमोर आता एक नवे ध्येय होते. तो अजूनही मित्रांसोबत वेळ घालवत असे आणि कुटुंबाच्या व्यवसायात हातभार लावत असे; पण प्रार्थना, पूर्ण दारिद्र्य आणि एकांत यांच्या जीवनाकडे तो अधिकाधिक वळू लागला.
एके दिवशी फ्रान्सिसच्या मित्रांनी मौजमजेचे नेतृत्व करण्यासाठी त्याची निवड केली. यापूर्वी अनेकदा केली होती तशी मोठ्या मेजवानीची व्यवस्था करण्याची जबाबदारी त्याच्यावर सोपवण्यात आली. मेजवानीनंतर फ्रान्सिस आणि त्याचे मित्र गाणी गात, हसतखेळत फिरायला निघाले. तेवढ्यात देवाने फ्रान्सिसचे अंतःकरण विलक्षण सांत्वनाने भरून टाकले. काय झाले हे पाहण्यासाठी मित्रांनी मागे वळून पाहिले, तेव्हा फ्रान्सिस जागच्या जागी निश्चल उभा होता आणि त्याच्या चेहऱ्यावर अलौकिक भाव दिसत होते. त्या क्षणी देवाने त्याच्या हृदयात असा आनंद भरला की, तसा आनंद त्याने पूर्वी कधीच अनुभवला नव्हता. त्याला जागचे हलताही येईना. त्या क्षणापासून फ्रान्सिसचे त्याच्या मित्रांशी असलेले नाते बदलू लागले.
प्रार्थना करण्यासाठी आणि देवाची इच्छा जाणून घेण्यासाठी फ्रान्सिस नियमितपणे एकांतात जाऊ लागला. अनेकदा तो एका गुहेत जाऊन एकटाच प्रार्थना करत असे. तो देवाचा आवाज लक्षपूर्वक ऐकत असे आणि जगातील सर्व गोष्टींची आसक्ती सोडण्याचा प्रयत्न करत असे. एके दिवशी फ्रान्सिस प्रार्थनेत गढलेला असताना, येशूने त्याला क्रुसावर खिळलेल्या रूपात दर्शन दिले. त्या क्षणी फ्रान्सिसच्या अंतःकरणात बदल झाला आणि क्रुसाविषयी त्याच्या मनात गाढ प्रेम निर्माण झाले. त्या दर्शनात येशूचे हे शब्द आपण ऐकले, असे फ्रान्सिसने नंतर आपल्या मित्रांना सांगितले: “जर कोणाला माझ्यामागे यायचे असेल, तर त्याने स्वतःचा त्याग करावा, दररोज आपला क्रूस उचलावा आणि माझ्यामागे यावे” (लूक 9:23). या अनुभवाने फ्रान्सिस इतका अंतर्बाह्य भारावून गेला की, क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेला त्याच्या जीवनात नवा अर्थ प्राप्त झाला.
चिंतन: मनपरिवर्तनाची प्रेरणा मुळात फ्रान्सिसची नव्हती; ती देवाकडून आली होती. फ्रान्सिससाठी देवाची योजना होती. फ्रान्सिसच्या मनातल्या आमूलाग्र बदलाच्या आकांक्षांद्वारे देवाने त्याला आपल्या पवित्र इच्छेकडे वळवले. देव आपल्याशी बोलत आहे हे फ्रान्सिसला जाणवू लागले, तसा तो आणखी आतुरतेने देवाचा शोध घेऊ लागला. प्रार्थनेत तो जितका अधिक देवाचा आवाज ऐकत गेला, तितकाच तो आपल्या सर्व सामर्थ्यानिशी देवाकडे वळत गेला.
आपल्यापैकी प्रत्येकाच्या जीवनासाठी देवाची एक परिपूर्ण योजना आहे. आपण थोर व्हावे अशी त्याची इच्छा आहे; पण आपण स्वतःसाठी ज्या प्रकारच्या थोरपणाची कल्पना केली आहे, तसे ते बहुधा नसेल. आपण ज्याची आशा करू शकतो किंवा कल्पना करू शकतो, त्याहीपलीकडे त्याची योजना आहे.
देवाचा आवाज तुम्हाला त्याच्या परिपूर्ण इच्छेनुसार जगण्यास बोलावत आहे. आज त्या आवाजावर मनन करा. त्याचा आवाज तुम्हाला ऐकू येतो का? तुम्ही तो लक्षपूर्वक ऐकता का? आणि तो ऐकत असाल, तर देव प्रेमाने दाखवतो त्या दिशेने तुम्ही पाऊल टाकता का? आपल्या सर्व शक्तीनिशी देवाची इच्छा जाणून घेण्यास घाबरू नका. फ्रान्सिसला अडचणींना सामोरे जावे लागले. सर्वांनी त्याला पाठिंबा दिला नाही; त्याच्या वडिलांनीही दिला नाही. तरीही त्याने इतर सर्व गोष्टींपेक्षा देवाला आणि त्याच्या इच्छेला पहिले स्थान दिले. देवाला “हो” म्हणा आणि त्याने तुमच्या जीवनासाठी आखून दिलेल्या मार्गापासून कोणत्याही गोष्टीला तुम्हाला दूर नेऊ देऊ नका.
हे संत फ्रान्सिस, देव तुमच्याशी बोलला आणि तुम्ही त्याचे ऐकले. त्याने तुम्हाला असे आमूलाग्र मनपरिवर्तन करण्यास बोलावले की, त्यासाठी तुम्हाला आपल्या जीवनाची दिशा पूर्णपणे बदलावी लागली. अडचणींना, इतकेच नव्हे तर कुटुंबीयांच्या आणि मित्रांच्या रोषालाही तुम्हाला सामोरे जावे लागले; तरीही तुम्ही देवाच्या इच्छेपासून ढळला नाहीत. देवाची इच्छा जाणून घेण्यासाठी आणि तिला प्रतिसाद देण्यासाठी मी माझी सर्व शक्ती लावावी, म्हणून माझ्यासाठी प्रार्थना करा. देवाच्या परिपूर्ण योजनेवर मी आशा ठेवावी आणि त्याला अत्यंत उदार मनाने प्रतिसाद द्यावा. हे संत फ्रान्सिस, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
धडा नववा—कुष्ठरोग्यांना मिठी
बोध: क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेविषयी फ्रान्सिसच्या मनात नव्याने जागलेले प्रेम केवळ अंतःकरणातील भक्तीपुरते राहिले नाही; त्याने ते आपल्या कृतीतूनही दाखवले. कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेल्या लोकांवर त्याने केलेल्या प्रेमाइतके याचे दुसरे चांगले उदाहरण नाही. त्या लोकांमध्ये त्याला देहधारी ख्रिस्ताचे, विशेषतः क्रुसावर टांगलेल्या ख्रिस्ताचे, प्रतिबिंब दिसत असे. त्या क्रुसावर येशूचा देह विद्रूप झाला होता. त्याची निंदा झाली, त्याचा तिरस्कार करण्यात आला आणि त्याला तुच्छ लेखण्यात आले. कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेल्या लोकांना आलिंगन देताना फ्रान्सिस जणू ख्रिस्तालाच, विशेषतः क्रुसावर खिळलेल्या ख्रिस्तालाच, आलिंगन देत होता.
एके दिवशी प्रार्थना करताना फ्रान्सिसने देवाचा आवाज ऐकला. पूर्वी ज्या गोष्टींत त्याला आनंद वाटत असे, त्या सर्वांची आसक्ती त्याने सोडावी आणि पूर्वी ज्या गोष्टींचा तो तिरस्कार करत असे, त्या सर्वांत आनंद मानायला शिकावे, असे देवाने त्याला सांगितले. म्हणून क्रुसावर प्रेम करणे आवश्यक होते. कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेल्या लोकांच्या जीवनात क्रुसाचे दर्शन इतके स्पष्टपणे घडत होते की, क्रुसावर प्रेम करण्याचा त्यांच्यावर प्रेम करण्याहून अधिक चांगला मार्ग कोणता असू शकला असता?
काही काळाने फ्रान्सिसला कुष्ठरोगाने ग्रस्त असलेला एक माणूस भेटला. त्याने फ्रान्सिसकडे भिक्षा मागितली. कुष्ठरोगाविषयी वाटणाऱ्या स्वाभाविक किळसेवर मात करून फ्रान्सिस लगेच घोड्यावरून उतरला, त्याने त्या माणसाच्या हाताचे चुंबन घेतले आणि त्याला पुष्कळ नाणी दिली. त्या माणसाला एकाच वेळी आश्चर्याचा धक्का बसला आणि अतिशय आनंदही झाला. त्यानेही प्रत्युत्तरादाखल शांतीचे चुंबन दिले. या भेटीचा फ्रान्सिसवर खोल परिणाम झाला, कदाचित त्या माणसावर झाला त्याहूनही अधिक.
काही दिवसांनी फ्रान्सिसने बरीच नाणी जमवली आणि कुष्ठरुग्णांच्या रुग्णालयाला भेट दिली. त्याने सर्व रुग्णांना एकत्र बोलावले, प्रत्येकाच्या हातांचे चुंबन घेतले आणि त्यांना आपल्याजवळची नाणी भेट म्हणून दिली. ज्या गोष्टीची त्याला पूर्वी किळस वाटत होती, त्याच गोष्टीत या कृतीतून त्याला मोठा आनंद मिळाला.
त्या दिवसापासून फ्रान्सिस कुष्ठरुग्णांची सेवा करण्याची, अधूनमधून त्यांच्यासोबत राहण्याची, त्यांच्याशी करुणेने वागण्याची आणि आपल्याजवळ जे काही होते ते उदारपणे त्यांना देण्याची संधी सतत शोधत राहिला. कुष्ठरुग्णांवरील आणि सर्व गरिबांवरील त्याचे प्रेम हे त्याच्या सेवाकार्याचे केंद्र बनले. ख्रिस्तावरील प्रेमापोटी सर्वस्वाचा त्याग करण्याचा त्याने मनाशी केलेला निश्चय त्या प्रेमातून दिसून आला.
चिंतन: तुम्ही क्रुसावर प्रेम करता का? केवळ भावनेच्या पातळीवर पाहिले, तर क्रुसावर प्रेम करणे सोपे आहे. आपण क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेसमोर प्रार्थना करतो, त्याच्या परिपूर्ण बलिदानाविषयी बोलतो आणि त्याच्या गौरवशाली मृत्यूचा व पुनरुत्थानाचा आदर करतो. पण तुम्ही दुरूनच क्रुसाकडे आदराने पाहता, की स्वतःच्या जीवनातील क्रूस आनंदाने आणि संपूर्ण मनाने स्वीकारून त्याच्यावर प्रेम करता?
क्रूस स्वीकारणे म्हणजे आपण सोसत असलेले प्रत्येक दुःख ही एक देणगी आणि आनंदाचे कारण आहे, असे पाहणे. हे केवळ देवाच्या कृपेने आणि श्रद्धेच्या दृष्टीनेच शक्य होते. क्रूस स्वीकारताना वेदना होतात आणि आपला देह बंड करतो. पण ख्रिस्तासारखे अधिकाधिक होण्याची आनंददायी संधी म्हणून प्रत्येक दुःखाकडे पाहायला श्रद्धेने आपल्याला शिकवले पाहिजे. देवाच्या इच्छेचा स्वीकार केल्यामुळे जे दुःख सोसावे लागते, त्यात आपल्याला बदलून टाकण्याचे विशेष सामर्थ्य असते.
आज ख्रिस्ताच्या क्रुसावर आणि तो आपल्या जीवनात कसा स्वीकारावा यासाठी देव तुम्हाला कसे बोलावत आहे, यावर चिंतन करा. ज्या दुःखांचा तुम्हाला पूर्वी तिटकारा वाटत होता, त्यांत आनंद शोधण्याचा प्रयत्न करा. पूर्वी जे काही तुम्ही नाकारले, ते सर्व आनंदाने स्वीकारण्याचा प्रयत्न करा आणि त्या दुःखांना तुमचे जीवन असे बदलू द्या की तुम्ही स्वतः ख्रिस्ताच्या जीवनात अधिक पूर्णपणे सहभागी व्हाल.
हे संत फ्रान्सिस, ख्रिस्तावरील प्रेमापोटी कुष्ठरुग्णांना जवळ करताना तुला आनंद सापडला. त्यांच्यात तुला क्रुसावर खिळलेला येशू दिसला आणि त्यांच्यातील देवावर प्रेम करायला तू शिकलास. माझ्यासाठी प्रार्थना कर, म्हणजे माझ्या जीवनात मला दुःख सोसणारा ख्रिस्त सापडेल आणि मी सोसत असलेल्या दुःखांत त्याला जवळ करीन. तू जसे येशूचे अनुकरण केलेस, तसे मला तुझे अनुकरण करता येवो आणि मी सोसत असलेल्या प्रत्येक दुःखात मला देवावर प्रेम करता येवो. हे संत फ्रान्सिस, माझ्यासाठी प्रार्थना कर. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
धडा दहावा—गरिबांना जवळ करणे
बोध: कुष्ठरुग्णांवर प्रेम करणाऱ्या फ्रान्सिसला गरिबांच्या गरजांचीही तीव्र जाणीव झाली. त्यांचे दारिद्र्य हलके करण्यासाठी आपल्या परीने जे काही करता येईल ते करण्याचा त्याने प्रयत्न केला.
एकदा फ्रान्सिस आपले कुलचिन्ह असलेला पोशाख घालून घोड्यावरून जात असताना त्याला एक गरीब शिलेदार भेटला. त्याला पाहताच फ्रान्सिसने आपल्याजवळचे सर्व काही त्याला देऊन टाकले. त्याने आपला उत्तम पोशाख, चिलखत, तलवार आणि घोडा लगेच त्या अनोळखी शिलेदाराला दिला. त्या गरीब शिलेदाराला दिलेली ही भेट फ्रान्सिसच्या जीवनातील एक निर्णायक क्षण ठरली. शिलेदार म्हणून मिळणाऱ्या गौरवापेक्षा स्वर्गातील संपत्ती निवडण्याचा त्याने मनाशी केलेला निर्णय त्या कृतीतून दिसून आला.
आपल्या मनपरिवर्तनाच्या या काळात फ्रान्सिस रोमला तीर्थयात्रेसाठी गेला. तिथे संत पेत्राच्या बॅसिलिकेच्या दाराशी त्याला गरीब भिकाऱ्यांचा एक गट दिसला. त्यांना पाहताच त्याने आपला उत्तम पोशाख त्यांच्यापैकी एकाला दिला आणि त्याच्या अंगावरची फाटकी वस्त्रे स्वतः घातली. मग त्याने आपल्याजवळची सर्व नाणी त्या देवळात अर्पण केली आणि इतर भिकाऱ्यांबरोबर दाराशी बसून स्वतःही भीक मागितली. देवाचा पुत्र मनुष्य होऊन जसा गरीब झाला, तसाच फ्रान्सिसनेही या कृतीतून स्वतःहून गरिबी स्वीकारली.
फ्रान्सिस आपल्या कुटुंबाच्या जेवणानंतर उरलेले सर्व अन्न नियमितपणे गोळा करून भुकेल्यांना नेऊन देत असे. यातूनही त्याचे गरिबांवरील प्रेम दिसून आले. या कृतीने आणि गरिबांप्रती प्रेमाने केलेल्या त्याच्या इतर सर्व कृतींनी फ्रान्सिसचे जीवन असे घडवले की ते येशूने शिकवलेल्या धन्यवचनांचे जिवंत उदाहरण बनले.
चिंतनाचे मुद्दे: फ्रान्सिसचे परिवर्तन केवळ अंतःकरणापुरते मर्यादित राहिले नाही; ते त्याच्या आचरणातही दिसले. त्याने मनाशी ठोस निर्णय घेतले आणि ते कृतीत उतरवले. सर्वस्वाचा त्याग करून गरिबीत जगण्यासाठी देव आपल्याला बोलावत आहे, हे त्याने ऐकले. त्या नव्या पाचारणाचा तात्काळ आणि पूर्णपणे स्वीकार करण्यास त्याने कसलाही संकोच केला नाही.
देव अनेकदा आपल्या सर्वांशी सौम्यपणे बोलतो; त्याचे बोलणे सहज लक्षात येईलच असे नाही. मनाने देवाच्या इच्छेपुढे नमणे सोपे असते, पण कृतीत त्याच्या इच्छेप्रमाणे वागणे कठीण असते. तरीही, देव आपल्याला जे काही करायला बोलावतो, ते आपण निःसंकोचपणे स्वीकारले पाहिजे.
तुमच्या जीवनात देवाची इच्छा पूर्णपणे स्वीकारण्याची तुमची कितपत तयारी आहे, यावर चिंतन करा. देव तुम्हाला काय सांगत आहे? कोणती गोष्ट करायला तुम्ही कचरता? मनापासून देवाच्या इच्छेची निवड करा आणि मग कुठलीही तडजोड न करता ती तुमच्या कृतीत पूर्णपणे उतरवा. असे केल्याने देव तुम्हाला देऊ इच्छित असलेले स्वातंत्र्य तुम्हाला लाभेल.
हे संत फ्रान्सिस, गरिबांवरचे तुमचे प्रेम तुमच्या कृतींतून प्रकट झाले. गरिबांवर अधिक पूर्णपणे प्रेम करता यावे म्हणून तुम्ही स्वतः गरीब झालात. अशा प्रकारे, आपल्यावर प्रेम करण्यासाठी आपल्यापैकी एक झालेल्या देवपुत्राच्या गरिबीचे तुम्ही अनुकरण केले. मला भेटणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीत मी देवावर प्रेम करावे, म्हणून माझ्यासाठी प्रार्थना करा. भौतिकदृष्ट्या गरीब असलेल्यांवर आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या गरीब असलेल्यांवरही मला प्रेम करता येवो. गरजू लोकांशी मला अधिक एकरूप होता येवो, जेणेकरून मी अधिकाधिक ख्रिस्तासारखे होईन. हे संत फ्रान्सिस, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
धडा अकरावा—त्यांचे नवे कार्य
धडा: फ्रान्सिसच्या मनात क्रुसाविषयी नव्याने जागृत झालेले प्रेम सान दामियानोच्या चर्चमध्ये प्रार्थना करताना आणखी दृढ झाले. एके दिवशी या जुन्या आणि मोडकळीस आलेल्या चर्चजवळून जात असताना तो प्रार्थना करण्यासाठी आत गेला आणि क्रुसावरील येशूच्या प्रतिमेसमोर त्याने साष्टांग दंडवत घातला. अशा स्थितीत प्रार्थना करत असताना त्याला हे शब्द ऐकू आले: “फ्रान्सिस, जा आणि माझे चर्च पुन्हा बांध. तुला दिसतेच आहे की ते मोडकळीस आले आहे.” त्या आवाजाचा त्याच्यावर इतका खोल परिणाम झाला की तो भावसमाधीत गेला आणि काही काळ प्रार्थनेत गढून राहिला.
त्यानंतर फ्रान्सिस घरी गेला. त्याने काही कापड आणि आपल्या बाकीच्या वस्तू गोळा केल्या आणि तो घोड्यावरून जवळच्या फोलिन्यो शहरात गेला. तिथे त्याने आपल्याजवळचे सर्व काही विकले आणि मिळालेले पैसे घेऊन तो सान दामियानोच्या चर्चमध्ये परतला. तिथे पोहोचल्यावर तो धर्मगुरूंना भेटला. चर्चची दुरुस्ती करता यावी म्हणून वस्तूंच्या विक्रीतून मिळालेले सर्व पैसे त्याने त्यांना देऊ केले. पण धर्मगुरूंना आश्चर्य वाटले आणि फ्रान्सिसच्या वडिलांची भीतीही वाटली, कारण त्यांना माहीत होते की ही गोष्ट त्याच्या वडिलांना मान्य होणार नाही. अखेर फ्रान्सिसने धर्मगुरूंची समजूत घालून चर्चमध्ये राहण्याची परवानगी मिळवली; पण पैसे खिडकीच्या कठड्यावर तसेच पडून राहिले. फ्रान्सिस आणि धर्मगुरू या दोघांनाही त्या पैशांशी काही देणेघेणे नको होते.
मनन: फ्रान्सिसला पुन्हा एकदा देवाचा आवाज ऐकू आला आणि त्याने त्याला प्रतिसाद दिला. सुरुवातीला फ्रान्सिसला देवाच्या बोलण्याचा अर्थ नीट समजला नाही. ज्या चर्चमध्ये तो प्रार्थना करत होता, ती इमारतच पुन्हा बांधावी अशी देवाची इच्छा आहे, असे त्याला वाटले. त्या हाकेला त्याने पूर्ण मनाने प्रतिसाद दिला आणि त्यासाठी मूलगामी पावले उचलली.
काळ लोटला तसा फ्रान्सिसला उमगले की देवाच्या ख्रिस्तसभेची पुनर्बांधणी करण्याच्या हाकेला अधिक खोल, आध्यात्मिक अर्थ होता. प्रार्थनेत सातत्य राखत आणि पवित्रतेत वाढत असताना देवाने त्याच्याकडून जे काही मागितले, त्या सर्वाला फ्रान्सिस “होय” म्हणत राहिला.
देव तुम्हालाही हाक देत आहे आणि म्हणत आहे, “माझी ख्रिस्तसभा पुन्हा उभारा!” ही हाक स्वीकारण्यास तुम्ही तयार आहात का? देवाच्या ख्रिस्तसभेच्या उभारणीत आपापल्या परीने हातभार लावण्याची जबाबदारी आपल्यापैकी प्रत्येकावर आहे. काहींना अखंड प्रार्थनेतून, तर काहींना उपदेशातून हे कार्य करण्याची हाक मिळते. आणखी काही जण पावित्र्याने जगणारी कुटुंबे घडवतात आणि ख्रिस्तसभेच्या विविध प्रेषितकार्यांत सक्रियपणे सहभागी होतात.
“माझी ख्रिस्तसभा पुन्हा उभारा,” या देवाच्या शब्दांवर मनन करा. या आमंत्रणावर पुन्हा पुन्हा मनन करा आणि हे पवित्र कार्य पूर्ण करण्यात तुमची खास जबाबदारी कोणती आहे, हे देवाला तुम्हाला दाखवू द्या.
हे संत फ्रान्सिस, देवाने आपली ख्रिस्तसभा पुन्हा उभारण्यास मदत करण्यासाठी तुम्हाला हाक दिली, तेव्हा तुम्ही उदारपणे स्वतःला पूर्णतः अर्पण केले. देव मला ज्या मार्गाने नेत आहे, त्या मार्गाने मीही त्या हाकेला प्रतिसाद द्यावा, म्हणून माझ्यासाठी प्रार्थना करा. मी काहीही राखून न ठेवता देवाच्या अधिक गौरवासाठी आणि त्याच्या एकमेव, पवित्र, कॅथलिक आणि प्रेषितीय ख्रिस्तसभेच्या हितासाठी माझ्या परीने सर्व काही करावे. हे संत फ्रान्सिस, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
धडा बारावा—सैतानाचे हल्ले
धडा: फ्रान्सिस हळूहळू बदलत होता आणि ख्रिस्तामध्ये एक नवी निर्मिती होत होता. हा बदल अनेकांच्या लक्षात येऊ लागला. खुद्द सैतानाच्याही तो लक्षात आला.
एके दिवशी सैतानाने फ्रान्सिसच्या मनात असिसीतील एका स्त्रीची आठवण जागवली. तिच्या पाठीला कुबड होते आणि तिच्या शरीरात व्यंग होते. “तू करत असलेली सत्कृत्ये थांबवली नाहीस, तर तिचे व्यंग दूर करून ते तुझ्यावर लादीन,” अशी धमकी सैतानाने फ्रान्सिसला दिली. पण फ्रान्सिसने त्या धमकीकडे लक्ष दिले नाही. प्रार्थना, एकांत आणि दयेची कृत्ये यांतून तो देवाची इच्छा जाणून घेण्याचा प्रयत्न करत राहिला.
फ्रान्सिसच्या सोबत्यांनाही आणि मित्रांनाही त्याच्यातला बदल समजला नाही. संसारात रमणारा पूर्वीचा फ्रान्सिस लवकरच दिसेनासा होऊ लागला. त्याच्या मित्रांनी निरनिराळ्या मार्गांनी, अनेकदा आडवळणाने, त्याला या परिवर्तनाच्या वाटेवरून परावृत्त करण्याचा प्रयत्न केला.
फ्रान्सिसच्या बदलाला सर्वांत कडाडून विरोध करणाऱ्यांपैकी त्याचे वडील एक होते. त्याचे वडील चांगले गृहस्थ होते, पण त्यांचे लक्ष आपल्या व्यापारावर आणि समाजात प्रतिष्ठा मिळवण्याच्या महत्त्वाकांक्षेवर केंद्रित होते. फ्रान्सिस वडिलांच्या इच्छेविरुद्ध वागू लागला आणि ऐहिक संपत्तीचा त्याग करू लागला, तेव्हा त्याच्या वडिलांना ते मुळीच खपले नाही.
मनन: सैतान आपल्यावर अनेक प्रकारांनी हल्ले करतो. कधी तो आपल्याला मोहात पाडण्यासाठी आणि घाबरवण्यासाठी आपल्या मनात विचार किंवा प्रतिमा आणून थेट हल्ला करतो. तर कधी तो इतर लोकांमार्फत, अगदी आपल्या कुटुंबातील व्यक्तींमार्फतही, आपल्यावर हल्ला करतो.
देवाच्या इच्छेवर लक्ष केंद्रित करून आणि सैतानाने मनात निर्माण केलेल्या भीतीला बळी पडण्यास नकार देऊन फ्रान्सिसने त्याच्या हल्ल्यांवर मात केली. भीतीमुळे आपण स्वतःतच गुरफटून जातो आणि अनेकदा आपली कृती करण्याची शक्ती खुंटते.
आज, तुम्हाला सतावणाऱ्या अपायकारक भीतींवर चिंतन करा. पवित्र भय ही देवाची देणगी आहे. या देणगीमुळे देवावर आपले इतके प्रेम जडते की त्याच्यापासून आपल्याला दूर नेईल असे काहीही करण्याची आपल्याला ‘भीती’ वाटते. पण छळ आणि दुःख टाळण्यासाठी देवापासून दूर जाण्याचा मोहही अपायकारक भीतींमुळे होतो. प्रार्थना आणि देवावरचा दृढ विश्वास यांमुळे अपायकारक भीतीचे रूपांतर पवित्र भयाच्या देणगीत होते. त्यामुळे देवाच्या इच्छेचा दृढ विश्वासाने, आनंदाने आणि आशेने स्वीकार करणे तुम्हाला शक्य होते.
हे संत फ्रान्सिस, देवावर आशा आणि विश्वास ठेवल्यामुळे तुम्ही तुमच्या जीवनातील सर्व अपायकारक भीतींवर मात केलीत. सैतानाने तुमचे मन वळवण्याचा प्रयत्न केला, पण तुम्ही त्याच्या खोट्या बोलण्याकडे लक्ष दिले नाहीत. माझ्यासाठी प्रार्थना करा, म्हणजे भीतीला बळी पडण्याच्या कोणत्याही मोहाला मी थारा देऊ नये आणि त्याऐवजी पवित्र भयाची आध्यात्मिक देणगी स्वीकारण्याचा प्रयत्न करावा. या देणगीमुळे माझ्या मनात देवावर इतका खोल विश्वास दृढ होवो की कोणताही संघर्ष, दुःख, संकट किंवा खोटेपणा मला देवाची इच्छा पूर्ण करण्यापासून कधीही रोखू शकणार नाही. हे संत फ्रान्सिस, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
