मराठी

प्र. संतांची उपासना?

प्र. आपण कॅथलिक लोक संतांची उपासना करतो आणि त्यामुळे पहिली आज्ञा मोडतो, असं मी ऐकलं आहे. हे खरं नाही, हे मला माहीत आहे; पण ते कसं समजावून सांगावं, हे मला कळत नाही. तुम्ही मला मदत कराल का?

उ. हा चांगला प्रश्न आहे. या बाबतीत अनेकांचा गैरसमज होतो. याबद्दल समजावून सांगायला मला आनंद होईल.

तुमचं अगदी बरोबर आहे. आपण संतांची उपासना करत नाही. उपासना केवळ देवालाच अर्पण करायची असते. देवाची उपासना करताना आपण काही गोष्टी करतो.

पहिली गोष्ट म्हणजे, देव तोच आहे आणि त्याच्याशिवाय दुसरा कोणीही देव नाही, हे आपण मान्य करतो. पहिली आज्ञा अशी आहे: “मी परमेश्वर, तुमचा देव आहे. माझ्याशिवाय तुम्हाला दुसरे कोणतेही देव नसावेत.” उपासना करताना देव एकच आहे, हे मान्य करणं आवश्यक आहे.

दुसरी गोष्ट म्हणजे, तो एकमेव देव आपला निर्माणकर्ता आहे आणि आपलं तारण केवळ त्याच्याकडूनच येतं, हे आपण मान्य करतो. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचं तर, तुम्हाला खरा आनंद आणि जीवनाची परिपूर्णता लाभावी व स्वर्गात पोहोचता यावं, असं वाटत असेल, तर त्यासाठी एकच मार्ग आहे. येशू स्वतः देव आहे आणि तोच एकटा आपल्याला पापापासून वाचवतो. त्याची उपासना करून आपण हे सत्य मान्य करतो. शिवाय, उपासनेद्वारे आपण त्याच्या तारणकारी सामर्थ्यासाठी आपलं जीवन खुलं करतो. देवाची उपासना करून आपण त्याला आपल्या जीवनात येऊ देतो, जेणेकरून तो आपलं तारण करू शकेल.

तिसरे म्हणजे, खरी उपासना आपल्याला देवाचा चांगुलपणा ओळखायला आणि आपण जसे त्याच्यावर प्रेम करायला हवे तसे प्रेम करायला मदत करते. म्हणून उपासना ही अशी प्रेमाची अभिव्यक्ती आहे जी आपण केवळ देवासाठीच राखून ठेवतो.

पण संतांचे काय? त्यांची भूमिका काय आहे आणि त्यांच्याशी आपले ‘नाते’ कसे असावे?

हे लक्षात ठेवा: मृत्यूनंतर स्वर्गात गेलेल्या प्रत्येक व्यक्तीला संत मानले जाते. हे सर्व संत आता देवाच्या सिंहासनासमोर आहेत. ते देवाला समोरासमोर पाहत आहेत आणि परिपूर्ण आनंदात आहेत. स्वर्गातील या स्त्री-पुरुषांपैकी काहींना कॅथलिक चर्चने अधिकृतपणे संत म्हणून घोषित केले आहे. याचा अर्थ असा की, पुष्कळ प्रार्थना केल्यानंतर आणि पृथ्वीवरील त्यांच्या जीवनाचा सखोल अभ्यास केल्यानंतर, कॅथलिक चर्च ते खरोखरच स्वर्गात आहेत असे घोषित करते. यातून असा प्रश्न उभा राहतो की त्यांच्याशी आपले नाते कसे असावे.

संत स्वर्गात देवाला समोरासमोर पाहत असल्यामुळे ते आपल्या जीवनात दोन प्रमुख भूमिका बजावू शकतात, असा आम्हा कॅथलिकांचा विश्वास आहे.

पहिली गोष्ट म्हणजे, पृथ्वीवर ते जसे जगले त्यातून आपल्याला कसे जगावे याचा उत्तम आदर्श मिळतो. कॅथलिक चर्च काही व्यक्तींना संत म्हणून घोषित करते, त्यामागचे एक कारण असे की आपल्याला त्यांच्या जीवनाचा अभ्यास करता यावा आणि त्यांच्यासारखे सद्गुणी जीवन जगण्याची प्रेरणा मिळावी. पण त्यांची दुसरीही एक भूमिका आहे, असा आपला विश्वास आहे. ते स्वर्गात देवाला समोरासमोर पाहत असल्यामुळे आपल्यासाठी अगदी विशेष रीतीने प्रार्थना करू शकतात, असे आपण मानतो.

संत स्वर्गात आहेत याचा अर्थ असा नाही की पृथ्वीवर असलेल्या आपली काळजी घेणे त्यांनी सोडून दिले आहे. उलट, स्वर्गात असल्यामुळे त्यांना आपली आणखी जास्त काळजी आहे. आपल्यावरचे त्यांचे प्रेम आता परिपूर्ण झाले आहे. म्हणूनच पृथ्वीवर असताना त्यांना वाटत होते त्यापेक्षाही अधिक प्रेम आपल्यावर करावे आणि आपल्यासाठी अधिक प्रार्थना करावी, असे त्यांना आता वाटते.

मग त्यांच्या प्रार्थनांचे सामर्थ्य किती असेल, याची कल्पना करा!

एक अत्यंत पवित्र व्यक्ती देवाला समोरासमोर पाहत आहे आणि त्याने आपल्या जीवनात यावे व आपल्याला आपल्या कृपेने भरून टाकावे, अशी विनंती त्याला करत आहे. हे म्हणजे तुम्ही तुमच्या आईला, वडिलांना किंवा एखाद्या जवळच्या मित्राला तुमच्यासाठी प्रार्थना करायला सांगण्यासारखे आहे. अर्थात, आपण स्वतःसाठीही प्रार्थना केली पाहिजे; पण आपल्यासाठी जितके जण प्रार्थना करतील तितके चांगलेच. म्हणूनच आपण संतांना आपल्यासाठी प्रार्थना करण्याची विनंती करतो.

त्यांच्या प्रार्थनांचा आपल्याला खरोखरच लाभ होतो. आपण एकट्याने प्रार्थना केली असती त्यापेक्षा अधिक कृपा त्यांच्या प्रार्थनांमुळे आपल्यावर वर्षवण्याचे देव स्वतः ठरवतो.

या स्पष्टीकरणाचा तुम्हाला उपयोग होईल, अशी आशा आहे. माझी सूचना अशी आहे: तुमच्या आवडत्या संतांपैकी एकाची निवड करा आणि त्या संताला दररोज तुमच्यासाठी प्रार्थना करण्याची विनंती करा. असे केल्याने तुमच्या जीवनात फरक जाणवेल, याची मला खात्री आहे.


आणखी कॅथलिक प्रश्न & उत्तरे