मराठी

प्र. घटस्फोट आणि विवाह अवैध असल्याची घोषणा

प्र. माझे आई-वडील घटस्फोट घेत आहेत. चर्च घटस्फोटाला परवानगी का देत नाही, हे मला समजत नाही. आईने मला सांगितले की ते आपला विवाह मुळातच वैध नव्हता, अशी घोषणा चर्चकडून मिळवणार आहेत. माझ्या आई-वडिलांच्या विवाहाच्या अवैधतेच्या घोषणेचा माझ्याशी काय संबंध आहे?

उ. घटस्फोटाला सामोरे जाणे हा आयुष्यातला फार कठीण अनुभव असतो. हे तुमच्यासाठी जसे कठीण आहे, तसेच तुमच्या आई-वडिलांसाठीही खूप कठीण आहे, याची मला खात्री आहे. या संपूर्ण काळात आपला प्रेमळ देव तुमच्या आणि तुमच्या कुटुंबाच्या पाठीशी राहू इच्छितो, हे लक्षात ठेवा.

“चर्च घटस्फोटाला परवानगी का देत नाही?” या तुमच्या पहिल्या प्रश्नाचे उत्तर बायबलमध्ये सापडते. प्रथम, उत्पत्तीच्या पुस्तकात आपण वाचतो, “म्हणून पुरुष आपल्या आईवडिलांना सोडून आपल्या पत्नीशी जडून राहतो आणि ते दोघे एक देह होतात” (उत्पत्ती 2:24). पुढे शुभवर्तमानात येशू घटस्फोटाविषयीच्या एका प्रश्नाचे उत्तर देताना या वचनाचा संदर्भ देतात आणि त्याला दुजोरा देतात. ते म्हणतात, “…सृष्टीच्या आरंभापासून ‘देवाने त्यांना नर व नारी असे घडवले. म्हणून पुरुष आपल्या आईवडिलांना सोडून आपल्या पत्नीशी जोडला जाईल आणि ते दोघे एक देह होतील.’ त्यामुळे ते यापुढे दोन नाहीत, तर एक देह आहेत. म्हणून देवाने जे जोडले आहे ते कोणत्याही मनुष्याने वेगळे करू नये” (मार्क 10:6-9).

विवाहाविषयी आपल्या चर्चची जी श्रद्धा आहे, तिचा आधार पवित्र शास्त्रातील ही वचने आहेत. आपला विश्वास आहे की दोन व्यक्ती विवाह करतात तेव्हा त्या एका कायमच्या, अतूट बंधनात बांधल्या जातात आणि हे बंधन मृत्यूपर्यंत टिकते. अर्थात, आपल्या चर्चमधील काही विवाहांचा शेवट घटस्फोटात होतो. असे घडल्यावर काही जोडपी आपला विवाह अवैध घोषित करून घेण्याचा विचार करतात. हा विषय गुंतागुंतीचा आहे आणि त्याविषयी आपल्या परगण्याच्या धर्मगुरूंशी एकांतात बोलणे उत्तम. पण विवाह अवैध ठरवण्याची ही प्रक्रिया काय आहे, हे मी तुम्हाला थोडक्यात सांगतो.

एखादे जोडपे विवाह करते तेव्हा विवाहाचे कायमचे, अतूट बंधन प्रस्थापित होण्यासाठी केवळ विवाहविधी पुरेसा नसतो, असे आपण मानतो. विवाह म्हणजे काय हे दोघांनीही पूर्णपणे समजून घेणे आणि कोणतीही अट न घालता विवाहाची बांधिलकी स्वीकारणेही आवश्यक आहे. विवाह हा कायमचा आहे, त्यात एकमेकांशी निष्ठावान राहायचे आहे आणि अपत्यांचा स्वीकार करण्याची तयारी ठेवायची आहे, हे दोघांनाही समजले पाहिजे. शिवाय, ही बांधिलकी मनापासून स्वीकारता यावी इतकी परिपक्वता दोघांच्याही समजुतीत आणि निश्चयात असली पाहिजे. विवाह अवैध होता की नाही हे ठरवण्याच्या प्रक्रियेत, प्रत्यक्षात काय घडले याचा विचार करण्यासाठी चर्च घटस्फोट झालेल्या व्यक्तींना मदत करते. या प्रक्रियेत विवाहाच्या आदर्शांच्या प्रकाशात, विवाहविधीच्या वेळी दोघांचा हेतू काय होता आणि त्यांनी कोणती बांधिलकी स्वीकारली होती, हे तपासले जाते. कधीकधी असे आढळते की दोघांपैकी एकाच्या किंवा दोघांच्याही बांधिलकीत अगदी सुरुवातीपासूनच एखादी अत्यावश्यक बाब नव्हती. बांधिलकीत अशी एखादी अत्यावश्यक बाब सुरुवातीपासूनच नव्हती, असे चर्चच्या तपासणीत ठरले, तर तो विवाह अवैध घोषित केला जाऊ शकतो. याचा अर्थ असा की विवाहाचे कायमचे बंधन प्रत्यक्षात कधीच प्रस्थापित झाले नव्हते, असे घोषित केले जाते. त्यामुळे त्या दोघांनाही विवाह करण्याचे स्वातंत्र्य असते.

शेवटी, तुमच्या आईवडिलांचा विवाह अवैध घोषित झाला तर त्याचा तुमच्याशी काय संबंध, असे तुम्ही विचारता. सर्वप्रथम, केवळ चर्चच्या कायद्याच्या दृष्टीने पाहिले तर त्याचा तुमच्यावर काहीही परिणाम होत नाही, असे मी म्हणेन. पण वैयक्तिक पातळीवर हे तुमच्यासाठी कठीण असू शकते, याची मला जाणीव आहे. तुमच्या आईवडिलांनी ही प्रक्रिया पूर्ण केली आणि त्यांचा विवाह अवैध घोषित झाला, तर माझा साधा सल्ला असा आहे: याविषयी प्रार्थना करा, देवाकडे मार्गदर्शन मागा आणि मनाच्या जखमा भरून याव्यात म्हणून त्याची मदत मागा. तसेच, आज जसे तुम्ही तुमच्या आईवडिलांवर प्रेम करता, तसेच त्यांच्यावर प्रेम करत राहा. हे कठीण असेल; पण घटस्फोट झाल्यानंतर विवाह अवैध होता की नाही हे ठरवण्याची प्रक्रिया अनेकदा मनाच्या जखमा भरून येण्यास मदत करते आणि दिलासा देते.

यामुळे तुम्हाला मदत होईल अशी आशा आहे. या सगळ्याचा अधिक चांगला उलगडा व्हावा म्हणून तुमच्या परगण्याच्या धर्मगुरूंना भेटून तुमच्या परिस्थितीविषयी सविस्तर बोलण्याचा प्रयत्न करा. घटस्फोटाला सामोरे जाणे फार कठीण असते. पण कृपया लक्षात ठेवा की देव तुमच्यावर आणि तुमच्या आईवडिलांवर खूप प्रेम करतो आणि तुमच्या आयुष्यातील या कठीण काळात तुम्हा सर्वांच्या पाठीशी राहण्याची त्याची इच्छा आहे.


आणखी कॅथलिक प्रश्न & उत्तरे