Pandayan ni Simone Martini, pinaagi sa Wikimedia Commons
Mayo 14: San Matias nga Apostol—Pista
Unang Siglo
Patron nga Santo sa mga naadik sa alkohol, mga panday, ug mga mananahi
Gisangpit batok sa buti
Kanonisasyon sa wala pa matukod ang Kongregasyon
Kolor sa Liturhiya: Pula
Bersiyon: Kompleto – Mubo
Paminaw sa Iningles
Mga channel sa podcast:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Kinutlo:
Human niini, ang Ginoo mipili og kapitoan ug duha pa nga Iyang gipadala nga tagurha aron mag-una Kaniya ngadto sa matag lungsod ug dapit nga Iyang tuyo nga adtoon. Miingon Siya kanila, “Daghan ang anihon apan diyutay ang mga mamumuo; busa hangyoa ang tag-iya sa alanihon nga magpadala og mga mamumuo alang sa iyang alanihon. Panglakaw kamo; tan-awa, gipadala Ko kamo sama sa mga nating karnero taliwala sa mga lobo.” ~Lucas 10:1–3
Pamalandong: Gamay ra kaayo ang nahibaloan mahitungod kang San Matias, nga atong gipasidunggan karon. Lagmit nagpuyo siya sa Galilea sa panahon nga gisugdan ni Jesus ang Iyang dayag nga ministeryo kay haom siya sa paghulagway nga “…usa sa mga tawo nga among nakauban sa tibuok panahon nga ang Ginoong Jesus nagpuyo ug naglihok uban kanamo, sukad sa bunyag ni Juan hangtod sa adlaw nga gibayaw siya gikan kanamo…” (Mga Buhat 1:21–22). Sigurado gayod nga usa siya sa unang mga sumusunod ni Jesus.
Human gibudhian ni Judas ang atong Ginoo, ang Ebanghelyo ni Mateo nag-ingon nga si Judas “milakaw ug nagbitay sa iyang kaugalingon” (Mateo 27:5). Sa Mga Buhat sa mga Apostoles, gihulagway ni Apostol Pedro ang kamatayon ni Judas niining paagiha: “…nahulog siya nga nag-una ang ulo, mibuto ang tunga sa iyang lawas, ug nanggawas ang tanan niyang mga tinae” (Mga Buhat 1:18). Bisan unsa pa ang paagi sa pagkamatay ni Judas, usa siya sa Napulog Duha. Ang napulog duha usa ka mahinungdanong gidaghanon sa Bibliya kay adunay napulog duha ka anak nga lalaki si Jacob (nga sa ulahi ginganlan og Israel), ug kadtong napulog duha ka anak nagtukod sa napulog duha ka tribo nga naglangkob sa katawhan sa Israel. Busa, sa pagkamatay ni Judas, misugyot si Pedro nga adunay itudlo nga mopuli kaniya aron ang mga Apostoles mahimong napulog duha pag-usab. Gikutlo ni Pedro ang Salmo 109 nga nanagna, “Hinaot nga lain ang mopuli sa iyang katungdanan” (Mga Buhat 1:20).
Aron makapili og angay nga manununod, ang mga 120 ka tinun-an nga nagkatigom niadtong panahona sa Jerusalem, tingali didto sa lawak sa itaas diin gisaulog ang Kataposang Panihapon, mipili og duha nga nakauban ni Jesus sukad sa sinugdan. Lagmit kining mga tawhana kauban sa kapitoan ug duha ka tinun-an nga gipadala ni Jesus sa usa ka misyon sa pagsangyaw sa Maayong Balita atol sa Iyang dayag nga ministeryo. Ang Mga Buhat sa mga Apostoles naghulagway niini sa ingon: “Busa misugyot sila og duha: si Jose nga gitawag og Barsabas, nga nailhan usab nga Justo, ug si Matias. Unya nag-ampo sila, ‘Ikaw, Ginoo, nga nasayod sa mga kasingkasing sa tanan, ipakita kung kinsa niining duha ang imong gipili aron mopuli niining apostolikanhong ministeryo nga gibiyaan ni Judas aron moadto sa iyang kaugalingong dapit.’ Unya giripahan nila silang duha, ug ang ripa mitumong kang Matias, ug giapil siya sa onse ka apostoles” (Mga Buhat 1:23–26).
Bisan og adunay mga 120 ka tinun-an nga nagkatigom, ang Napulog Duha maoy gipalahi isip mga Apostoles. Kini nga pagpili kang Matias nahitabo sa wala pa ang Pentekostes, busa sa pag-abot sa Espiritu Santo, mikunsad Siya kang Matias isip usa ka Apostol, ug sa Napulog Duha isip usa ka nagkahiusang pundok, uban sa ubang mga tinun-an.
Usa ka mahinungdanong teolohikanhong punto nga angay palandongon mao nga tungod kay si Pedro ang nagdumala sa pagpataas sa usa ka tinun-an ngadto sa katungdanan sa pagkaapostol, tin-aw nga dili tinuod nga ang mga Apostoles wala motuo nga gituyo ni Jesus nga matapos ang tahas sa pagkaapostol sa kamatayon sa Napulog Duha. Gituyo ni Jesus nga magpadayon ang ilang ministeryo ug molapad pa gani lapas sa napulog duha samtang ang Simbahan mikaylap sa gawas sa Jerusalem. Ang pagtudlo kang Matias isip usa ka Apostol tin-aw nga nagtudlo kanato nga ang Santo Papa, ang manununod ni San Pedro, adunay awtoridad ug katungdanan sa pagtudlo og bag-ong mga Apostoles—mga obispo—sumala sa panginahanglan.
Human niining paghisgot kang Matias sa Mga Buhat sa mga Apostoles, wala nay laing gisulti mahitungod kaniya. Wala kitay kasigurohan bahin sa iyang kinabuhi ug ministeryo human siya mahimong usa sa unang mga obispo sa Simbahan. Sumala sa nagkalainlaing tradisyon, mibiyahe si Matias paamihanan ngadto sa Capadocia, ang sentrong bahin sa Turkey karon, ug dayon pasidlakan ngadto sa Dagat Caspian, ang Georgia karon. Gituohan nga namatay siya isip martir pinaagi sa paglansang sa krus, o tingali gibato pa gani siya ug dayon gipunggotan sa ulo. Ang ubang mga tradisyon nag-ingon nga mibiyahe siya pahabagatan ngadto sa Sudan ug Etiopia karon.
Ang Amahan sa Simbahan nga nabuhi usa ka siglo sa ulahi, si San Clemente sa Alejandria, mikutlo sa mosunod nga mga pulong ni San Matias: “Angay natong pakigbisogan ang unod ug gamiton kini, nga dili kini patuyangon sa mga gidiling kalipayan. Bahin sa kalag, kinahanglan natong palambuon ang iyang gahom pinaagi sa pagtuo ug kahibalo.” Kini nga kinutlo nagpadayag sa lawom nga espirituhanong kahibalo ni San Matias bahin sa kamahinungdanon sa mortipikasyon sa unod ug sa espirituhanong panginahanglan sa pagtuo. Halos walay pagduhaduha nga ang tulo ka tuig nga iyang gigahin isip tinun-an ni Jesus nag-andam kaniya alang sa iyang ministeryo isip obispo. Ug halos walay pagduhaduha nga ang iyang ministeryo isip obispo mitultol sa pagkakabig ug pagkabalaan sa daghan.
Pag-ampo: San Matias, nadungog nimo si Jesus nga nagtawag kanimo sa pagsunod Kaniya sukad pa gayod sa sinugdanan sa Iyang dayag nga ministeryo. Mitubag ka nga madagayaon, nga nagtuman sa mapaubsanong tahas sa usa ka tinun-an ug misyonaryo. Sa dihang gipili ka isip usa sa Napulog Duha ug giordenahan nga obispo, gituman nimo ang imong katungdanan isip magbalantay pinaagi sa pagsangyaw sa Ebanghelyo hangtod sa mga kinatumyan sa yuta. Palihog, iampo ako nga maminaw ako sa tingog sa Dios ug motubag nga madagayaon sa Iyang tawag sa tanang adlaw sa akong kinabuhi. San Matias, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
Pamalandong nga gikuha gikan sa:
Mga Santos ug mga Piyesta sa Tuig Liturhiko
Mga Tomo Uno–Kuwatro
Dugang nga Basahon:
Tanang Santos alang Karong Adlawa
Tanang mga Santos sa Tuig Liturhiko
(Mubo nga Bersiyon)
Mayo 14: San Matias nga Apostol—Pista
Unang Siglo
Patrong Santos sa mga naadik sa alkohol, mga panday, ug mga mananahi
Gisangpit batok sa buti
Gikanonisar sa wala pa matukod ang Kongregasyon alang sa mga Hinungdan sa mga Santos
Lagmit nagpuyo si Matias sa Galilea sa dihang gisugdan ni Jesus ang Iyang dayag nga ministeryo. Nahaom siya sa paghulagway nga “…usa sa mga lalaki nga miuban kanato sa tibuok panahon nga ang Ginoong Jesus naglakaw-lakaw uban kanato, sugod sa bunyag ni Juan hangtod sa adlaw nga Siya gibayaw gikan kanato…” (Buhat 1:21–22).
Human luibi ni Judas ang atong Ginoo, siya “nagbitay sa iyang kaugalingon” (Mateo 27:5) sumala sa Ebanghelyo ni Mateo. Sa Mga Buhat sa mga Apostoles, namatay si Judas tungod sa pagkahulog nga nakapabuto sa iyang tiyan ug nakapabuhagay sa iyang mga tinae (Buhat 1:18). Bisan unsa pa ang paagi sa pagkamatay ni Judas, usa siya sa Napulog Duha, usa ka mahinungdanong gidaghanon sa Biblia. Ang napulog duha ka anak nga lalaki ni Jacob maoy nagtukod sa napulog duha ka tribo sa Israel. Busa, sa dihang namatay si Judas, misugyot si Pedro nga adunay itudlo aron mopuli kaniya. Gikutlo ni Pedro ang Salmo 109 nga nanagna, “Hinaot nga laing tawo ang mokuha sa iyang katungdanan” (Buhat 1:20).
Ang mga 120 ka tinun-an nga nagtigom sa Jerusalem, tingali didto sa lawak sa itaas diin gisaulog ang Kataposang Panihapon, mipili og duha nga nakauban ni Jesus sukad sa sinugdanan. Lagmit apil sila sa kapitoan ug duha ka tinun-an nga gipadala ni Jesus sa usa ka misyon sa pagsangyaw sa Ebanghelyo. Ang Mga Buhat sa mga Apostoles naghulagway niini sa ingon: “Busa ilang gisugyot ang duha, si Jose nga gitawag og Barsabas, nga nailhan usab nga Justo, ug si Matias. Unya nag-ampo sila, ‘Ikaw, Ginoo, nga nasayod sa mga kasingkasing sa tanan, ipakita kon kinsa niining duha ang Imong gipili aron mopuli niining apostolikong ministeryo nga gibiyaan ni Judas aron moadto sa iyang kaugalingong dapit.’ Unya nagripa sila alang kanila, ug si Matias ang napilian sa ripa, ug giisip siya nga kauban sa onse ka apostoles” (Buhat 1:23–26).
Gikan sa 120 ka tinun-an nga nagtigom, ang Napulog Duha gilain isip mga Apostoles. Ang pagpili kang Matias nahitabo sa wala pa ang Pentecostes, busa sa pag-abot sa Espiritu Santo, mikunsad Siya kang Matias isip usa ka Apostol, ug sa Napulog Duha isip usa ka nagkahiusang pundok, uban sa ubang mga tinun-an.
Sanglit si Pedro maoy nangulo sa pagtuboy sa usa ka tinun-an ngadto sa katungdanan sa usa ka Apostol, tin-aw nga ang mga Apostoles mituo nga gituyo ni Jesus nga magpadayon ang ilang ministeryo ug molapad pa gani lapas sa napulog duha samtang ang Simbahan milapad lapas sa Jerusalem. Ang pagtudlo kang Matias isip usa ka Apostol tin-aw nga nagtudlo kanato nga ang papa, ang manununod ni San Pedro, adunay awtoridad ug responsibilidad sa pagtudlo og bag-ong mga Apostoles—mga obispo—sumala sa panginahanglan.
Human sa pagpili kang Matias diha sa Mga Buhat sa mga Apostoles, wala nay laing gisulti bahin kaniya. Wala kitay nahibaloan nga sigurado bahin sa iyang kinabuhi ug ministeryo human siya nahimong usa sa unang mga obispo sa Simbahan. Sumala sa tradisyon, mipanaw si Matias paamihanan ngadto sa Capadocia, nga mao karon ang sentrong bahin sa Turkey, ug dayon pasidlakan ngadto sa Dagat Caspian, nga mao karon ang Georgia. Gituohan nga namatay siya nga martir pinaagi sa paglansang sa krus o tingali gibato pa gani ug dayon gipunggotan sa ulo. Ang ubang mga tradisyon nag-ingon nga mipanaw siya pahabagatan ngadto sa gitawag karon nga Sudan ug Etiopia.
San Matias, nadungog nimo si Jesus nga nagtawag kanimo sukad pa gayod sa sinugdanan sa Iyang dayag nga ministeryo. Mitubag ka nga madagayaon, nga nagtuman sa mapaubsanong tahas sa usa ka tinun-an ug misyonaryo. Sa dihang gipili ka isip usa sa Napulog Duha ug giordenahan nga obispo, gituman nimo ang imong katungdanan isip magbalantay pinaagi sa pagsangyaw sa Ebanghelyo hangtod sa mga kinatumyan sa yuta. Palihog, pag-ampo nga maminaw ako sa tingog sa Dios ug motubag nga madagayaon sa Iyang tawag sa tanang adlaw sa akong kinabuhi. San Matias, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.
