Cebuano

Mga Solemnidad ug mga Pista

Ang tanang 4 ka tomo anaa sa pormat nga paperback & eBook!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – ug uban pa!

Talaan sa mga Sulod


Ang Hangin ug Kalayo sa Pentecostes

Dakong Kasaulogan sa Domingo sa Pentekostes (Tuig A)

Miingon pag-usab si Jesus kanila, “Ang kalinaw maanaa kaninyo. Ingon nga gipadala ako sa Amahan, gipadala ko usab kamo.” Ug sa nakasulti na siya niini, gihuyopan niya sila ug miingon kanila, “Dawata ninyo ang Espiritu Santo. Kinsa kadtong inyong pasayloon sa ilang mga sala, mapasaylo sila; ug kinsa kadtong dili ninyo pasayloon sa ilang mga sala, dili sila mapasaylo.” Juan 20:21–23

Karon atong gisaulog ang Dakong Kasaulogan sa Pentecostes, nga nahitabo kalim-an ka adlaw human mabanhaw si Jesus gikan sa mga patay. Ang Ebanghelyo karon nag-asoy sa unang pagpakita ni Jesus ngadto sa mga Apostoles nga nagkatigom—nga wala si Tomas—sa gabii sa Pagkabanhaw. Niining pagpakita, gihatagan sila ni Jesus sa awtoridad sa pagpasaylo sa mga sala, usa ka gahom nga maoy sukaranan sa Sakramento sa Pagpasig-uli. Kini nga gasa nag-una sa mas hingpit nga pagbubo sa Espiritu Santo sa Pentecostes, sa dihang ang mga Apostoles gihatagan og gahom sa pagtuman sa ilang misyon uban sa kaisog ug diosnong kusog.

Pinaagi sa paghuyop ngadto sa mga Apostoles, gipahinumdom ni Jesus ang asoy sa paglalang diha sa Genesis, sa dihang gihuyopan sa Dios si Adan og kinabuhi (Genesis 2:7). Karon si Cristo, ang Bag-ong Adan, naghuyop og bag-ong kinabuhi—ang diosnong kinabuhi sa grasya—ngadto sa Iyang mga Apostoles. Samtang kining paghuyop naghatag na sa Espiritu Santo isip pasiuna, ang Pentecostes nagtimaan sa hingpit nga paghatag sa Espiritu ngadto sa Simbahan, nga nagbalaan ug naghatag og gahom sa mga Apostoles ug sa tanang tinun-an.

Ang atong kahibalo bahin sa Pentecostes naggikan sa Mga Buhat sa mga Apostoles, ang sumpay ni Lucas sa iyang Ebanghelyo diin iyang gisaysay sa detalye ang sinugdanan sa Simbahan: “Ug sa kalit may nadungog gikan sa langit nga dahunog sama sa makusog nga huros sa hangin, ug mipuno kini sa tibuok balay diin sila nagpundok. Unya may mipakita kanila nga mga dila nga daw kalayo, nga nagkabahinbahin ug mitugpa sa matag usa kanila” (Mga Buhat 2:2–3).

Sa dihang mikunsad ang Espiritu Santo sa mga Apostoles sa Pentecostes, may mga pisikal nga pagpadayag. Kasagaran, giubanan sa Dios ang mahinungdanong mga buhat sa Biblia og makita nga mga timaan aron ipadayag ang dili makita nga kamatuoran sa Iyang presensya ug paglihok. Bisan tuod ang makapausab nga kamatuoran sa Pentecostes mao ang pagbubo sa Espiritu Santo, ang mga timaan nga nag-uban niini nagtudlo kanato bahin sa kinaiya ug buhat sa Espiritu.

Ang “makusog nga huros sa hangin” nga “mipuno sa tibuok balay” nagsimbolo sa padayon ug naghatag-kinabuhi nga presensya sa Espiritu Santo. Sama sa hangin, ang Espiritu dili makita apan gamhanan, naglihok bisan asa Niya buot ug nagpatunghag makita nga mga bunga sa kinabuhi sa mga magtutuo. Bisan tuod nasabtan na nato karon ang natural nga mga hinungdan sa hangin, nagpabilin ang misteryo niini ug ang kinaiya niini nga dili nato mapugngan, nga nagpakita sa diosnong gigikanan sa Espiritu Santo ug sa Iyang dili mapugngan nga buhat sa kalibotan. Siya naggikan sa tinagong presensya sa Dios, dili makita apan naglihok, nga nagpatunghag bag-ong paglalang diha sa Simbahan ug sa matag kalag nga Iyang hikapon.

Ang “mga dila nga daw kalayo” nagtimaan sa nagputli ug nag-usab nga paglihok sa Espiritu, nga nagsunog ug nagwagtang sa sala ug nagpasilaob sa mga kasingkasing sa kadasig alang sa misyon sa Dios. Kining mga timaan dungan nga nagpadayag sa Espiritu isip gamhanan, naghatag-kinabuhi, ug nagbalaan nga presensya sa Dios, nga naghatag og kinabuhi sa Simbahan ug naggiya kaniya sa pagmantala sa Ebanghelyo hangtod sa kinatumyan sa yuta.

Sa wala pa ang Pentecostes, nagtago ang mga tinun-an sa Lawak sa Taas, nga nahadlok ug walay kasigurohan. Bisan tuod gitudloan na sila ni Jesus, naghimog mga milagro, ug nagpadayag sa Iyang hingpit nga gugma, ang ilang mga kasingkasing wala pa hingpit nga mausab. Sa Pentecostes, miabot ang Espiritu Santo sama sa diosnong kalayo, nga naghatag kanila og kaisog aron mahimong mga saksi nga walay kahadlok.

Sa dihang modawat kita sa Sakramento sa Kumpirma, madawat nato ang mao rang gasa nga gihatag ngadto sa mga tinun-an sa Pentecostes. Tingali dili nato mabati ang makusog nga huros sa hangin o makita ang mga dila sa kalayo nga mokunsad gikan sa Langit, apan managsama ang kamatuoran niini. Ang mga timaan sa Pentecostes dili lamang alang sa mga tinun-an, kondili alang usab kanato, nga nagpadayag sa paglihok ug gahom sa Espiritu Santo sa atong kinabuhi.

Pamalandongi karon ang gahom sa Espiritu Santo nga makapausab. Nasinati mo na ba ang presensya sa Espiritu sa imong kinabuhi? Sama sa unang mga tinun-an, gitugotan mo na ba ang Espiritu Santo nga mopuno kanimo sa gahom gikan sa kahitas-an, maghatag kanimo og kaisog, magputli kanimo, ug magpasilaob kanimo sa kadasig sa pagtuman sa misyon nga gisalig sa Dios kanimo? Usbon kita sa Espiritu Santo—kon atong tugotan Siya—ug ibutang Niya ang atong mga tiil sa dalan padulong sa walay kataposang himaya.

Umari Ka, Espiritu Santo, pun-a ang mga kasingkasing sa Imong mga matinud-anon ug pasilaoba diha kanila ang kalayo sa Imong gugma. Ipadala ang Imong Espiritu ug sila pagabuhaton. Ug bag-ohon Mo ang nawong sa yuta. O Dios, nga pinaagi sa kahayag sa Espiritu Santo nagtudlo sa mga kasingkasing sa mga matinud-anon, itugot nga pinaagi sa mao rang Espiritu Santo mamahimo kaming tinuod nga maalamon ug kanunayng makatagamtam sa Iyang mga paglipay, pinaagi kang Cristo nga among Ginoo. Amen. Jesus, misalig ako Kanimo.


Ang Labing Dakong Misteryo

Dakong Kasaulogan sa Domingo sa Pentekostes (Tuig B)

Ug sa kalit may miabut gikan sa langit nga usa ka dinaguok nga sama sa kusog nga huros sa hangin, ug napuno niini ang tibuok balay diin sila nanagtigom. Unya may mipakita kanila nga mga dila nga daw kalayo, nga nagkabahinbahin ug mitugpa sa matag usa kanila. Ug silang tanan napuno sa Espiritu Santo ug misugod pagsulti sa nagkalainlaing mga pinulongan, sumala sa gihatag sa Espiritu nga katakos kanila sa pagpahayag.  Mga Buhat 2:2–4

Malipayong Dakong Kasaulogan sa Pentecostes! Karon, atong gisaulog ang katumanan sa saad ni Jesus nga ipadala ang Manlalaban, ang Espiritu sa Kamatuoran, nga mogiya sa tanan nga nagtuo Kaniya ngadto sa kahingpitan sa kamatuoran. Ang Pentecostes mao usab ang adlaw sa pagkatawo sa Simbahan, ang Lawas ni Cristo, ang nagpadayong presensya ni Jesus dinhi sa yuta. Nahimo kitang mga sakop sa Iyang Lawas pinaagi sa pagpuyo sa Espiritu Santo sa atong sulod, nga naghatag og kinabuhi ug nagbalaan sa Simbahan.

Isip mga Kristiyano, gitawag kita sa pagtinguha nga masabtan ang Espiritu Santo, sama nga nagtinguha kitang mailhan ang Amahan ug ang Anak. Tingali sayon alang kanato ang pagpakigduol sa Anak sa Dios nga nagpakatawo, kay diha sa Iyang tawhanong kinaiya Siya naglakaw dinhi sa yuta ug nagmantala sa Maayong Balita, mga buhat nga tin-awng giasoy sa Balaang Kasulatan. Bisan tuod mas sayong masabtan ang pagkatawhanon sa Anak sa Dios, ang panaghiusa sa Iyang diosnon ug tawhanong mga kinaiya nagpabiling usa ka diosnong misteryo. Sa samang paagi, masabtan nato ang Amahan pinaagi sa pagtandi ngadto sa atong kasinatian sa yutan-ong mga amahan, apan Siya nagpabiling labaw sa hingpit nga masabtan sa tawo. Ug mahimong maglisod gayod kita sa pagsabot sa Espiritu Santo.

Unsaon nato pagduol sa labing dakong misteryo sa Dios—ang misteryo sa Labing Balaang Trinidad—ug karon, sa mas piho nga paagi, ang misteryo sa Espiritu Santo? Pinaagi sa pag-ila nga ang Espiritu Santo usa ka misteryo, gidapit kita sa pagsusi niining misteryoha aron mas molalom ang atong pagsabot. Ang Dios mahimong mailhan ug nagtinguha nga mailhan Siya. Samtang nagsaulog kita sa Pentekostes, mahinungdanong ilhon nga ang Espiritu Santo, sa pinasahi nga paagi, nagtinguha usab nga atong mailhan ug higugmaon Siya. Ang pag-ingon nga ang Dios usa ka misteryo nagpasabot nga walay kinutoban ang kalawom sa atong mahimong kahibalo mahitungod Kaniya. Dili gayod nato hingpit nga “masabtan ang Dios” o hingpit nga matugkad ang kalawom, kalapad, himaya, ug ang mismong kinaiya sa Dios. Ang Dios lamang ang hingpit nga nakaila sa Iyang Kaugalingon. Bisan ang Mahal nga Birhen Maria o ang labing hataas nga mga anghel ug mga santos sa Langit walay hingpit nga kahibalo mahitungod sa Dios.

Kinsa ang Espiritu Santo? Una sa tanan, mailhan nato ang Espiritu Santo pinaagi sa Iyang diosnong paglihok sa atong kinabuhi. Samtang ang Espiritu nagpuyo sulod kanato, magsugod kita sa pag-ila Kaniya ug sa pagpakigrelasyon Kaniya isip atong Dios. Aron matabangan kita niining personal nga pag-ila, mosalig kita sa Balaang Kasulatan ug sa mga doktrina sa atong Simbahan aron maklaro ang presensya ug paglihok sa Espiritu sa atong kinabuhi. Atong hisgotan sa makadiyot ang pipila ka paagi sa paghulagway sa Espiritu Santo.

Isip Tigbalaan, ang Espiritu Santo naghimo kanatong balaan pinaagi sa Iyang gasa sa grasya, nga nagtugot kanato sa pagtubo sa mga hiyas—ilabi na sa pagtuo, paglaom, ug gugma. Isip Manlalaban, Siya naghupay, nanalipod, ug naglig-on kanato sa mga panahon sa panginahanglan. Isip Tigpadayag sa Kamatuoran, ang Espiritu naglamdag sa atong hunahuna, nagtabang kanato sa pagsabot sa mga diosnong kamatuoran, sa paggamit niini sa piho nga mga kahimtang, ug sa pagtan-aw sa kinabuhi sumala sa pagtan-aw sa Dios. Isip Maghahatag sa mga Gasa, ang Espiritu Santo naglig-on kanato, nagpalalom sa atong gugma alang sa Dios ug naghatag kanatog gahom sa pagkinabuhi sumala sa Iyang kamatuoran. Gikan niining mga gasaha nagagikan ang mga bunga sa Espiritu: “gugma, kalipay, kalinaw, pailob, pagkamaayo, pagkamanggihatagon, pagkamatinumanon, pagkamalumo, pagpugong sa kaugalingon” (Galacia 5:22–23). Isip Tinubdan sa Panaghiusa, ang Espiritu Santo naghiusa kanato isip mga sakop sa Mistikal nga Lawas ni Kristo, ang Simbahan, nga nagbugkos kanato diha sa gugma uban sa Dios ug sa usag usa. Sa kataposan, isip Maghahatag og Gahom alang sa Misyon, ang Espiritu nagsangkap kanato aron mahimong mga saksi ni Kristo “hangtod sa mga kinatumyan sa yuta” (Mga Buhat 1:8).

Samtang nagsaulog kita niining mahimayaong Solemnidad sa Pentekostes, pamalandongi karon ang papel sa Espiritu Santo sa imong kinabuhi. Nakaila ka ba Kaniya? Nakita ba nimo ang paglihok sa Espiritu sa imong kinabuhi? Diin makita nimo kini, pagmaya ug pagpasalamat. Diin dili nimo kini makita, pag-ampo nga ang Iyang presensya nga nagpuyo sa sulod mobaha sa imong kalag, nga mag-umol kanimo aron mahimong anak sa Dios nga gitawag ka nga mahimong ingon. Kon mas aktibo ang Espiritu Santo sa imong kinabuhi, mas lawom usab ang imong pagtugkad ug pagmaya sa labing dakong Misteryo nga mahimong mailhan ug higugmaon, ang Misteryo sa Trinidad nga maoy katuyoan sa imong pagkalalang.

Umari Ka, Espiritu Santo, pun-a ang mga kasingkasing sa Imong mga matinuohon ug pasigaa diha kanila ang kalayo sa Imong gugma. Ipadala ang Imong Espiritu ug sila pagabuhaton. Ug Imong bag-ohon ang nawong sa yuta. O Dios, nga pinaagi sa kahayag sa Espiritu Santo nagtudlo sa mga kasingkasing sa mga matinuohon, itugot nga pinaagi sa mao gihapong Espiritu Santo mahimo kaming tinuod nga maalamon ug kanunay makatagamtam sa Iyang mga paghupay, pinaagi ni Kristo nga among Ginoo. Amen. Hesus, nagsalig ako Kanimo.


Ang mga Gasa sa Espiritu Santo

Solemnidad sa Domingo sa Pentekostes (Tuig C)

Ug sa kalit miabot gikan sa langit ang usa ka dahunog nga sama sa kusog nga huyop sa hangin, ug mipuno kini sa tibuok balay diin sila nagpundok. Unya may mipakita kanila nga mga dila nga daw kalayo, nga nagkabahinbahin ug mitugpa sa matag usa kanila. Ug silang tanan napuno sa Espiritu Santo ug misugod sa pagsulti sa nagkalainlaing mga pinulongan, sumala sa gihatag kanila sa Espiritu nga ipahayag. Mga Buhat 2:2–4

Karon atong gisaulog ang adlaw sa pagkatawo sa Simbahan, nga nahitabo human mikayab si Hesus ngadto sa Langit ug mipadala sa gisaad nga Espiritu Santo ibabaw sa mga tinun-an. Sa pagbuhat Niya niini, giablihan Niya ang pultahan aron ang tanang umaabot nga mga magtutuo makadawat niining Gasa sa Dios. Ang mga paglihok sa Espiritu Santo tin-aw nga gihulagway sa atong unang pagbasa isip “kusog nga huyop sa hangin” ug “mga dila sa kalayo.” Kining pisikal nga mga pagpadayag nga miduyog sa pagkunsad sa Espiritu Santo nagtudlo kanato mahitungod sa paglihok sa Espiritu sa atong kinabuhi.

Handurawa nga anaa ka sa gawas samtang kusog ang huyop sa hangin. Kon mohuyop kini, maapektuhan niini ang tanang butang nga maagian niini. Sa samang paagi, ang Espiritu Santo kinahanglang molibot kanato, mopuno kanato, ug molihok sulod kanato, nga mosakop sa tibuok natong kinabuhi ug mogiya kanato ngadto sa misyon nga gihatag kanato. Isip Gininhawa sa Dios, ang Espiritu naghuyop og bag-ong kinabuhi nganhi kanato, sama nga ang Dios mihuyop og kinabuhi ngadto kang Adan sa Iyang paglalang kaniya. Pinaagi sa buhat sa Espiritu, gihimo kitang bag-ong binuhat diha kang Kristo. Ang Iyang gininhawa nag-usab kanato ngadto sa Lawas ni Kristo, ang bag-ong binuhat sa Dios—ang Simbahan.

Ang kalayo usa usab ka gamhanang elemento sa kinaiyahan nga nagpadayag sa mga paglihok sa Espiritu Santo. Sa sinugdanan sa atong panaw sa pagtuo, ang Espiritu Santo nagpuyo sulod kanato sama sa gamayng siga. Ang kalayo kalayo gayod, ug ang Espiritu Santo mao gayod ang Espiritu Santo, apan sama nga ang siga mahimong mokusog, mao usab ang paglihok sa Espiritu sa atong kinabuhi.

Kon bag-o pa kitang mga Kristohanon o huyang sa pagtuo, kinahanglan natong atimanon kining siga uban sa dakong pag-amping aron dili kini mapalong sa sala. Samtang motubo ug mohamtong ang atong pagtuo, mas mokusog ang siga—sama sa kalayo nga modako. Sa pagkatinuod, kon nagdilaab na ang kalayo, ang mga pagsulay sa pagpalong niini kasagarang makapadilaab pa hinuon niini og labaw. Sa samang paagi, kon ang Espiritu Santo nagdilaab sulod kanato, ang mga pag-atake gikan sa gawas o mga tentasyon mahimong makapalig-on sa atong hugot nga tinguha, makapalalom sa atong kaisog, ug makapahimo kanatong mas lig-on atubangan sa pagsupak.

Ang kalayo usab moputli ug mopatay sa mga mikrobyo. Ang magpuputli sa bulawan mogamit ug hilabihang kainit aron mosaka sa ibabaw ang mga hugaw, diin kini makuha. Ang siruhano mogamit ug kainit aron mapatay ang mga mikrobyo sa iyang mga instrumento ug maandam kini alang sa maampingong buluhaton nga makahatag ug kinabuhi. Sa samang paagi, kinahanglan kitang putlion sa nagdilaab nga kalayo sa Espiritu Santo aron ang matag lawom ug nakagamot nang sala mosaka sa ibabaw ug makuha. Isip mga “instrumento” sa Diosnong Siruhano, giandam kita sa Espiritu alang sa atong misyon—nga mahimong mga agianan sa pag-ayo ug bag-ong kinabuhi alang niadtong gipadala kita sa Dios.

Usa sa mga nag-unang paagi sa paglihok sa Espiritu Santo sa atong kinabuhi mao ang paghatag sa Iyang pito ka gasa: Kaalam, Pagsabot, Kahibalo, Tambag, Kalig-on, Pagkadiosnon, ug Kahadlok sa Ginoo (itandi sa Isaias 11:2–3). Pinaagi niining mga gasaha, gibag-o kita sa Gininhawa sa Dios ug giputli gikan sa matag kahuyang, nga makapahimo kanato sa pagtubo sa pagkabalaan, pagtuman sa atong misyon, ug pagpadako sa himaya sa Dios dinhi sa yuta ug sa walay kataposan didto sa Langit.

Samtang nagsaulog kita sa dakong Solemnidad sa Pentekostes, pamalandongi karon ang Pito ka Gasa sa Espiritu Santo. Buhata kini uban sa pag-ampo, nga magsusi sa imong kinabuhi diha sa kahayag niining mga gasaha. Diin kulang kini, dapita ang Espiritu Santo sa paglihok diha sa imong kinabuhi sama sa kusog nga huros sa hangin—nga moputli sa matag kahuyang ug mopadako sa Iyang presensya sa imong sulod. Pamalandongi kanunay kining mga gasaha; kini usa ka lig-ong dalan nga magdala kanato ngadto sa katumanan nga atong gitinguha pag-ayo.

Umari Ka, Espiritu Santo, pun-a ang mga kasingkasing sa Imong mga matinumanon ug pasiga diha kanila ang kalayo sa Imong gugma. Ipadala ang Imong Espiritu, ug sila pagabuhaton. Ug Imong bag-ohon ang nawong sa yuta. O Dios, nga pinaagi sa kahayag sa Espiritu Santo nagtudlo sa mga kasingkasing sa mga matinumanon, itugot nga pinaagi sa mao gihapong Espiritu Santo mahimo kaming tinuod nga maalamon ug kanunayng makatagamtam sa Iyang mga paghupay, pinaagi kang Kristo nga among Ginoo. Amen. Jesus, misalig ako Kanimo.

Pagpamalandong sa Pito ka Gasa sa Espiritu Santo

Kaalam: Ang Kaalam makapahimo sa Kristohanon sa pagdawat sa grasya nga makita ang tanang butang—yutan-on man o diosnon—sumala sa pagtan-aw sa Dios. Ang Kaalam mohingpit sa hiyas sa gugma ug makapahimo sa kalag sa “pagtilaw” ug sa lawom nga pagpamalandong sa diosnong mga katinuoran. Kini makapahimo sa Kristohanon sa pag-ila sa labing halangdong mga kaayohan ug sa paghimo ug mga desisyon nga makapalambo sa kalinaw, panag-uyon, ug pakighiusa sa Dios. Ang Kaalam mao ang labing dakong gasa sa Espiritu tungod kay kini mohingpit sa gugma diha sa kabubut-on.

Pagtandi: Ang Kaalam sama sa pagbarog sa tumoy sa bukid, diin makita nimo ang tibuok talan-awon sa ubos, ug mas maklaro kanimo kon asa ka, asa ka padulong, ug giunsa sa tanang dalan pagpadulong ngadto sa Dios.

Pagsabot: Ang Pagsabot mohingpit sa pagtuo pinaagi sa paghatag ug mas lawom nga pagsabot sa mga kamatuoran sa pagpadayag sa Dios. Kini makapahimo sa Kristohanon sa pagsulod sa kahiladman sa mga misteryo sa pagtuo, sa pagsabot sa ilang kahulogan sa mas lawom nga paagi, ug sa pagkakita kon giunsa kini pagkinabuhi. Pinaagi niining gasaha, masabtan nato ang kahulogan sa pag-antos, mailhan ang katuyoan sa Dios sa tanang butang, ug mabuntog ang mga pagduhaduha, nga makaamgo kon sa unsang paagi ang tanang butang magtinabangay alang sa kaayohan niadtong nahigugma Kaniya (itandi sa Roma 8:28).

Pagtandi: Ang Pagsabot sama sa kahayag nga modan-ag agi sa bintanang hinimo sa dekolor nga bildo, nga mopadayag sa makuti nga katahom ug kahulogan nga natago sa mga sumbanan sa diosnong kamatuoran.

Kahibalo: Ang Kahibalo makapahimo sa Kristohanon sa pagkakita sa kalibotan ug sa kinabuhi sa tawo sumala sa ilang tinuod nga kahimtang—pinaagi sa kahayag sa kamatuoran sa Dios. Kini usab mohingpit sa hiyas sa pagtuo pinaagi sa pagtabang kanato sa pag-ila sa pag-atiman sa Dios ug sa pagsabot sa Iyang kabubut-on sa piho nga mga kahimtang. Kining gasaha motabang usab kanato sa pagkat-on gikan sa atong nangaging mga sayop, sa paglikay sa makapahilayo kanato gikan sa Dios, ug sa pagpili sa makapaduol kanato ngadto Kaniya.

Pagtandi: Ang Kahibalo sama sa usa ka kompas, nga motabang kanimo sa pagtultol sa mga pagpili sa kinabuhi ug mosiguro nga magpabilin ka sa dalan nga padulong sa Dios.

Tambag: Ang Tambag mohingpit sa hiyas sa maalamong pag-amping, nga makapahimo sa Kristohanon sa paghimo ug hustong mga desisyon sa moral nga kinabuhi. Naghatag kini ug katin-aw ug giya, nga motabang kanato sa pag-ila sa husto diha sa lisod nga mga kahimtang. Pinaagi niining gasaha, mahimo usab kitang mga instrumento sa Espiritu Santo, nga mohatag ug tambag, pagdasig, ug suporta sa uban diha sa ilang panaw sa pagtuo.

Pagtandi: Ang Tambag sama sa usa ka kasaligang magtutultol nga naglakaw sa imong kiliran, nga naghatag ug tin-aw nga direksiyon kon dili ka sigurado kon unsang dalan ang subayon.

Kalig-on: Ang Kalig-on mao ang gasa sa kaisog ug kusog nga makapahimo sa Kristohanon sa paglahutay sa pagbuhat ug maayo, ilabina kon nag-atubang ug mga hagit, pag-antos, o paglutos. Gipalig-on niini ang atong tinguha sa pagkinabuhi sa Ebanghelyo uban sa bug-os ug lawom nga gugma ug pagkamatinumanon, nga makapahimo kanato sa pagbuntog sa kahadlok, kahuyang, ug tentasyon.

Pagtandi: Ang Kalig-on sama sa angkla sa barko, nga magpabilin kanimong lig-on ug dili matarog taliwala sa mga unos sa kinabuhi.

Pagkadiosnon: Ang Pagkadiosnon mohingpit sa hiyas sa hustisya, nga mohatag sa Kristohanon ug gugma sa Dios isip Amahan, sama sa gugma sa usa ka anak, ug balaang pagtahod sa Iyang presensya diha sa tanang binuhat. Gipalambo niini ang lawom nga debosyon sa pag-ampo ug pagsimba, samtang makapahimo usab kanato sa pag-ila sa dignidad sa uban isip mga anak sa Dios. Pinaagi sa pagkadiosnon, makakat-on kita sa paghigugma ug pag-alagad sa Dios ug sa isigkatawo uban sa kalumo ug pagtahod.

Pagtandi: Ang Pagkadiosnon sama sa mahigugmaong paggakos sa usa ka anak sa iyang ginikanan, nga puno sa pagsalig, balaang pagtahod, ug malumong pagmahal.

Kahadlok sa Ginoo: Kining gasaha mohingpit sa paglaom pinaagi sa pagtabang kanato sa mapainubsanong pag-ila sa atong bug-os nga pagsalig sa Dios. Gitisok niini diha sa Kristohanon ang lawom nga balaang pagtahod sa Dios, inubanan sa balaang kahadlok nga makapasilo Kaniya. Dili kini kahadlok sa usa ka ulipon (kahadlok sa silot) kondili kahadlok sa usa ka anak—usa ka gugma nga hilabihan kalawom ug kalig-on nga mahadlok ang tawo nga makapasakit sa iyang Hinigugma. Pinaagi niining gasaha, ang Kristohanon mahimong mas mabinantayon sa bisan unsang makapaluya o makadaot sa iyang relasyon sa Dios, nga modawat sa grasya sa paglikay sa sala ug sa pagtinguha sa pagkabalaan. 

Pagtandi: Ang Kahadlok sa Ginoo sama sa usa ka babag nga panalipod daplin sa dalan sa bukid, nga magpugong kanimo sa pagtipas sa dalan ug pagkahulog sa katalagman tungod sa imong gugma ug pagtahod sa Dios.


Ang Inahan sa mga Tinubos

Handumanan sa Mahal nga Birhen Maria, Inahan sa Simbahan—Lunes human sa Pentecostes

Nagtindog tupad sa krus ni Jesus ang Iyang inahan ug ang igsoong babaye sa Iyang inahan, si Maria nga asawa ni Cleofas, ug si Maria Magdalena. Sa pagkakita ni Jesus sa Iyang inahan ug sa tinun-an nga Iyang gihigugma nga nagtindog didto, miingon Siya sa Iyang inahan, “Babaye, ania ang imong anak.” Unya miingon Siya sa tinun-an, “Ania ang imong inahan.” Ug sukad niadtong taknaa, gidala siya sa tinun-an ngadto sa iyang balay. John 19:25–27

Kagahapon, gisaulog nato ang dakong Solemnidad sa Pentekostes, nga naghandom sa pagbubo sa Espiritu Santo ibabaw sa unang mga tinun-an ug sa pagkahimugso sa Simbahan. Maingon nga ang Dios “mihuyop” og kinabuhi ngadto kang Adan sa paglalang, mao usab nga ang Espiritu Santo, ang Gininhawa sa Dios, naghatag og bag-ong kinabuhi sa Simbahan, ang Lawas ni Kristo. Sa Pentekostes, didto ang Bulahang Birhen Maria, nga nagpakita sa Gasa sa Kalig-on pinaagi sa iyang dili matarog nga pagsalig sa laraw sa Dios.

Ang Kalig-on, usa sa mga Gasa sa Espiritu Santo, naglig-on kanato aron molahutay sa pagbuhat og maayo, ilabina taliwala sa mga pagsulay, pag-antos, o tentasyon. Naglihok kini sama sa usa ka angkla, nga nagkupot kanato nga lig-on panahon sa mga unos sa kinabuhi ug naghiusa kanato sa mas lawom nga paagi ngadto sa Misteryo sa Krus.

Sa dihang gitukod kining handumanan niadtong 2018, matahom nga gipahinumdoman kita ni Kardinal Robert Sarah nga “ang Kristohanong kinabuhi kinahanglang maangkla sa Misteryo sa Krus, sa paghalad ni Kristo sa Bangkete sa Eukaristiya, ug sa Inahan sa Manunubos ug Inahan sa mga Tinubos….” Karong adlawa, gipasidunggan nato siya dili lamang isip Inahan sa Manunubos kondili usab isip atong Inahan—ang Inahan sa mga Tinubos. Pagkalawom nga gasa ang pagpakig-ambit og usa ka espirituhanong inahan uban sa Anak sa Dios! Pinaagi sa iyang inahanong pag-atiman ug pagpangamuyo, gigiyahan kita niya ngadto sa iyang Anak ug gilig-on kita sa atong panaw sa pagtuo.

Ang Ebanghelyo alang sa handumanan karong adlawa nagpahinumdom sa usa sa labing balaang mga talan-awon sa Kasulatan—ang Mahal nga Birhen Maria nga nagtindog sa tiilan sa Krus, nagtan-aw sa iyang diosnong Anak uban sa hingpit nga pagtuo, paglaom, ug gugma. Ang iyang pagkamatinud-anon Kaniya wala gayod matarog. Uban sa inahanong pagpakigbati, nga gipalig-on sa kahupnganan sa grasya, iyang gibati ang Iyang mga kasakit ug giantos uban Kaniya ang Iyang pag-antos hangtod sa kataposan. Bisan tuod anaa kang Jesus ang matag hiyas ug espirituhanong gasa, gitugotan Niya ang Iyang Kaugalingon nga modawat og kusog ug paghupay gikan sa Iyang inahan samtang nagbitay Siya sa Krus. 

Kining pagbinayloay sa gugma ug paghinupayay—si Kristo nga nagdawat og kusog gikan sa Iyang inahan samtang nakig-ambit siya sa Iyang pag-antos—nagdapit kanato sa pagdawat niining mao rang gugma, nga magtugot sa inahanong pag-atiman sa atong Mahal nga Inahan sa paghiusa kanato kang Kristo sa mas hingpit nga paagi. Sa dihang milingi si Jesus ngadto sa Iyang inahan ug miingon, “Babaye, ania ang imong anak,” ug ngadto kang Juan, “Ania ang imong inahan,” nakigsulti Siya sa matag usa kanato, nga nagtugyan sa Iyang inahan kanato ug kanato ngadto kaniya. Maingon nga ang Mahal nga Inahan miunong sa iyang Anak sa Iyang pag-antos, siya usab nag-unong kanato, nga nagtudlo kanato sa pagpabiling lig-on sa atong pagtuo, nga nakagamot sa sakripisyo ni Kristo ug gipalig-on sa Iyang presensya diha sa Eukaristiya. Ang Dios nagpalig-on ug naghupay kanato sumala sa Iyang diosnong laraw, nga naglakip sa grasya nga gihatag pinaagi sa mga Sakramento—ilabina sa Eukaristiya—sa mahigugmaong pagpangamuyo sa uban alang kanato, sa pag-alagad sa mga anghel, ug sa talagsaong inahanong pagpataliwala sa Inahan sa Dios, nga atong inahan.

Pamalandongi karong adlawa ang daghang paagi nga ang Dios nagbalaan ug nagpalig-on kanimo alang sa imong misyon. Pinaagi sa Eukaristiya, nahiusa kita sa Krus ni Kristo ug nakadawat sa grasya aron mabanhaw nga madaogon uban Kaniya. Niining panaw, gipalig-on kita sa Mahal nga Inahan, ang Inahan sa Simbahan ug ang Tigpataliwala sa grasya. Maingon nga gipuno sa Espiritu ang Simbahan sa Pentecostes, gipuno usab Niya ang atong mga kasingkasing karon, nga naggiya kanato ngadto kang Maria, kansang gugma ug pagpangamuyo nagpalig-on sa atong pagkadugtong sa iyang Anak ug sa Iyang grasya nga makaluwas.

Inahan sa Simbahan ug Inahan sa Dios, gipuno ka sa Espiritu Santo sa kahupnganan sa grasya ug gihingpit ang matag hiyas diha sa imong mapainubsanong kalag. Ang imong kusog sa pag-antos sa Krus uban sa imong Anak naglakip sa usa ka saad nga kanunay kang mag-unong kanako, magbubo sa imong inahanong pag-atiman ug magpataliwala sa grasya sa imong Anak. Palihog, mahimo ka untang akong inahan karon ug sa kanunay, ug tabangi ako nga mahimong matinud-anong tinun-an sa imong Anak, nga lig-ong nakadugtong sa Iyang Krus ug gibayaw sa Iyang grasya. Inahan sa Simbahan ug Inahan sa mga Tinubos, iampo mo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.


Ang mga Yawi ug Awtoridad ni Pedro

Kapistahan sa Katedra ni San Pedro, Pebrero 22

“Ug busa sultihan ko ikaw, ikaw si Pedro, ug ibabaw niining bato tukoron ko ang akong Simbahan, ug ang mga ganghaan sa dapit sa mga patay dili makabuntog niini.  Ihatag ko kanimo ang mga yawi sa Gingharian sa langit.  Bisan unsa ang imong gapuson dinhi sa yuta pagagapuson usab sa langit; ug bisan unsa ang imong hubaron dinhi sa yuta pagahubaron usab sa langit.”  Mateo 16:18–19

Sa Basilika ni San Pedro sa Roma, adunay relikya sa usa ka lingkoranan nga gituohang gigamit ni San Pedro, ang unang Santo Papa. Ang kapistahan karon nagpasidungog nianang lingkoranan, apan labaw sa tanan, gisaulog niini ang talagsaong awtoridad nga gihatag ni Jesus kang Pedro taliwala sa mga Apostoles. Sa unang Simbahan, ang lingkoranan sa usa ka obispo (cathedra) nagrepresentar sa iyang katungdanan nga adunay awtoridad isip pangunang magtutudlo ug espirituhanong pangulo sa mga magtutuo. Ang kahingpitan niining awtoridad gisaad human maisogong mipahayag si Pedro, “Ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa buhing Dios” (Mateo 16:16). Hangtod niadtong higayona, gitawag si Pedro ug “Simon” o “Simon Pedro,” bisan pa nga sa sayo pa gitawag na siya ni Jesus sa matagnaong paagi ug “Cepha” (Juan 1:42), nga nagpasabot ug “bato” sa Aramaiko.

Sa Cesarea sa Filipo, gipamatud-an ni Jesus sa kataposan kining ngalan ug ang misyon niini: “Ikaw si Pedro (Petros sa Grego), ug ibabaw niining bato (petra) tukoron Ko ang Akong Simbahan…” (Mateo 16:18). Sa Gregong teksto, ang Petros gigamit isip maskulinong porma sa petra, nga nagpasabot ug “bato” o usa ka lig-on ug malig-ong patukoranan. Dili naandan nga tawgon si Pedro ug Petra, kay kini usa ka pemininong nombre; ang Petros mao ang tukmang maskulinong katumbas niini. Samtang ang Gregong teksto naggamit sa Petros (maskulino) ug petra (peminino) tungod sa mga lagda sa gramatika, lagmit Aramaiko ang gigamit ni Jesus, diin managsama ang pulong alang sa ngalan ni Pedro ug sa “bato”: Cepha (alang sa iyang ngalan) ug cepha (nga nagpasabot ug bato). Busa, lagmit mao kini ang mga pulong nga gisulti ni Jesus, “Ikaw si Pedro (Cepha), ug ibabaw niining bato (cepha) tukoron Ko ang Akong Simbahan.” Niining pahayag, misaad si Jesus nga himoon si Pedro nga dili matarog nga patukoranan nga sa ibabaw niini ang Iyang Simbahan mobarog nga lig-on batok sa mga pag-atake sa daotan—usa ka saad nga pormal nga natuman human sa Pagkabanhaw, sa dihang gitugyan ni Jesus kining awtoridad ngadto kang Pedro, nga nag-ingon, “Pakan-a ang Akong mga nating karnero… Atimana ang Akong mga karnero… Pakan-a ang Akong mga karnero” (Juan 21:15–17; Pastor Aeternus, Vaticano I).

Sa tradisyon sa Bibliya, ang pag-ilis sa ngalan nagpasabot ug usa ka diosnong misyon o bokasyon. Hinumdomi nga giilisan sa Dios ang ngalan ni Abram ug Abraham ug ang kang Jacob ug Israel. Mahinungdanon usab ang panahon ug dapit niining hitaboa. Nahitabo kini sa hapit na matapos ang dayag nga pagpangalagad ni Jesus, sa dihang nagsugod Siya sa pag-andam sa Iyang mga tinun-an alang sa Iyang Pag-antos, mga kawhaan ug lima ka milya sa amihanan sa Dagat sa Galilea didto sa Cesarea sa Filipo, layo sa Judea ug sa mga awtoridad nga Judio.

Sa panahon ni Jesus, ang Cesarea Filipos nailhan tungod sa paganong pagsimba niini ug sa kalambigitan niini sa Grego-Romanhong mga relihiyosong buhat. Sa sinugdan gitawag kini og Paneas (o Banias), nga ginganlan sunod kang Pan, ang Gregong dios sa kinaiyahan, sa mga magbalantay sa karnero, ug sa pagkamabungahon. Aduna kiniy langob ug natural nga tuboran, nga maoy gigikanan sa Suba sa Jordan, ug diin adunay daghang paganong mga halaran. Ang kilid sa pangpang sa Cesarea Filipos sagad gitawag nga “mga ganghaan sa Hades,” o sa kalibotan sa mga patay. Ang mga pagano nagtuo nga ang tuboran sa langob maoy agianan ngadto sa gingharian sa mga patay.

Bisan tuod wala ipadayag sa Balaang Kasulatan kon nganong gipili ni Jesus kining dapita aron ipahayag nga si Pedro mao ang batong patukoranan sa Iyang Simbahan, makahinapos kita nga gipili Niya kini isip simbolo aron ipakita nga “ang mga ganghaan sa dapit sa mga patay dili makabuntog” sa Iyang Simbahan. Gibag-o ni Jesus kining dapit sa kangitngit ug bakak nga pagsimba ngadto sa usa ka dapit diin Iyang gitugyan kang Pedro ang langitnong awtoridad, nga nagpahayag nga ang Simbahan magpabiling lig-on, dili matarog sa mga pag-atake sa daotan.

Bisan tuod ang Dios nagtugyan sa paggiya sa Iyang katawhan ngadto sa mga tawong huyang ug makasasala, dili gayod nato isipon nga kining tawhanong mga kahuyang mao ang tinuod nga kinaiya sa Simbahan. Sa kinapusoran niini anaa ang saad nga atong gihandom karon: ang pasalig sa Dios sa paggapos ug pagbadbad sa mga butang nga may kalabotan sa pagtuo ug moralidad. Kining saad sa mga Yawi sa Gingharian dili mabulag sa garantiya ni Jesus sa pagbalaan sulod sa Iyang Simbahan, nga matuman ilabina pinaagi sa mga Sakramento. Walay yutan-ong gahom, ni ang mga gahom sa impyerno, nga makapugong sa awtoridad sa pagtudlo sa Simbahan ni Cristo o makapakunhod sa pagkaepektibo sa mga Sakramento. Gihuptan nato kining kamatuorana dili tungod kay gipahayag kini sa mga pangulo sa Simbahan, kondili tungod kay si Jesus Mismo ang nagpahayag niini.

Samtang nagsaulog kita sa Pista sa Katedra ni San Pedro, pamalandongi karon ang talagsaong gasa nga atong nadawat gikan kang Cristo Mismo sa dihang Iyang gitugyan kang Pedro, ug sa matag manununod ni San Pedro, ang langitnong awtoridad. Kining gasaha dili lamang alang sa Obispo sa Roma kondili alang kanatong tanan, nga nagpasalig kanato sa dalan paingon sa Langit. Pagmaya niining gasaha karon ug pag-ampo alang sa Santo Papa, aron magkinabuhi siya nga takos sa dignidad ug awtoridad nga gitugyan kaniya.

San Pedro, gitugyan ni Jesus kanimo ang dakong awtoridad. Bisan tuod huyang ug makasasala ka, gidawat nimo kana nga awtoridad ug gipangulohan ang Simbahan uban sa kaisog ug pagtuo. Palihog iampo ang among Santo Papa, ang imong manununod, aron iyang bantayan kami isip magbalantay uban sa pagpaubos ug gugma. Jesus, ako misalig Kanimo.


Ang Atong Tawag sa Pagkamatarong

Solemnidad ni San Jose, Bana ni Maria, Marso 19

Si Jose nga iyang bana, sanglit usa ka matarong nga tawo apan dili gustong magpakaulaw kaniya, mihukom nga makigbulag kaniya sa tago. Mao kini ang iyang tuyo sa dihang, tan-awa, ang anghel sa Ginoo mipakita kaniya sa usa ka damgo ug miingon, “Jose, anak ni David, ayaw kahadlok sa pagdala kang Maria nga imong asawa ngadto sa imong balay…” Mateo 1:19–20

Sa tradisyon sa mga Judio, ang pagkamatarong nagpasabot sa pagkinabuhi nga bug-os nga nahiuyon sa kasabotan sa Dios. Naglakip kini sa pagtuman sa Balaod ni Moises, apan usab sa pagbaton ug pagtuo sa Maghahatag sa Balaod—ang Dios. Ang usa ka tawo dili mahimong matarong pinaagi lamang sa panggawas nga pagtuman sa Balaod, kondili pinaagi sa pagtuo sa Dios. Hinumdomi nga “Si Abram mituo sa GINOO, ug giisip kini Niya nga pagkamatarong alang kaniya” (Genesis 15:6). Gipasabot ni San Pablo nga si Abraham matarong tungod kay “Wala siya magduhaduha sa saad sa Dios tungod sa pagkawalay pagtuo; hinuon, gipalig-on siya pinaagi sa pagtuo ug naghimaya sa Dios ug bug-os nga nakombinsir nga ang Iyang gisaad makahimo usab Siya sa pagtuman” (Roma 4:20–21). Si Noe giila usab nga matarong, tungod kay “Si Noe naglakaw uban sa Dios” (Genesis 6:9).

Karon, gipasidunggan nato ang laing tawo nga giila sa Kasulatan nga matarong: si San Jose. Sa pagtawag kaniya nga matarong, gilambigit siya sa Ebanghelyo niining mga mahinungdanong tawo sa Daang Tugon nga nagkinabuhi pinaagi sa pagtuo, apan gibayaw usab niini si Jose labaw kanilang tanan, sanglit ang iyang pagtuo nagpamatuod dili sa Kasabotan sa Daang Tugon, kondili sa Mesiyas. Ang iyang pagkamatinud-anon sa tawag sa Dios sa pag-atiman ug pagpanalipod sa iyang asawa nga walay buling sa sala ug sa Batang Kristo, bisan pa sa kaugalingong sakripisyo, usa ka makapadasig nga pagpamatuod. Nagpakita kini kanato nga ang pagkamatarong sa kataposan gipahayag diha sa gugmang masakripisyohon ug pagsalig sa Dios—pagsalig nga nagdala sa Manluluwas sa Kalibotan.

Ang pagkamatarong ni Jose gipahayag dili sa mga pulong kondili sa mga buhat. Namati siya sa anghel sa Dios diha sa usa ka damgo ug mitubag uban sa bug-os nga pagsalig, nga nagdala kang Maria ngadto sa iyang balay ug midawat sa iyang tahas diha sa misteryo sa Pagkahimong Tawo sa Dios. Ang pagtuo ni Jose ilabina makita sa kamatuoran nga ang gipadayag sa anghel kaniya ug ang gipabuhat kaniya makalibog. Gihangyo siya nga motuo nga ang iyang asawa nanamkon “pinaagi sa Espiritu Santo” ug nga ang iyang Anak “moluwas sa iyang katawhan gikan sa ilang mga sala” (Mateo 1:21). Ang tubag ni Jose nagpakita ug pagtuo, kaisog, ug pagkamanggihatagon: “Sa pagmata ni Jose, gibuhat niya ang gisugo kaniya sa anghel sa Ginoo ug gidala niya ang iyang asawa ngadto sa iyang balay” (Mateo 1:24).

Si Jose nagpakita sa tubag nga kinahanglan natong tanan ihatag sa Dios. Sama kang Abraham, kansang pagtuo gisulayan sa dihang ang Dios nangayo kaniya sa usa ka butang nga dili mahanduraw, ang pagtuo ni Jose naghatag ug kahayag ug giya sa iyang tawhanong pangatarongan pinaagi sa misteryo sa Kaalam sa Dios. Sama kang Jose, sagad kitang gitawag sa pagsalig sa Dios sa dihang ang Iyang laraw molapas sa atong pagsabot. May kalabotan man kini sa atong bokasyon, usa ka pagsulay, o usa ka wala damhang kausaban sa kinabuhi, ang panig-ingnan ni Jose nagtudlo kanato nga ang pagtuo nagtugot kanato sa pagtan-aw pinaagi sa mga mata sa Dios, nga naggiya sa atong pangatarongan aron motubag uban sa pagsalig ug pagkamasinugtanon. Ang pagsundog kaniya nagkinahanglan ug kaisog, apan sama kang Jose, kinahanglan natong madungog ang Dios nga nagaingon kanato, “Ayaw kahadlok.” Ang paglakaw pinaagi sa pagtuo, dili pinaagi sa panan-aw, nagkinahanglan ug kaisog, pagkamatinud-anon, ug kalig-on sa baroganan.

Ang Solemnidad karong adlawa ilabinang nagpasiugda sa bokasyon ni Jose isip bana sa Mahal nga Birhen Maria. Bisan tuod usa siya ka panday, ang nag-unang paagi sa iyang pagtuman sa mga kapangakohan nga gihatag sa Dios mao ang pag-atiman sa iyang asawa ug Anak. Gibuhat niya kini pinaagi sa pagsangkap sa ilang mga panginahanglan ug pagpanalipod kanila, pag-ikyas ngadto sa Ehipto aron makalingkawas sa kasuko ni Herodes, ug sa ulahi ngadto sa Nazaret, layo sa iyang lungsod nga natawhan nga Betlehem. Ang iyang pagkamatinud-anon sa kabubut-on sa Dios, ilabina sa pagdawat kang Maria isip iyang asawa, lagmit nakapahinabo ug kalibog ug sayop nga pagsabot sa iyang mga kabanay ug mga kauban. Apan gidawat ni Jose kining kaulawan dinhi sa yuta uban sa grasya, nga gipili ang pagkamasinugtanon sa Dios labaw sa mga opinyon sa mga tawo. Alang kaniya, ang kabubut-on sa Dios maoy nag-una, ug ang iyang pagtuo nga gipakita sa buhat mao ang tinubdan sa iyang pagkamatarong.

Pamalandongi karon ang bokasyon ug misyon nga gihatag sa Dios kanimo. Bisan unsa pa ang imong tawag o kahimtang sa kinabuhi, kanunayng adunay mga pagsulay ug kalisdanan. Ang tinuod nga sukdanan sa atong pagkamatarong dili makita sa paglikay sa mga pagsulay, kondili sa paagi sa atong pag-atubang niini uban sa pagtuo ug pagsalig sa Dios. Kon gitugotan sa Amahan sa Langit si San Jose, ang Mahal nga Birhen Maria, ug ang Batang Kristo sa pag-atubang sa mga kalisdanan dinhi sa yuta, makasiguro kita nga mao usab kini ang atong masinati. Karon, gitudloan kita ni San Jose kon unsaon pagtubag niadtong mga pagsulay. Pamalandongi kadtong mga kalisdanan nga hilig nimong likayan o reklamoan, ug sundoga si San Jose pinaagi sa pagpangita sa misteryosong kabubut-on sa Dios ug pagsunod niini sa tibuok mong kasingkasing.

San Jose, matarong ka tungod kay mituo ka sa misteryosong laraw sa Dios ug mituman niini uban sa dili matarog nga pagtuo. Iampo ako, aron masundog ko ang imong panig-ingnan diha sa bokasyon sa akong kinabuhi. Hinaot nga dili gayod ako molikay sa akong mga katungdanan, kondili dawaton ko kini uban sa kaisog, pagkamapainubsanon, ug pagsalig sa kabubut-on sa Dios. San Jose, iampo ako. Jesus, ako misalig Kanimo.


Usa ka Solemning Adlaw sa Grasya

Solemnidad sa Pagpahibalo sa Anghel kang Maria, Marso 25

“Ayaw kahadlok, Maria, kay nakakaplag ka ug kahimuot sa Dios. Tan-awa, manamkon ka sa imong tagoangkan ug manganak ug usa ka anak nga lalaki, ug nganlan mo siya ug Jesus. Mahimo siyang bantogan ug tawgon nga Anak sa Labing Halangdon, ug ihatag kaniya sa Ginoong Dios ang trono ni David nga iyang amahan, ug maghari siya sa panimalay ni Jacob hangtod sa kahangtoran, ug ang iyang Gingharian walay kataposan.” Lucas 1:30–33

Ang Solemnidad karong adlawa nagtimaan sa usa sa labing mahinungdanong mga adlaw sa atong tuig sa kalendaryo. Sa Marso 25, siyam ka bulan sa dili pa ang Adlaw sa Pasko, atong gisaulog ang Pagpakatawo sa Anak sa Dios diha sa sabakan sa Mahal nga Birhen Maria. Kini nga Solemnidad una nga nagpunting sa atong pagtagad ngadto sa hingpit nga pagtubag sa Mahal nga Birhen Maria sa kabubut-on sa Dios: “Ania ako, ang sulugoon sa Ginoo. Matuman unta kanako sumala sa imong pulong” (Lucas 1:38). Ang iyang lig-on nga “Oo” sa Dios matahom nga napahayag niining higayona, milanog sa tibuok niyang kinabuhi, ug nakaabot sa kinatumyan sa dihang nagtindog siya atubangan sa Krus, nahiusa sa iyang diosnong Anak samtang Iyang gihalad sa Amahan ang Sakripisyo sa Iyang kinabuhi alang sa kaluwasan sa kalibotan.

Sukad pa sa ikatulo ug ikaupat nga mga siglo, ang mga Amahan sa Simbahan ug ang unang Kristohanong mga magsusulat nangagpas nga ang kahulogan sa Marso 25 milapas pa sa Pagpakatawo. Ang diosnong tradisyon nagsugyot nga daghang mahinungdanong mga hitabo sa kasaysayan sa kaluwasan nahitabo niining adlawa: ang paglalang kang Adan ug ang iyang unang sala; ang pagkahulog sa ikatulong bahin sa mga anghel; ang hapit na unta nga pagsakripisyo ni Abraham kang Isaac; ang pagtabok sa mga Israelita sa Pulang Dagat ubos sa pagpangulo ni Moises; ug ang Paglansang kang Kristo sa Krus. Ang uban nagsugyot usab nga ang Marso 25 mao ang adlaw sa pagbalik ni Kristo aron paghukom sa mga buhi ug sa mga patay, nga maghingpit sa buhat sa Dios sa paglalang ug pagtubos.

Ang Pagpakatawo nagtimaan sa sinugdanan sa misyon ni Kristo dinhi sa yuta, nga Iyang gihingpit diha sa Krus. Busa, ang Pagpahibalo sa Anghel dili mabulag sa pagtubos nga natuman didto sa Kalbaryo, nga naghimo niining adlawa nga usa ka mahinungdanong higayon sa pagpamalandong sa laraw sa Dios alang sa kaluwasan. Ang matag adlaw sa tuig balaan kon motubag kita sa Iyang tawag, apan adunay mga adlaw, sama karong adlawa, nga labawng naghatag og mga kahigayonan sa pag-apil sa Iyang buhat sa pagtubos sa talagsaong mga paagi.

Bisan kon ang Marso 25 tingali mao o dili mao ang tukmang adlaw sa kasaysayan sa pagpahibalo sa Arkanghel, karong adlawa gidapit kita sa Simbahan sa pagsaulog niining misteryoha diha sa liturhiya. Gibuhat nato kini uban sa maligdong nga kalipay, nga namalandong sa grasya sa Pagpakatawo, nga nahimong posible pinaagi sa hingpit nga panaghiusa ni Maria sa kabubut-on sa Dios—ang iyang kinabubut-ong pakigtambayayong nga nag-abli sa dalan sa atong kaluwasan.

Ang liturhikanhong mga paghandum sa diosnong mga misteryo labaw pa kay sa mga kahigayonan lamang sa paghinumdom sa gibuhat sa Dios. Pinaagi sa pagbutang niining mga misteryo sulod sa liturhikanhong tuig, ang panahon mismo gibalaan samtang sa misteryosong paagi nakig-ambit kita niini ug gidapit sa pag-ambit sa maayong bunga nga ilang gipatungha. Kini nga mga misteryo dili mga salin lamang sa nangagi; nagpabilin kining buhi ug mabungahon, nga naghatag og bunga karon kon ablihan nato ang atong mga kasingkasing ngadto sa grasya sa Dios.

Niining piho nga solemnidad, gituman sa Dios ang Iyang bahin pinaagi sa paglandong sa Mahal nga Birhen uban sa Espiritu Santo, nga nagpahinabo sa Pagpakatawo. Ang bahin sa atong Mahal nga Inahan mao ang iyang hingpit nga pagtugot—ang iyang hingpit nga fiat. Karong adlawa, gidapit kita sa pagpadayon sa pagkamabungahon niadtong diosnong misteryo pinaagi sa paghiusa sa atong kaugalingon sa iyang fiat, ang iyang malig-ong “Oo.” Uban sa Inahan sa Dios, kinahanglan kitang maminaw sa mga anghel sa Dios nga nagpadayag sa Iyang kabubut-on; unya, kinahanglan kitang mopahayag sa tibuok kasingkasing, “Matuman unta kanako sumala sa imong pulong.” Kinahanglan natong isalikway ang pagduhaduha ug mosalig sa hingpit sa gahom ug pag-atiman sa Dios, bisan kon ang Iyang kabubut-on labaw pa gihapon sa atong masabtan.

Pamalandongi karong adlawa ang Pagpahibalo sa Anghel dili lamang isip usa ka higayon sa kasaysayan kondili isip usa ka buhing misteryo sa imong kinabuhi. Ang Dios padayong nagdapit kanimo sa pag-ingon og “Oo” sa Iyang laraw, sama sa gibuhat sa Birhen Maria. Asa ka gitawag sa Dios sa paghatag sa imong fiat? Sa unsang mga bahin sa imong kinabuhi nangayo Siya kanimo nga tugotan nimo Siya nga mahimong anaa pinaagi sa imong mga buhat, mga pagpili, ug pagtuo? Pag-ampo alang sa grasya sa pagtubag sa tawag sa Dios uban sa samang pagkaandam sa pagdawat ug pagsalig sama sa Mahal nga Birhen Maria, aron ang Iyang buhat mamunga og maayo diha kanimo ug pinaagi kanimo.

Labing balaang Inahan sa Dios, karong adlawa among gihandom, uban sa dakong kasolemnidad, ang imong “Oo” sa kabubut-on sa Dios, nga gipadayag kanimo pinaagi sa Arkanghel. Ang imong fiat nagbukas sa mga sinugdanan sa kaluwasan, nga naangkon pinaagi sa mga merito sa imong Anak. Palihog iampo ako, aron masundog ko ang imong pagtuo ug pakigtambayayong sa grasya aron ang Pagpakatawo sa imong Anak magpadayon pinaagi kanako karong adlawa. Umari Ka, Espiritu Santo, landongi ako sama sa Imong paglandong sa Mahal nga Birhen, aron si Kristo matawo pag-usab dinhi kanako karong adlawa. Inahan nga Maria, iampo ako. Jesus, nagsalig ako Kanimo.


Ang Atong Misyon Isip mga Magwawali sa Ebanghelyo

Kapistahan ni San Marcos, Abril 25

Mipakita si Jesus sa Napulog Usa ug miingon kanila: “Panglakaw kamo sa tibuok kalibotan ug isangyaw ang Ebanghelyo ngadto sa tanang binuhat. Ang motuo ug magpabunyag maluwas; ang dili motuo pagahukman sa silot. Kini nga mga ilhanan mouban sa mga motuo…” Marcos 16:15–17

Karong adlawa atong gipasidunggan ang magsusulat sa Ebanghelyo, si San Marcos. Si Marcos, nga gitawag usab og Juan Marcos, lagmit gikan sa gitawag karon og Libya sa Amihanang Aprika apan nagdako sa Jerusalem uban sa iyang inahan nga si Maria. Ang balay sa iyang inahan usa ka mahinungdanong tigomanan sa unang mga Kristohanon, nga lagmit maoy nahitaboan sa Kataposang Panihapon ug sa pagduaw ni Pedro human siya makagawas sa bilanggoan (Mga Buhat 12:12). Daghang eskolar ang nagtuo nga si Marcos mao ang batan-ong lalaki nga mikalagiw nga hubo sa dihang gidakop si Jesus (Marcos 14:51–52).

Si Marcos miuban kang Bernabe (iyang ig-agaw o uyoan) ug Pablo sa usa sa unang mga panaw sa misyon apan mibiya kanila sa wala pa kini mahuman, nga misangpot sa grabeng dili pagsinabtanay uban kang Pablo. Gidala ni Bernabe si Marcos ngadto sa Cipro, samtang si Pablo mipadayon ngadto sa laing dapit. Bisan pa niining panagbangi, si Marcos ug si Pablo nagkauliay, ug sa ulahi gitawag ni Pablo si Marcos nga usa ka kauban sa buluhaton ug usa ka matinabangong kauban sa panahon sa iyang pagkabilanggo (Colosas 4:10–11; 2 Timoteo 4:11).

Si Marcos nakaugmad usab og suod nga relasyon kang Pedro, nga mahigugmaong nagtawag kaniya nga “Marcos, akong anak” (1 Pedro 5:13). Sumala sa tradisyon, gisulat ni Marcos ang iyang Ebanghelyo didto sa Roma sa hangyo ni Pedro, aron mapreserbar ang pagwali ni Pedro alang sa Simbahan. Ang Ebanghelyo ni Marcos, nga lagmit gisulat alang sa mga Hentil nga nakabig sa Roma, nahimo—ug nagpabilin—nga usa ka mahinungdanong talaan sa kinabuhi ug ministeryo ni Jesus.

Sumala sa ulahing mga tradisyon, si Marcos nahimong unang obispo sa Alejandria sa Ehipto, diin iyang giwali ang Ebanghelyo. Gituohan nga nag-antos siya sa pagkamartir didto, nga giguyod ibabaw sa mga bato ug gibilanggo tungod sa pagtuo.

Bisan tuod tradisyonal nga gipasidunggan si San Marcos isip martir, ang kapistahan karon nagsaulog kaniya labaw sa tanan isip ebanghelista. Sa Ebanghelyo karon, gisaysay ni San Marcos ang kataposang mga pulong ni Jesus ngadto sa Iyang mga Apostoles: “Lakaw kamo ngadto sa tibuok kalibotan ug isangyaw ang Ebanghelyo ngadto sa tanang binuhat.” Pinaagi sa iyang kinabuhi ug mga sinulat, matinumanong gituman ni San Marcos kini nga sugo, nga nagtipig sa makaluwas nga mensahe ni Cristo alang sa umaabot nga mga kaliwatan.

Ang sugo ni Jesus giubanan sa mga saad sa mga ilhanan nga mosunod sa mga motuo: Maghingilin sila og mga demonyo, mosulti og bag-ong mga pinulongan, mokupot og mga bitin, ug moayo sa mga masakiton. Bisan tuod kining mga ilhanana sagad nagpakita sa milagrosong mga paagi sa unang Simbahan, aduna kini mas lawom nga espirituhanong kahulogan alang kanato karon.

Sama ni San Marcos, ang matag usa kanato gitawag nga mahimong ebanghelista, nga magdala sa Ebanghelyo ngadto sa kinatumyan sa yuta. Bisan tingali dili kita hatagan sa grasya sa pagbuhat og mga milagro, ang mga saad ni Jesus nagpabiling tinuod kon molihok kita sa Iyang ngalan. Ang mga demonyo mahingilin dili lamang pinaagi sa eksorsismo, kondili usab kon dad-on nato ang Kahayag ni Cristo ngadto sa kangitngit sa sala ug daotan. Kita “mosulti og bag-ong mga pinulongan” kon gamiton kita sa Espiritu Santo sa pagpaambit sa Pulong sa Dios sa mga paagi nga makatandog pag-usab sa mga kasingkasing. Ang mga “bitin” nga atong kuptan ug ang “makamatay nga ilimnon” nga atong mabuntog nagsimbolo sa mga tintasyon ug mga daotan nga batok niini gipanalipdan kita sa grasya sa Dios kon magpabilin kitang matinumanon Kaniya.

Samtang atong gipasidunggan si San Marcos nga Ebanghelista, pamalandongi karon kon giunsa ka pagtawag sa iyang Ebanghelyo sa pagtuman sa sugo ni Jesus. Sa mahulagwayong pagkasulti, nakakat-on ka na ba sa pagsulti sa bag-ong pinulongan sa Espiritu Santo, sa pagpakigbatok sa mga gahom sa daotan, ug sa pagpasidlak sa gugma ug kalooy sa Dios ngadto sa uban? Kini nga misyon nagkinahanglan og lig-ong determinasyon ug kaisog. Ayaw kahadlok kon adunay mga “bitin” o “makamatay nga ilimnon” nga motungha sa imong agianan. Salig nga ang grasya sa Dios manalipod ug mogiya kanimo. Kon hingpit kang nahiusa kang Cristo, ang tanan nimong buhaton ug isulti natural nga modagayday sa Iyang ngalan, nga magpaila sa Ebanghelyo ngadto sa kinatumyan sa yuta.

San Marcos nga Ebanghelista, bisan tuod batan-on ka pa sa dihang imong nahimamat ang atong Ginoo, milalom ka pag-ayo sa pagtuo ug matinumanong mituman sa Iyang sugo sa pagsangyaw sa Ebanghelyo ngadto sa kinatumyan sa yuta. Pinaagi sa imong pagkamatinumanon kang Cristo, dili maihap nga mga kalag ang mituo pinaagi sa imong pagsangyaw ug padayong nakatagbo Kaniya pinaagi sa imong sinulat nga gidasig sa Dios. Palihog iampo ako, aron makabaton ako og kaisog sa pagsulti ug paglihok sa ngalan ni Jesus, ug mahimong instrumento sa Iyang makaluwas nga Pulong. Jesus, misalig ako Kanimo.


Ang Gasa sa Apostolikong Pagpuli

Pista nila San Felipe ug Santiago, mga Apostoles, Mayo 3

Si Felipe miingon kang Jesus, “Magtutudlo, ipakita kanamo ang Amahan, ug igo na kana alang kanamo.” Si Jesus mitubag kaniya, “Dugay na kaayo Akong nakig-uban kaninyo, ug wala ka gihapon makaila Kanako, Felipe? Ang nakakita Kanako nakakita usab sa Amahan. Nganong makaingon ka man, ‘Ipakita kanamo ang Amahan’?” Juan 14:8–9

Karon, atong gipasidunggan ang duha sa Napulog Duha ka Apostoles—si San Felipe ug si San Santiago Menor. Dungan nga gisaulog ang ilang kapistahan tungod kay ang ilang mga relikya gidala ngadto sa Roma sa ikaunom nga siglo panahon sa pagkapapa ni Papa Pelagio I. Ang Simbahan sa Balaang mga Apostoles (gitawag usab nga Basilika sa Napulog Duha ka Apostoles) gitukod agig pagpasidungog kanila, ug ang ilang mga patayng lawas gibutang didto aron pasidunggan.

Si Felipe, usa sa Napulog Duha ka Apostoles, lagmit usa ka sumusunod ni Juan Bautista ug usa ka mangingisda gikan sa Betsaida. Gitawag siya ni Jesus pinaagi sa mga pulong, “Sunod Kanako” (Juan 1:43). Si Felipe nahimong usa sa unang mga magsasangyaw sa Ebanghelyo, nga nagdala kang Natanael ngadto kang Cristo pinaagi sa pag-ingon, “Umari ug tan-awa” (Juan 1:46). Nailhan siya tungod sa iyang papel panahon sa pagpakaon sa 5,000 ug sa Kataposang Panihapon. Nakig-uban usab si Felipe sa mga Hentil nga nagsultig Grego, nga nagpakita nga lagmit nahibalo siya sa Gregong pinulongan. Human sa Pentekostes, sumala sa tradisyon, nagsangyaw siya sa Gresya, Frigia, ug Siria, diin gimartir siya sa Hierapolis (sa gitawag karong Turkey), pinaagi sa paglansang sa krus o pagpunggot sa ulo.

Si San Santiago Menor, usa sa Napulog Duha ka Apostoles, tradisyonal nga giila nga anak ni Alfeo ug posibleng ang “igsoon sa Ginoo,” nga naghimo kaniya nga ig-agaw ni Jesus. Human sa Pentekostes, nahimo siyang unang obispo sa Jerusalem, nga nangulo sa Unang Konsilyo sa Jerusalem ug gitawag nga Santiago nga Matarong tungod sa iyang pagkadiosnon, nga naggugol og taas nga mga oras sa pag-ampo sa Templo. Sumala sa tradisyon, gimartir siya pinaagi sa paghulog kaniya gikan sa kinatas-ang bahin sa Templo ug pagbunal kaniya hangtod namatay. Gituohang siya ang nagsulat sa sulat ni Santiago sa Bag-ong Tugon, nga naghatag og pagdasig, mga pag-awhag, ug mga pagtulon-an bahin sa gahom sa pag-ampo.

Sa pagpasidungog niining duha ka lalaki, atong gipasidunggan ang Simbahan nga gitukod ni Jesus. Bisan tuod ang Simbahan gitukod ibabaw kang Apostol Pedro isip pangulo niini ug unang papa, ang matag usa sa mga Apostoles adunay mahinungdanong papel sa pagpahimutang sa pundasyon niini isip unang mga obispo nga milihok nga nahiusa kang Pedro. Gikan niining mga Apostoles, ang matag obispo nagagikan pinaagi sa walay pagkaputol nga pagpuli pinaagi sa pagtugyan sa ordinasyon pagkaobispo.

Ang kutay sa apostolikong pagpuli sulod sa atong Simbahan nagdasig ug naghupay kanato. Makapadasig ang pagkahibalo nga ang Simbahan karon nakagamot sa pagpangalagad ni Jesus dinhi sa yuta. Mipili Siya og napulog duha ka ordinaryong mga lalaki, nag-umol ug nagsugo kanila, nagtugyan kanila sa Iyang diosnong awtoridad, ug nagpasugod sa buluhaton sa Simbahan. Gikan niining mga tawhana, mikaylap ang Ebanghelyo ngadto sa kinatumyan sa yuta ubos sa paggiya sa Espiritu Santo, ug magpadayon kini hangtod sa kataposan sa panahon.

Kini nga kahibalo naghatag usab og lawom nga paghupay. Nagpasalig kini kanato nga ang Simbahan nga atong gisakopan mao ang gitukod ni Jesus Mismo. Bisan tuod daghang Kristohanon ang mibulag gikan nianang apostolikong pagpuli, kadtong nagpabilin sulod sa apostolikong Simbahan ni Cristo nakadawat sa kahingpitan sa grasya—nga anaa sa mga Sakramento—ug sa katin-aw sa Kamatuoran—nga gigarantiyahan sa awtoridad sa pagtudlo sa Magisteryo. Bisan tuod ang tawhanong bahin sa Simbahan usahay mahimong magpakita sa mga kahuyang ug mga sala sa mga tawo, ang diosnong bahin kinahanglan kanunayng dawaton, higugmaon, ug ikalipay, kay kini usa ka gasa gikan kang Cristo Mismo.

Samtang atong gipasidunggan ang duha sa unang mga obispo sa Simbahan, pamalandongi karon ang gasa sa apostolikanhong pagpuli-puli ug ang mga panalangin sa pagkahimong kabahin sa usa, balaan, katoliko, ug apostolikanhong Simbahan ni Kristo. Iampo ang panaghiusa sa tanang Kristohanon ubos sa Simbahan nga gitukod ni Kristo ug ang pagkamalahutayon sa pagpabiling matinumanon sa Kamatuoran ug sa mga Sakramento nga gitugyan kanato. Bisan tuod ang tanan nga anaa sa kahimtang sa grasya atong mga igsoon diha kang Kristo, kita, sama niining duha ka Apostoles, kinahanglang mangita sa matag higayon sa pagdapit sa uban nga “Umari ug tan-awa” si Jesus ug ang Iyang makanunayong presensya sulod sa Simbahan. Buhaton nato kini pinaagi sa pagdasig, pagpaambit sa Kamatuoran, ug pagtudlo sa uban mahitungod sa gahom sa pag-ampo.

San Felipe ug San Santiago, dako kaayo ang panalangin nga inyong nadawat kay si Jesus Mismo ang nag-umol kaninyo sa panahon sa Iyang ministeryo dinhi sa yuta. Sa dihang gitawag kamo, misunod kamo Kaniya uban sa pagtuo ug gugma, hangtod nga nahimo kamong mga obispo ug mihalad sa inyong kinabuhi isip masakripisyohong pagpamatuod sa Ebanghelyo. Palihog iampo ninyo ako, aron ako usab makadungog sa tawag sa Dios ug makatubag uban sa pagkamanggihatagon sa kasingkasing, nga kanunayng maningkamot nga mahimong instrumento sa Iyang mensahe sa kaluwasan ngadto sa uban. San Felipe ug San Santiago, iampo ninyo ako. Jesus, nagsalig ako Kanimo.


Usa sa Napulog Duha

Pista ni San Matias, Apostol, Mayo 14

“Ikaw, Ginoo, nga nahibalo sa mga kasingkasing sa tanan, ipakita kon kinsa niining duha ang Imong gipili aron mopuli niining apostolikong ministeryo nga gibiyaan ni Judas aron moadto sa iyang kaugalingong dapit.” Unya nagripa sila alang sa duha, ug si Matias ang natungnan sa ripa, ug giisip siya nga kauban sa Napulog Usa ka mga Apostoles. Mga Buhat 1:24–26

Si Matias, ang santos nga atong gipasidunggan karon, gitudlo nga Apostol aron mopuli kang Judas Iscariote human ni Judas pagbudhi kang Jesus ug paghikog pinaagi sa pagbitay sa iyang kaugalingon. Lagmit taga-Galilea si Matias ug misunod kang Jesus sukad sa sinugdanan sa Iyang publikong ministeryo. Human sa kamatayon ni Judas, gipangulohan ni Pedro ang mga 120 ka tinun-an sa pagpili kang Matias pinaagi sa pag-ampo ug pagripa, aron ang mga Apostoles mahimong napulog duha pag-usab. Nahitabo kining pagpili sa wala pa ang Pentekostes, busa nadawat ni Matias ang Espiritu Santo kauban sa ubang mga Apostoles, nga nagpamatuod sa Napulog Duha isip pundasyong pundok sa Simbahan.

Ang pagpili kang Matias adunay dakong kamahinungdanon tungod sa duha ka pangunang hinungdan. Una, pinaagi sa pag-ihap kaniya uban sa laing napulog usa ka mga Apostoles, ang pundok nahimong napulog duha pag-usab. Bisan tuod adunay liboan ka mga obispo karon, ang patukoranan nagsugod sa napulog duha. Sa dihang nadawat nila ang Espiritu Santo sa Pentekostes ug gisugdan ang ilang apostolikong mga ministeryo, midaghan ang ilang gidaghanon samtang mikaylap ang Simbahan. Bisan pa niana, nagpabilin ang patukoranan, nga nagsimbolo sa Napulog Duha ka Tribo sa Israel ug naghiusa sa Simbahan sa Bag-ong Tugon uban sa Daang Pakigsaad.

Ikaduha, ang pagpili kang Matias nagtukod og biblikanhong patukoranan alang sa apostolikong pagpuli, usa sa upat ka mga timaan sa Simbahan: “Nagatuo ako sa usa, balaan, katoliko, ug apostoliko nga Simbahan” (Kredo sa Nicea). Pinaagi sa pagpahayag nga ang Simbahan “usa,” gipamatud-an nato nga adunay usa lamang ka Simbahan—“ang usa ka Simbahan ni Cristo” (Vaticano II, Lumen Gentium 8). Bisan tuod dili tanan makita nga mga sakop niining usa ka Simbahan, ang tanan nga nahiusa kang Cristo diha sa kahimtang sa grasya kabahin sa Iyang usa ka Lawas. Bisan pa niana, “Kini nga Simbahan, nga gitukod ug giorganisar sa kalibotan isip usa ka katilingban, nagpadayon sa paglungtad diha sa Simbahang Katolika, nga gidumala sa manununod ni Pedro ug sa mga Obispo nga anaa sa pakighiusa kaniya” (LG 8).

Ang Simbahan “balaan” tungod kay nahiusa siya kang Cristo, ang iyang diosnong Ulo, nga hingpit nga balaan. Isip mga sakop niining Simbahana, gibalaan kita pinaagi sa grasya ni Cristo, sa mga sakramento, ug sa pagpuyo sa Espiritu Santo sulod kanato nga nakapahimo kanato sa pagtubo sa pagkabalaan ug sa pagpakita sa pagkabalaan sa Dios Mismo.

Ang pulong nga “katoliko” sa Kredo gisulat sa gagmayng mga letra tungod kay wala kini magtumong sa piho ngadto sa Simbahang Katolika Romana isip usa ka institusyon kondili ngadto sa mas halapad nga kahulogan sa pulong nga “katoliko,” nga nagpasabot og “unibersal.” Ang usa ka Simbahan unibersal sa iyang kasangkaran ug misyon, nga nag-abiabi sa tanang katawhan. Katungdanan sa mga sakop sa Simbahan ang pagpaambit sa Ebanghelyo ngadto sa matag tawo, nga nagtinguha sa pagdani sa tanan ngadto sa hingpit nga pakighiusa sa usa ka makita nga Lawas ni Cristo.

Sa kataposan, ang Simbahan “apostoliko,” nga ilabinang gisaulog sa Pista ni San Matias karon. Ang matag obispo nga buhi karon, ang matag obispo sa nangagi, ug ang matag obispo nga ordinahan pa hangtod sa kataposan sa panahon nagsubay sa gigikanan sa iyang pagkaobispo ngadto sa Napulog Duha ka mga Apostoles, lakip si Matias, nga nakadawat sa Espiritu Santo sa Pentekostes.

Sumala sa nagkalainlaing tradisyon, ang Apostol Matias nagmisyon sa mga dapit sama sa Capadocia (karon kabahin sa Turkey), sa palibot sa Dagat Caspian (karon kabahin sa Georgia), ug lagmit hangtod sa habagatan sa Sudan ug Etiopia. Gituohan nga namatay siya isip martir, pinaagi sa paglansang sa krus, pagbato, o pagpunggot sa ulo. Bisan wala kita masayod kon kinsa ang mipuli kaniya, makasiguro kita nga dili lamang niya gisangyaw ang Ebanghelyo ug gisaulog ang mga Sakramento, kondili giordinahan usab niya ang uban aron mag-alagad isip mga apostoles sulod sa mga katilingban nga iyang gitabangan sa pagtukod.

Samtang nagpasidungog kita kang San Matias karon, pamalandongi ang walay kataposang kaalam sa Dios sa pagtukod sa Simbahan. Ang Dios wala lamang maghatag kanato og hugpong sa mga lagda nga sundon; gihatagan kita Niya og Simbahan—ang Iyang usa ra ka Simbahan—ug gitugyan Niya ang Iyang awtoridad ngadto sa makasasala nga mga tawo nga naglihok sa Iyang ngalan ug nagpaambit sa Iyang grasya. Pagmaya nga sakop ka sa Simbahang Katolika, diin nagpadayon sa paglungtad ang Simbahan ni Cristo. Iampo dili lamang ang misyon sa Simbahan, kondili usab kadtong gitugyanan sa apostolikanhong mga katungdanan, nga gipasa ngadto kanila gikan sa Napulog Duha ka Apostoles.

San Matias, giisip ka nga usa sa Napulog Duha ug nahimo kang mahinungdanong kaabag sa pagpahimutang sa patukoranan sa Simbahan. Pinaagi sa imong apostolikanhong pangalagad, imong gisangyaw ang Ebanghelyo sa halayo ug sa duol, nga nagdala sa grasya ug kamatuoran ngadto sa mga tawo nga gipadala ka aron alagaran. Palihog iampo ako ug ang tibuok Simbahan, aron kanunay kaming magpabiling usa, balaan, katolika, ug apostolika, aron ang Ebanghelyo padayong ikasangyaw hangtod sa mga kinatumyan sa yuta. San Matias, iampo ako. Jesus, misalig ako Kanimo.


Putli nga Gugma nga Naglihok

Kapistahan sa Pagduaw sa Mahal nga Birhen Maria, Mayo 31

Milakaw si Maria ug midali pagpanaw ngadto sa kabungtoran, sa usa ka lungsod sa Juda, diin misulod siya sa balay ni Zacarias ug mitimbaya kang Elisabet. Sa pagkadungog ni Elisabet sa pagtimbaya ni Maria, milukso ang bata sa iyang sabakan, ug si Elisabet, nga napuno sa Espiritu Santo, misinggit sa makusog nga tingog… Lucas 1:39–42

Ang Mahal nga Inahan nagpakita og hingpit nga gugma sa tibuok niyang kinabuhi. Nahimong posible lamang kini tungod kay siya “puno sa grasya” (Lucas 1:28, RSV-CE). Ang pagka-“puno” nagpasabot nga ang tanan nga gibuhat sa Mahal nga Inahan hingpit nga nagpakita sa gugma sa Dios. Usa siya ka putli nga instrumento sa Iyang gugma, ug pinaagi sa iyang gawasnong pagbuot, kanunay siyang mitambayayong sa grasya sa Dios.

Ang kapistahan karon usa ka matahom nga pahinumdom sa gugma sa Mahal nga Inahan. Bisan siya mismo mabdos, sa iyang pagkahibalo gikan sa Arkanghel nga ang iyang tigulang nang paryente nga si Elisabet nagsabak, miadto siya kaniya “nga nagdali” aron alagaran siya samtang nangandam kini sa pagpanganak kang Juan, nga mahimong mag-uuna sa iyang kaugalingong Anak.

Lisod kaayo ang maong panaw. Mibiyahe si Maria og mga kawaloan ka milya, lagmit nga nagbaktas o nagsakay sa asno, latas sa baku-bako nga kayutaan, nga naladlad sa kainit, ulan ug hangin, sa ihalas nga mga mananap, ug sa mga tulisan. Bisan pa niana, ang gugma ug malipayong pagkamasinugtanon nagdasig sa iyang Putli nga Kasingkasing sa pag-uban kang Elisabet sa katigulangon niini. Gialagaran ni Maria si Elisabet uban sa malumong pag-atiman ug pagpaubos, nga nagtagad sa iyang mga panginahanglan uban sa dili hakog nga gugma nga ang hingpit nga gugma lamang ang makapadasig.

Gawas sa gugma ni Maria, kini nga asoy sa Ebanghelyo nagpadayag og mahinungdanong mga kamatuoran sa teolohiya. Una, pinaagi niining panaw, ang Mahal nga Birhen Maria hustong giila nga “Arka sa Bag-ong Kasabotan.” Ingon nga ang Arka sa Daang Kasabotan nagdala sa Napulo ka Sugo—ang Pulong sa Dios nga gisulat sa bato—ang sabakan ni Maria nagdala sa Bag-ong Kasabotan, ang Buhing Pulong sa Dios nga nahimong unod (cf. Juan 1:14). Pinaagi sa pagdala kang Cristo ngadto sa panimalay ni Elisabet, gituman ni Maria ang tahas sa Arka sa mas labaw ug mas hingpit nga paagi: iyang gidala ang presensya sa Dios dili isip landong o simbolo, kondili diha sa Persona ni Jesus, nga magdala sa kaluwasan ngadto sa tibuok katawhan.

Sa pag-abot sa Mahal nga Inahan uban sa iyang diosnong Anak, milukso sa kalipay si Juan Bautista sulod sa sabakan ni Elisabet. Gihubad ni Santo Tomas de Aquino kini nga higayon isip pagbalaan kang Juan, sa dihang gihinloan siya gikan sa salang panulondon ug gipuno sa grasya. Bisan tuod si Juan wala ipanamkon nga walay sala, sama sa Mahal nga Birhen Maria, nadawat niya ang gasa sa makapabalaan nga grasya samtang didto pa siya sa sabakan sa iyang inahan. Kini nagtuman sa panagna nga gipamulong ni Arkanghel Gabriel ngadto kang Zacarias, ang amahan ni Juan: “Mapuno siya sa Espiritu Santo bisan gikan pa sa sabakan sa iyang inahan…” (Lucas 1:15).

Human masabtan ni Elisabet, pinaagi sa iyang inahanong pagbati ug sa pagdasig sa Espiritu Santo, ang kahulogan sa pag-abot sa Birhen Maria ug mabati ang pagkabalaan sa bata sulod sa iyang sabakan, napuno usab siya sa Espiritu Santo. Niining diosnong higayon, gipahayag ni Elisabet nga ang iyang paryente mao ang “Labing bulahan…sa mga babaye” ug ang “inahan sa akong Ginoo” (Lucas 1:42–43). Lawom ang iyang mga pulong, kay sa iyang pag-ila kang Maria isip “inahan sa akong Ginoo,” giila ni Elisabet ang diosnong kinaiya sa Anak ni Maria, nga miila Kaniya isip iyang Ginoo ug Manluluwas.

Agig tubag sa maong dakong pagdayeg, ang Mahal nga Inahan, diha sa kahupnganan sa grasya, nagpakita sa iyang lawom nga pagpaubos. Imbes nga ipunting ang pagtagad ngadto sa iyang kaugalingon, iyang gibayaw ang iyang kasingkasing ug tingog sa pagdayeg sa Dios, nga nag-awit sa Magnificat. Kining matahom nga awit nagbayaw sa kalooy, gahom, ug pagkamatinumanon sa Dios, samtang nagpadayag usab sa tahas ni Maria isip sulondang tinun-an—usa nga modawat sa mga gasa sa Dios uban sa pagpaubos ug mopunting sa tanang himaya balik ngadto Kaniya. Sa iyang Magnificat, gibayaw ni Maria ang Ginoo, dili ang iyang kaugalingon, nga nagpahinumdom kanato nga ang tinuod nga pagkahalangdon anaa sa mapaubsanon ug malipayong pagpasakop sa kabubut-on sa Dios.

Pamalandongi karon kining matahom ug makapadasig nga pagbisita sa Inahan sa Dios ngadto sa inahan ni Juan Bautista. Ang yano nga dapit ug ang malisod nga mga kahimtang nga naglibot niining pagbisita labi pang nagpasiugda sa pagkabalaan niining mapaubsanong panagtagbo. Uban kang Elisabet, ipahayag ang imong pagtuo sa diosnong bata, nga gidala sa Arka sa Bag-ong Kasabotan. Uban sa Mahal nga Birhen Maria, mapaubsanong ipahayag ang pagkahalangdon sa Dios tungod sa tanan Niyang gibuhat alang kanimo. Pag-ampo nga masundog nimo ang gugma nga mipuno niadtong adlawa, aron ikaw usab mapuno sa Espiritu Santo.

Bulahang Maria ug Santa Isabel, nagkalipay kamo nga magkauban samtang inyong nasaksihan ang misteryo sa kaluwasan nga nagpadayag sa inyong atubangan. Napuno sa Espiritu Santo, inyong gipahayag ang inyong pagtuo ug gipakita sa usag usa ang gugma sa Dios. Palihog iampo ninyo ako, aron ako usab mapuno sa Espiritu Santo, nga magmaya uban sa pagpaubos samtang akong gimantala ang pagkahalangdon sa Dios diha sa tanang butang. Inahang Maria ug Santa Isabel, iampo ninyo ako. Jesus, nagsalig ako Kanimo.

Talaan sa mga Sulod


Ang tanang 4 ka tomo anaa sa paperback & eBook nga pormat!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – ug uban pa!