በሶዶም የተሣለ፦ ቅዱስ ሴባስቲያንና እመቤታችን ከቅዱሳን ጋር
ጃንዋሪ 20፦ ቅዱስ ሴባስቲያን፣ ሰማዕት—አማራጭ መታሰቢያ
በ255 አካባቢ–በ288 አካባቢ
የቀስተኞች፣ የካስማ ሠሪዎችና የስፖርተኞች ጠባቂ ቅዱስ፤ ከወረርሽኞች ለመጠበቅና ቅዱስ አሟሟት ለማግኘት የሚለመን
የቅዱሳን ጉዳይ ጉባኤ ከመቋቋሙ በፊት ቅዱስነቱ የታወጀ
የሥርዓተ አምልኮ ቀለም፦ ቀይ
ቅጂ፦ ሙሉ – አጭር
የፖድካስት ቻናሎች፦
አፕል – ስፖቲፋይ – አይሃርት – ኦዲብል
ጥቅስ፦
የማገለግለው ጌታ ኢየሱስ፣ እንደገና እርስዎን እንድገናኝና እዚህ በተሰበሰበው ሕዝብ ሁሉ ፊት፣ ንጹሐን መሆናቸውን እያወቁ አገልጋዮቹን በማሳደድ እጅግ ጨካኝ የሆነ ግፍ እንደሚፈጽሙ በግልጽ እንድቃወምዎት፣ ለዚሁ ዓላማ፣ ከሙታን እንዳስነሣ አድርጎ አስነሥቶኛል። ስለዚህ ጊዜው ሳያልፍብዎት ከወንጀሎችዎ ንስሐ ይግቡ። ~የጥንት ሰማዕታት ገድል፣ ፋስትሬ፣ የኢየሱስ ማኅበር አባል
ማሰላሰያ፦ ክቡር የሰማዕትነት አክሊል በቅዱስ ሴባስቲያን ራስ ላይ የተቀመጠው አንድ ጊዜ ሳይሆን ሁለት ጊዜ ነበር። እርሱ በጎል አገር፣ በናርቦን (በዛሬዋ ፈረንሳይ) ተወለደ፤ ያደገው ግን በጣሊያን፣ በሚላን ነበር። በልጅነቱ ዘመን የክርስቲያኖች ስደት ለጊዜው ቆሞ ነበር፤ ሴባስቲያን በአፍላ ወጣትነት ዕድሜ ሲደርስ ግን እንደገና ተጀመረ። ሴባስቲያን በእምነታቸው ምክንያት የሚሰደዱትን ለመርዳት የሚመኝ፣ በእምነቱ የጸና ክርስቲያን ነበር። ይህ ቅዱስ ምኞቱ በ283 በንጉሥ ካሪኑስ ሥር ወደ ሮማ ሠራዊት እንዲገባ መራው። በዚያም የታሰሩ ክርስቲያኖችን ማግኘት እንዲችል ክርስቲያን መሆኑን በምስጢር ይዞ ቆየ። በ284 ዲዮቅልጥያኖስ ነገሠ፤ ሴባስቲያን ክርስቲያን መሆኑን ሳያውቅም፣ ከግል ዘቦቹና ከስለላ መኮንኖቹ አንዱ አደረገው። ይህን ሹመት ካገኘ ጥቂት ቆይቶ፣ ሴባስቲያን ያወቀው፣ በእምነታቸው ምክንያት የታሰሩት ወንድማማቾች ማርቆስና ማርሴሊያኑስ፣ ሕይወታቸውን ለማዳን ክርስቶስን እንዲክዱ አረማውያን በሆኑት ቤተሰቦቻቸውና ወዳጆቻቸው ጫና እየተደረገባቸው እንደነበር ነው። አረማውያን የሆኑት የገዛ ወላጆቻቸው እንኳን፣ ዓይኖቻቸው እንባ ሞልቶ፣ መንትያ ልጆቻቸው ክርስቶስን እንዲክዱ ይለምኗቸው ነበር።
ሴባስቲያን ይህ አደገኛ መሆኑን ያውቅ ነበር፤ ሆኖም በእስር ቤቱ ላሉት ሁሉ ክርስቲያን መሆኑን በግልጽ ገለጠ። የታሰሩትንም ወንድማማቾች፣ እስከ ሞት ቢያደርሳቸውም እንኳን በእምነታቸው እንዲጸኑ አበረታታቸው። ሴባስቲያን እጅግ አሳማኝ በሆነ መንገድ ስለሰበከ፣ በመጨረሻ የወንድማማቾቹ ወላጆች፣ የእስር ቤቱ ጠባቂ፣ አሥራ ስድስት ሌሎች እስረኞችና ከስልሳ በላይ ሌሎች ዘመዶችና ወዳጆች ወደ እምነት ተመልሰው ተጠመቁ። ከእነዚህም ሁለቱ በዚያው ጊዜ በተአምር ተፈወሱ። በሕመም ላይ የነበረው የሮማ አስተዳዳሪ ክሮማቲዩስ ስለእነዚህ ፈውሶች በሰማ ጊዜ፣ ሴባስቲያንን አስጠራው። ሴባስቲያንም አስተዳዳሪውን ራሱን ፈወሰው፤ ከዚያም እምነትን አስተማረው። ክሮማቲዩስና ልጁ፣ በኋላ ቅዱስና ሰማዕት በሆነው ካህን ፖሊካርፕ ከተጠመቁ በኋላ፣ ክሮማቲዩስ ከአስተዳዳሪነት ሥልጣኑ ለቀቀ፤ ሌሎች ብዙዎችም ወደ ክርስትና እምነት እንዲመለሱ ረዳ።
ሰባስቲያንና ፖሊካርፕ፣ ከሁለታቸው አንዱ ከክሮማቲዮስና አዲስ ወደ እምነት ከገቡት ብዙዎች ጋር ለደኅንነታቸው ወደ ገጠር እንዲሄድ፣ ሌላው ደግሞ የሚሰደዱትን ክርስቲያኖች ለመርዳት በሮም እንዲቆይ ወሰኑ። ከርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ጋር ከተመካከሩ በኋላ፣ ሰባስቲያን በንጉሠ ነገሥቱ ዘንድ ሞገስ ስለነበረው፣ «የቤተ ክርስቲያን ተከላካይ» ሆኖ በሮም እንዲቆይ ተወሰነ። በቀጣዮቹ ሁለት ዓመታት፣ ሰባስቲያን ከፍተኛ ማዕረግ ያለውና ወደ ንጉሠ ነገሥቱ ለመቅረብ የሚችል ቢሆንም፣ በእርሱ አማካይነት ወደ እምነት ከገቡት በርካቶች በሰማዕትነት ተገደሉ፤ ከእነዚህም መካከል መንትያ ወንድማማቾቹ ማርቆስና ማርሴሊያኖስ ይገኙበታል።
በ286 ንጉሠ ነገሥት ዲዮቅሌጥያኖስ ሰባስቲያን ክርስቲያን መሆኑን አወቀ። እንደከዳው ስለተሰማውም፣ ሰባስቲያን እንዲገደል አዘዘ። ሌሎች ክርስቲያኖችን ለማስፈራራት፣ ግድያው በአደባባይና በጭካኔ እንዲፈጸም ታሰበ። ሰባስቲያን ታስሮ፣ ተይዞ፣ ከእንጨት ምሰሶ ጋር ተጠፈረ፤ ዓይኖቹም በጨርቅ ተሸፈኑ። ቀስተኞቹ ቀስታቸውን ወጠሩ፤ «ጃርት በእሾህ እንደተሞላ» በብዙ ፍላጻዎች እንዲሞሉትም ታዘዙ (ወርቃማው አፈ ታሪክ፣ ቅጽ ፪)። ደረቱንና ሆዱን፣ እጆቹንና እግሮቹን በፍላጻ ከወጉት በኋላ፣ የታሰረበትን ፈትተው የተወጋውን አካሉን ሞቷል ብለው ተዉት። ሆኖም ሰባስቲያን አልሞተም ነበር! ከዚያ ይልቅ፣ አይሪን የተባለች ቅድስት ሴት አስከሬኑን ለመቅበር መጥታ፣ ገና በሕይወት እንዳለ አገኘችው! እርሷም የቅዱስ ካስቱሎስ ሚስት ነበረች፤ እርሱም በዲዮቅሌጥያኖስ ቤተ መንግሥት ባለሥልጣን የነበረና በዚያው ዓመት ቀደም ብሎ በሰማዕትነት የተገደለ ነበር። አይሪን በሰባስቲያን አካል የተወጉትን ፍላጻዎች በጥንቃቄ አውጥታ፣ ወደ ቤቷ ወሰደችው፤ እያስታመመችም ጤንነቱን መለሰችለት። ቅድስት አይሪን ራሷም ከሁለት ዓመታት በኋላ ብቻ በሰማዕትነት ትሞት ነበር።
ሰባስቲያን ጤንነቱን ካገኘ በኋላ፣ ብዙዎች ሕይወቱን ለማዳን እንዲሸሽ አጥብቀው መከሩት። እርሱ ግን በንጉሠ ነገሥቱ ፊት ቀርቦ፣ በክርስቲያኖች ላይ ስለሚፈጽመው ጭካኔ በቆራጥነት ገሠጸው። አንድ የአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን የሕይወት ታሪክ ጸሐፊ፣ ሰባስቲያን በዓለም ከሁሉ በላይ ኃያል የሆነውን ሰው በተጋፈጠበት ጊዜ እንዲህ ብሎ እንደተናገረ ጻፈ፦ «አንተ ገዥ ሆይ፣ አድምጠኝ! የቤተ መቅደሶችህ ካህናት በክርስቲያኖች ላይ በሚናገሩት ክፉ ውሸት ያታልሉሃል። እኛ የግዛቱ ጠላቶች እንደሆንን ይነግሩሃል፤ ነገር ግን ግዛቱ የሚበለጽገው በጸሎታችን ነው። በእኛ ላይ የምታደርሰውን ኢፍትሐዊ ስደት አቁም፤ አንተም ሁሉን በሚያውቅ ዳኛ የምትዳኝበት የሒሳብ መስጫ ቀን መቅረቡን አስታውስ። (የቀደሙት ሰማዕታት ገድል፣ ፋስትሬ፣ ኢየሱሳዊ) ንጉሠ ነገሥቱ በሰባስቲያን ቃላት ተቆጥቶ፣ ሰባስቲያን ገና በሕይወት መኖሩም አስደንግጦት፣ እንደገና እንዲገደል አዘዘ። በዚህ ጊዜ ሰባስቲያን በዱላ ተደብድቦ ተገደለ፣ በቆሻሻ ፍሳሽ መውረጃ ውስጥም ተጣለ።
ሰባስቲያን ከሞተ በኋላ፣ ሉሲና ለተባለች ቅድስት ሴት በራእይ ተገልጦ፣ አስከሬኑን ከቆሻሻ ፍሳሽ መውረጃው አውጥታ በካሊክስቶስ ከመሬት በታች ባሉት መቃብሮች እንድትቀብረው ጠየቃት። እርሷም በዚያው ሌሊት እንደዚያ አደረገች። ከጊዜ በኋላ በመታሰቢያው በዚያ ባዚሊካ ተሠራ። ይህ ቤተ ክርስቲያንና የመቃብር ቦታው ዛሬም አስፈላጊ የሐጅ ስፍራ ሆነው ይገኛሉ። ከሰማዕትነቱ በኋላ በመጡት ክፍለ ዘመናት፣ ቅዱስ ሰባስቲያን በምልጃው ኃይል፣ በተለይም በአሥራ አራተኛው ክፍለ ዘመን የእንቅርት ወረርሽኝን በመከላከል በጣም የታወቀ ሆነ። በቅርብ ዘመን ደግሞ፣ በጽናቱ ምክንያት የስፖርተኞች ጠባቂ ቅዱስ ተብሎም ተከብሯል።
ጸሎት፦ ቅዱስ ሰባስቲያን ሆይ፣ የሰማዕትነትን ክቡር አክሊል ሁለት ጊዜ ተቀብለሃል። በስደት ፊት ያሳየኸው ድፍረትና ለክርስቶስ የነበረህ ታማኝነት የማይናወጡ ነበሩ። የተሰደዱትን በማበረታታትህ ጀግንነት አሳይተሃል። እንደ አንተ ያለ የማይናወጥ ድፍረት እንዲኖረኝ፣ የሚጠይቀኝ መሥዋዕትነት ምንም ያህል ታላቅ ቢሆን፣ እኔም እንደ አንተ የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንድፈጽም እባክህ ጸልይልኝ። ቅዱስ ሰባስቲያን ሆይ፣ ጸልይልኝ። ኢየሱስ ሆይ፣ በአንተ እታመናለሁ።
ማሰላሰያው የተወሰደው ከ፦
የሥርዓተ አምልኮ ዓመቱ ቅዱሳንና በዓላት
ቅጾች አንድ–አራት
ለተጨማሪ ንባብ፦
(አጭር እትም)
ጃንዋሪ 20፦ ቅዱስ ሴባስቲያን፣ ሰማዕት—አማራጭ መታሰቢያ
ቅዱስ ሰባስቲያን በጎል፣ በናርቦን ከተማ (በዛሬዋ ፈረንሳይ) ተወልዶ፣ በጣሊያን፣ በሚላን ከተማ አደገ። የሮም ግዛት በክርስቲያኖች ላይ የሚያደርሰው ስደት፣ ሰባስቲያን በአፍላ ወጣትነቱ ሳለ እንደገና ተጀመረ። የታሰሩትን ክርስቲያኖች ለማግኘት እንዲችል ተስፋ በማድረግ፣ በ283 የሮምን ሠራዊት ተቀላቀለ። ንጉሠ ነገሥት ዲዮቅሌጥያኖስ፣ የሰባስቲያንን እምነት ሳያውቅ፣ በቀጣዩ ዓመት ከግል ጠባቂዎቹና ከስለላ መኮንኖቹ አንዱ አደረገው።
ከዚያ ብዙም ሳይቆይ፣ በእምነታቸው ምክንያት የታሰሩት መንትያ ወንድማማቾች ማርቆስና ማርሴሊያኖስ፣ በቤተሰቦቻቸውና በወዳጆቻቸው ክርስቶስን እንዲክዱ ጫና ሲደረግባቸው፣ ሰባስቲያን ጣልቃ ገባ። ሰባስቲያን በእስር ቤቱ ላሉት ሁሉ ክርስቲያን መሆኑን ገለጠ። የታሰሩትን ወንድማማቾች በእምነታቸው እንዲጸኑ እጅግ በሚያሳምን ሁኔታ ስላበረታታቸው፣ የወንድማማቾቹ ወላጆች፣ አሥራ ስድስት እስረኞችና ከስድሳ በላይ ሌሎች ዘመዶችና ወዳጆች ወደ እምነት ገብተው ተጠመቁ።
አዲስ ወደ እምነት ከገቡት ብዙዎች ለደኅንነታቸው ወደ ገጠር ሲዛወሩ፣ ሰባስቲያን የሚሰደዱትን ክርስቲያኖች ለመርዳት በሮም ቆየ። በ286 ዲዮቅሌጥያኖስ ሰባስቲያን ክርስቲያን መሆኑን አውቆ፣ በጭካኔና በአደባባይ እንዲገደል አዘዘ። ቀስተኞች ደረቱንና ሆዱን፣ እጆቹንና እግሮቹን በፍላጻ ከወጉት በኋላ፣ የታሰረበት ተፈትቶ ሞቷል ተብሎ ተተወ። ነገር ግን አይሪን የተባለች ቅድስት ሴት ሰባስቲያንን አግኝታ፣ በአካሉ የተወጉትን ፍላጻዎች አወጣችለት፤ እያስታመመችም ጤንነቱን መለሰችለት።
ሰባስቲያን ጤንነቱን መልሶ ካገኘ በኋላ፣ በንጉሠ ነገሥቱ ፊት ቀርቦ፣ በክርስቲያኖች ላይ ስለሚፈጽመው ጭካኔ በቆራጥነት ገሠጸው። ዲዮቅሌጥያኖስ፣ ሰባስቲያን ገና በሕይወት መኖሩ አስደንግጦትና በቃላቱም ተቆጥቶ፣ እንደገና እንዲገደል አዘዘ። ሰባስቲያን በዱላ ተደብድቦ ተገደለ፣ በቆሻሻ ፍሳሽ መውረጃ ውስጥም ተጣለ።
ሴባስቲያን ከሞተ በኋላ፣ ሉቺና ለተባለች ቅድስት ሴት በራእይ ታያት። እርሷም አስከሬኑን ከፍሳሽ ቦይ አውጥታ በካሊክስቶስ የከርሰ ምድር መቃብር ዋሻዎች እንድትቀብረው ያቀረበላትን ጥያቄ ፈጸመች። በመታሰቢያውም በዚያ ቦታ አንድ ባዚሊካ ተሠራ፤ ዛሬም ድረስ አስፈላጊ የሐጅ ስፍራ ሆኖ ቀጥሏል። በኋለኞቹ ዘመናት ቅዱስ ሴባስቲያን በአማላጅነት ጸሎቱ፣ በተለይም በአሥራ አራተኛው ክፍለ ዘመን የእጢ ቸነፈርን በመከላከል ይታወቅ ነበር። በቅርብ ዘመን ደግሞ በማይበገር ጽናቱ ምክንያት የአትሌቶች ጠባቂ ቅዱስ ተብሎ ይከበራል።
ቅዱስ ሴባስቲያን ሆይ፣ ክቡሩን የሰማዕትነት አክሊል ሁለት ጊዜ ተቀብለሃል። እባክህ፣ እንዳንተ ያለ የማይናወጥ ድፍረት እንዲኖረኝ፣ በዚህም ምንም ያህል መሥዋዕትነት ቢጠይቅ እኔም እንዳንተ የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንድፈጽም ጸልይልኝ። ቅዱስ ሴባስቲያን ሆይ፣ ጸልይልኝ። ኢየሱስ ሆይ፣ በአንተ እታመናለሁ።