ወደ ማውጫው ይመለሱ
ስድስተኛው ትእዛዝ፦
አታመንዝር። (ዘፀ 20:14)
“አታመንዝር” እንደተባለ ሰምታችኋል። እኔ ግን እላችኋለሁ፣ ሴትን በሥጋዊ ምኞት የሚመለከት ሁሉ በልቡ ከእርሷ ጋር አስቀድሞ አመንዝሯል። (ማቴ 5:27–28)
ጾታዊነት። ይህ “የረከሰ” ቃል ነውን? በፍጹም አይደለም። ስድስተኛው ትእዛዝ ለሰው ጾታዊነት እግዚአብሔር ያለውን ተፈጥሯዊና ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ዕቅድ ያቀርብልናል። ጾታዊነት በሰው ተፈጥሮ ውስጥ ያለ (ማለትም ተፈጥሯዊ) ሲሆን፣ ከማንነታችን ሊለይ አይችልም። እግዚአብሔር ለጾታዊነት ያለውን ዕቅድ በአጠቃላይ ማወቅና መረዳት፣ ጾታዊነታችንን በሕይወታችን እንድንኖረው ይረዳናል።
የጾታ ባሕርይ ያለን ፍጡራን ነን
ጾታዊነትን ከሰውነት መለየት አይቻልም። የተፈጠርነው የፍቅር ስሜቶች፣ ፍላጎቶችና የመውደድ ችሎታ ኖረውን ነው። እነዚህ ፍላጎቶች መልካምና ቅዱስ ናቸው፤ ነገር ግን ሊዛቡና ኃጢአት ሊሆኑም ይችላሉ።
የባልንጀራ ፍቅር በብዙ መንገዶች በሕይወት ይተገበራል፣ ይገለጻልም። እንደ ሰው፣ የምንወደው በመንፈሳዊ ፍቅር ብቻ ሳይሆን፣ በሰብአዊ የፍቅር ስሜትም ጭምር ነው። ጾታዊነታችንም በመጨረሻ ፍቅርን የምንገልጽበትና የምንሰጥበት ተጨባጭና እጅግ ሰብአዊ የሆነ አንድ መንገድ ነው።
ከጾታዊነታችን የሚመነጨው ፍቅር፣ የምንወደው ማንን እንደሆነ በመመስረት የተለያዩ መልኮችን ይይዛል። ብዙውን ጊዜ በእነዚህ ቃላት ባንናገርም፣ ፍቅር ለምንሰጠው ሁሉ ፍቅራችን በጾታዊነታችን በኩል ይገለጻል ማለት ትክክል ነው። ወላጆች ለልጆች፣ ወዳጅ ለወዳጅ፣ ባል ለሚስት፣ ጎረቤትም ለጎረቤት ያላቸው ፍቅር በሰብአዊ ጾታዊነታችን በኩል ይገለጻል።
ብዙውን ጊዜ ስለ “ጾታዊነት” ስንናገር፣ ማለታችን አንድ ዓይነት የጾታ ፍቅርን ብቻ ነው፤ ይህም ባልና ሚስት በጋብቻ ግንኙነት የሚጋሩት ፍቅር ነው። ጾታዊነትን በትክክልና በሙሉ ለመረዳት ግን፣ በእጅጉ በሰፋ አውድ ማየት አለብን።
በኢየሱስ እንጀምር። ኢየሱስ በጾታዊነቱ ፍቅርን ገልጿልን? አዎን። እርግጥ ነው፣ ወደ ማንኛውም ዓይነት መናፍቅነት እንዳንገባ፣ ይህን በትክክለኛ ትርጉሙ ለመግለጽ እጅግ መጠንቀቅ አለብን! ኢየሱስ ሰው ነበር፤ ወንድም ነበር። ስለዚህ እንደ ሰውና እንደ ወንድ ይወድ ነበር። ያገኛቸውን ሁሉ በሰብአዊና በወንድ ልቡ መለኮታዊ ፍቅሩን ይገልጽላቸው ነበር።
እንደ ወንድ ወይም እንደ ሴት፣ በወንድነታችን ወይም በሴትነታችን መውደድ ተፈጥሯዊና ጤናማ ነው። ኃጢአት የሚገባው፣ ያ ሰብአዊ ፍቅር ሲዛባና ሌላው ሰው የአንድን ሰው የተዛቡ ፍላጎቶች ማርኪያ ሲሆን ብቻ ነው።
ይህ እንዲህ ሆኖ፣ እንድንወድዳቸው ለተጠራንላቸው ሰዎች ሰብአዊ ፍቅርን መንፈግም ስህተት ይሆናል። ይህ ብዙውን ጊዜ የሚከሰተው፣ ከእግዚአብሔር ዕቅድና ከንጽሕና በጎ ምግባር ጋር በሚስማማ፣ ጤናማ፣ ሰብአዊና የፍቅር ስሜት ባለው መንገድ መውደድ ሲያቅት ነው። የአንድ ሰው የፍቅር ስሜቶችና የጾታ ፍላጎቶች ሲዛቡ፣ ሌሎችን በራስ ወዳድነት ለራሱ ጥቅም የሚጠቀምባቸው ነገሮች አድርጎ ወደ ማየት ያዘነብላል፤ ከዚህም በላይ፣ እንደ ወንድ ወይም እንደ ሴት ሊያሳይ የሚገባውን መልካምና ጤናማ የፍቅር ስሜትና ሰብአዊ ፍቅር ማሳየትም ብዙውን ጊዜ ያቅተዋል።
እግዚአብሔር ወንድና ሴት አድርጎ ፈጠረን። ይህ የሁለቱ ጾታዎች እርስ በርስ መሟላት ዋጋው ሊታወቅ፣ ሊረዳና በትክክል በሕይወት ሊተገበር ይገባል። እናት ለልጇ ፍቅሯን የምታሳይበት መንገድ፣ አባት ከሚያሳይበት መንገድ ይለያል። ሁለት ሴት ወዳጆች እርስ በርስ የሚገናኙበት መንገድ፣ ሁለት ወንድ ወዳጆች ከሚገናኙበት መንገድ ይለያል። የትዳር ጓደኞችም በጾታዊ ፍቅር ራስን ሙሉ በሙሉ መስጠትን ጨምሮ፣ በተሟላ የራስ ስጦታ እርስ በርስ ማንነታቸውን የሚያሟሉ በመሆናቸው፣ ለመዋደድና ለመከባበር ይጥራሉ። ሁለቱ አንድ ይሆናሉ! ይህን አንድነት በከፍተኛ ደረጃ የሚያስችለውም፣ ሁለቱ ጾታዎች እርስ በርስ እንዲሟሉ የተደረገው የተፈጥሮ አወቃቀር ነው።
ከፍተኛው ደረጃ፦ የእግዚአብሔር ዕቅድ ለጾታዊነት
ለሁሉም የሚያስፈልገው የንጽሕና በጎ ምግባር፦ በጤናማና በቅዱስ መንገድ ለመውደድ፣ የንጽሕና በጎ ምግባር አስፈላጊ ነው። ይህ በጎ ምግባር ላላገቡ ብቻ የሚመለከት አይደለም። የትዳር ጓደኞችን ጨምሮ ለሰዎች ሁሉ አስፈላጊ የሆነ በጎ ምግባር ነው።
ንጽሕና ማለት አንድ ሰው የጾታ ስሜቶቹን ለእግዚአብሔር ፈቃድና ዕቅድ ማስገዛት ማለት ነው። የጾታ ፍላጎቶቹ ለሌላው ሰው በጎ ነገር እንዲያመጡ የተቃኙ፣ በእያንዳንዱም ግንኙነት ውስጥ በተገቢው መንገድ የሚገለጹ መሆናቸው ማለት ነው።
እውነተኛ ጾታዊ ንጽሕና ሰውን፣ ሌላውን እንደ መጠቀሚያ ሳይቆጥር፣ ለመውደድና ያንን ፍቅር በሰብአዊ መንገድ ለመግለጽ ነጻ ያደርገዋል። ጾታዊ ንጽሕና ማለት የሰው ጾታዊ ምኞቶች ራስ ወዳድ አይሆኑም ማለት ነው፤ ይልቁንም ራስን ያስረሳሉ፣ የሌላውን ሰው በጎ ነገር ይሻሉ፣ በሰብአዊ ልብም የእግዚአብሔርን ፍቅር ለሌሎች ይገልጻሉ።
ልከኝነት ለጾታዊ ንጽሕና አስፈላጊ እገዛ ነው። ልከኝነት በዋናነት ራስን መግዛትን ይመለከታል። እንዲሁም ምኞቶቻችንን ሙሉ በሙሉ ለመግዛት በመጨረሻ የእግዚአብሔርን ጸጋ ስለሚጠይቅ፣ “እግዚአብሔር እንዲገዛን መፍቀድን” ይመለከታል። ልከኝነት ሰውን፣ ከእግዚአብሔር ፈቃድ፣ ከሰው ክብርና ከራሱ ጥሪ ጋር የሚቃረኑ ጤናማ ያልሆኑ ፍላጎቶችን እንዲተው ያስችለዋል።
ነገር ግን ንጽሕና ከልከኝነትም ይበልጣል። ንጽሕና ከመጠን ያለፉና ከትክክለኛው ሥርዓት የወጡ ጾታዊ ምኞቶችን መቆጣጠር ብቻ አይደለም። ንጽሕና ሰውን ወደ ሰብአዊ ፍቅር ከፍታና ያንን ፍቅር በቅዱስ መንገድ የመኖርና የመግለጽ ችሎታም ይመራዋል። ራስን በመግዛት ይጀምራል፤ እግዚአብሔር በእኛ ውስጥ በመኖር፣ ሰብአዊ ተፈጥሯችንን ለሌሎች ያለው ፍቅር መሣሪያ እንዲሆን በመለወጥ ወደ ፍጻሜው ይደርሳል።
የባልና የሚስት ፍቅር፦ ሰብአዊ ፍቅር ከሚገለጥባቸው ብዙ ልዩ ልዩ መንገዶች መካከል አንዱ የባልና የሚስት ፍቅር ነው። ይህ ፍቅር ልዩ የሆነው፣ ለአንድ ሰው ብቻ መሰጠት፣ ዘላቂነትና ፍሬያማነት በማዕከሉ ስለሚገኙ ነው። በእግዚአብሔር ፊት በተገባ ቅዱስ ቃል ኪዳን የተቀደሰው ይህ ፍቅር፣ እግዚአብሔር በተፈጥሮ ባስቀመጠው እቅድ መሠረት፣ ባልና ሚስት ሰውነታቸውን ለእርስ በርሳቸው ብቻ በመስጠትና በመቀበል እንዲካፈሉ ይጋብዛል። ስለዚህ «የግብረ ሥጋ ግንኙነት»፣ ሰብአዊ ጾታዊነት በጋብቻ ቃል ኪዳን ውስጥ የሚገለጥበት ልዩ መንገድ ነው።
በጋብቻ ውስጥ ያለው ጾታዊ ፍቅር፣ ባልና ሚስት በሥጋዊ ግንኙነት ወደሚገለጥ ራስን መስጠት ይጋብዛቸዋል። ይህ ድርጊት በጋብቻ ውስጥም ቢሆን በፍትወት ሊያዝና ሊዛባ ቢችልም፣ በተገቢው ሁኔታ ሲፈጸም በጋብቻ ቃል ኪዳን ማዕከል ያለውን፣ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታና ሙሉ በሙሉ ራስን መስጠት የሚገልጽ ልዩ መንገድ ነው።
በጋብቻ ውስጥ ያለ ጾታዊ ፍቅር ሙሉ በሙሉ ራስን የሚሰጥና ፍሬያማ መሆን አለበት። ስለዚህ የትዳር ግብረ ሥጋ ግንኙነት፣ እግዚአብሔር ከሰጠን እጅግ ልዩና ቅዱስ ከሆኑ ሰብአዊ የፍቅር መግለጫዎች አንዱ ነው። ይህ ግንኙነት ሙሉ በሙሉና ለዘለቄታው ራስን የመስጠትን የጋብቻ ቃል ኪዳን ስለሚያትምና ስለሚያድስ፣ በተፈጥሮው ለጋብቻ ቃል ኪዳን ብቻ የተመደበ ነው። በተፈጥሮውም፣ እግዚአብሔር በተፈጥሮ ባስቀመጠው እቅድ መሠረት አዲስ ሕይወት ሊመጣ የሚችልበትን ዕድል ክፍት ማድረግ አለበት።
ዝቅተኛው መስፈርት፦ ጾታዊ ፍቅርን አላግባብ መጠቀም
ጾታዊነት ያለአግባብ ጥቅም ላይ የሚውልባቸው ብዙ መንገዶች አሉ። ከላይ የተገለጹት መርሆችና ከፍተኛ ዓላማዎች ለሁሉም ጾታዊ ድርጊቶችና የፍቅር መግለጫዎች መለኪያ መሆን አለባቸው። ጾታዊነት ከእነዚህ ዓላማዎች ጋር ሳይስማማ ሲቀር፣ ኃጢአት ይፈጸማል። ከዚህ በታች ጾታዊነት እንዴት ያለአግባብ ጥቅም ላይ እንደሚውል፣ በዚህም ምክንያት ስድስተኛው ትእዛዝ እንዴት እንደሚጣስ የሚያሳዩ አንዳንድ የተወሰኑ ምሳሌዎች ቀርበዋል።
ምንዝር፦ ምንዝር ማለት ከተጋቢዎች አንዱ ወይም ሁለቱም ከሌላ ሰው ጋር ግብረ ሥጋ ግንኙነት በመፈጸም፣ ሆን ብለው የጋብቻ ትስስራቸውን መጣስ ነው። ምንዝር የእውነተኛ ንጹሕ ፍቅር መግለጫ ሊሆን ስለማይችል፣ የፍትወት ሙሉ መገለጫ ነው። በእግዚአብሔር እቅድ መሠረት፣ ግብረ ሥጋ ግንኙነት በጋብቻ ቃል ኪዳን ውስጥ ብቻ ሊፈጸም የታሰበ ነው። ኢየሱስም «ሴትን በፍትወት የሚመለከት ሁሉ አስቀድሞ በልቡ ከእርሷ ጋር አመንዝሯል» (ማቴ 5:28) በማለት ይህን የበለጠ አጥልቆ አስተምሯል፤ ይህንም ስለ ዘጠነኛው ትእዛዝ በሚናገረው በሚቀጥለው ክፍል እናያለን። ምንዝር በጋብቻና በቤተሰብ ሕይወት ላይ ከባድ ጉዳት ያደርሳል፤ በማኅበረሰብ ውስጥም ሥርዓት አልበኝነትን ያስገባል። ግብረ ሥጋ ግንኙነት እጅግ ኃይለኛ ተጽዕኖ ያለው ድርጊት ስለሆነ፣ በአንድ ጊዜ ምንዝር እየፈጸሙ ጠንካራ ትዳርን መጠበቅ አይቻልም። ምንዝር በሚፈጽሙት ሰዎች ነፍስ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በሚጣሰው ጋብቻም ላይ ከባድ ጉዳት ማድረሱ የማይቀር ነው።
ዝሙት፦ በጥብቅ አገላለጽ፣ ከጋብቻ ውጭ የሚፈጸም እያንዳንዱ ጾታዊ ድርጊት «ምንዝር» አይባልም። ከሁለቱ አንዳቸውም ያላገቡ ከሆኑ፣ የኃጢአቱ ትክክለኛ መጠሪያ «ዝሙት» ነው። ዝሙት በደንብ ከማይታወቅ ሰው ጋር አንድ ጊዜ የተፈጸመ ድርጊት ሊሆን ይችላል፤ ወይም ቋሚ ግንኙነት ባላቸው ሰዎች መካከል በልማድ የሚፈጸም ኃጢአት ሊሆን ይችላል። ዋናው ነጥብ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ለጋብቻ የተመደበ መሆኑ ነው። ከዚህ አውድ ውጭ የሚፈጸም ግብረ ሥጋ ግንኙነት ሁልጊዜም ከባድ ክፋት ነው።
ያለ ጋብቻ አብሮ መኖር፦ ያለ ጋብቻ አብሮ መኖር ከዝሙት ዓይነቶች አንዱ እንደሆነ ሊቆጠር ይችላል። ይህም የፍቅር ግንኙነት ያላቸውን፣ ነገር ግን ገና ያላገቡ ሰዎችን ይጨምራል። ለመጋባት እያሰቡ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ለዘለቄታው አብረው ለመኖር ቃል ኪዳን አልገቡም።
በዚህ ሁኔታ፣ አንድ ጊዜም ሆነ በተደጋጋሚ ጾታዊ ግንኙነት ከፈጸሙ፣ በኑሯቸው ውሸትን እየገለጹ ነው። የግብረ ሥጋ ግንኙነት አስቀድሞ የተገባውን የጋብቻ ቃል ኪዳን የማተሚያ መንገድ ነው። እንደ አንድ ዓይነት «መሞከሪያ» ሊጠቀሙበት አይገባም። ጋብቻንና ጋብቻን የሚያሟሉትን ነገሮች ሁሉ ለሙከራ ማዋል አይቻልም። ይህን ለማድረግ የሚሞክር ሰው ሁለት የሚቃረኑ ነገሮችን እየተናገረ ነው። በመጀመሪያ፣ በግብረ ሥጋ ግንኙነቱ አማካይነት፣ «ራሴን ሙሉ በሙሉ፣ በታማኝነትና ለዘላለም ለአንተ እሰጣለሁ፤ አዲስ ሕይወትንም ለመቀበል ዝግጁ ነኝ» ይላል። ነገር ግን የጋብቻ ቃል ኪዳን አለመኖሩ፣ «ራሴን ሙሉ በሙሉና ለዘለቄታው እንደሰጠሁ እርግጠኛ አይደለሁም፤ እግዚአብሔር ባሰናዳው በዚህ ሁኔታ ውስጥም ልጆችን ለማሳደግ ዝግጁ አይደለሁም» ይላል። ስለዚህ፣ እርስ በርሳቸው በሚዋደዱ ሰዎች መካከልም ቢሆን፣ ከጋብቻ ቃል ኪዳን ውጭ የሚፈጸም ግብረ ሥጋ ግንኙነት ከባድ ኃጢአት ነው።
ፍቺ፦ አሳዛኙን የፍቺ እውነታ ከተለያዩ አቅጣጫዎች መረዳት ያስፈልጋል። ይህ በተለይ ፍቺ ያጋጠማቸው ሰዎች፣ በሕይወታቸው ፈውስ ለማግኘት የተፈጠረውን ነገር በትክክል መመርመርና መረዳት እንዲችሉ ያስፈልጋል።
በመጀመሪያ፣ ፍቺ አሳዛኝ ነው ማለት ተገቢ ነው። ሰዎች አንድ ቀን ለመፋታት አስበው ወደ ጋብቻ አይገቡም። ለፍቺው ምክንያቶቹ ምንም ይሁኑ ምን፣ እጅግ አሳማሚ ተሞክሮ መሆኑ እጅግ የሚጠበቅ ነው።
ፍቺን በተገቢው አውድ ማየት እንድንችል፣ ተለያይቶ መኖርን በትክክል ከመረዳት እንጀምር። የቤተ ክርስቲያን ቀኖና ሕግ መድብል፣ ባልና ሚስት በሕጋዊ ምክንያት ተለያይተው ስለመኖራቸው እንዲህ ይላል፦
ከተጋቢዎች አንዱ በሌላው የትዳር ጓደኛ ወይም በልጆቻቸው ላይ ከባድ የአእምሮ ወይም የአካል አደጋ ካስከተለ፣ ወይም በሌላ መንገድ የጋራ ኑሯቸውን እጅግ አስቸጋሪ ካደረገ፣ ያ የትዳር ጓደኛ ለሌላው ተለይቶ ለመሄድ ሕጋዊ ምክንያት ይሰጠዋል። ይህም በአካባቢው ሕጋዊ የቤተ ክርስቲያን ባለሥልጣን ውሳኔ፣ ወይም መዘግየት አደጋ የሚያስከትል ከሆነ በራሱ ውሳኔ ሊሆን ይችላል። (የቤተ ክርስቲያን ሕግ 1153 §1)
ይህ ምን ይነግረናል? በአንዳንድ ሁኔታዎች ባልና ሚስት ተለያይተው መኖራቸው የተሻለ እንደሆነ ቤተ ክርስቲያን በሚገባ እንደምትረዳ ይነግረናል። ተለያይቶ መኖር፣ የጋብቻ ትስስሩ አሁንም እንዳለ የሚያምን በመሆኑ፣ ከፍቺ የተለየ ነው። እዚህ ያለው ዓላማ፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች ባልና ሚስት ቢያንስ ለተወሰነ ጊዜ ተለያይተው መኖራቸው የተሻለ እንደሆነ ለማስረዳት ብቻ ነው። ይህ እንዳለ ሆኖ፣ አንዳንድ ጊዜ ተለያይቶ መኖር በመንግሥት ሕግ ወደሚፈጸም ፍቺ ያመራል። የዚህ ተከታታይ መጽሐፍ ሁለተኛ ጥራዝ፣ ካቶሊካዊ አምልኮዬ!፣ ስለ ጋብቻ፣ ስለ ፍቺ እና ጋብቻ ከመጀመሪያው ዋጋ እንዳልነበረው ስለሚሰጡ ውሳኔዎች የበለጠ ዝርዝር መረጃ ይሰጣል፤ ያ መረጃ እዚህ አይደገምም። ለተጨማሪ መረጃ እባክዎ ያንን መጽሐፍ ይመልከቱ።
ሁኔታዎቹ ምንም ይሁኑ ምን፣ በፍቺውም ማን ጥፋተኛ እንደሆነ ወይም እንዳልሆነ ከግምት ውስጥ ሳናስገባ፣ ፍቺ በራሱ በሰዎች ሕይወትም ሆነ በኅብረተሰብ ውስጥ ሥቃይና መዛባት እንደሚያመጣ መናገር ያስፈልጋል። ባልና ሚስቱን፣ ልጆችን፣ ዘመዶችንና ሌሎች ብዙዎችን ይጎዳል። ማንንም ሳንወቅስ ወይም ጥፋተኛ ሳናደርግ ይህን እውነታ መግለጽ ቅንነት ብቻ ነው። እንዲያውም ከባልና ሚስት አንዱ ምንም ዓይነት ጥፋት ያልፈጸመና ጋብቻው እንዲቀጥል የሚችለውን ሁሉ ያደረገ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን ጋብቻው እንዲቀጥል የሁለቱም ጥረት ያስፈልጋል። ስለዚህ አንዳቸው ወይም ሁለቱም ኃላፊነታቸውን ሳይወጡ ሲቀሩ፣ ይህ የሚፈለገው ሁኔታ እንዳልሆነና አሳማሚ እንደሆነ በቅንነት መቀበል አስፈላጊ ነው። እርግጥ ነው፣ እግዚአብሔር ሁሉን ማድረግ ይችላል፤ ከማንኛውም አሳማሚ ሁኔታ እንኳ ተስፋን፣ ፈውስንና በረከትን ማምጣት ይችላል። ስለዚህ ፍቺ ሲፈጠር፣ የመንፈስ ቅዱስን መሪነት መፈለግና ግልጽ ግንዛቤንና ፈውስን ለማግኘት በቤተ ክርስቲያን መደገፍ እጅግ አስፈላጊ ነው።
ፍቺ በራሱ ለእያንዳንዱ ባል ወይም ሚስት የግል ኃጢአት ሊሆንም ላይሆንም ይችላል። ከሁለቱ አንዳቸው በአንድ መንገድ ኃጢአት ሠርተው የመሆኑ ዕድል ከፍተኛ ነው፤ ሌላኛው ግን ኃጢአት ሳይሠራ የመቅረቱ ዕድልም በእርግጥ አለ።
ከአንድ በላይ የትዳር አጋር መያዝ፦ ይህ ማለት በሦስት ወይም ከዚያ በላይ በሆኑ ሰዎች መካከል ጋብቻ የሚመስል ግንኙነት ለመመሥረት መሞከር ነው። ከአንድ በላይ የትዳር አጋር መያዝ በሁለት መንገዶች ኃጢአት ነው። በመጀመሪያ፣ ጋብቻ በአንድ ወንድና በአንዲት ሴት መካከል እንዲሆን የተደረገውን ተፈጥሯዊ ሥርዓት ስለሚያፈርስ፣ የጋብቻን ክብር የሚቃረን ኃጢአት ነው። የግብረ ሥጋ ግንኙነት ሲፈጸምም የግብረ ሥጋ ኃጢአት ይሆናል። ለግብረ ሥጋ ግንኙነት ብቸኛው ተገቢ ስፍራ ጋብቻ ነው፤ ጋብቻም ጋብቻ የሚሆነው በአንድ ወንድና በአንዲት ሴት መካከል ሲፈጸም ብቻ ነው። ሌላ ዓይነት ጋብቻ ለመመሥረት መሞከር ተፈጥሮን የሚቃረን ኃጢአት ነው፤ የግብረ ሥጋ ድርጊትንም ሲያካትት ስድስተኛውን ትእዛዝ የሚቃረን ኃጢአት ነው።
ጽንስ መከላከል፦ ይህ የስድስተኛው ትእዛዝ ክፍል ከተግባራዊው ሕይወት ጋር በእጅጉ የተያያዘ ሲሆን፣ ለብዙዎች ለማሰብበት እንኳ እጅግ አስቸጋሪ ነው። ዛሬ የጽንስ መከላከያ ዘዴዎች በጣም የረቀቁና በስፋት የተስፋፉ ናቸው። ምናልባትም በከፊል በዚህ ምክንያት፣ ስለ ጽንስ መከላከል የሚገልጸው የቤተ ክርስቲያን ትምህርት፣ በአብዛኞቹ ካቶሊካውያን ባይሆን እንኳ በብዙዎቹ ችላ ይባላል። ስለዚህ ይህ ውብ ትምህርት በሁሉም እንዲቀበል፣ ግልጽና አጭር ማብራሪያ መስጠት አስፈላጊ ነው።
“ጽንስ መከላከል” ስንል የምንለው ይህን ነው፦ ባልና ሚስት ከሚፈጽሙት የግብረ ሥጋ ግንኙነት ጽንስ የመፈጠር ዕድልን ሆን ብሎ የሚያስወግድ ወይም የሚያደናቅፍ ማንኛውም ዘዴ። ወደፊት ከማንበብዎ በፊት ይህን ትርጓሜ ጥቂት ጊዜ ያንብቡት።
ጽንስ መከላከል ለምን ኃጢአት እንደሆነ ለመረዳት፣ የግብረ ሥጋ ግንኙነትን ዓላማ ደግመን መግለጽ አስፈላጊ ነው። የግብረ ሥጋ ግንኙነት እግዚአብሔር ለባልና ሚስት ሁለት ነገሮችን እንዲያሳኩ የሰጠው ድርጊት ነው፤ እነሱም አንድነት እና ልጆች ናቸው። በመጀመሪያ፣ ባልና ሚስት ፍቅራቸውን የሚገልጹበትና የጋብቻ ቃል ኪዳናቸውን የሚያድሱበት አንድ ተፈጥሯዊ መንገድ ስለሆነ፣ በግብረ ሥጋ ግንኙነት አንድነት ይፈጠራል። እያንዳንዳቸው ራሳቸውን ሙሉ በሙሉ ለሌላው እንደ ስጦታ ለመስጠት የገቡትን ቃል የሚያድሱበት መንገድ ነው። ስለዚህ የግብረ ሥጋ ግንኙነት አካላዊ ብቻ አይደለም፤ የጋብቻ ትስስሩን የሚያጸናና ያለማቋረጥ የሚያጠናክር በመሆኑ፣ መንፈሳዊና ስሜታዊም ነው።
ሁለተኛ፣ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ሁልጊዜና በሁሉም ስፍራ አዲስ ሕይወት የመፈጠር ዕድልን ክፍት ማድረግ አለበት። ይህ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ወሳኝ ክፍል ነው። “ወሳኝ” ስንል የምንለው፣ እግዚአብሔር የግብረ ሥጋ ግንኙነትን በፈጠረበት ሥርዓት መሠረት፣ ባልና ሚስት ከማንኛውም የግብረ ሥጋ ግንኙነት ልጅ የመውለድን ተፈጥሯዊ ዕድል ሆን ብለው ካስወገዱ፣ ስድስተኛውን ትእዛዝና ተፈጥሮን ራሱን የሚቃረን ኃጢአት ይሠራሉ ማለታችን ነው። ይህን መቀበል ለብዙዎች አስቸጋሪ ነው፤ ነገር ግን እውነት ነው።
ይህ እንዳለ ሆኖ፣ አንዲት ሴት ማርገዝ የምትችለው በተወሰኑ የዕድሜዋ ዓመታት ብቻ፣ በእያንዳንዱ ወርም በተወሰኑ ጊዜያት ብቻ እንደሆነ እጅግ ግልጽ ነው። ስለዚህ የግብረ ሥጋ ግንኙነት በሚፈጸምባቸው አብዛኞቹ ጊዜያት ጽንስ አለመፈጠሩም እግዚአብሔር ያደረገው የተፈጥሮ ሥርዓት አካል ነው።
ይህን የእግዚአብሔር ተፈጥሯዊ አወቃቀር ተቀብሎ መኖር መልካምና ተገቢ ነው። እንዲያውም ባልና ሚስት በዚያ ወቅት እርግዝናን ማስቀረት እንደሚሻል አስተውለው ከወሰኑ፣ ሴቲቱ መፀነስ የምትችልበትንና የማትችልበትን ጊዜ በሳይንሳዊ መንገድ ለማወቅ፣ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድ ዘዴዎችን እንዲጠቀሙ ይበረታታሉ። መፀነስ በማትችልባቸው ጊዜያት የግብረ ሥጋ ግንኙነት መፈጸምና መፀነስ በምትችልባቸው ጊዜያት ከግንኙነት መታቀብ የተፈቀደ ነው፤ በአንዳንድ ሁኔታዎችም የተሻለው መንገድ ሊሆን ይችላል።
ዋናው ችግር የሚመጣው፣ እርግዝናን ለማስቀረት የሴትን ተፈጥሯዊ ዑደት የሚያደናቅፍ ወይም የግብረ ሥጋ ግንኙነትን የሚያቋርጥ አንድ ድርጊት ሲፈጸም ነው፤ ይህም ጽንስ መከላከል ነው። ይህ ተፈጥሮን ራሱንም ሆነ ይህን ትእዛዝ የሚቃረን ኃጢአት ነው፤ ምክንያቱም ከግብረ ሥጋ ግንኙነት ወሳኝ ክፍሎች አንዱን፣ ማለትም ጽንስ እንዲፈጠር ዕድሉን ክፍት ማድረግን፣ ሆን ብሎ ያስወግዳል። እንደገና ስንመለከት፣ ሚስት ልጅ የመውለጃ ዕድሜዋን ካለፈች ወይም እንቁላል ከማኅፀን ዕንቁላል ማመንጫዋ የማይለቀቅበት ጊዜ ከሆነ፣ በዚያ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ጽንስ የመፈጠር ዕድልን ያስወገደው እግዚአብሔር ራሱ ባደረገው ተፈጥሯዊ ሥርዓት ነው። እግዚአብሔር ይህን ለማድረግ ነጻ ነው፤ እኛ ግን በራሳችን ፈቃድና ድርጊት፣ ጽንስ ሊፈጠርባቸው የሚችሉትን ጊዜያት ጽንስ ወደማይፈጠርባቸው ጊዜያት እንድንለውጥ በሥነ ምግባር አልተፈቀደልንም።
አንዳንድ የሕክምና ወይም የመድኃኒት የእርግዝና መከላከያ ዘዴዎች ሌላ ችግርም ይጨምራሉ፤ ይኸውም ጽንሱ በማኅፀን ግድግዳ ላይ ተጣብቆ እንዳይተከል ሊያደርጉ መቻላቸው ነው። ይህም በመጨረሻ በጽንስ ዕድገት መጀመሪያ ደረጃ የሚፈጸም ፅንስ ማስወረድ ነው። በዚህ ምክንያት አንዳንድ የእርግዝና መከላከያ ዘዴዎች ከሌሎቹ የከፉ ናቸው።
ዋናው ነጥብ፣ የግብረ ሥጋ ግንኙነት እግዚአብሔር ባዘጋጀው መንገድ መቀበልና መኖር እንዳለበት ነው። ሁልጊዜና በሁሉም ስፍራ የሚከተሉትን ማሟላት አለበት፦ 1) በተጋቡ ባልና ሚስት መካከል ብቻ መሆን፤ 2) አንድነትንና የጋብቻ ቃል ኪዳንን ማደስ ዓላማው መሆን፤ እና 3) ልጆችን ለመውለድ እግዚአብሔር ላዘጋጀው ተፈጥሯዊ ሥርዓት ክፍት መሆንና ያንን ተፈጥሯዊ ሥርዓት አለማደናቀፍ።
ከላይ እንደተጠቀሰው፣ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድ ባልና ሚስት የሴትን የመፀነስ ችሎታ በተመለከተ እግዚአብሔር ያዘጋጀውን ተፈጥሯዊ ሥርዓት ለመጠቀም ክፍት የሚሆኑበት ተገቢ መንገድ ነው። ሆኖም ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን በመጠቀም እንኳ፣ እርግዝናን የመከላከል ድርጊት ሳይሆን «እርግዝናን የመከላከል አስተሳሰብ» አደጋ ሊኖር እንደሚችል መነገር አለበት። እርግዝናን የመከላከል አስተሳሰብ፣ ለግብረ ሥጋ ግንኙነት እግዚአብሔር ያዘጋጀውን ተፈጥሯዊ ሥርዓት በቀጥታ ስለማያደናቅፍ፣ እርግዝናን ከመከላከል ድርጊት ይለያል። ይህ ግን ባልና ሚስት ለራሳቸው ጥቅም ብቻ በማሰብ እርግዝናን ለማስወገድ ወስነው፣ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን ከልክ ባለፈና ኃላፊነታቸውን ችላ በሚል መንገድ የሚጠቀሙበት አስተሳሰብ ነው። ለምሳሌ፣ እግዚአብሔር ለባልና ሚስት «በሌላ ልጅ ልባርካችሁ እፈልጋለሁ» እያለ ሊሆን ይችላል። እነርሱ ግን ይህን አይሰሙም፤ ይልቁንም ሌላ ልጅ እንደማይፈልጉ ይወስናሉ። ስለዚህ እርግዝናን ለማስወገድ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን ያለማቋረጥ ይጠቀማሉ። ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን ስለሚጠቀሙ፣ ይህ በግብረ ሥጋ ድርጊቱ በራሱ ላይ የሚፈጸም ኃጢአት አይደለም። ይልቁንም በጋብቻና በእግዚአብሔር ፈቃድ ላይ የሚፈጸም ኃጢአት ነው። ይህን መለየት ቀላል አይደለም፤ ባልና ሚስትም በቅንነት ማስተዋልና መመርመር ይጠይቅባቸዋል። «ቀላል አይደለም» የተባለው፣ እግዚአብሔር ለባልና ሚስት በዚያ ወቅት እርግዝናን ለማስወገድ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን እንዲጠቀሙ ፈቃዱ መሆኑን የሚነግራቸው ጊዜ ሊኖር ስለሚችል ነው። ይህም ከስሜት፣ ከአእምሮ፣ ከገንዘብ ወይም ከሌሎች ጉዳዮች ጋር በተያያዙ ከባድ ምክንያቶች ሊሆን ይችላል። ምናልባት ባልና ሚስቱ በዚያ ወቅት ሌላ ልጅ ለመንከባከብ ዝግጁ አይሆኑም። ይህን በማስተዋል መመርመር መልካም ነው፤ በዚህም ሁኔታ እርግዝናን ለማስወገድ ተፈጥሯዊ የቤተሰብ ዕቅድን መጠቀም መልካም ነው። ቁልፉ ነገር፣ እግዚአብሔር ለሚናገረው ነገር ያለማቋረጥ ክፍት ሆኖ መቆየትና ለቤተሰባቸው ያለውን ፈቃድ ለማስተዋል ያለማቋረጥ መጣር ነው።
ግለ ወሲብ፦ ግለ ወሲብ ብዙዎች ለመቀበል ከሚፈልጉት በላይ የተስፋፋ ቢሆንም፣ ሁልጊዜ ይህን ትእዛዝ መጣስ ነው። ይህን ከመጀመሪያው በግልጽ መናገር አስፈላጊ ነው። ግለ ወሲብ ተፈጥሯዊውን የግብረ ሥጋ ፍላጎት አላግባብ መጠቀም ነው። የግብረ ሥጋ ግንኙነት ለጋብቻ፣ ለጋብቻ ብቻ የተፈጠረ ነው።
ይህ ከተባለ በኋላ፣ ብዙዎች ይህን ለማሸነፍ እንደሚታገሉ መጠቆም ሐቁን መናገር ነው። ይህ ትግል የሚከብደው ምናልባት በሁለት ምክንያቶች ነው። የመጀመሪያው፣ የግብረ ሥጋ ፍላጎት እጅግ ኃይለኛ ስለሆነ ነው። ሁለተኛው፣ ግለ ወሲብ ያንን ኃይለኛ ፍላጎት ለማርካት ለመሞከር እጅግ ቀላል መንገድ ስለሆነ ነው። ግለ ወሲብ ያንን ፍላጎት ለማርካት «የመሞከር» መንገድ ብቻ መሆኑን መጠቆም አስፈላጊ ነው። በእርግጥ፣ በርካታ ተፈጥሯዊ ኢንዶርፊኖች እንዲለቀቁ ስለሚያደርግና የተወሰነ ተፈጥሯዊና አካላዊ እርካታ ሊያስከትል ስለሚችል፣ ብዙዎች ከእርሱ የተወሰነ እርካታ ያገኛሉ። ሆኖም ተፈጥሯዊ ፍላጎቶችን በእውነትና በሙላት ለማርካት ፈጽሞ አይችልም። እንደገና፣ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ለጋብቻ የተፈጠረ ነው፤ ፍጻሜውንም ሊያገኝ የሚችለው በጋብቻ ውስጥ ብቻ ነው።
የብልግና ትርኢት፦ የብልግና ትርኢት የግብረ ሥጋ ተፈጥሮን በብዙ መንገዶች አላግባብ መጠቀም ነው። በመጀመሪያ፣ ለዕይታ የሚቀርበውን ሰው «እንደ ዕቃ መቁጠር» የምንለው ነው። ያ ሰው ራሱን ለዕይታ ለማቅረብ በነፃ ፈቃዱ ቢስማማም እንኳ፣ ይህ አሁንም ተፈጥሯዊ ውበቱንና ክብሩን መጉዳት ነው። እንዲያውም በብዙ መንገዶች፣ የብልግና ትርኢት ችግሩ ከመጠን በላይ ማሳየቱ ሳይሆን እጅግ ጥቂት ማሳየቱ ነው ማለት እንችላለን። በሌላ አነጋገር፣ የሰውን እውነተኛ ውበትና ክብር አያሳይም፤ ይልቁንም ሥጋዊና ከትክክለኛው ሥርዓት የወጡ ፍላጎቶችን የሚስብ ነገር ብቻ ለማሳየት ይመርጣል።
የብልግና ትርኢት ተመልካቹን ክፉኛ ስለሚጎዳም ጎጂ ነው። የብልግና ትርኢትን የሚመለከት ሰው ለጋብቻ የታሰቡ ብዙ ፍላጎቶችን ያነሣሣል። ከትክክለኛው ሥርዓት በወጣ በዚህ መንገድ እነዚህን ፍላጎቶች በማነሣሣት፣ የግብረ ሥጋ ፍላጎቱ ከሥርዓት ይበልጥ እንዲወጣ ይፈቅዳል። ከራሱ የግብረ ሥጋ ተፈጥሮ ጋር እንዲህ ከሥርዓት በወጣ መንገድ «መጫወት» ወደ ሱስ ሊለወጥና እነዚህን ከሥርዓት የወጡ ፍላጎቶች ለማርካት መሞከርን ልማድ እንዲያደርግ ሊያደርሰው ይችላል። እንዲያውም፣ ዘመናዊው የአንጎል ሳይንስ እንዳሳየው፣ የብልግና ትርኢት ሱስ ሌሎች አደንዛዥ ዕፆች በአንጎል ውስጥ እንዲለቀቁ ከሚያደርጓቸው ኬሚካሎች ብዙዎቹን እንዲለቀቁ ስለሚያደርግ፣ ከእነዚያ ዕፆች ሱስ ጋር ተመሳሳይ ነው።
ለገንዘብ የሚፈጸም ዝሙት፦ ለገንዘብ የሚፈጸም ዝሙት ምን እንደሆነ በቀላሉ የሚገባ ነው፤ ይህን ትእዛዝ የሚጥስበት ምክንያትም ግልጽ መሆን አለበት። በዚህ ድርጊት የሚሳተፍ ሴትም ሆነ ወንድ ያለውን ቅዱስ ክብር በእጅጉ ይጥሳል፤ ነፍሱንም በጣም ይጎዳል።
አስገድዶ መድፈር፦ ይህ ድርጊት ይህን ትእዛዝና የተጠቂውን ሰው ክብር በአሰቃቂና በከባድ ሁኔታ የሚጥስ መሆኑ ለምን እንደሆነ እዚህም ግልጽ መሆን አለበት። ሊጠቀስ የሚገባው አንድ ቁልፍ ነጥብ፣ ማንኛውም ጾታዊ ድርጊት በባልና በሚስት መካከል በነፃ ፈቃድና በፍቅር መፈጸም እንዳለበት ነው። አስገድዶ መድፈር ሰውን እንደ ዕቃ ከመቁጠር ባሻገር፣ በኃይል ይጎዳዋል፤ ነፃነቱንም ይጥሳል። ስለዚህ ከባድ ጾታዊ ጥቃት ብቻ ሳይሆን፣ በተጠቂው ነፃ ፈቃድ ላይ የሚፈጸም ጥቃትም ነው፤ «አትግደል» የሚለውን አምስተኛውን ትእዛዝ እንደሚጥስም ሊታይ ይችላል።
በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል የሚፈጸሙ ጾታዊ ድርጊቶች፦ ይህ በዘመናችን እጅግ ስሜትን የሚነካ ጉዳይ ነው፤ ስለዚህ በግልጽነትና በርኅራኄ ሊወያይበት ይገባል። ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች የሚኖርን ጾታዊ ዝንባሌና በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል የሚፈጸምን ጾታዊ ድርጊት በተመለከተ ሊታሰቡ የሚገቡ ብዙ ነገሮች አሉ። «ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ዝንባሌ መኖር» እና «በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል የሚፈጸም ጾታዊ ድርጊት» ያላቸውን ልዩነት ልብ እንበል። ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ፍላጎትና ዝንባሌ መኖሩ ኃጢአት አይደለም። ነገር ግን ከተመሳሳይ ጾታ ካለ ሌላ ሰው ጋር ጾታዊ ድርጊት መፈጸም ኃጢአት ነው።
ጾታዊ ግንኙነት፣ ወንድና ሴት የጋብቻ ቃል ኪዳን ከገቡ በኋላ በመካከላቸው እንዲፈጸም እግዚአብሔር በተፈጥሮ ያዘጋጀው መሆኑን በአጭሩ በማስታወስ እንጀምር። የተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጋብቻ ከወንድና ከሴት ተፈጥሮ ጋር፣ እንዲሁም እግዚአብሔር ለሰው ልጆች ካዘጋጀው ተፈጥሯዊ ዕቅድ ጋር የሚቃረን ነው።
ይህን መቀበል ለአንዳንዶች እየከበደ መጥቷል። ለምን? ምናልባት ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ዝንባሌ ያላቸው መሆናቸውን በጽኑ እንደሚያምኑ መግለጽ የጀመሩ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ ስለሆነ ይሆናል። ይህ አደገኛ መንገድ ነው፤ ምክንያቱም ሰው ይህን («እኔ ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ዝንባሌ ያለኝ ሰው ነኝ» የሚለውን) ሲያምን፣ ማንነቱን በጾታዊ ፍላጎቶቹ ላይ እንዲመሠርት ያደርገዋል። ይህ መረዳት ያለብን እጅግ አስፈላጊ ነጥብ ነው። ብዙውን ጊዜ ጾታዊ ፍላጎቶች የሰውን ሕይወት ለመወሰን የሚያገለግሉ አስተማማኝ መመሪያዎች ፈጽሞ አይደሉም። አንድ ሰው «እኔ ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ዝንባሌ ያለኝ ሰው ነኝ» ሲል፣ ብዙውን ጊዜ ማለቱ ከተመሳሳይ ጾታ ሰው ጋር በጾታዊ ግንኙነት ወይም በቀላሉ የሰው ልጅ የፍቅርና የጓደኝነት ፍላጎትን ለማሟላት አብሮ መሆን እንደሚፈልግ ነው። ይህ ደግሞ ብዙውን ጊዜ በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል የሚፈጸምን ጾታዊ ድርጊት ለማስተባበል እንደ ምክንያት ይወሰዳል።
ነገር ግን ማንነታችንን መመሥረት ያለብን የእግዚአብሔር ወንዶች ልጆች ወይም ሴቶች ልጆች በመሆናችን ላይ ነው። ስለዚህ፣ «እኔ ወንድ ነኝ፤ የእግዚአብሔርም ልጅ ነኝ» ወይም «እኔ ሴት ነኝ፤ የእግዚአብሔርም ልጅ ነኝ» ማለት ብቻ ነው ተገቢው። ማንነታችን ሊመሠረት የሚገባው እኛ ማን እንደሆንን ላይ እንጂ፣ ወሲባዊ ፍላጎቶቻችን ወደ ምን እንደሚሳቡ ላይ አይደለም።
ወሲባዊ ፍላጎቶችና ምኞቶች በቀላሉ ስለሚለዋወጡና ግራ ስለሚጋቡ ሊታመኑ አይችሉም። ይህ ግን ግብረ ሰዶማዊ ምኞቶች ተፈጥሯዊ ናቸው ወይስ የሚማሩ ናቸው የሚለውን ጥያቄ ያስነሣል። ጥያቄው ብዙ ጊዜ እንደሚቀርበው፣ ከ«ተፈጥሮ» የሚመጡ ናቸው ወይስ ከ«አስተዳደግ»? ይህ መልስ ሊሰጠው የማይችል ጥያቄ ነው። ብዙዎች፣ እነዚህን ምኞቶች ይዘው እንደተወለዱና ስለዚህም እንደ ምኞቶቻቸው መፈጸም ሊችሉ እንደሚገባ ይናገራሉ። ይህ በዘመናዊው ኅብረተሰብ ውስጥ እየተስፋፋ ያለ እምነት ይመስላል። ሌሎች ደግሞ፣ ግብረ ሰዶማዊ ምኞቶች በተለያዩ ማኅበራዊና ግላዊ ሁኔታዎች፣ ወይም ከዚህ በፊት በተደረጉ የተለያዩ የግል ምርጫዎች ምክንያት እንደሚመጡ ይናገራሉ።
ይህን ጥያቄ ስንመልስ፣ ፍላጎትን ከግል ማንነታችን ለመለየት መጣር አለብን። አንድ ሰው ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች በሚያዘነብል ጾታዊ ፍላጎት ቢወለድ እንኳ፣ በተፈጥሮው ወንድ ወይም ሴት፣ የእግዚአብሔርም ወንድ ልጅ ወይም ሴት ልጅ መሆኑ አይቀየርም።
አንድ ሰው ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰው ጾታዊ መሳብ እንዳለበት ሲያውቅ፣ ራሱን ለመግዛትና ፈውስ ለማግኘት ይህን መሳብ ለእግዚአብሔር ጸጋ አሳልፎ መስጠቱ አስፈላጊ ነው። በምሳሌ ለማየት፣ ባል ወይም ሚስት ድንገት ከሥራ ባልደረባ ጋር «በፍቅር እንደ መውደቅ» ይሆናል። ይህ መሳብ እጅግ ኃይለኛ ስለሆነ፣ ተፈጥሯዊና እንዲሆን የታሰበ ነው በማለት በዚያ ፍላጎት መሠረት መፈጸም እንዲቻል ሊከራከሩ ይችላሉ። እርግጥ ነው፣ ይህ ፍጹም የሆነ ንጽጽር አይደለም፤ ሆኖም የሰው ጾታዊ ፍላጎቶች አስተማማኝ ሊሆኑ እንደማይችሉና የሕይወት ውሳኔዎች መመሪያ መሆን እንደሌለባቸው የሚገልጸውን ሐሳብ ያሳያል።
ከላይ ያለውን ከተናገርን በኋላ፣ በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል የሚፈጸም ጾታዊ ድርጊት በተፈጥሮውና በራሱ ባሕርይ ከተገቢው ሥርዓት የወጣ እንደሆነ፣ ስለዚህም ሁልጊዜ ስህተት እንደሆነ በቀጥታ መናገር አስፈላጊ ነው። ይህን ማመን፣ ኅብረተሰቡ ተቀባይነት አለው ብሎ ከሚያቀርበውም ሆነ የራስ ጾታዊ ፍላጎቶች ከሚስቡበት ነገር ባሻገር ማየትን ይጠይቃል። እንዲሁም ወደ ኩነኔ ወይም ጨካኝ አመለካከት እንዳንገባ መጠንቀቅ እጅግ አስፈላጊ ነው። በሌላው ሰው ላይ ጣት መቀሰርና መኮነን ምንም ጥቅም አያመጣም። ወደ ተመሳሳይ ጾታ ሰዎች ጾታዊ ፍላጎት ያላቸው ሰዎች ለሰውነታቸው በሚገባ እጅግ ከፍተኛ አክብሮት ሊያዙ ይገባል። አንዳንዶች አክብሮት ማለት በእነዚህ ፍላጎቶች መሠረት እንዲፈጽሙ መፍቀድ ነው ብለው ይደመድማሉ። እውነቱ ግን ለሰው አክብሮት ማሳየት ማለት፣ የክብሩን እውነትና እግዚአብሔር ለሕይወቱ ያዘጋጀውን ተፈጥሯዊ ዕቅድ እንዲረዳ ለመርዳት መፈለግ ነው። ዓላማው የእግዚአብሔርን ተፈጥሯዊ ዕቅድና አወቃቀር ተቀብሎ እሱን መምረጥ መሆን አለበት። የአንድ ሰው ጾታዊ ፍላጎቶች ወደ ተቃራኒ ጾታ ካላመሩ፣ በዚህም ምክንያት በወንድና በሴት መካከል ወደሚሆን ጋብቻ ላለመግባት ከመረጠ፣ ጾታዊ ድርጊትን በመተው ለእግዚአብሔር እንደ መሥዋዕት በማቅረብ፣ ያለ ጋብቻ መኖርና ንጽሕናን መጠበቅ ዓላማው መሆን አለበት።
ለተግባር የሚረዱ ነጥቦች
በሌሎቹ ትእዛዛት ላይ እንዳደረግነው፣ ስድስተኛውን ትእዛዝ መጣስ እንዴት ለሞት የሚያበቃ ኃጢአት ደረጃ እንደሚደርስ፣ እንዲሁም የኃጢአቱን ክብደት በመቀነስ ቀላል ኃጢአት እንዲሆን የሚያደርጉትን ሁኔታዎች እንመልከት።
ከባድ ጉዳይ፦ ይህን ትእዛዝ በከባድ ሁኔታ የሚጥሱ ድርጊቶች ከላይ ተጠቅሰዋል፤ ከእነዚህም መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፦ ምንዝርን በቀጥታ መፈጸም፣ ከጋብቻ ውጭ ጾታዊ ግንኙነት መፈጸም፣ በራስ ላይ ጾታዊ እርካታ መፈለግ፣ ጾታዊ ብልግና ምስሎችና ጽሑፎች፣ ከአንድ በላይ የትዳር አጋር መያዝ፣ አስገድዶ መድፈር፣ ጽንስ እንዳይፀነስ መከላከል፣ አመንዝራነት፣ አስገድዶ መድፈር፣ ያለ ጋብቻ አብሮ መኖር፣ በተመሳሳይ ጾታ ሰዎች መካከል ጾታዊ ግንኙነት መፈጸም፣ ወዘተ። ከእነዚህ ድርጊቶች ማንኛውንም በቀጥታ መፈጸም ከባድ ስህተት ሲሆን፣ ከጾታዊነት ተፈጥሯዊ ዕቅድ ጋርም የሚቃረን ነው።
ሙሉ እውቀት፦ አንድ ሰው በተለያዩ ምክንያቶች ከእነዚህ ጥፋቶች አንዱ ምን ያህል ከባድ እንደሆነ ሙሉ እውቀት ላይኖረው ይችላል። ለምሳሌ፣ አንዲት ታዳጊ የወሊድ መከላከያ መጠቀም የተለመደ ነገር እንደሆነና ማድረግም እንዳለባት ከወላጅዋ ተነገራት እንበል። በኋላ አግብታ፣ የወሊድ መከላከያ መጠቀም የተለመደ ነገር እንደሆነና ምንም ስህተት እንደሌለበት ማሰቧን ትቀጥላለች። በዚህ ሁኔታ፣ የወሊድ መከላከያ መጠቀም አሁንም ተፈጥሯዊውን ሥርዓት የሚጥስ ከባድ ተግባር ነው፤ ነገር ግን ባልና ሚስቱ እውቀት ስለጎደላቸው ለከባድ ኃጢአት ሙሉ ተጠያቂ ላይሆኑ ይችላሉ። ከላይ ለተጠቀሱት ሌሎች ኃጢአቶች ለአንዳንዶቹም ተመሳሳይ ግራ መጋባት ሊኖር ይችላል። ይሁን እንጂ፣ እንደ አስገድዶ መድፈር ያሉ ኃጢአቶች ፈጽሞ ተቀባይነት እንዳላቸው ሊታሰቡ ይችላሉ ብሎ መቀበል እጅግ አስቸጋሪ ነው። ያ የጥቃት ተግባር በእጅጉ ከትክክለኛው ሥርዓት የወጣ መሆኑ፣ ስለዚህ ጉዳይ ትምህርት መሰጠት ሳያስፈልግ ሊታወቅ ይገባል።
የፈቃድ ሙሉ ስምምነት፦ የጾታ ሕይወት ከባድ ድርጊቶች ሁልጊዜ ለሞት የሚያበቃ ኃጢአት ደረጃ ላይ የማይደርሱበት መስክ ነው። ምክንያቱም የጾታ ፍላጎት እጅግ ኃይለኛ ስሜት በመሆኑ፣ ሰውን በሙሉ ነፃነት መምረጥ እስኪሳነው ድረስ ሊያሸንፈው ይችላል። ለምሳሌ፣ የብልግና ምስሎች እጅግ በቀላሉ መገኘታቸው፣ በተለይ ለወንዶች፣ ማየት እንደሌለባቸው ቢያውቁም ምስሎቹን በመጫን ሲከፍቱ ራሳቸውን እስኪያገኙ ድረስ ከባድ ፈተና ሊፈጥር ይችላል። ብዙ ጊዜ አንድ ወንድ ወይም ሴት፣ በድካም ቅጽበት ፈተናን መቋቋም እንደማይችል ይሰማዋል። እንደ ሁልጊዜውም፣ ይህ የብልግና ምስሎችን ለማየት መምረጥን ትክክል አያደርገውም፤ ነገር ግን በኃይለኛ ስሜት ወይም ባለፈ ልማድ ተገፋፍቶ ይህን ካደረገ፣ በእርግጥ ለሞት የሚያበቃ ኃጢአት ተጠያቂ ላይሆን ይችላል። አሁንም ይህን በኑዛዜ መናዘዝ አለበት፤ ሆኖም እጅግ ኃይለኛ ፈተና የአንድን ሰው የግል ተጠያቂነት በእርግጥ ሊቀንስ እንደሚችል መረዳት አስፈላጊ ነው።
ይሁን እንጂ፣ አንድ ሰው፣ «እሺ፣ ይህን ማየት የለብኝም፤ ግን መቋቋም እጅግ ከባድ ስለሆነና እግዚአብሔርም ስለሚረዳኝ አደርገዋለሁ» ብሎ ብቻ ካሰበ፣ ይህ አረዳድ ወደ ከፋ ስህተት የሚያዳልጥ መንገድ ሊሆን ይችላል። አዎን፣ እግዚአብሔር ይረዳል፤ ነገር ግን ከሁሉ በላይ የሚረዳው፣ እጅግ ትንሹን ፈተና እንኳ ማሸነፍ እንዲቻል፣ ይህ ድካም ለእርሱ መሰጠት እንዳለበት ነው።
ቀላል ኃጢአቶች፦ ከላይ ከተጠቀሱት መስፈርቶች አንዱ በሙሉ በማይሟላበት ጊዜ፣ ኃጢአቱ ለሞት የሚያበቃ ሳይሆን ቀላል ኃጢአት ነው። በዚህ መስክ ያሉትን ቀላል ኃጢአቶች ሁሉ ለማሸነፍ ከሁሉ የሚሻለው መንገድ፣ ስለ ድንግልናና ንጽሕና የሚያብራራውን የዚህን ምዕራፍ የመጀመሪያ ክፍል በጸሎት ማሰላሰል ነው። እነዚህን በጎ ምግባሮች ለማዳበር ተጋ፤ የጾታ ፍላጎቶችህንም ከእግዚአብሔር ቅዱስ ዕቅድ ጋር እንዲስማሙ እንዲያስተካክሉልህ ፍቀድላቸው።
ዘጠነኛው ትእዛዝ፦
የባልንጀራህን ሚስት አትመኝ። (ዘጸአት 20:17)
ስድስተኛው ትእዛዝ ርኩስ ድርጊቶችን ሲከለክል፣ ዘጠነኛው ትእዛዝ ከዚያም የበለጠ ወደ ጥልቅ ይሄዳል። ኢየሱስ፣ «ሴትን በፍትወት የሚመለከት ሁሉ በልቡ ከእርስዋ ጋር አስቀድሞ አመንዝሯል» አለ (ማቴ 5:28)። በመጨረሻም፣ ዘጠነኛው ትእዛዝ ሁሉንም ዓይነት ውስጣዊ ርኩስ ምኞትና ሁሉንም ዓይነት መመኘት ይመለከታል።
አንድ ሰው ከሌላ ሰው ጋር ርኩስ ድርጊቶችን የማድረግ ምኞት በውስጡ ካዳበረ፣ እነዚያን ምኞቶች በተግባር ባይፈጽምም እንኳ፣ ዘጠነኛውን ትእዛዝ ይጥሳል። በተጨማሪም፣ መመኘት የራስ ያልሆነውን የመፈለግ ዓይነት ነው። በዚህ ትእዛዝ መሠረት፣ አንድ ሰው የሌላ ሰውን ባል ወይም ሚስት በፈቃዱ ከተመኘ ኃጢአት ይሠራል።
እዚህ ላይ መለየት ያለብን አንድ አስፈላጊ ነገር፣ በፈተናና በፈቃድ በሚመርጡት የሌላውን ነገር የመመኘት ወይም ርኩስ ምኞት መካከል ያለውን ልዩነት ነው። ፈተና ልናስወግደው የማንችለው ነገር ነው፤ ኃጢአትም አይደለም። ነገር ግን በውስጣችን ብቻ እንኳ ቢሆን፣ ለፈተናው ጊዜና ኃይል ስንሰጥ ፈተናዎች ኃጢአት ይሆናሉ።
ለመረዳት ዋናው ነገር፣ ሁላችንም «የሥጋ ፍትወት» ከምንለው ጋር እንደምንታገል ነው። የሥጋ ፍትወት የሚለው ቃል፣ በቀዳማዊ ኃጢአት ምክንያት በሁላችንም ውስጥ ያለውን ወደ ሥጋዊ ምኞቶች የማዘንበል ዝንባሌ ለመጥራት ያገለግላል። በወደቀው ሰብአዊ ተፈጥሯችን ምክንያት፣ ሌሎችን ከትክክለኛው ሥርዓት በወጣና ርኩስ በሆነ መንገድ የመመልከት ዝንባሌ አለን። አንዳንዶች እነዚህን ዝንባሌዎች ለማሸነፍ የሚረዱ ጠንካራ በጎ ምግባሮችን አዳብረው ሊሆን ይችላል፤ ሌሎች ግን በየዕለቱ፣ እንዲያውም በአንድ ቀን ውስጥ ብዙ ጊዜ ይታገሉ ይሆናል።
የሥጋ ፍትወት በመንፈሳችንና በሥጋችን መካከል የምናገኘው ውስጣዊ መቃረን ተብሎም ይታወቃል። መንፈሳችን ከክርስቶስ ጋር ሲዋሐድ፣ ቅድስናን ይናፍቃል፤ ሰዎችን ሁሉ ክብራቸውን በሚጠብቅ መንገድ ለማየትም ይጓጓል። በሌላ በኩል፣ ሥጋችን እግዚአብሔር እንድንፈልገው የሚፈልገውን ነገር ለመፈለግ በእጅጉ ይታገላል። ስለዚህ፣ በመንፈሳችንና በሥጋችን መካከል ውስጣዊ መቃረን እናገኛለን። ሥጋችን አንዳንድ ከትክክለኛው ሥርዓት የወጡና ራስ ወዳድ ምኞቶችን ለማርካት፣ መልካምና ምክንያታዊ የሆነውን በሚቃረን መንገድ እንድንሠራ ይገፋፋናል። እነዚህን ዝንባሌዎች ለማሸነፍ ልናዳብረው የምንችለው ከሁሉ የላቀው በጎ ምግባር የልብ ንጽሕና ነው።
ንጹሕነት
ስድስተኛው ብፅዕና፣ “ልበ ንጹሓን ብፁዓን ናቸው፤ እግዚአብሔርን ያያሉና” ይላል (ማቴ 5:8)። የልብ ንጽሕና ማለት ጾታዊ ሕይወታችንን ከእግዚአብሔር እውነት ጋር በሚስማማ መንገድ ለመኖር መጣር ማለት ነው። ከዚህም በላይ፣ ሁሉንም የእግዚአብሔር እውነቶችና በእምነታችን የተገለጠልንን ሁሉ እንድንቀበል ይጠራናል። በቀላሉ ለመናገር፣ ንጽሕና ማን እንደሆንንና እግዚአብሔር ወደ ምን እንደሚጠራን የሚመለከተውን እውነት መኖር ነው። ከተፈጥሯችን፣ ከክብራችንና ከሌሎች ክብር ጋር በሚስማማ መንገድ፣ በእውነተኝነትና በቅንነት መኖር ነው።
ኢየሱስ ራሱ፣ “በቃሌ ብትጸኑ፣ በእውነት ደቀ መዛሙርቴ ትሆናላችሁ፤ እውነትንም ታውቃላችሁ፣ እውነትም ነፃ ያወጣችኋል” ብሏል (ዮሐ 8:31–32)። እውነት እግዚአብሔር እንድናፈቅር በሚፈልገው መንገድ ለማፍቀር ነፃ ያወጣናል። ስለ ጾታዊ ሕይወታችን ያለውን ሙሉ እውነት ስንቀበል፣ ከሥጋዊ ፍላጎቶች ነፃ እንሆናለን፤ እንድናፈቅር እንደተጠራንም ለማፍቀር ነፃ እንሆናለን። በሌላ በኩል ግን፣ ስለ ተዛባውና ስለ ወደቀው ሰብአዊ ተፈጥሯችን ያሉ የተሳሳቱ ሐሳቦችን ከተቀበልን፣ የሥጋችንና ወደ ኃጢአት የሚያዘነብለው ምኞት ባሪያዎች እንሆናለን።
እውነተኛ የልብ ንጽሕና ነገሮችን በግልጽ እንድናይ በማድረግ «እግዚአብሔርን ለማየት» ያስችለናል። ብዙ ምኞቶቻችንን የሚያደናግርና የሚያዛባ ነገር ይጠራል፣ ይነጻልም። በድንገት እግዚአብሔርን መውደድን እንማራለን፤ በዚያም ለእግዚአብሔር ባለን ፍቅር ውስጥ፣ ባልንጀራችንንም እንደሚገባ መውደድን እንማራለን። ሌሎችን በንጹሕና በቅዱስ ልብ እንወዳለን።
የሃይማኖት ትምህርት መጽሐፍ (#2520) ልበ ንጹሓን ስንሆን የምናገኛቸው ባሕርያት እንደሆኑ አድርጎ የሚከተሉትን ይገልጻል። በሚከተሉት መንገዶች በንጽሕና መጽናት እንደምንችል ይናገራል፦
–በየግብረ ሥጋ ንጽሕና በጎነት እና በየግብረ ሥጋ ንጽሕና ስጦታ፣ ምክንያቱም የግብረ ሥጋ ንጽሕና በቅንና ባልተከፋፈለ ልብ እንድናፈቅር ያስችለናል፤
–በዓላማ ንጽሕና፣ ይህም የሰውን እውነተኛ የመጨረሻ ግብ መፈለግ ነው፤ የተጠመቀ ሰው፣ በቀና እይታ፣ በሁሉም ነገር የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለማወቅና ለመፈጸም ይጥራል (ሮሜ 12:2; ቆላ 1:10 ይመልከቱ)፤
–በእይታ ንጽሕና፣ በውጫዊም ሆነ በውስጣዊ እይታ፤ ስሜትንና ምናብን በመግዛት፤ ከእግዚአብሔር ትእዛዛት መንገድ ፈቀቅ እንድንል ወደሚያዘነብሉን ርኩስ ሐሳቦች በፈቃድ ከመተባበር ሁሉ በመቆጠብ፦ “ውጫዊ መልክ በሰነፎች ውስጥ ምኞትን ያነሣሣል” (መጽሐፈ ጥበብ 15:5)፤
–በጸሎት፦
ልከኝነት፦ “ልከኝነት የሰውን እጅግ የግል የሆነ ውስጣዊ ማንነት ይጠብቃል። ተሰውሮ መቆየት ያለበትን ላለመግለጥ መወሰን ማለት ነው” (የካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን የሃይማኖት ትምህርት መጽሐፍ #2521)። ልከኝነት በሁሉም መንገድ ጨዋ መሆን ነው። ልከኝነት ለሌላ ሰው ፈተና ልሆን እንደምችል እንዳውቅና፣ በዚህም ምክንያት፣ ለሌላ ሰው ማሰናከያ ከመሆን እንድቆጠብ ያደርገኛል። ልከኝነት በልብስ ምርጫና ዓይንን በመጠበቅ ላይ ተጽዕኖ አለው። ጎጂ ጉጉትን ይገድባል፤ ለርኩስ ደስታ የሌሎችን የግል ገመና ለማየት ከመፈለግ እንድንቆጠብ ያስችላል፤ ለወሲባዊ ስሜት ቀስቃሽ የመገናኛ ብዙኃን ይዘቶች፣ ምስሎችና ማስታወቂያዎች ያለንን ፍላጎት ለመግታትም ይረዳል።
ማኅበራዊ ድባብ፦ በንጽሕና ላይ ከሚሰነዘሩት እጅግ ከባድ ጥቃቶች አንዱ ከተዛባ ባህል ይመጣል። ብዙ ጊዜ፣ ያለማቋረጥ የሚያጥለቀልቁን የመገናኛ ብዙኃን ምስሎች፣ ማስታወቂያዎችና የላሉ ማኅበራዊ የሥነ ምግባር መመዘኛዎች አሉ። ግለሰቦችን ንጽሕናን ለመኖር በሚያደርጉት ጥረት ለመርዳት፣ ማኅበረሰቡ ጨዋነትንና ንጽሕናን በሁሉም መልኩ የማበረታታት ግዴታ አለበት።
ንጽሕናና ለሰው ክብር ያለን አክብሮት በትምህርት ሥርዓቶቻችንና በሁሉም የማኅበራዊ ግንኙነት ዘርፎች ማዕከላዊ ስፍራ ሊኖራቸው ይገባል። የንግድ ድርጅቶች የግብረ ሥጋ ንጽሕናን የሚጠብቁ ማስታወቂያዎችንና መዝናኛዎችን ለማስፋፋት መጣር አለባቸው። ግለሰቦችም ሁላችንም እንድንኖርበት ከተጠራንበት የልብ ንጽሕና ጋር የሚቃረኑትን የማኅበረሰብ ክፍሎች ከመደገፍ መቆጠብ አለባቸው።
ሌሎች ሊታሰብባቸው የሚገቡ ጉዳዮች
መመኘት ከሥጋዊ ምኞትና ከርኩሰት በላይ ሌሎችንም ሊያካትት ይችላል። ወደ ብዙ የፍላጎት ዘርፎችም ሊዘልቅ ይችላል። ያገባ ሰው በሌላ ሰው የትዳር ጓደኛ ውስጥ ጥሩ ባሕርያትን በማየትና እነዚያን ባሕርያት በመመኘት ወጥመድ ውስጥ ሊወድቅ ይችላል። ይህ ወዲያውኑ ኃጢአት ላይሆን ቢችልም፣ ያልተገባ ምኞት ሲሆን ወደ ኃጢአት ሊመራ ይችላል። ለምሳሌ፣ ጎረቤትዎ ወይም የሥራ ባልደረባዎ እጅግ ጥሩ ትዳር ያለው ቢመስል እንበል። በሌላ በኩል፣ የእርስዎ ትዳር እንዲህ አይደለም። የራስዎን ትዳር የሚያሻሽሉበትን መንገዶች በጸሎት ከመፈለግ ይልቅ፣ የሌላውን ትዳር በመቅናትና እነርሱ ያላቸውን ለማግኘት ባለዎት ምኞት ውስጥ በመብሰልሰል ከልክ ያለፈ ጊዜ ያሳልፋሉ። የሌላው ጥሩ ትዳር ለራስዎ ትዳር መነሣሣት ከሆነልዎት፣ ይህ መልካም ነው። ወደ ሐዘን፣ ወደ ቅናትና ወደ ምቀኝነት የሚመራዎት ከሆነ ግን፣ ይህ ያልተገባ ምኞት አንዱ መልክ ሊሆን ይችላል።
ይህ ያልተገባ ምኞት ወደ ምንዝርናና ወደ ርኩሰት ሊመራ ቢችልም፣ ላይመራም ይችላል። ስድስተኛውን ትእዛዝ መጣስ ወደሆነው ምንዝርና ባይመራም እንኳ፣ ዘጠነኛውን ትእዛዝ የሚቃረን ኃጢአት ነው።
ዝቅተኛው መስፈርት እና ከፍተኛው ደረጃ
ዋናው ነጥብ የጾታ ፈተናዎች እውነት ያሉና እጅግ ኃይለኛ መሆናቸው ነው። ሁላችንም በድርጊታችን ብቻ ሳይሆን፣ በሐሳባችንና በፍላጎታችንም ንጹሕ ለመሆን መጣር አለብን። ይህ ብፅዕና ግባችን ሲሆን፣ ፈጽሞ በአዲስ ደረጃ መውደድ እንደምንችል መገንዘብ እንጀምራለን። ለጤናማ ፍቅርና ለተቃና ኑሮም እጅግ የበለጠ ኃይል እንዳለን ማወቅ እንጀምራለን።
ቀጣዩ ምዕራፍ፦ ምዕራፍ 7 – መስረቅና የሌላውን መመኘት
በኤሌክትሮኒክ መጽሐፍ & በለስላሳ ሽፋን በታተመ መጽሐፍ መልክም ይገኛል
አማዞን.ኮም – ጉግል ፕሌይ – አይቲዩንስ – ባርንስ ኤንድ ኖብል
