తెలుగు

గ్రంథం IX – పునీత అగస్టీను పాపస్వీకారాలు

విషయ సూచిక

ఓ ప్రభువా, నేను నీ సేవకుడను; నేను నీ సేవకుడను, నీ దాసి కుమారుడను. నీవు నా బంధనాలను తెంచివేశావు. నీకు స్తుతియాగం అర్పిస్తాను. నా హృదయమూ నా నాలుకా నిన్ను స్తుతించుగాక; అవును, నా ఎముకలన్నీ, ఓ ప్రభువా, నీకు సాటియైనవారు ఎవరు? అని పలుకుగాక. అవి అలా పలుకుతుండగా, నీవు నాకు జవాబిచ్చి, నా ఆత్మతో, నేనే నీ రక్షణను అని చెప్పు. నేనెవరిని? నా స్థితి ఏమిటి? నా చేతల్లోగాని, చేతల్లో లేకపోతే నా మాటల్లోగాని, మాటల్లో లేకపోతే నా సంకల్పంలోగాని లేని చెడు ఏది? కానీ, ఓ ప్రభువా, నీవు మంచివాడవు, కరుణామయుడవు. నీ కుడిచేయి నా మరణస్థితి ఎంత లోతుగా ఉందో గమనించి, నా హృదయపు అట్టడుగు నుంచి ఆ అవినీతి అగాధాన్ని ఖాళీ చేసింది. నేను కోరుకున్నవాటిని ఇక కోరకుండా, నీవు కోరుకున్నవాటినే కోరుకునేలా చేయడం—ఇదంతా నీ వరమే. అయితే, ఆ సంవత్సరాలన్నిటిలో నా స్వేచ్ఛాసంకల్పం ఎక్కడ ఉండిపోయింది? నా సహాయకుడవూ విమోచకుడవూ అయిన ఓ క్రీస్తు యేసూ, నీ సులువైన కాడికి నా మెడనూ, నీ తేలికైన భారానికి నా భుజాలనూ లోబరచేలా, ఏ నీచమైన లోతైన చాటునుంచి అది ఒక్క క్షణంలో బయటకు పిలువబడింది? ఆ అల్పమైన ఆటవస్తువుల మాధుర్యాలు లేకుండా ఉండటం నాకు ఒక్కసారిగా ఎంత మధురమైపోయింది! వేటిని విడిచిపెట్టడానికి భయపడ్డానో, వాటిని విడిచిపెట్టడమే ఇప్పుడు ఆనందమైంది. ఎందుకంటే, నిజమైన పరమ మాధుర్యమైన నీవే వాటిని నాలోనుంచి వెళ్లగొట్టావు. వాటిని వెళ్లగొట్టి, వాటి స్థానంలో నీవే నాలో ప్రవేశించావు. నీవు సమస్త సుఖాలకన్నా మధురమైనవాడవు, అయితే శరీరరక్తాలకు మాత్రం అలా కాదు; సమస్త వెలుగులకన్నా ప్రకాశవంతుడవు, అయినా అన్ని అగాధాలకన్నా ఎక్కువగా మరుగై ఉన్నావు; సమస్త గౌరవాలకన్నా ఉన్నతుడవు, అయితే తమ దృష్టిలో తాము గొప్పవారమని భావించేవారికి మాత్రం అలా కాదు. ఇప్పుడు నా ఆత్మ, ఇతరుల మెప్పుకోసం ప్రాకులాడటం, సంపాదించుకోవడం అనే కఠినమైన చింతల నుంచీ, మలినంలో పొర్లాడటం నుంచీ, కామదురదను గోక్కోవడం నుంచీ విముక్తమైంది. నా వెలుగూ, నా సంపదా, నా స్వస్థతా అయిన నా దేవుడవైన ప్రభువా, పసిబిడ్డ నాలుకవంటి నా నాలుక ఇప్పుడు నీతో స్వేచ్ఛగా మాట్లాడింది.

మాటల శ్రమను అమ్ముకునే అంగళ్లలో నా నాలుక చేస్తున్న సేవను కల్లోలంగా తెంచివేయకుండా, మెల్లగా ఉపసంహరించుకోవాలని నీ సన్నిధిలో నిశ్చయించుకున్నాను. నీ ధర్మశాస్త్రాన్నీ నీ శాంతినీ కాక, అబద్ధపు మోహాలనూ న్యాయవాద పోరాటాలనూ అభ్యసించే యువకులు, తమ ఉన్మాదానికి ఆయుధాలను ఇక నా నోటినుంచి కొనుక్కోకూడదని అలా నిర్ణయించుకున్నాను. సరిగ్గా ఆ సమయానికి ద్రాక్షపంట సెలవులు రావడానికి కొద్ది రోజులే మిగిలి ఉన్నాయి. ఆ రోజులు ఓర్చుకుని, ఆ తరువాత క్రమపద్ధతిలో వీడ్కోలు తీసుకోవాలని, నీవు నన్ను కొనియున్నావు గనుక నన్ను నేను అమ్ముకోవడానికి మళ్లీ తిరిగి రాకూడదని నిశ్చయించుకున్నాను. అప్పుడు మా ఉద్దేశం నీకు తెలుసు; కానీ మా స్నేహితులకు తప్ప ఇతరులెవరికీ అది తెలియదు. ఎందుకంటే, దానిని బయట ఎవరికీ తెలియనివ్వకూడదని మాలో మేము ఒప్పుకున్నాము. అయితే, కన్నీటి లోయనుంచి పైకి ఎక్కుతూ, ఆ ఆరోహణ గీతాన్ని పాడుతున్న మాకు, కపటమైన నాలుకను ఎదిరించడానికి నీవు పదునైన బాణాలనూ నాశనకరమైన నిప్పుకణికలనూ ఇచ్చావు. ఆ నాలుక మాకు మేలు చెప్పుతున్నట్టే కనిపిస్తూ మా ప్రయత్నాన్ని అడ్డుకునేది; ఆహారాన్ని మింగివేసినట్లుగా, ప్రేమ పేరిట మమ్మల్ని మింగివేసేది.

నీ ప్రేమతో నీవు మా హృదయాలను ఛేదించావు; నీ మాటలు మా అంతరంగంలో నాటుకుపోయినట్లుగా మేము వాటిని మోసుకెళ్లాము. అంధకారంలో ఉన్నవారిని నీవు ప్రకాశవంతులుగానూ, మృతులైనవారిని సజీవులుగానూ చేసిన నీ సేవకుల ఆదర్శాలు మా ఆలోచనల భాండాగారంలో పోగయ్యాయి. మేము అగాధంలోకి కూరుకుపోకుండా, అవి అగ్నిని రగిలించి మా తీవ్రమైన జడత్వాన్ని దహించివేశాయి. అవి మమ్మల్ని ఎంత బలంగా రగిలించాయంటే, విరోధుల కపటమైన నాలుకల నుంచి వీచే గాలులన్నీ మమ్మల్ని ఆర్పివేయడానికి బదులు మరింత తీవ్రంగా మండించగలిగేవి మాత్రమే. అయినప్పటికీ, నీవు భూమి అంతటా పవిత్రపరచిన నీ నామం నిమిత్తం మేము చేసిన ఈ ప్రతిజ్ఞనూ సంకల్పాన్నీ మెచ్చుకునేవారు కూడా కొందరు ఉండవచ్చు. అందువల్ల, ఇంత సమీపంలో ఉన్న సెలవుల వరకు వేచి ఉండకుండా, అందరి కళ్లముందు సాగుతున్న బహిరంగ వృత్తిని ముందుగానే విడిచిపెట్టడం ఆడంబరప్రదర్శనలా అనిపించింది. నా ఈ చర్యను చూసి, నేను ముందుగా తప్పుకోవాలనుకున్న ద్రాక్షపంట కాలం ఎంత దగ్గరలో ఉందో గమనించిన వారందరూ, నేనేదో గొప్పవాడినని కనిపించాలని కోరుకున్నట్టుగా నా గురించి ఎంతో మాట్లాడుకునేవారు. ప్రజలు నా సంకల్పం గురించి అభిప్రాయాలు ఏర్పరచుకుని వాదించుకోవడం వల్లనూ, మేము చేసిన మంచిని చెడుగా మాట్లాడుకోవడం వల్లనూ నాకు కలిగే ప్రయోజనం ఏమిటి?

అంతేకాక, అదే వేసవిలో మితిమీరిన సాహిత్య కృషి మధ్య నా ఊపిరితిత్తులు బలహీనపడటం మొదలైంది. లోతుగా శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమైంది; ఛాతీలో నొప్పి వాటికి హాని కలిగిందని తెలియజేసింది; పూర్తిస్థాయిలోగానీ, ఎక్కువసేపుగానీ మాట్లాడటం సాధ్యపడలేదు. ఇది మొదట్లో నన్ను కలవరపెట్టింది. ఎందుకంటే బోధన అనే ఆ భారాన్ని పూర్తిగా వదిలివేయడమో, లేదా చికిత్సతో కోలుకోగలిగితే కనీసం కొంతకాలం దానికి విరామమివ్వడమో దాదాపు తప్పనిసరి అయింది. అయితే నీవే ప్రభువవని తెలుసుకోవడానికి నాకు తీరిక కావాలనే సంపూర్ణమైన కోరిక నాలో మేల్కొని, స్థిరపడినప్పుడు, నా దేవా, నీకు తెలుసు, నాకు ఈ అదనపు కారణం దొరికినందుకు నేను సంతోషించడం కూడా మొదలుపెట్టాను. అది కల్పితమైన కారణమూ కాదు. తమ కుమారుల కోసం, నీ బిడ్డలకు ఉండే స్వేచ్ఛ నాకు ఎన్నడూ కలగకూడదని కోరుకున్నవారికి కలిగే అసంతృప్తిని అది కొంతవరకైనా తగ్గించవచ్చు. అలా ఆ ఆనందంతో నిండిపోయి, ఆ గడువు ముగిసేవరకు ఓర్చుకున్నాను. అది దాదాపు ఇరవై రోజులై ఉండవచ్చు; అయినా వాటిని ధైర్యంగా భరించాను. భరించానని ఎందుకు అంటున్నానంటే, అంతకుముందు ఈ భారమైన పనిని మోయడంలో కొంత తోడ్పడిన ధనాశ నన్ను విడిచిపోయింది; నేను ఒంటరిగా మిగిలిపోయాను. దాని స్థానాన్ని సహనం తీసుకొని ఉండకపోతే నేను కుంగిపోయి ఉండేవాణ్ణి. బహుశా నీ సేవకులైన నా సహోదరులలో కొందరు, నీ సేవకే నా హృదయాన్ని పూర్తిగా అంకితం చేసిన తరువాత కూడా, అసత్యాల పీఠంపై ఒక్క గంటసేపైనా కూర్చోవడానికి నన్ను నేను అనుమతించుకోవడం పాపమని అనవచ్చు. నేను వారితో వాదించను. కానీ ఓ అత్యంత కరుణామయుడవైన ప్రభువా, నా ఇతర అత్యంత ఘోరమైన, ప్రాణాంతకమైన పాపాలతోపాటు ఈ పాపాన్ని కూడా నీవు పవిత్ర జలంలో క్షమించి, పరిహరించలేదా?

మాకు కలిగిన ఈ ఆనందభాగ్యాన్ని తలచుకొని వెరెకుందుస్ ఆందోళనతో కృశించిపోయాడు. ఎందుకంటే తనను ఎంతో గట్టిగా కట్టివేసిన బంధాలలో చిక్కుకొని ఉన్నందువల్ల, మా నుండి విడిపోవలసి వస్తుందని అతనికి తెలిసింది. అతడు ఇంకా క్రైస్తవుడు కాలేదు; అతని భార్య మాత్రం విశ్వాసులలో ఒకరు. అయినప్పటికీ, మేము అప్పుడే ప్రారంభించిన ప్రయాణంలో అతనూ సాగకుండా, మరే సంకెళ్లకన్నా గట్టిగా ఈ పరిస్థితే అతణ్ణి అడ్డుకొని నిలిపివేసింది. ఎందుకంటే తనకు సాధ్యంకాని షరతులపై తప్ప మరే షరతులపైనా క్రైస్తవుడిగా మారడానికి తాను ఒప్పుకోనని అతడు చెప్పాడు. అయినా, మేము అక్కడ ఉండదలచినంతకాలం తన గ్రామీణ గృహంలో ఉండవచ్చని అతడు మమ్మల్ని ఆదరపూర్వకంగా ఆహ్వానించాడు. ఓ ప్రభువా, నీవు ఇప్పటికే అతనికి నీతిమంతుల భాగ్యాన్ని ప్రసాదించావు గనుక, నీతిమంతుల పునరుత్థానంలో అతనికి ప్రతిఫలమిస్తావు. మేము అతనికి దూరంగా, రోములో ఉన్నప్పుడు అతడు శారీరక వ్యాధికి గురయ్యాడు; ఆ అనారోగ్య సమయంలోనే క్రైస్తవుడిగా మారి, విశ్వాసులలో ఒకడై, ఈ లోకాన్ని విడిచివెళ్లాడు. అయినప్పటికీ నీవు అతనిపైనే కాదు, మాపై కూడా కరుణ చూపావు. మా మిత్రుడు మాపట్ల చూపిన అపారమైన దయను గుర్తుచేసుకుంటూ, అతణ్ణి నీ మందలో ఒకనిగా ఎంచలేక, మేము భరించలేని దుఃఖంతో విలవిలలాడకుండా ఉండేందుకు నీవు అలా చేశావు. మా దేవా, నీకు కృతజ్ఞతలు; మేము నీవారము. నీవిచ్చే ప్రేరణలు, ఓదార్పులు మాకు ఈ సంగతి తెలియజేస్తున్నాయి: వాగ్దానాలను నమ్మకంగా నెరవేర్చే నీవు, కాస్సియాకుంలోని వెరెకుందుస్ గ్రామీణ గృహానికి ప్రతిఫలంగా ఇప్పుడు అతనికి నీ పరదైసులోని నిత్య నూతనమైన చల్లదనాన్ని ప్రసాదిస్తున్నావు. ఆ గృహంలోనే మేము లోకపు జ్వరతాపం నుండి నీలో విశ్రాంతి పొందాము. ఎందుకంటే భూమిపై అతడు చేసిన పాపాలను నీవు ఆ సుసంపన్నమైన పర్వతంపై, పాలు స్రవించే ఆ పర్వతంపై, నీ సొంత పర్వతంపై క్షమించావు.

అప్పుడు అతనికి దుఃఖం కలిగింది, నెబ్రిడియస్‌కు మాత్రం ఆనందం కలిగింది. ఎందుకంటే, అప్పటికింకా క్రైస్తవుడు కాని అతడు కూడా, నీ కుమారుని శరీరం కేవలం ఒక మాయారూపమని నమ్మి, అత్యంత వినాశకరమైన ఆ భ్రమ అనే గోతిలో పడిపోయాడు. అయితే దానినుంచి బయటపడి, మాలాగే విశ్వసించాడు. అప్పటికి అతడు నీ సభకు చెందిన ఏ సంస్కారమునూ పొందకపోయినా, సత్యాన్ని ఎంతో తపనతో అన్వేషించేవాడు. మేము పరివర్తన చెంది, నీ జ్ఞానస్నానం ద్వారా నూతన జన్మ పొందిన కొద్దికాలానికే, నీవు అతనిని శరీరబంధం నుంచి విడిపించావు. అప్పటికి అతడు కూడా కతోలిక సభలో విశ్వాసపాత్రుడైన సభ్యుడై, ఆఫ్రికాలో తన ప్రజల మధ్య సంపూర్ణ పవిత్రతతోనూ ఇంద్రియ నిగ్రహంతోనూ నిన్ను సేవిస్తున్నాడు; అతని ద్వారానే మొదట అతని ఇంటివారంతా క్రైస్తవులయ్యారు. ఇప్పుడు అతడు అబ్రాహాము ఒడిలో జీవిస్తున్నాడు. ఆ ఒడి సూచించేది ఏదైనప్పటికీ, ప్రభూ, నా నెబ్రిడియస్, నా ప్రియమిత్రుడు, దాస్యం నుంచి విముక్తి పొంది నీ దత్తపుత్రుడైనవాడు అక్కడ జీవిస్తున్నాడు; అవును, అక్కడే జీవిస్తున్నాడు. అటువంటి ఆత్మకు మరే స్థలం ఉంటుంది? అనుభవం లేని అల్పుడనైన నన్ను ఏ స్థలం గురించి అతడు ఎన్నో ప్రశ్నలు అడిగేవాడో, అక్కడే ఇప్పుడు జీవిస్తున్నాడు. ఇప్పుడు అతడు నా నోటి దగ్గర చెవి పెట్టడం లేదు; తన ఆధ్యాత్మిక నోటిని నీ ఊటకు ఆనించి, తాను స్వీకరించగలిగినంతగా, తన దాహానికి తగినంతగా జ్ఞానాన్ని త్రాగుతూ, అంతులేని ఆనందంలో ఉన్నాడు. దానిలో ఎంతగా మునిగిపోయినా అతడు నన్ను మరచిపోయి ఉంటాడని నేను అనుకోను; ఎందుకంటే ప్రభూ, అతడు పానము చేస్తున్న నీవే మమ్మల్ని జ్ఞాపకముంచుకుంటున్నావు. అప్పుడు మా స్థితి ఇలా ఉండేది: మా పరివర్తన ఈ విధంగా ఉన్నందుకు దుఃఖిస్తున్న వెరెకుందస్‌ను, స్నేహం అనుమతించినంతవరకు ఓదార్చేవాళ్లం; అతని స్థితికి, అంటే వివాహిత జీవితానికి, తగిన విధంగా విశ్వాసిగా మారమని అతనిని ప్రోత్సహించేవాళ్లం; నెబ్రిడియస్ మమ్మల్ని అనుసరిస్తాడని ఎదురుచూసేవాళ్లం. అతడు దానికి ఎంతో దగ్గరగా ఉన్నాడు, దాదాపు ఆ అడుగు వేయబోతున్నాడు. ఇలా, అదిగో, చివరకు ఆ రోజులు గడిచిపోయాయి. అవి ఎంతో సుదీర్ఘంగానూ ఎన్నో రోజులుగానూ అనిపించాయి; ఎందుకంటే ప్రశాంతమైన స్వేచ్ఛను నేను ఎంతో ప్రేమించాను. ఆ స్వేచ్ఛలో నా అంతరాంతరాల నుంచి నీకు ఇలా పాడాలని కోరుకున్నాను: నా హృదయం నీతో అన్నది, నేను నీ ముఖాన్ని వెదికాను; ప్రభూ, నీ ముఖాన్నే నేను వెదకుదును.

వక్తృత్వశాస్త్ర ఆచార్య పదవి నుంచి నేను నిజంగా విముక్తి పొందవలసిన రోజు ఇప్పుడు వచ్చింది; నా ఆలోచనల్లో అప్పటికే దానినుంచి విముక్తి పొందాను. అలా అది నెరవేరింది. ఇంతకుముందు నా హృదయాన్ని దేనినుంచి విడిపించావో, దానినుంచే ఇప్పుడు నా నాలుకనూ విడిపించావు. నేను ఆనందిస్తూ నిన్ను స్తుతించాను; నా వారందరితో కలిసి గ్రామంలోని నివాసానికి వెళ్లిపోయాను. అక్కడ నేను రచనల ద్వారా చేసిన పనులకు నా పుస్తకాలే సాక్ష్యమివ్వగలవు. నా రచనా వ్యాసంగం అప్పటికి నీ సేవకు అంకితమైంది; అయినా, గర్వమనే పాఠశాల నుంచి బయటపడి, ఈ కొద్దిపాటి విరామంలో ఇంకా ఊపిరి సర్దుకుంటున్నట్టే ఉన్నాను. నీ సమక్షంలో ఇతరులతో చర్చించిన విషయాలకూ, ఒంటరిగా నాతో నేను విచారించుకున్న విషయాలకూ ఆ పుస్తకాలే సాక్ష్యం. అక్కడ లేని నెబ్రిడియస్‌తో నేను చర్చించిన విషయాలకు నా లేఖలు సాక్ష్యం. ఆ సమయంలో నీవు మాకు చేసిన గొప్ప మేలులన్నిటినీ వివరించడానికి నాకు సమయం ఎప్పుడు దొరుకుతుంది? ముఖ్యంగా, ఇంకా గొప్ప కరుణావరాలవైపు నేను త్వరగా సాగిపోతున్నప్పుడు! ఎందుకంటే నా జ్ఞాపకాలు నన్ను వెనక్కి పిలుస్తున్నాయి. ప్రభూ, ఎటువంటి అంతరంగ ప్రేరణలతో నీవు నన్ను అదుపులోకి తెచ్చావో నీ ఎదుట ఒప్పుకోవడం నాకు ఆనందంగా ఉంది. నా గర్వపూరిత ఊహలనే పర్వతాలనూ కొండలనూ తగ్గించి, నా వంకరలను సరిచేసి, నా కరుకైన దారులను నునుపు చేసి, నన్ను ఎలా సమతలంగా మలిచావో ఒప్పుకోవడం కూడా నాకు ఆనందమే. అలాగే, నా హృదయానికి సోదరుడైన అలిపియస్‌ను కూడా, నీ ఏకైక కుమారుడూ మా ప్రభువూ రక్షకుడూ అయిన యేసుక్రీస్తు నామానికి ఎలా లోబరచావో ఒప్పుకోవడం నాకు ఆనందమే. మొదట్లో అతడు ఆ నామాన్ని మా రచనల్లో చేర్చడానికి కూడా ఒప్పుకోలేదు. ఎందుకంటే, పాముల విషానికి విరుగుడైన సభ యొక్క ఆరోగ్యకరమైన మూలికల పరిమళం కంటే, ప్రభువు ఇప్పుడు విరిచివేసిన తత్త్వశాస్త్ర పీఠాల ఉన్నతమైన దేవదారు వృక్షాల పరిమళమే ఆ రచనల్లో ఉండాలని అతడు ఎక్కువగా కోరుకున్నాడు.

ఓ నా దేవా, దావీదు కీర్తనలను—అహంకారానికి తావివ్వని ఆ విశ్వాసపూరిత గీతాలను, ఆ భక్తి స్వరాలను—చదివినప్పుడు నేను నీతో ఎంతటి స్వరాలతో మాట్లాడానో! అప్పటికి నేను ఇంకా జ్ఞానస్నానానికి సిద్ధమవుతూ, నీపట్ల నిజమైన ప్రేమలో తొలి అడుగులు వేస్తూ, జ్ఞానస్నానానికి సిద్ధమవుతున్న అలిపియుస్‌తో కలిసి ఆ గ్రామీణ గృహంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాను. నా తల్లి కూడా మమ్మల్ని అంటిపెట్టుకుని ఉండేది; స్త్రీ వేషధారణలో, పురుషోచిత విశ్వాసంతో, వయస్సుతో వచ్చిన ప్రశాంతతతో, మాతృప్రేమతో, క్రైస్తవ భక్తితో ఆమె మాతో ఉండేది! ఓహ్, ఆ కీర్తనల ద్వారా నేను నీతో ఎంతటి స్వరాలతో మాట్లాడానో! అవి నాలో నీపట్ల ఎంతటి ప్రేమాగ్నిని రగిలించాయో! మానవజాతి గర్వానికి వ్యతిరేకంగా, సాధ్యమైతే లోకమంతటా వాటిని వినిపించాలనే తపనతో ఎంతగా మండిపోయానో! అయినా అవి లోకమంతటా పాడబడుతూనే ఉన్నాయి; నీ వేడి నుండి ఎవరూ దాగుకోలేరు. ఎంతటి తీవ్రమైన, చేదు దుఃఖంతో నేను మానికేయులపై కోపగించుకున్నానో! మళ్లీ వారిపై జాలిపడ్డాను; ఎందుకంటే వారికి ఆ దివ్యసంస్కారాలు, ఆ ఔషధాలు తెలియవు; తమ పిచ్చిని నయం చేయగల విరుగుడుపైనే వారు పిచ్చి కోపంతో విరుచుకుపడ్డారు. ఆ విశ్రాంతి సమయంలో నేను నాలుగవ కీర్తన చదువుతున్నప్పుడు, వారు ఎక్కడైనా నా దగ్గర ఉండి, వారు అక్కడ ఉన్నారని నాకు తెలియకుండానే నా ముఖాన్ని చూసి, నా మాటలను విని ఉంటే ఎంత బాగుండేది! ఆ కీర్తన నాపై ఎంతటి ప్రభావం చూపిందో వారు చూసి ఉంటే ఎంత బాగుండేది: నేను పిలిచినప్పుడు నా నీతికి ఆధారమైన దేవుడు నా మొర ఆలకించాడు; ఆపదలో నీవు నాకు విశాలమైన చోటు కల్పించావు. ప్రభువా, నాపై దయచూపు, నా ప్రార్థన ఆలకించు. ఈ మాటలపై నేను పలికినదంతా వారు విని ఉంటే ఎంత బాగుండేది! అయితే, వారు వింటున్నారో లేదో నాకు తెలియకుండా ఉండాలి; లేకపోతే, వారి కోసమే నేను అలా మాట్లాడుతున్నానని వారు అనుకోవచ్చు! నిజానికి, వారు నన్ను చూస్తున్నారని, నా మాటలు వింటున్నారని నాకు తెలిసి ఉంటే, నేను అవే మాటలను అదే రీతిలో పలికి ఉండను. ఒకవేళ పలికినా, నా ఆత్మలో సహజంగా పొంగిన భావాలతో, నీ సన్నిధిలో నా అంతట నేనే, నా కోసమే మాట్లాడినప్పుడు ఆ మాటలను వారు స్వీకరించే విధంగా అప్పుడు స్వీకరించేవారు కాదు.

ఓ తండ్రీ, నేను భయంతో వణికిపోయాను; మళ్లీ నిరీక్షణతోనూ, నీ కరుణలో ఆనందంతోనూ ప్రజ్వలించాను. నీ సద్గుణమయుడైన ఆత్మ మావైపు తిరిగి, ఓ నరులారా, ఇంకెంతకాలం మీ హృదయాలు మందకొడిగా ఉంటాయి? మీరు వ్యర్థమైనదానిని ఎందుకు ప్రేమిస్తారు, అసత్యాన్ని ఎందుకు వెదుకుతారు? అని పలికినప్పుడు, ఆ భావాలన్నీ నా కళ్ల ద్వారానూ, నా స్వరం ద్వారానూ వెలువడ్డాయి. ఎందుకంటే నేను వ్యర్థమైనదానిని ప్రేమించాను, అసత్యాన్ని వెదికాను. ప్రభువా, నీవు అప్పటికే నీ పరిశుద్ధుణ్ణి మృతులలోనుండి లేపి, నీ కుడిపార్శ్వమున ఆసీనుణ్ణి చేసి మహిమపరచావు; అక్కడి ఉన్నత స్థానం నుండి ఆయన తాను వాగ్దానం చేసిన ఆదరణకర్తను, సత్యస్వరూపియైన ఆత్మను పంపవలసి ఉంది. ఆయన అప్పటికే ఆ ఆత్మను పంపాడు, కాని అది నాకు తెలియదు; ఆయన మృతులలోనుండి తిరిగి లేచి, పరలోకానికి ఆరోహణమై, అప్పటికే మహిమపరచబడ్డాడు కాబట్టి ఆ ఆత్మను పంపాడు. అంతకుముందు యేసు ఇంకా మహిమపరచబడలేదు కాబట్టి, ఆత్మ ఇంకా అనుగ్రహించబడలేదు. ప్రవక్త బిగ్గరగా ఇలా పలుకుతున్నాడు: ఇంకెంతకాలం మీ హృదయాలు మందకొడిగా ఉంటాయి? మీరు వ్యర్థమైనదానిని ఎందుకు ప్రేమిస్తారు, అసత్యాన్ని ఎందుకు వెదుకుతారు? ప్రభువు తన పరిశుద్ధుణ్ణి మహిమపరచాడని తెలుసుకోండి. ఇంకెంతకాలం? అని అతడు బిగ్గరగా పలుకుతున్నాడు. ఇది తెలుసుకోండి అని బిగ్గరగా పలుకుతున్నాడు. నేనైతే ఇంతకాలం అది తెలియక, వ్యర్థమైనదానిని ప్రేమించి, అసత్యాన్ని వెదికాను. అందుకే నేను విని వణికిపోయాను; ఎందుకంటే ఒకప్పుడు నేను ఎలా ఉండేవాడినో నాకు జ్ఞాపకం ఉంది, అలాంటివారికే ఆ మాటలు చెప్పబడ్డాయి. నేను సత్యాలుగా నమ్మిన ఆ భ్రమలలో వ్యర్థత, అసత్యం ఉన్నాయి. ఆ జ్ఞాపకాల చేదులో నేను ఎంతో ఆవేదనతో, ఎంతో బలంగా అనేక విషయాలను బిగ్గరగా పలికాను. ఇప్పటికీ వ్యర్థమైనదానిని ప్రేమిస్తూ, అసత్యాన్ని వెదుకుతున్నవారు వాటిని విని ఉంటే ఎంత బాగుండేది! బహుశా వారు కలవరపడి, ఆ అసత్యాన్ని కక్కివేసి ఉండేవారు; వారు నీకు మొరపెట్టినప్పుడు నీవు వారి మొర ఆలకించేవాడివి. ఎందుకంటే ఇప్పుడు మా కొరకు నీ సన్నిధిలో మధ్యవర్తిత్వం చేస్తున్న ఆయన, నిజంగా శరీరంలో మరణించి మా కొరకు ప్రాణాలు అర్పించాడు.

నేను ఇంకా ఇలా చదివాను: కోపపడండి, కాని పాపం చేయకండి. నా దేవా, గతంలో చేసిన పనులనుబట్టి నాపై నేనే కోపపడటం అప్పటికే నేర్చుకున్న నాకు, ఇకముందు పాపం చేయకుండా ఉండేందుకు ఆ మాటలు ఎంతగా చలనం కలిగించాయి! అవును, న్యాయంగానే కోపపడాలి; ఎందుకంటే, తమపై తాము కోపపడకుండా, ఉగ్రతా దినానికీ, నీ న్యాయమైన తీర్పు వెల్లడయ్యే దినానికీ తమ కోసం ఉగ్రతను కూడబెట్టుకునేవారు చెప్పినట్లు, అంధకార ప్రజలకు చెందిన వేరొక స్వభావమేదీ నా బదులుగా పాపం చేయలేదు. ఇప్పుడు నా మేలులు నాకు వెలుపల లేవు; ఈ భౌతిక సూర్యునిలో వాటిని శరీర నేత్రాలతో వెదకడమూ లేదు. ఎందుకంటే వెలుపలి వాటినుంచి ఆనందం పొందగోరేవారు త్వరలోనే వ్యర్థులైపోతారు; కనిపించేవీ తాత్కాలికమైనవీ అయిన వాటికోసం తమను తాము వ్యర్థం చేసుకుంటారు; ఆకలిగొన్న తమ ఆలోచనలలో తమ నీడలనే నాకుతుంటారు. అయ్యో, వారు తమ ఆకలితో విసిగిపోయి, మాకు మేలైనవి ఎవరు చూపిస్తారు? అని అంటే ఎంత బాగుండును! అప్పుడు మేము, నీ ముఖకాంతి మాపై ముద్రించబడింది అని చెప్పగా వారు వింటే ఎంత బాగుండును! ఎందుకంటే ప్రతి మనిషినీ ప్రకాశింపజేసే ఆ వెలుగు మేము కాము; ఒకప్పుడు అంధకారంగా ఉన్న మేము నీలో వెలుగుగా ఉండేందుకు, నీచేత ప్రకాశింపజేయబడుతున్నాము. అయ్యో, అంతరంగంలో ఉన్న ఆ నిత్యమైన సత్యాన్ని వారు చూడగలిగితే ఎంత బాగుండును! దానిని రుచిచూసిన నాకు, దానిని వారికి చూపించలేకపోవడం దుఃఖం కలిగించింది. ఎందుకంటే, మాకు మేలైనవి ఎవరు చూపిస్తారు? అని అడుగుతూ, నిన్ను విడిచి వెలుపల తిరుగాడే తమ చూపులలోనే తమ హృదయాన్ని ఉంచుకొని వారు నా దగ్గరకు వచ్చేవారు. నా గదిలో, నా అంతరంగంలో నాపై నేనే కోపపడిన చోట, నా మనస్సాక్షి నన్ను గుచ్చిన చోట, నా పాత మానవుణ్ణి వధించి బలిగా అర్పించి, నీపై నమ్మకం ఉంచి కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించాలనే సంకల్పం చేసుకున్న చోటనే, నీవు నాకు మధురంగా అనిపించడం మొదలైంది; నా హృదయంలో నీవు సంతోషాన్ని నింపావు. ఈ మాటలను బయటికి చదువుతూ, వాటి సత్యాన్ని నా అంతరంగంలో కనుగొని నేను బిగ్గరగా మొరపెట్టాను. కాలాన్ని వ్యర్థం చేస్తూ, కాలంచేత క్షీణింపబడుతూ, లోకసంపదలను పెంచుకోవాలని ఇక నేను కోరుకోలేదు; ఎందుకంటే నిత్యమైన, అవిభాజ్యమైన నీ సారంలో నాకు వేరొక ధాన్యమూ, ద్రాక్షారసమూ, తైలమూ లభించాయి.

తరువాతి వచనంలో నా హృదయం బిగ్గరగా మొరపెట్టింది: ఓ శాంతిలో! ఓ సదా ఒకేలా ఉండే నీకోసం! ఓ, అతడు ఏమన్నాడు? నేను పడుకొని నిద్రిస్తాను. మరణం విజయంలో మింగివేయబడింది అని వ్రాయబడిన మాట నెరవేరినప్పుడు, మమ్మల్ని ఎవరు అడ్డగించగలరు? నీవు మార్పులేనివాడవు; సాటిలేని రీతిలో సదా ఒకేలా ఉండేవాడవు. సమస్త శ్రమనూ మరపింపజేసే విశ్రాంతి నీలో ఉంది; ఎందుకంటే నీతోపాటు వేరొకరు లేరు. నీ స్వరూపం కాని ఆ అనేక ఇతర వస్తువులను మేము వెదకవలసిన అవసరమూ లేదు. ప్రభూ, నీవు ఒక్కడవే నేను నిరీక్షణతో నివసించేలా చేశావు. నేను చదివాను; నాలో జ్వాల రగిలింది. కానీ ఆ చెవిటివారికీ మృతులకీ ఏమి చేయాలో నాకు తెలియలేదు. ఒకప్పుడు నేనూ వారిలో ఒకడిగా ఉండి, హానికరంగా ప్రవర్తిస్తూ, పరలోకపు తేనెతో మధురమై, నీ సొంత వెలుగుతో ప్రకాశించే ఆ లేఖనాలకు వ్యతిరేకంగా కసితో, అంధత్వంతో కేకలు వేశాను. ఈ పవిత్ర లేఖనానికి శత్రువులైనవారిని చూసి నాలోని ఉత్సాహాగ్ని నన్ను దహించివేసింది.

ఆ పవిత్ర దినాలలో జరిగినదంతా నేను ఎప్పటికి జ్ఞాపకం చేసుకోగలను? అయినా, నీ కొరడా దెబ్బల తీవ్రతనూ, నీ కరుణ చూపిన అద్భుతమైన వేగాన్నీ నేను మరచిపోలేదు; వాటిని చెప్పకుండా దాటిపోను. అప్పుడు నీవు పంటినొప్పితో నన్ను బాధించావు. అది నేను మాట్లాడలేనంత తీవ్రతకు చేరినప్పుడు, అన్ని విధాల ఆరోగ్యానికీ దేవుడవైన నీకు నా కోసం ప్రార్థించమని, అక్కడున్న నా మిత్రులందరినీ కోరాలనే తలంపు నా హృదయంలో కలిగింది. నేను ఆ విషయాన్ని మైనపు పలకపై వ్రాసి, చదవమని వారికి ఇచ్చాను. వినయభక్తులతో మేము మోకరిల్లిన వెంటనే ఆ నొప్పి పోయింది. అయితే అది ఎలాంటి నొప్పి! అది ఎలా పోయింది! నా ప్రభూ, నా దేవా, నాకు భయవిస్మయం కలిగింది; ఎందుకంటే చిన్నప్పటినుంచీ అలాంటిది నేను ఎన్నడూ అనుభవించలేదు. నీ కనుసైగకున్న శక్తి నాకు లోతుగా అవగతమైంది. విశ్వాసంలో ఆనందిస్తూ నేను నీ నామాన్ని స్తుతించాను. అయితే నీ జ్ఞానస్నానం ద్వారా ఇంకా క్షమించబడని నా గత పాపాల విషయంలో నిశ్చింతగా ఉండటానికి ఆ విశ్వాసం నన్ను అనుమతించలేదు.

ద్రాక్షపంట కోత సెలవులు ముగిసిన తరువాత, తమ విద్యార్థులకు మాటలను అమ్మడానికి మరొక ఉపాధ్యాయుణ్ణి ఏర్పాటు చేసుకోమని మిలాన్ ప్రజలకు తెలియజేశాను. ఎందుకంటే నిన్ను సేవించాలని నేను నిర్ణయించుకున్నాను; అంతేకాక, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఛాతిలో నొప్పి కారణంగా ఆచార్యపదవి బాధ్యతలను నిర్వర్తించగల స్థితిలో లేను. నీ పీఠాధిపతి, పవిత్ర పురుషుడైన అంబ్రోస్‌కు ఉత్తరాల ద్వారా నా మునుపటి తప్పులనూ, ప్రస్తుత కోరికలనూ తెలియజేశాను. అంత గొప్ప కృపను స్వీకరించేందుకు మరింత సిద్ధంగానూ యోగ్యంగానూ ఉండటానికి నీ పవిత్ర లేఖనాలలో ఏవి చదవడం మంచిదో సలహా ఇవ్వమని ఆయనను వేడుకున్నాను. ఆయన యెషయా ప్రవక్త గ్రంథాన్ని సూచించారు. సువార్తనూ, అన్యజనుల పిలుపునూ మిగిలినవారికంటే స్పష్టంగా ముందుగా ప్రకటించినవాడు యెషయా కావడమే అందుకు కారణమని నేను నమ్ముతున్నాను. కానీ ఆ గ్రంథంలోని మొదటి పాఠం నాకు అర్థం కాక, మిగిలినదంతా కూడా అలాగే ఉంటుందని భావించి, మన ప్రభువు పలికిన మాటలలో మరింత పరిచయం సంపాదించిన తరువాత తిరిగి చదవాలని దానిని పక్కనపెట్టాను.

ఆ తరువాత, జ్ఞానస్నానం కోసం నా పేరు నమోదు చేయించుకోవలసిన సమయం వచ్చినప్పుడు, మేము గ్రామప్రాంతాన్ని విడిచి మిలానుకు తిరిగివచ్చాము. నీ పవిత్ర సంస్కారాలకు తగిన వినయాన్ని అప్పటికే అలవరచుకున్న అలిపియుస్ కూడా నాతోపాటు నీలో పునర్జన్మ పొందాలని కోరుకున్నాడు. శరీరాన్ని నిగ్రహించడంలో అతడు ఎంతో ధైర్యవంతుడు; అసాధారణమైన సాహసంతో ఇటలీలోని గడ్డకట్టిన నేలమీద చెప్పులు లేకుండా నడిచేవాడు. నా పాపం వలన శారీరకంగా నాకు జన్మించిన అదెయొదాతుస్ అనే బాలుణ్ణి కూడా మాతో చేర్చుకున్నాము. నీవు అతణ్ణి ఎంతో అద్భుతంగా సృజించావు. అతనికి ఇంకా పదిహేనేళ్లు కూడా నిండలేదు; అయినా బుద్ధికుశలతలో ఎంతోమంది గంభీరులనూ పండితులనూ మించిపోయాడు. నా దేవుడవైన ప్రభువా, సమస్త సృష్టికర్తవూ, మా వికృతులను చక్కదిద్దగల అపార శక్తిమంతుడవూ అయిన నీ ఎదుట నీ వరాలను ఒప్పుకుంటున్నాను: ఆ బాలుని విషయంలో పాపం తప్ప నాది మరేమీ లేదు. మేము అతణ్ణి నీ క్రమశిక్షణలో పెంచామంటే, అలా చేయడానికి మాకు ప్రేరణనిచ్చింది నీవే, మరెవ్వరూ కాదు. నీ వరాలను నీ ఎదుట ఒప్పుకుంటున్నాను. మేము రచించిన ‘గురువు’ అనే గ్రంథం ఒకటి ఉంది; అది అతనికీ నాకూ మధ్య జరిగిన సంభాషణ. అందులో నాతో సంభాషించే వ్యక్తికి ఆపాదించిన భావాలన్నీ, అతడు పదహారవ ఏట ఉన్నప్పుడు వ్యక్తం చేసిన అతని సొంత భావాలేనని నీకు తెలుసు. అతనిలో ఇంకా ఎన్నో విషయాలను, అంతకంటే ఆశ్చర్యకరమైనవాటిని కూడా నేను కనుగొన్నాను. ఆ ప్రతిభ నాకు విస్మయభరితమైన భయభక్తులను కలిగించింది. అటువంటి అద్భుతాలను రూపొందించగలవాడు నీవు తప్ప మరెవరు? త్వరలోనే నీవు అతని ప్రాణాన్ని ఈ భూమి నుండి తీసుకున్నావు. ఇప్పుడు అతని బాల్యం గురించిగాని, యౌవనం గురించిగాని, అతని సమస్త స్థితి గురించిగాని ఏ భయమూ లేకుండా, ఆందోళన లేకుండా అతణ్ణి తలచుకుంటున్నాను. కృపను పొందడంలో మాకు సమకాలికుడిగా, నీ క్రమశిక్షణలో పెరగడానికి అతణ్ణి మాతో చేర్చుకున్నాము. మేము జ్ఞానస్నానం పొందాము; మా గత జీవితం గురించిన ఆందోళన మా నుండి తొలగిపోయింది. ఆ రోజుల్లో మానవజాతి రక్షణకు సంబంధించిన నీ సంకల్పాల లోతును ధ్యానించడంలోని అద్భుత మాధుర్యాన్ని ఎంత ఆస్వాదించినా నాకు తనివితీరలేదు. నీ స్తుతిగీతాలూ కీర్తనగీతాలూ వినిపిస్తుండగా, మధురంగా స్వరాలు కలిపిన నీ సభ గానానికి నా అంతరంగం కదిలిపోయి, నేనెంతగా విలపించాను! ఆ స్వరాలు నా చెవుల్లో ప్రవహించాయి; సత్యం నా హృదయంలో చుక్కచుక్కగా దిగింది. అక్కడి నుండి నా భక్తిభావాలు పొంగిపొర్లాయి, కన్నీళ్లు ధారగా కారాయి; అందులో నాకు ఆనందం కలిగింది.

సహోదరులు స్వరాలనూ హృదయాలనూ ఏకం చేసి ఉత్సాహంగా పాల్గొనే ఈ విధమైన ఓదార్పునూ ప్రోత్సాహాన్నీ మిలాను సభ ఉపయోగించడం ప్రారంభించి అప్పటికి ఎక్కువకాలం కాలేదు. ఎందుకంటే, ఆరియనుల మోసానికి లోనై తాను స్వీకరించిన మతవిరుద్ధ బోధను సమర్థిస్తూ, బాలుడైన వాలెంటీనియన్ చక్రవర్తి తల్లి జుస్తీనా నీ సేవకుడైన అంబ్రోసును హింసించడం మొదలుపెట్టి అప్పటికి ఒక సంవత్సరం, లేదా అంతకంటే కొద్దిగా ఎక్కువ కాలమే అయింది. భక్తులైన ప్రజలు, నీ సేవకుడైన తమ పీఠాధిపతితోపాటు మరణించడానికైనా సిద్ధపడి, దేవాలయంలో జాగరణ చేసేవారు. అక్కడ నీ సేవకురాలైన నా తల్లి, ఆ ఆందోళనల్లోనూ జాగరణల్లోనూ ప్రధానంగా పాలుపంచుకుంటూ, ప్రార్థనకే అంకితమై జీవించింది. అప్పటికింకా నీ ఆత్మ జ్వాలతో మా హృదయాలు వేడెక్కకపోయినా, దిగ్భ్రాంతితో కలత చెందుతున్న నగరాన్ని చూసి మేము కూడా కదిలిపోయాము. దుఃఖం దీర్ఘకాలం కొనసాగడం వలన ప్రజలు నీరసించిపోకుండా ఉండేందుకు, ప్రాచ్య సభల పద్ధతిలో స్తుతిగీతాలనూ కీర్తనలనూ పాడాలని అప్పుడు మొదటిసారిగా ఏర్పాటు చేశారు. ఆ రోజు నుండి ఈ రోజు వరకు ఆ ఆచారం కొనసాగుతోంది; ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో నీ విశ్వాస సమాజాలు అనేకం—నిజానికి దాదాపు అన్నీ—ఈ విషయంలో దానిని అనుసరిస్తున్నాయి.

అప్పుడు, వేదసాక్షులైన గెర్వాసియుస్, ప్రొతాసియుస్‌ల దేహాలు ఎక్కడ దాగి ఉన్నాయో, ఇంతకు ముందు ప్రస్తావించిన నీ పీఠాధిపతికి నీవు ఒక దర్శనం ద్వారా తెలియజేశావు. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా వాటిని నీ రహస్య నిధిగారంలో కుళ్లిపోకుండా భద్రపరచి ఉంచావు; ఒక స్త్రీ—అయితే సామ్రాజ్ఞి—ఆగ్రహాన్ని అణచడానికి తగిన సమయంలో వాటిని వెలుగులోకి తీసుకురావాలని అలా చేశావు. వాటిని కనుగొని, తవ్వి వెలికితీసి, తగిన గౌరవంతో అంబ్రోసియన్ బసిలికాకు తరలించినప్పుడు, అపవిత్రాత్మలతో బాధపడుతున్నవారు స్వస్థత పొందడమే కాకుండా—ఆ దయ్యాలు తమను తాము ఒప్పుకున్నాయి—మరొక అద్భుతమూ జరిగింది. అనేక సంవత్సరాలుగా అంధుడిగా ఉన్న, ఆ నగర ప్రజలకు సుపరిచితుడైన ఒక పౌరుడు, ప్రజల ఆనంద కోలాహలానికి కారణమేమిటని అడిగి తెలుసుకొని, తనకు దారి చూపేవాణ్ణి అక్కడికి నడిపించమని కోరుతూ వెంటనే బయలుదేరాడు. అక్కడికి చేరుకున్నాక, నీ దృష్టిలో అమూల్యమైన మరణం పొందిన నీ పరిశుద్ధుల శవపీఠాన్ని తన చేతిరుమాలుతో తాకడానికి అనుమతించమని వేడుకున్నాడు. అలా చేసి, ఆ రుమాలును తన కళ్లకు అద్దుకోగానే, వెంటనే అతని కళ్లు తెరుచుకున్నాయి. అక్కడి నుండి ఆ వార్త వ్యాపించింది; అక్కడి నుండి నీ స్తుతులు జ్వలించి ప్రకాశించాయి. అక్కడి నుండి ఆ శత్రువు మనస్సు, యథార్థ విశ్వాసం వైపు మళ్లకపోయినా, హింసించాలనే తన ఉగ్రత నుండి మాత్రం వెనుదిరిగింది. నా దేవా, నీకు కృతజ్ఞతలు. ఈ విషయాలను కూడా నీ ఎదుట ఒప్పుకునేలా, నా జ్ఞాపకాన్ని నీవు ఎక్కడి నుండి ఎక్కడికి ఇలా నడిపించావు? అవి ఎంతో గొప్పవైనప్పటికీ, నేను వాటిని మరచి దాటిపోయాను. అయినా అప్పుడు, నీ సుగంధ తైలాల పరిమళం అంతగా వ్యాపించినప్పుడు కూడా, మేము నిన్ను వెంబడించి పరుగెత్తలేదు. అందువల్ల నీ స్తుతిగీతాలు పాడుతున్నప్పుడు నేను మరింతగా విలపించాను. అంతకుముందు నీకోసం నిట్టూర్చిన నేను, చివరికి, గడ్డితో కట్టిన ఈ మా ఇంటిలోకి ఊపిరి ఎంతవరకు ప్రవేశించగలదో అంతవరకు, నీలో ఊపిరి పీల్చుకున్నాను.

మనుషులు ఒకే ఇంటిలో ఏకమనస్కులై నివసించేలా చేసే నీవు, మా నగరానికే చెందిన ఎవోడియుస్ అనే యువకుణ్ణి కూడా మాతో చేర్చావు. రాజాస్థానంలో అధికారిగా ఉన్న అతడు, మాకంటే ముందే నీ వైపు మనసు మళ్లించుకొని జ్ఞానస్నానం పొందాడు; తన లౌకిక సైనికసేవను విడిచిపెట్టి, నీ సేవకై నడుం బిగించాడు. మేమంతా కలిసి ఉన్నాము; మా భక్తిపూర్వక సంకల్పాన్ని నెరవేర్చేందుకు కలిసి నివసించబోతున్నాము. నీకు అత్యంత ప్రయోజనకరంగా ఎక్కడ సేవ చేయగలమో వెదుకుతూ, మేమంతా కలిసి ఆఫ్రికాకు తిరిగి వెళ్తున్నాము. ఆ ప్రయాణంలో ఓస్తియా వరకు చేరుకున్నప్పుడు, నా తల్లి ఈ లోకాన్ని విడిచివెళ్లింది. ఎంతో త్వరగా ముందుకు సాగాలని అనుకుంటూ, అనేక విషయాలను వదిలివేస్తున్నాను. ఓ నా దేవా, నేను మౌనంగా వదిలివేస్తున్న అసంఖ్యాకమైన విషయాలన్నిటికీ నా పాపాంగీకారాలను, కృతజ్ఞతాస్తుతులను స్వీకరించు. అయితే, నీ దాసియైన నా తల్లి గురించి నా ఆత్మ వెలిబుచ్చదలచినదేదీ నేను వదిలివేయను. ఈ ఇహలోకపు వెలుగులో నేను జన్మించేలా ఆమె నాకు శరీరరీత్యా జన్మనిచ్చింది; నిత్య వెలుగులో నేను జన్మించేలా హృదయరీత్యా కూడా నన్ను కనింది. నేను చెప్పదలచింది ఆమె వరాలను గురించి కాదు, ఆమెలో ఉన్న నీ వరాలను గురించే; ఎందుకంటే ఆమె తనను తాను సృష్టించుకోలేదు, తనకు తానే శిక్షణ ఇచ్చుకోలేదు. నీవే ఆమెను సృష్టించావు; తమకు ఎటువంటి బిడ్డ పుట్టబోతుందో ఆమె తల్లిదండ్రులకు కూడా తెలియదు. నీ సభలో మంచి అంగంగా ఉన్న ఒక క్రైస్తవ కుటుంబంలో, నీ క్రీస్తు రాజదండం, నీ ఏకైక కుమారుని క్రమశిక్షణ ఆమెను నీ పట్ల భయభక్తులలో పెంచాయి. అయినా, తనకు లభించిన మంచి క్రమశిక్షణకు ఆమె తన తల్లి శ్రద్ధను కంటే, వృద్ధాప్యంతో శిథిలమైన ఒక పనిమనిషి శ్రద్ధనే ఎక్కువగా మెచ్చుకునేది. పెద్ద బాలికలు చిన్నపిల్లలను వీపుపై మోసే ఆనవాయితి ప్రకారం, ఆ పనిమనిషి తన చిన్నతనంలో ఆమె తండ్రిని మోసింది. ఈ కారణంగానూ, ఆమె వృద్ధాప్యాన్ని బట్టీ, శ్రేష్ఠమైన నడవడిని బట్టీ, ఆ క్రైస్తవ కుటుంబపు పెద్దలు ఆమెను ఎంతో గౌరవించేవారు. అందువల్ల తన యజమాని కుమార్తెల సంరక్షణ బాధ్యతను కూడా ఆమెకు అప్పగించారు. ఆమె ఆ బాధ్యతను ఎంతో శ్రద్ధగా నిర్వహిస్తూ, అవసరమైనప్పుడు పవిత్రమైన కఠినత్వంతో వారిని గట్టిగా అదుపులో ఉంచి, గంభీరమైన వివేచనతో వారికి బోధించేది. వారి తల్లిదండ్రుల బల్ల దగ్గర ఎంతో మితంగా భోజనం వడ్డించే సమయాల్లో తప్ప, దాహంతో గొంతెండిపోతున్నా నీళ్లు కూడా తాగడానికి ఆమె వారిని అనుమతించేది కాదు. చెడు అలవాటు ఏర్పడకుండా అడ్డుకుంటూ, ఈ మేలైన సలహాను కూడా ఇచ్చేది: “ఇప్పుడు మీకు ద్రాక్షసారం అందుబాటులో లేదు కాబట్టి నీళ్లు తాగుతున్నారు; కానీ మీకు పెళ్లయి, ద్రాక్షసారపు నిల్వగదులకూ అలమారలకూ మీరు యజమానురాళ్లయినప్పుడు, నీళ్లను తుచ్ఛంగా చూస్తారు; తాగే అలవాటు మాత్రం అలాగే నిలిచిపోతుంది.” ఈ బోధనా పద్ధతితోనూ, తనకున్న అధికారంతోనూ ఆమె బాల్యపు అత్యాశను అదుపులో ఉంచి, వారి దాహాన్ని సైతం ఎంత చక్కని మితత్వానికి అలవరచిందంటే, వారు చేయకూడనిదాన్ని చేయాలని కూడా కోరుకునేవారు కాదు.

అయినప్పటికీ, నీ సేవకురాలు తన కుమారుడనైన నాతో చెప్పినట్లుగా, ద్రాక్షారసంపై మక్కువ ఆమెలో మెల్లగా ప్రవేశించింది. ఎందుకంటే, ఆనాటి ఆచారం ప్రకారం, సంయమనం గల బాలికగా భావించి ఆమె తల్లిదండ్రులు పెద్ద పీపాలోనుంచి ద్రాక్షారసం తీయమని ఆమెకు చెప్పేవారు. ఆమె పీపా రంధ్రం కింద పాత్రను పట్టుకొని, ఆ ద్రాక్షారసాన్ని కూజాలో పోయడానికి ముందు, పెదవుల చివరలతో కొద్దిగా చప్పరించేది; అంతకంటే ఎక్కువ తీసుకోవడానికి ఆమె సహజమైన భావాలు ఒప్పుకునేవి కావు. ఆమె ఇలా చేసింది తాగాలనే కోరికతో కాదు; యవ్వనపు ఉత్సాహంతోనే. ఆ ఉత్సాహం సరదా చేష్టలుగా పొంగిపొర్లుతుంది; యువ మనస్సుల్లోని అలాంటి ఉత్సాహాన్ని పెద్దల గాంభీర్యం సాధారణంగా అదుపులో ఉంచుతుంది. అలా ఆ కొద్దిపాటికి ప్రతిరోజూ మరికొద్దిగా జోడిస్తూ, దాదాపు అంచులదాకా ద్రాక్షారసంతో నిండిన తన చిన్న గిన్నెను ఆబగా తాగేసే అలవాటులో ఆమె పడిపోయింది. అల్పమైన వాటిని నిర్లక్ష్యం చేసేవారు కొద్దికొద్దిగా పతనమవుతారు కదా! అప్పుడు వివేకవంతురాలైన ఆ వృద్ధురాలు ఎక్కడ ఉంది? ఆమె అంత గట్టిగా విధించిన నిషేధాలు ఏమయ్యాయి? ఓ ప్రభువా, స్వస్థపరిచే నీ హస్తం మమ్మల్ని కాచుకోకపోతే, రహస్యంగా పెరిగే వ్యాధిని ఎదుర్కోవడానికి ఏదైనా ఉపయోగపడుతుందా? తండ్రీ తల్లీ సంరక్షకులూ అక్కడ లేరు; కాని నీవు ఉన్నావు. మమ్మల్ని సృష్టించినవాడవు, మమ్మల్ని పిలిచేవాడవు, మాపై అధికారమున్నవారి ద్వారా కూడా మా ఆత్మల రక్షణ కోసం కొంత కార్యం జరిగించేవాడవు నీవే. ఓ నా దేవా, అప్పుడు నీవేమి చేశావు? ఆమెను ఎలా నయం చేశావు? ఎలా స్వస్థపరిచావు? నీ రహస్య భాండాగారం నుంచి శస్త్రవైద్యుని కత్తిని తీసినట్లుగా, మరొకరి ఆత్మలోనుంచి కఠినమైన, పదునైన ఎత్తిపొడుపును వెలికితీసి, ఒక్క తాకిడితో ఆ మలినమంతటినీ తొలగించలేదా? ఆమెతోపాటు నేలమాళిగలోకి వెళుతుండే ఒక పనిమనిషి, ఒకసారి తన చిన్న యజమానురాలితో ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, సాధారణంగా జరిగేటట్లే మాటామాటా పెరిగి, ఆమెను ఈ తప్పు గురించి ఎత్తిపొడిచింది. ఆమెను ద్రాక్షారసం తాగుబోతు అని పిలుస్తూ తీవ్రంగా అవమానించింది. ఆ ఎత్తిపొడుపు ఆమె హృదయాన్ని లోతుగా గుచ్చింది; తన తప్పులోని నీచత్వాన్ని గుర్తించి, వెంటనే దానిని ఖండించి విడిచిపెట్టింది. పొగిడే మిత్రులు చెడగొట్టినట్లే, నిందించే శత్రువులు చాలాసార్లు సరిదిద్దుతారు. అయినా, వారి ద్వారా నీవు సాధించినదానిని బట్టి కాదు, వారు ఉద్దేశించినదానిని బట్టే నీవు వారికి ప్రతిఫలమిస్తావు. ఎందుకంటే, ఆ పనిమనిషి తన కోపంతో తన చిన్న యజమానురాలిని బాధపెట్టాలనుకుంది గాని, ఆమెను సరిదిద్దాలనుకోలేదు. ఆమె అలా ఏకాంతంలోనే మాట్లాడటానికి కారణం, ఆ గొడవ జరిగిన సమయమూ స్థలమూ అలా ఉండటమే కావచ్చు; లేదా ఇంత ఆలస్యంగా ఆ విషయం బయటపెట్టినందుకు తనమీద కూడా కోపం వస్తుందనే భయం కావచ్చు. కాని ప్రభువా, ఆకాశంలోను భూమిమీదను ఉన్న సమస్తానికీ పాలకుడవైన నీవు, అత్యంత లోతైన ప్రవాహాలనూ, నీ అదుపులోనే ఉండే కాలపు ఆటుపోట్ల కల్లోలాన్నీ నీ సంకల్పాలకు అనుగుణంగా మలచేవాడవు. ఒక ఆత్మలోని అనారోగ్యం ద్వారానే నీవు మరొక ఆత్మను స్వస్థపరిచావు. దీనిని గమనించినవారెవరూ, తాము సరిదిద్దాలనుకున్న మరొకరు తమ మాటలవల్ల నిజంగా సరిదిద్దబడినా సరే, అది తమ సొంత శక్తివల్ల జరిగిందని భావించకుండా ఉండేందుకే నీవు అలా చేశావు.

ఇలా వినయంతోను సంయమనంతోను పెరిగిన ఆమెను, ఆమె తల్లిదండ్రులు నీకు విధేయురాలిని చేసినదానికంటే, నీవే ఆమెను తన తల్లిదండ్రులకు మరింత విధేయురాలిని చేశావు. వివాహ వయస్సు రాగానే ఆమెకు వివాహం చేశారు. ఆమె తన భర్తను తన యజమానిగా భావించి సేవించింది; తన ప్రవర్తన ద్వారా అతనికి నిన్ను ప్రకటిస్తూ, అతనిని నీవైపు తిప్పడానికి శ్రద్ధగా కృషి చేసింది. ఆ ప్రవర్తనతోనే నీవు ఆమెను అలంకరించి, తన భర్త దృష్టిలో గౌరవంతో ప్రేమించదగినదానిగా, మెచ్చుకోదగినదానిగా చేశావు. అతడు దాంపత్య విశ్వాసాన్ని భంగపరిచినా, ఆ విషయమై తన భర్తతో ఎన్నడూ గొడవపడకుండా సహించింది. అతడు నిన్ను విశ్వసించి, పవిత్రమైన జీవితం గడపగలిగేలా అతనిపై నీ కారుణ్యం ప్రసరించాలని ఆమె ఎదురుచూసింది. అంతేకాక, అతడు ప్రేమాభిమానాల్లో ఎంత తీవ్రంగా ఉండేవాడో, కోపంలోనూ అంతే తీవ్రంగా ఉండేవాడు. కాని భర్త కోపంగా ఉన్నప్పుడు చేతలతోనే కాదు, మాటతో కూడా ఎదురు చెప్పకూడదని ఆమె నేర్చుకుంది. అతడు శాంతించి, ప్రశాంతంగా ఉండి, వినడానికి అనుకూలమైన మనఃస్థితిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే, ఒకవేళ తొందరపడి తనపై కోపగించి ఉంటే, తాను చేసిన పనులకు ఆమె వివరణ ఇచ్చేది. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, మరింత సౌమ్యులైన భర్తలున్న అనేకమంది గృహిణులు కూడా తమ ముఖాలమీద అవమానకరమైన దెబ్బల గుర్తులు మోస్తూ, ఆత్మీయ సంభాషణల్లో తమ భర్తల ప్రవర్తనను తప్పుపట్టేవారు. ఆమె మాత్రం వారి నాలుకలనే తప్పుపడుతూ, హాస్యంగా చెబుతున్నట్లే గంభీరమైన సలహా ఇచ్చేది: “వివాహ పత్రాలను మీకు చదివి వినిపించినప్పటి నుంచే, వాటిని మిమ్మల్ని సేవకులుగా చేసే ఒప్పంద పత్రాలుగా మీరు భావించాలి; కనుక మీ స్థితిని గుర్తుంచుకొని, మీ యజమానులను ఎదిరించకూడదు.” ఆమె ఎంత ముక్కోపి భర్తను సహిస్తోందో వారికి తెలుసు. అయినా పత్రీసియుస్ తన భార్యను కొట్టినట్లు గాని, ఒక్కరోజైనా వారిద్దరి మధ్య ఇంట్లో కలహం జరిగినట్లు గాని ఎన్నడూ వినబడకపోవడం, దానికి ఏ సూచనా కనిపించకపోవడం చూసి వారు ఆశ్చర్యపోయేవారు. కారణమేమిటని వారు ఆంతరంగికంగా అడిగినప్పుడు, ఆమె పైన చెప్పిన తన పద్ధతిని వారికి నేర్పింది. దానిని పాటించిన భార్యలు మేలు పొంది, కృతజ్ఞతలు తెలిపారు; పాటించనివారు ఉపశమనం పొందక బాధలు పడ్డారు.

దుష్ట సేవకుల గుసగుసల వల్ల మొదట్లో ఆమెపై కోపం పెంచుకున్న తన అత్తగారిని కూడా ఆమె గౌరవంతో, ఎడతెగని ఓర్పుతో, సాత్వికతతో ఎంతగా గెలుచుకుందంటే, అత్తగారే స్వయంగా తనకూ తన కోడలికీ మధ్య ఇంటి శాంతిని చెడగొట్టిన చాడీకోరుల గురించి తన కుమారునికి తెలియజేసి, వారిని శిక్షించమని కోరింది. అప్పుడు అతడు తన తల్లి మాట ప్రకారం, కుటుంబాన్ని చక్కదిద్దడం కోసం, ఆమె బయటపెట్టిన వారిని ఆమె కోరిక మేరకు దెబ్బలతో శిక్షించాడు. ఆ తరువాత, తనను సంతోషపెట్టాలని తన కోడలి గురించి తన దగ్గర చెడుగా మాట్లాడే ఎవరికైనా అలాంటి ప్రతిఫలమే దక్కుతుందని అత్తగారు హెచ్చరించింది. ఇక అలా మాట్లాడటానికి ఎవరూ సాహసించకపోవడంతో, వారిద్దరూ ఒకరిపట్ల ఒకరు అపూర్వమైన ఆప్యాయతను కనబరుస్తూ ఎంతో మధురంగా కలిసి జీవించారు.

ఓ నా దేవా, నా కారుణ్యమా, ఎవరి గర్భంలో నీవు నన్ను సృష్టించావో ఆ నీ సత్పరిచారికకు ఈ గొప్ప వరాన్ని కూడా అనుగ్రహించావు: విభేదాలతో, కలహాలతో ఉన్న పక్షాల మధ్య తనకు సాధ్యమైనప్పుడల్లా ఆమె శాంతిని నెలకొల్పేది. ఉప్పొంగి, చల్లారని కోపం బయటపడినప్పుడు, ఎదురుగా లేని శత్రువుపై తమకున్న పచ్చి ద్వేషాన్ని పక్కనున్న స్నేహితుని ముందు చేదు మాటలతో వెళ్లగక్కేటప్పుడు, ఇరుపక్షాల నుంచీ ఆమె ఎంతో కఠినమైన మాటలు వినేది. అయినా, వారి మధ్య సయోధ్యకు తోడ్పడే మాటలు తప్ప, ఒకరు చెప్పినవాటిని మరొకరికి ఎన్నడూ తెలియజేసేది కాదు. పాపమనే ఏదో భయంకరమైన, విస్తృతంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధి వల్ల, పరస్పరం కోపంతో ఉన్నవారికి ఆ కోపంలో పలికిన మాటలను చేరవేయడమే కాక, అసలు పలకని మాటలను కూడా కలిపి చెప్పే అసంఖ్యాకులను నేను విచారంతో ఎరుగకపోయి ఉంటే, ఇది నాకు చిన్న మంచిపనిగానే కనిపించి ఉండేది. నిజానికి, మానవత్వమున్నవారికి, చెడు మాటలతో వైషమ్యాన్ని రేపకపోవడం లేదా పెంచకపోవడం మాత్రమే స్వల్పమైన విషయంగా అనిపించాలి; మంచి మాటలతో దానిని చల్లార్చడానికి కూడా శ్రద్ధగా ప్రయత్నించాలి. ఆమె అలాంటిదే; ఆమె హృదయాంతరంగంలోని బోధకుడవైన నీవే, హృదయమనే పాఠశాలలో ఆమెకు బోధించావు.

చివరికి, తన భర్త భూలోక జీవితం ముగిసే సమయానికి ఆమె అతనిని నీ వైపునకు నడిపించింది. అతడు విశ్వాసి కాకముందు అతని వల్ల తాను భరించిన విషయాల గురించి, అతడు విశ్వాసి అయిన తరువాత ఆమె ఫిర్యాదు చేయవలసిన అవసరం రాలేదు. ఆమె నీ సేవకులకు కూడా సేవకురాలిగా ఉండేది. వారిలో ఆమెను ఎరిగిన వారందరూ, ఆమెను బట్టి నిన్ను ఎంతో స్తుతించి, ఘనపరచి, ప్రేమించేవారు; ఎందుకంటే ఆమె పవిత్ర జీవన ఫలాల సాక్ష్యం ద్వారా, ఆమె హృదయంలో నీ సాన్నిధ్యాన్ని వారు గుర్తించారు. ఆమె ఒకే పురుషునికి భార్యగా జీవించింది, తన తల్లిదండ్రులకు సేవచేసి వారి ఋణం తీర్చుకుంది, తన ఇంటిని భక్తితో నడిపించింది, సత్కార్యాలకు మంచి పేరు పొందింది, పిల్లలను పెంచి పెద్దచేసింది; వారు నీ నుంచి దారితప్పడం చూసినప్పుడల్లా, వారికోసం మళ్లీ ప్రసవవేదన పడేది. చివరగా, ఓ ప్రభూ, నీ వరాన్ని గురించి మాట్లాడటానికి నీవు అనుమతిస్తున్న నీ సేవకులమైన మా అందరినీ—నీ జ్ఞానస్నానపు అనుగ్రహాన్ని పొంది, ఆమె నీలో నిద్రించకముందు ఐక్యంగా కలిసి జీవించిన మమ్మల్ని—ఆమె మా అందరికీ తల్లియైనట్లు ఆదరించింది; మా అందరికీ బిడ్డయైనట్లు సేవచేసింది.

ఆమె ఈ జీవితం విడిచి వెళ్లవలసిన రోజు సమీపిస్తుండగా—ఆ రోజు నీకు బాగా తెలుసు, మాకు తెలియదు—నేను నమ్ముతున్నట్లుగా, నీ రహస్య మార్గాలలో నీవే అలా ఏర్పాటు చేయగా, ఆమె, నేను ఒస్తియాలో మేము బసచేసిన ఇంటి తోటవైపు తెరుచుకున్న ఒక కిటికీకి ఆనుకొని ఒంటరిగా నిలబడి ఉన్నాము. అక్కడ మేము జనుల కోలాహలానికి దూరంగా, సముద్రయానానికి సిద్ధమవుతూ, సుదీర్ఘ ప్రయాణపు అలసట నుంచి సేదతీరుతున్నాము. అప్పుడు మేమిద్దరం ఏకాంతంగా, ఎంతో మధురంగా మాట్లాడుకుంటున్నాము. వెనుక ఉన్నవాటిని మరచి, ముందున్నవాటి వైపు సాగుతూ, సత్యస్వరూపివైన నీ సమక్షంలో, కన్ను చూడనిది, చెవి విననిది, మానవ హృదయానికి తట్టనిది అయిన పరిశుద్ధుల నిత్యజీవితం ఎలాంటిదై ఉంటుందో ఒకరితో ఒకరం విచారించుకుంటున్నాము. అయినా, నీ వద్దనున్న జీవపు ఊటయైన నీ ఊట నుంచి ప్రవహించే ఆ పరలోక జలధారల కోసం మా హృదయపు నోటితో దప్పికగా తపించాము; మా సామర్థ్యం మేరకు వాటి తుంపరలతో తడిసి, అంత ఉన్నతమైన మర్మాన్ని కొంతవరకైనా ధ్యానించగలగాలని ఆశించాము.

అలా మా సంభాషణ ఒక స్థితికి చేరుకుంది: అత్యంత నిర్మలమైన భౌతిక కాంతిలో అనుభవించే ఐహిక ఇంద్రియాల అత్యున్నత ఆనందం కూడా, ఆ జీవితం యొక్క మాధుర్యంతో పోలిస్తే, పోలికకే కాదు, ప్రస్తావనకు కూడా తగనిది. అప్పుడు మేము మరింత ప్రజ్వలించే ప్రేమతో “సదా ఒకే స్వరూపంగా ఉండేవాని” వైపు మమ్మల్ని మేము ఎత్తుకుంటూ, భౌతికమైన సమస్తాన్నీ క్రమక్రమంగా దాటిపోయాము; సూర్యచంద్రతారలు భూమిపై ప్రకాశించే ఆ ఆకాశాన్ని కూడా దాటిపోయాము. అంతరంగ ధ్యానంతోను, సంభాషణతోను, నీ కార్యాలను విస్మయంతో తిలకిస్తూ ఇంకా పైకి ఎగసిపోయాము. మా మనస్సుల వరకు వచ్చి, వాటిని కూడా దాటిపోయాము. అలా ఎన్నటికీ తరగని సమృద్ధిగల ఆ ప్రదేశాన్ని చేరుకోవాలని ఆశించాము. అక్కడ నీవు ఇశ్రాయేలును సత్యమనే ఆహారంతో నిత్యం పోషిస్తావు; అక్కడ జీవమే జ్ఞానం. ఆ జ్ఞానం ద్వారానే ఇవన్నీ, గతంలో ఉన్నవన్నీ, భవిష్యత్తులో ఉండేవన్నీ సృష్టించబడ్డాయి. ఆ జ్ఞానం సృష్టింపబడినది కాదు; అది ఉంది, ఇదివరకు ఉన్నట్లే ఎల్లప్పుడూ ఉంటుంది. ఇంకా చెప్పాలంటే, “ఇదివరకు ఉండటం,” “ఇకముందు ఉండటం” అనేవి దానిలో లేవు; అది నిత్యమైనది కనుక, దానిలో ఉన్నది కేవలం “ఉండటం” మాత్రమే. ఎందుకంటే “ఇదివరకు ఉండటం,” “ఇకముందు ఉండటం” అనేవి నిత్యమైనవి కావు. మేము ఆ జ్ఞానం గురించి సంభాషిస్తూ, దానికోసం పరితపిస్తూ ఉన్నప్పుడు, మా హృదయపు శక్తినంతా కూడగట్టి దానిని స్వల్పంగా స్పృశించాము. మేము నిట్టూర్చాము; పవిత్రాత్మ ప్రథమఫలాలను అక్కడే బంధించి ఉంచి, మళ్లీ మా నోటిమాటలకు తిరిగివచ్చాము. ఇక్కడ పలికే మాటకు ఆరంభమూ అంతమూ ఉంటాయి. కానీ తనలో తాను ఎన్నటికీ పాతబడక నిలిచి ఉండి, సమస్తాన్నీ నూతనంగా చేసే మా ప్రభువైన నీ వాక్కుతో సాటిరాగలది ఏది?

అప్పుడు మేము ఇలా చెప్పుకుంటున్నాము: ఎవరికైనా శరీరపు కలకలం నిశ్శబ్దమై, భూమి, జలాలు, వాయువు తాలూకు రూపాలన్నీ నిశ్శబ్దమై, ఆకాశగోళం కూడా నిశ్శబ్దమై, ఆత్మ సైతం తనలో తాను నిశ్శబ్దమై, తన గురించి ఆలోచించకపోవడం ద్వారా తనను తాను అధిగమించి, కలలన్నీ, కల్పిత ప్రత్యక్షతలన్నీ, ప్రతి భాషా, ప్రతి సంకేతమూ, కేవలం మార్పులోనే ఉనికి కలిగినదంతా నిశ్శబ్దమైతే—ఎందుకంటే వినగలిగితే, ఇవన్నీ ఇలా చెబుతాయి: మమ్మల్ని మేము సృష్టించుకోలేదు; నిత్యం నిలిచి ఉండే ఆయనే మమ్మల్ని సృష్టించాడు—ఇలా పలికిన తరువాత, తమను సృష్టించినవాని వైపు మాత్రమే మా చెవులను మేల్కొలిపి, అవి కూడా నిశ్శబ్దమైతే; ఆయన మాత్రమే, వాటి ద్వారా కాక తానే స్వయంగా మాట్లాడితే; ఏ మానవ నాలుక ద్వారా గానీ, దేవదూత స్వరం ద్వారా గానీ, ఉరుము ధ్వని ద్వారా గానీ, ఏ ఉపమానపు అస్పష్టమైన చిక్కుముడి ద్వారా గానీ కాకుండా ఆయన వాక్కును మేము వినగలిగితే; ఈ సృష్టి వస్తువులలో మేము ప్రేమించేది ఎవరినో ఆయననే వినగలిగితే, ఇవేవీ లేకుండానే ఆయన స్వరూపాన్నే వినగలిగితే—ఇప్పుడే మేమిద్దరం మా శక్తినంతా కూడగట్టి, వేగవంతమైన ఆలోచనలో సమస్తానికీ పైన నిలిచి ఉండే ఆ నిత్యజ్ఞానాన్ని స్పృశించినట్లుగా—ఇది ఇలాగే కొనసాగుతూ, దీనికి పూర్తిగా భిన్నమైన ఇతర దర్శనాలన్నీ తొలగిపోయి, ఈ ఒక్క దర్శనమే దానిని తిలకించే వ్యక్తిని పరవశింపజేసి, తనలో లీనం చేసుకుని, ఈ అంతరంగ ఆనందాలలో పూర్తిగా ఆవరించుకుంటే; అలా జీవితం ఎప్పటికీ, ఇప్పుడు మేము నిట్టూరుస్తూ ఆశించిన ఆ ఒక్క అవగాహనా క్షణంలాగే ఉండిపోతే; ఇది నీ యజమాని ఆనందంలో ప్రవేశించు అనేది కాదా? అది ఎప్పుడు జరుగుతుంది? మనమందరమూ పునరుత్థానమైనప్పుడు, మనమందరమూ మార్పు చెందకపోయినా?

నేను ఇటువంటి విషయాలే మాట్లాడుతున్నాను. సరిగ్గా ఇదే విధంగా, ఇవే మాటలతో కాకపోయినా, ప్రభూ, నీకు తెలుసు: ఆ రోజున మేము ఈ విషయాల గురించి మాట్లాడుకుంటూ ఉండగా, ఈ లోకమూ దాని ఆనందాలన్నీ మాకు తుచ్ఛంగా అనిపించాయి. అప్పుడు మా అమ్మ ఇలా అంది: “నాయనా, నా విషయానికొస్తే, ఈ జీవితంలో ఇక ఏదీ నాకు ఆనందాన్ని ఇవ్వడం లేదు. ఈ లోకంలో నా ఆశలు నెరవేరాయి కనుక, నేనింకా ఇక్కడ ఏమి చేస్తున్నానో, ఎందుకు ఇక్కడ ఉన్నానో నాకు తెలియదు. ఈ జీవితంలో మరికొంత కాలం ఉండాలని నేను కోరుకున్నది ఒక్కదాని కోసమే: నేను మరణించకముందే నిన్ను కతోలిక క్రైస్తవునిగా చూడాలని. నా దేవుడు నా కోసం అంతకంటే ఎంతో ఎక్కువగా చేశాడు. ఇప్పుడు నీవు ఐహిక సుఖాన్ని తృణీకరించి, ఆయన సేవకునిగా మారడం కూడా నేను చూస్తున్నాను. ఇక నేనిక్కడ ఏమి చేస్తున్నాను?”

ఈ విషయాలకు నేను ఆమెకు ఏమని సమాధానమిచ్చానో నాకు గుర్తులేదు. ఎందుకంటే, కేవలం ఐదు రోజుల తరువాతనో, లేదా అంతకంటే కొద్దిగా ఎక్కువ కాలానికో, ఆమె జ్వరంతో మంచాన పడింది. ఆ అనారోగ్యంలో ఒకరోజు ఆమె స్పృహ కోల్పోయి, కొంతసేపు ఈ దృశ్యలోకానికి దూరమైంది. మేము తొందరగా ఆమె చుట్టూ చేరాము; అయితే ఆమె త్వరలోనే తిరిగి స్పృహలోకి వచ్చింది. తన పక్కన నిలబడి ఉన్న నన్నూ నా సోదరుణ్ణీ చూసి, “నేను ఎక్కడ ఉన్నాను?” అని ప్రశ్నించింది. తరువాత దుఃఖంతో విస్తుపోయిన మా వైపు తదేకంగా చూస్తూ, “మీ తల్లిని ఇక్కడే సమాధి చేయాలి” అంది. నేను మౌనంగా ఉండి, కన్నీళ్లను ఆపుకున్నాను. కానీ నా సోదరుడు, ఆమె పరాయి ప్రదేశంలో కాక తన స్వదేశంలోనే మరణిస్తే అది ఆమెకు మరింత మేలైన భాగ్యమవుతుందనే కోరికను వ్యక్తం చేశాడు. అతడు ఇంకా అటువంటి విషయాలపైనే మనసు పెట్టుకున్నందుకు ఆమె ఆందోళనతో అతనివైపు చూసి, తన చూపులతోనే అతణ్ణి వారించింది. ఆ తరువాత నావైపు తిరిగి, “చూడు, అతడు ఏమంటున్నాడో” అంది. కొద్దిసేపటికి మా ఇద్దరితో, “ఈ శరీరాన్ని ఎక్కడైనా ఉంచండి; దాని గురించిన చింత ఏ విధంగానూ మిమ్మల్ని కలవరపెట్టనివ్వకండి. నేను కోరేది ఇది ఒక్కటే: మీరు ఎక్కడ ఉన్నా, ప్రభువు బలిపీఠం వద్ద నన్ను జ్ఞాపకం చేసుకోండి” అంది. తనకు సాధ్యమైన మాటలలో ఈ భావాన్ని తెలియజేసిన తరువాత, పెరుగుతున్న అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ ఆమె మౌనంగా ఉండిపోయింది.

కానీ అదృశ్యుడవైన దేవా, నీ విశ్వాసుల హృదయాలలో నీవు నింపే వరాలను, వాటినుండి పుట్టే అద్భుత ఫలాలను తలచుకుంటూ, నేను ఆనందించి నీకు కృతజ్ఞతలు చెల్లించాను. తన సమాధి స్థలం గురించి ఆమె ఎప్పుడూ ఎంత శ్రద్ధతో, ఆత్రుతతో ఉండేదో నాకు ముందే తెలిసిన విషయాన్ని గుర్తుచేసుకున్నాను. ఆమె తన భర్త దేహం పక్కనే తనకోసం సమాధి స్థలాన్ని ఏర్పాటు చేసి సిద్ధపరచుకుంది. వారిద్దరూ ఎంతో అన్యోన్యంగా జీవించారు కాబట్టి, ఆ సంతోషానికి ఇది కూడా తోడవాలని ఆమె కోరుకుంది—దైవిక విషయాలను మానవ మనస్సు గ్రహించగలిగేది ఎంత స్వల్పమో కదా! సముద్రాలు దాటి ఆమె చేసిన యాత్ర తరువాత, జీవితంలో ఒక్కటిగా ఉన్న ఆ జంటకు చెందిన భౌతిక అవశేషాలు ఒకే నేల కింద తిరిగి కలిసే అవకాశం లభించిందని ప్రజలు గుర్తుంచుకోవాలని కూడా ఆమె ఆశించింది. అయితే నీ మంచితనపు పరిపూర్ణత వల్ల ఈ వ్యర్థమైన కోరిక ఆమె హృదయంలో ఎప్పుడు తగ్గడం మొదలైందో నాకు తెలియదు. ఆమె నాకు వెల్లడించిన ఈ మార్పును చూసి ఆశ్చర్యంతో ఆనందించాను. నిజానికి, కిటికీ దగ్గర మేము మాట్లాడుకున్నప్పుడు కూడా, “ఇంకా ఇక్కడ నేనేం చేయాలి?” అని ఆమె అన్న మాటలలో, స్వదేశంలోనే మరణించాలనే కోరిక ఏదీ కనిపించలేదు. తరువాత నేను మరొక విషయం కూడా విన్నాను. మేము ఓస్తియాలో ఉన్నప్పుడు, నేను లేని సమయంలో, ఒకరోజు ఆమె తల్లికి సహజమైన చనువుతో నా స్నేహితులలో కొందరితో ఈ జీవితాన్ని తృణీకరించడం గురించీ, మరణం తెచ్చే దీవెన గురించీ మాట్లాడిందట. ఒక స్త్రీకి నీవు ఇచ్చిన అటువంటి ధైర్యాన్ని చూసి వారు ఆశ్చర్యపడి, “మీ సొంత నగరానికి ఇంత దూరంలో మీ దేహాన్ని విడిచిపెట్టడానికి మీకు భయం లేదా?” అని అడిగారట. ఆమె, “దేవునికి ఏదీ దూరం కాదు; లోకాంతంలో నన్ను ఎక్కడినుండి లేపాలో ఆయన గుర్తుపట్టలేడేమోనని భయపడవలసిన అవసరమూ లేదు” అని సమాధానమిచ్చిందట. అలా, ఆమె అనారోగ్యం ప్రారంభమైన తొమ్మిదవ రోజున, ఆమె వయస్సు యాభై ఆరవ సంవత్సరంలోనూ, నా వయస్సు ముప్పై మూడవ సంవత్సరంలోనూ ఉండగా, దైవభక్తిగల ఆ పవిత్ర ఆత్మ దేహం నుండి విముక్తి పొందింది.

నేను ఆమె కనులు మూశాను. అదే సమయంలో అపారమైన దుఃఖం నా హృదయంలోకి ప్రవహించి, కన్నీళ్లుగా పొంగిపొరలసాగింది. అయితే నా మనస్సు ఇచ్చిన కఠినమైన ఆజ్ఞతో నా కళ్ళు తమ కన్నీటి ఊటను పూర్తిగా ఇముడ్చుకొని ఎండిపోయాయి. ఆ అంతఃసంఘర్షణలో నేనెంత వేదనపడ్డానో! ఆమె తుది శ్వాస విడిచినప్పుడు, బాలుడైన అదెయోదాతుస్ బిగ్గరగా విలపించడం మొదలుపెట్టాడు; కానీ మేమందరం వారించడంతో మౌనంగా ఉండిపోయాడు. అలాగే, నా హృదయపు బాల్యస్వరంతో ఏడుపుగా వెలువడుతున్న నాలోని పసితనపు భావన కూడా అణచివేయబడి మౌనమైంది. ఎందుకంటే ఆ అంత్యక్రియలను కన్నీటి విలాపాలతోనూ మూలుగులతోనూ జరపడం తగదని మేము భావించాము. అలా చేయడం ద్వారా సాధారణంగా మరణించినవారు దురదృష్టవంతులైనట్లుగానో, పూర్తిగా మరణించినట్లుగానో వారి కోసం దుఃఖాన్ని వ్యక్తం చేస్తారు. కానీ ఆమె మరణంలో దురదృష్టవంతురాలు కాదు, పూర్తిగా మరణించనూ లేదు. ఆమె సత్ప్రవర్తన, కపటంలేని విశ్వాసం ఇచ్చిన సాక్ష్యమనే బలమైన ఆధారాల వల్ల ఈ విషయంలో మాకు నిశ్చయత కలిగింది.

అయితే నా అంతరంగాన్ని అంత తీవ్రంగా బాధపెట్టింది మరేమిటి? ఎంతో మధురమూ ప్రియమూ అయిన కలసి జీవించే అలవాటు అకస్మాత్తుగా తెగిపోవడం వల్ల ఏర్పడిన తాజా గాయమే కదా! ఆమె చివరి అనారోగ్య సమయంలో, నేను చేసిన సేవలకు తన ఆప్యాయతను జోడిస్తూ, నన్ను “కర్తవ్యనిష్ఠగలవాడివి” అని పిలిచి, తనకు వ్యతిరేకంగా నా నోటినుండి కఠినమైన మాటగానీ నిందాపూర్వకమైన మాటగానీ ఎన్నడూ వినలేదని ఎంతో ప్రేమతో చెప్పిన సాక్ష్యాన్ని బట్టి నేను నిజంగా సంతోషించాను. అయినా, మమ్మల్ని సృష్టించిన నా దేవా, నేను ఆమెకు చూపిన ఆ గౌరవానికీ, ఆమె నా కోసం చేసిన దాస్యసేవకూ పోలిక ఏముంది? ఆమెలో నాకు లభించిన అంత గొప్ప ఓదార్పును కోల్పోవడంతో నా ఆత్మ గాయపడింది. ఆమె జీవితం, నా జీవితం కలిసి ఒకే జీవితంగా మారగా, ఆ జీవితం రెండుగా చీలిపోయినట్లయింది.

అప్పుడు ఆ బాలుని ఏడుపు సద్దుమణిగిన తరువాత, యుఓడియుస్ కీర్తనల గ్రంథాన్ని తీసుకొని, “ప్రభువా, నీ కారుణ్యాన్ని, నీ తీర్పులను కీర్తిస్తూ నీకు గానం చేస్తాను” అనే కీర్తనను పాడటం మొదలుపెట్టాడు; మా ఇంటివారందరూ అతనికి ప్రతిగా పాడారు. మేము చేస్తున్నది విని, అనేకమంది సహోదరులూ, మఠకన్యలూ అక్కడికి వచ్చారు. ఆనవాయితీ ప్రకారం అంత్యక్రియల ఏర్పాట్లు చేయవలసినవారు ఆ పనిలో ఉండగా, నన్ను విడిచి వెళ్లడం సముచితం కాదని భావించినవారితో కలిసి, ఇంట్లో అనువైన ఒక చోట కూర్చొని, ఆ సందర్భానికి తగిన విషయాన్ని గురించి మాట్లాడాను. ఈ సత్యమనే లేపనంతో, నీకు మాత్రమే తెలిసిన ఆ వేదనను ఉపశమింపజేసుకున్నాను. వారికి ఆ వేదన తెలియదు; వారు శ్రద్ధగా వింటూ, నాలో దుఃఖభావమే లేదని అనుకున్నారు. అయితే వారిలో ఎవరికీ వినిపించకుండా, నీ చెవులలో మాత్రమే వినిపించేలా, నా భావోద్వేగాల బలహీనతను నిందించుకున్నాను. నా దుఃఖప్రవాహాన్ని అదుపు చేసుకున్నాను; అది కొంతసేపు నాకు లొంగినట్టే అనిపించినా, మళ్లీ కెరటంలా తిరిగి వచ్చింది. అయినా అది కన్నీరుగా ఉబికిపడలేదు, నా ముఖకవళికలూ మారలేదు; అయినప్పటికీ నా హృదయంలో దేనిని అణచిపెడుతున్నానో నాకు తెలుసు. మన సహజ స్థితికి నిర్ణయించబడిన క్రమంలో తప్పక సంభవించవలసిన ఈ మానవ విషయాలకు నాపై ఇంతటి శక్తి ఉండటం నాకు ఎంతో అసంతృప్తి కలిగించింది. అందువల్ల నా దుఃఖాన్ని తలచుకొని మరో కొత్త దుఃఖంతో బాధపడ్డాను; ఇలా రెట్టింపు దుఃఖంతో కృశించిపోయాను.

ఇదిగో, భౌతికకాయాన్ని సమాధి చేయడానికి తీసుకువెళ్లారు; మేము కన్నీరు పెట్టుకోకుండానే వెళ్లి తిరిగి వచ్చాము. అక్కడి ఆనవాయితీ ప్రకారం, భౌతికకాయాన్ని సమాధిలో ఉంచకముందు సమాధి పక్కన ఉంచి, ఆమె కోసం మా విమోచన బలిని అర్పించినప్పుడు, మేము నీకు హృదయపూర్వకంగా చేసిన ఆ ప్రార్థనల సమయంలో కూడా నేను ఏడవలేదు. అయినా రోజంతా నా అంతరంగంలో తీవ్రమైన దుఃఖం నిండియుండింది. కలతచెందిన మనస్సుతో, నాకు సాధ్యమైనంతగా, నా దుఃఖాన్ని నయం చేయమని నిన్ను ప్రార్థించాను; అయినా నీవు అలా చేయలేదు. ఇప్పుడు మోసపరచని వాక్యాన్నే ఆహారంగా స్వీకరిస్తున్న ఆత్మపై కూడా, అలవాటు అనే బంధం ఎంత బలంగా ఉంటుందో ఈ ఒక్క సంఘటన ద్వారా నా జ్ఞాపకంలో నీవు ముద్రించావని నేను నమ్ముతున్నాను. స్నానం మనస్సులోని దుఃఖాన్ని తొలగిస్తుంది గనుక, దానికి గ్రీకు పదమైన బాలనేయోన్ నుంచి బాల్నెయుమ్ అనే పేరు వచ్చిందని విన్నందున, వెళ్లి స్నానం చేయడం మంచిదని నాకు అనిపించింది. తండ్రిలేనివారికి తండ్రివైన దేవా, నీ కారుణ్యం ఎదుట ఇది కూడా ఒప్పుకుంటున్నాను: స్నానం చేసిన తరువాత కూడా నేను అంతకుముందులాగే ఉన్నాను. ఎందుకంటే దుఃఖపు చేదు నా హృదయం నుంచి బయటకు పోలేదు. ఆ తరువాత నిద్రపోయి మేల్కొన్నప్పుడు, నా దుఃఖం చాలావరకు తగ్గినట్లు గమనించాను. నా పడకపై ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, నీ అంబ్రోసియుస్ రాసిన ఆ సత్యమైన పద్యపంక్తులు నాకు జ్ఞాపకం వచ్చాయి. ఎందుకంటే నీవే

         “సమస్త సృష్టికి కర్తవు, ప్రభువువు,

           ఉన్నత గగనాల పాలకుడవు,

         పగటిని వెలుగుతో అలంకరించి,

           రాత్రిపై మృదువైన నిద్రను కురిపించావు,

         మా అవయవాలకు శ్రమించే శక్తి

           మళ్లీ చేకూరునట్లు,

         కుంగి, భయంతో ముడుచుకునే హృదయాలు తేరుకొనునట్లు,

           దుఃఖాలు శమించునట్లు.”

ఆ తరువాత కొద్దికొద్దిగా నీ దాసిని గురించిన నా పూర్వపు తలపులు మళ్లీ నాకు వచ్చాయి: నీ పట్ల ఆమె పవిత్ర జీవనవిధానం, మా పట్ల ఆమె చూపిన పవిత్రమైన ఆప్యాయత, శ్రద్ధ గుర్తుకొచ్చాయి. వీటన్నిటికీ నేను ఒక్కసారిగా దూరమయ్యాను. ఆమె కోసం, నా కోసం, ఆమె నిమిత్తమూ నా నిమిత్తమూ నీ సన్నిధిలో ఏడవాలని నాకు అనిపించింది. అంతకుముందు అదుపు చేసుకున్న కన్నీటిని ఇక అడ్డుకోకుండా, ప్రవహించినంతగా ప్రవహించనిచ్చాను; ఆ కన్నీటిపైనే నా హృదయాన్ని ఆనించి విశ్రాంతి పొందనిచ్చాను. అందులో నా హృదయం విశ్రాంతిని పొందింది; ఎందుకంటే నా ఏడుపు వినిపించింది నీ చెవులకే గాని, దానిని అపహాస్యంగా అర్థం చేసుకునే మానవుల చెవులకు కాదు. ప్రభువా, ఇప్పుడు దీనిని వ్రాస్తూ నీ ఎదుట ఒప్పుకుంటున్నాను. ఎవరు కావాలంటే వారు దీనిని చదువుకోవచ్చు; తమకు తోచినట్లు అర్థం చేసుకోవచ్చు. కొద్ది నిమిషాలపాటు నా తల్లి కోసం నేను ఏడవడంలో ఎవరికైనా పాపం కనిపిస్తే—ఆ సమయంలో నా కళ్లకు మరణించిన ఆమె, నీ దృష్టిలో నేను జీవించాలనే ఉద్దేశంతో ఎన్నో సంవత్సరాలు నా కోసం కన్నీరు కార్చిన ఆ తల్లి—వారు నన్ను ఎగతాళి చేయకుందురు గాక. బదులుగా, విశాలమైన ప్రేమగలవారైతే, నీ క్రీస్తు సహోదరులందరికీ తండ్రివైన నీ ఎదుట నా పాపాల కోసం వారే కన్నీరు కార్చుదురు గాక.

కానీ ఇప్పుడు, లౌకిక అనురాగం కారణంగా నిందార్హంగా అనిపించగల ఆ గాయం నయమైన హృదయంతో, మా దేవా, నీ ఆ సేవకురాలి కోసం నీ ఎదుట పూర్తిగా భిన్నమైన కన్నీటిని కుమ్మరిస్తున్నాను. ఆదాములో మరణించే ప్రతి ఆత్మకు ఎదురయ్యే ప్రమాదాలను తలచుకొని కలత చెందిన అంతరంగం నుండి ఈ కన్నీరు ప్రవహిస్తోంది. ఆమె క్రీస్తులో జీవం పొంది, దేహాన్ని విడువకముందే తన విశ్వాసం ద్వారా, జీవన ప్రవర్తన ద్వారా నీ నామానికి స్తుతి కలిగేలా జీవించింది. అయినా, నీవు బాప్తిస్మం ద్వారా ఆమెకు నూతన జన్మనిచ్చినప్పటి నుండి నీ ఆజ్ఞకు విరుద్ధమైన మాట ఒక్కటి కూడా ఆమె నోటి నుండి వెలువడలేదని చెప్పడానికి నేను సాహసించను. సత్యమైన నీ కుమారుడు, తన సహోదరునితో ‘మూర్ఖుడా’ అని అనేవాడు నరకాగ్నికి గురయ్యే ప్రమాదంలో ఉంటాడని చెప్పాడు. నీవు కరుణను పక్కనపెట్టి పరిశీలిస్తే, ప్రశంసనీయమైన మానవ జీవితం కూడా ఎంత దుస్థితిలో ఉంటుంది! అయితే పాపాలను విచారించడంలో నీవు మరీ కఠినంగా ఉండవు కాబట్టి, నీ దగ్గర మాకు కొంత చోటు దొరుకుతుందని ధైర్యంగా ఆశిస్తున్నాము. కానీ తన నిజమైన పుణ్యకార్యాలను నీ ఎదుట లెక్కించేవాడు, నీవు ఇచ్చిన వరాలను తప్ప మరేమి లెక్కిస్తున్నాడు? మనుషులు తాము మనుషులమేనని తెలుసుకుంటే ఎంత బాగుంటుంది! గర్వించేవాడు ప్రభువునందే గర్విస్తే ఎంత బాగుంటుంది!

అందువల్ల, నా స్తుతికి పాత్రుడవూ, నా జీవమూ, నా హృదయపు దేవుడవూ అయిన నీకు, ఆమె సత్కార్యాల కోసం ఆనందంతో కృతజ్ఞతలు తెలుపుతున్నాను. అయితే వాటిని కొంతసేపు పక్కనపెట్టి, ఇప్పుడు నా తల్లి పాపాల విషయమై నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. సిలువమ్రానుపై వ్రేలాడి, ఇప్పుడు నీ కుడివైపున ఆసీనుడై మా కోసం నీకు విజ్ఞాపన చేస్తున్న, మా గాయాలకు ఔషధమైన ఆయన ద్వారా నా మొర ఆలకించమని నిన్ను ప్రార్థిస్తున్నాను. ఆమె దయతో ప్రవర్తించిందని, తనకు ఋణపడినవారి ఋణాలను హృదయపూర్వకంగా క్షమించిందని నాకు తెలుసు; నీవు కూడా ఆమె ఋణాలను క్షమించు—రక్షణ జలాన్ని పొందినప్పటి నుండి ఇన్ని సంవత్సరాలలో ఆమె ఏ ఋణాలు చేసుకున్నా వాటిని క్షమించు. ప్రభూ, ఆమెను క్షమించు, క్షమించమని నిన్ను వేడుకుంటున్నాను; ఆమెను తీర్పుకు గురిచేయవద్దు. నీ న్యాయాన్ని మించి నీ కరుణ మహిమపరచబడుగాక. ఎందుకంటే నీ మాటలు సత్యమైనవి; దయగలవారికి కరుణ చూపుతానని నీవు వాగ్దానం చేశావు. వారు దయగలవారిగా ఉండేలా చేసినదీ నీవే; నీవు ఎవరిని కరుణించాలని కోరుకుంటావో వారిని కరుణిస్తావు, ఎవరిపై కనికరం చూపావో వారిపై కనికరం చూపుతావు.

నేను అడుగుతున్నదాన్ని నీవు ఇప్పటికే చేశావని నమ్ముతున్నాను; అయినా, ప్రభూ, నా నోటి నుండి స్వచ్ఛందంగా అర్పించే అర్పణలను స్వీకరించు. ఎందుకంటే తన మరణదినం సమీపించినప్పుడు, తన దేహాన్ని ఖరీదైన వస్త్రాలలో చుట్టాలని గానీ, సుగంధద్రవ్యాలతో భద్రపరచాలని గానీ ఆమె ఆలోచించలేదు; విశిష్టమైన సమాధి కావాలని గానీ, తన స్వదేశంలోనే తనను సమాధి చేయాలని గానీ కోరలేదు. ఈ విషయాల గురించి ఆమె మాకు ఏ ఆదేశమూ ఇవ్వలేదు; ఒక్కరోజు కూడా విరామం లేకుండా తాను సేవించిన నీ బలిపీఠం వద్ద తన పేరును జ్ఞాపకం చేసుకోవాలని మాత్రమే కోరింది. అక్కడ పవిత్ర బలి సమర్పించబడుతుందని ఆమెకు తెలుసు. ఆ బలి ద్వారా మాకు విరుద్ధంగా ఉన్న ఋణపత్రం తుడిచివేయబడుతుంది; దాని ద్వారా శత్రువు ఓడింపబడ్డాడు. ఆ శత్రువు మా అపరాధాలను లెక్కపెట్టి, మాపై ఏమి నేరం మోపవచ్చో వెదికినా, మేము ఎవరిలో విజయాన్ని పొందుతున్నామో ఆయనలో ఏ దోషమూ కనుగొనలేకపోయాడు. ఆ నిర్దోష రక్తాన్ని ఆయనకు ఎవరు తిరిగి ఇవ్వగలరు? మమ్మల్ని కొనడానికి ఆయన చెల్లించిన వెలను ఆయనకు తిరిగి చెల్లించి, మమ్మల్ని ఆయన నుండి ఎవరు తీసుకుపోగలరు? మా విమోచనకు సంబంధించిన ఆ దివ్యసంస్కారంతో నీ సేవకురాలు తన ఆత్మను విశ్వాసబంధంతో కట్టుకుంది. నీ రక్షణ నుండి ఆమెను ఎవరూ వేరుచేయకుందురు గాక; సింహమైనా మహాసర్పమైనా బలవంతంగానో మోసంతోనో మధ్యలో చొరబడకుండునుగాక. ఎందుకంటే, ఆ జిత్తులమారి నిందారోపకుడు తనను దోషిగా నిరూపించి పట్టుకోకుండా ఉండేందుకు, తాను ఏమీ ఋణపడి లేనని ఆమె జవాబివ్వదు. బదులుగా, ఏ ఋణమూ లేని వాడై ఉండి మా కోసం వెల చెల్లించిన ఆయన తన పాపాలను క్షమించాడని ఆమె జవాబిస్తుంది; ఆయన చెల్లించిన ఆ వెలను ఆయనకు ఎవరూ తిరిగి చెల్లించలేరు.

కాబట్టి ఆమె తన భర్తతో పాటు శాంతిలో విశ్రమించుగాక. అతనికి ముందు గానీ తరువాత గానీ ఆమెకు మరొక భర్త లేడు; అతనిని కూడా నీకు సంపాదించుకోవాలని, సహనంతో నీకు ఫలాన్ని ఇస్తూ ఆమె అతనికి విధేయురాలై ఉండింది. నా దేవుడవైన ప్రభూ, నీ సేవకులూ నా సహోదరులూ, నీ బిడ్డలూ నా యజమానులూ అయినవారిని ప్రేరేపించు, ప్రేరేపించమని వేడుకుంటున్నాను. మాటతోనూ హృదయంతోనూ కలంతోనూ నేను వారికి సేవ చేస్తున్నాను. ఈ ఆత్మనివేదనలను చదివేవారందరూ నీ బలిపీఠం వద్ద నీ సేవకురాలైన మోనికాను, ఒకప్పుడు ఆమె భర్తగా ఉన్న పత్రీసియస్‌ను జ్ఞాపకం చేసుకునేలా వారిని ప్రేరేపించు. వారి దేహాల ద్వారా నీవు నన్ను ఈ జీవితంలోకి తీసుకువచ్చావు; అది ఎలా జరిగిందో నాకు తెలియదు. ఈ క్షణికమైన వెలుగులో నా తల్లిదండ్రులైన వారిని, మా తండ్రివైన నీ ఆధీనంలో మా కతోలిక మాతృసభలో నా సహోదరులైన వారిని, ఆ నిత్య యెరూషలేములో నా తోటి పౌరులైన వారిని భక్తిపూర్వక ప్రేమతో వారు జ్ఞాపకం చేసుకుందురు గాక. నీ యాత్రిక ప్రజలు తమ నిర్గమనం మొదలుకొని అక్కడికి తిరిగి చేరేవరకు ఆ యెరూషలేము కోసం నిట్టూరుస్తున్నారు. ఈ విధంగా నా తల్లి చివరిగా నన్ను కోరిన కోరిక, నా ప్రార్థనల కంటే నా ఆత్మనివేదనల ద్వారా, అనేకమంది ప్రార్థనల వల్ల, ఆమె కోసం మరింత సమృద్ధిగా నెరవేరుగాక.

విషయ సూచిక