“Mtakatifu Fransisko wa Sales na Yoana Fransiska wa Sant’Alto” Na Valentin Metzinger & Flickr
Januari 24: Mtakatifu Fransisko wa Sales, Askofu na Mwalimu wa Kanisa—Kumbukumbu
1567–1622
Mtakatifu msimamizi wa watunzi, wanahabari, waandishi, watu viziwi na waelimishaji
Alitangazwa mtakatifu Aprili 8, 1665, na Papa Aleksanda VII
Alitangazwa kuwa Mwalimu wa Kanisa mwaka 1877 na Papa Pius IX
Rangi ya Liturujia: Nyeupe
Toleo: Kamili – Fupi
Vituo vya podikasti:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Nukuu:
Hatimaye, mwanangu mpendwa, nakusihi kwa yote yaliyo matakatifu mbinguni na duniani, kwa Ubatizo wako mwenyewe, kwa titi ambalo Yesu alinyonya, kwa Moyo mwororo ambao kwa huo anakupenda, na kwa huruma ya dhati unayoitumainia—simama imara na udumu katika azimio hili lenye baraka nyingi la kuishi maisha ya uchaji Mungu… ~“Maisha ya Uchaji Mungu,” Mtakatifu Fransisko wa Sales
Tafakari: Mtakatifu Fransisko wa Sales alizaliwa miaka hamsini baada ya padre wa Shirika la Mtakatifu Augustino aliyeitwa Padre Martin Luther kuchochea Mageuzi ya Kiprotestanti, na miaka ishirini na mitano tu baada ya mafundisho ya John Calvin yaliyopinga Ukatoliki kuenea Geneva, Uswisi. Fransisko alizaliwa katika familia ya kiungwana katika eneo la utawala wa Duki wa Savoy, ambalo leo ni sehemu ya Ufaransa, si mbali na Geneva. Kutokana na asili ya familia yake ya kiungwana na ushawishi wa baba yake, Fransisko alipata elimu bora sana, na hatimaye akapata shahada za uzamivu katika sheria za kiraia na teolojia. Baba yake alikuwa amemchagulia mwanamke wa ukoo wa kiungwana ili amwoe. Pia alikuwa amepanga kwamba mwanawe huyo mwenye vipawa aingie katika siasa, lakini Fransisko aliongozwa kwenye njia tofauti.
Mwaka 1586, akiwa na umri wa miaka kumi na tisa, Fransisko alihudhuria mhadhara wa Kikalvini kuhusu kuamuliwa mapema hatima ya mtu, uliomfanya aamini kwamba alikuwa amepangiwa kwenda motoni. Hali hii ilimwathiri sana, naye akapambana na wazo hilo kwa miezi kadhaa. Hatimaye, kwa maombezi ya Mama yetu Mwenye Heri na sala ya Kumbuka, Fransisko aliwekwa huru kutoka katika imani hiyo potofu, akaelekeza mawazo yake kwenye upendo safi wa Mungu. Baada ya kujionea mwenyewe athari ambazo teolojia potofu inaweza kuwa nazo kwa mtu, Fransisko alijitoa kuishi maisha ya useja na akaanza kufuatilia tamaa aliyopewa na Mungu ya kuwa padre. Ingawa mwanzoni alisita, hatimaye baba yake alikubali mwanawe apewe daraja la upadre, kisha akasaidia ili ateuliwe kushika wadhifa muhimu katika Jimbo la Geneva.
Kwa kuwa Geneva ilikuwa chini ya utawala wa Wakalvini, Padre wa Sales alihubiri na kuishi katika kanisa kuu lililokuwa takriban maili ishirini kusini mwa Geneva. Akiwa padre aliyepewa daraja karibuni, alianza kujipatia sifa njema. Alihubiri mahubiri yake kwa uungwana, akiwaheshimu sana wale waliotofautiana naye. Hakukwepa kamwe kweli za kiteolojia zilizokuwa zikishambuliwa na mafundisho potofu ya Mageuzi ya Kiprotestanti. Aliepuka mabishano na kuwakosoa wengine, na badala yake alikazia fadhila, sala, utakatifu na kushinda dhambi. Licha ya tabia yake ya upole na njia yake ya kuwatendea watu kwa upendo, alitendewa kwa ukali na watu wengi wa eneo hilo waliopinga Ukatoliki, na baadhi yao hata walitishia maisha yake.
Mwaka 1602, akiwa na umri wa miaka thelathini na mitano, Padre wa Sales aliwekwa wakfu kuwa Askofu wa Geneva, na juhudi zake za uinjilishaji zikaendelea kwa nguvu zote. Nia yake ilikuwa kuwarudisha wakazi wa Geneva katika Kanisa Katoliki. Wengi sana walikuwa wameliacha, wakifuata mafundisho ya Calvin. Katika miaka miwili ya kwanza, Askofu wa Sales hakufanikiwa kuwaongoa watu wengi. Lakini polepole, mtu mmoja baada ya mwingine, alianza kufanikiwa. Mafanikio yake yalitokana hasa na kupenyeza maelezo ya imani yaliyoandikwa chini ya milango ya watu, akiwaalika warudi katika Kanisa Katoliki. Mahubiri yake yalikuwa wazi, yenye heshima, ya kweli na yenye upendo. Kaulimbiu yake ilikuwa, “Anayehubiri kwa upendo, huhubiri kwa ufanisi.”
Askofu de Sales alikuwa mtu aliyejali sana utekelezaji wa mambo kwa vitendo, hasa katika teolojia yake. Aliamini kwamba utakatifu haukuwa kwa ajili ya wale walio katika monasteri au konventi tu. Aliamini kwamba kila mtu, katika kila hali ya maisha na katika kila kazi, aliitwa kuishi maisha ya utakatifu. Usadikisho huu unaonekana wazi zaidi katika kitabu chake maarufu zaidi kilichochapishwa, Utangulizi wa Maisha ya Ibada. Kitabu hiki kilikuwa mkusanyo wa barua alizokuwa amewatumia wale aliowaongoza kiroho kwa miaka mingi. Kilianza kwa kutoa ushauri ulio wazi na wa kutekelezeka kuhusu umuhimu wa kutakaswa kutoka katika dhambi na kuondokana na kushikamana na mazoea ya dhambi. Kisha kilifundisha jinsi ya kukua katika fadhila, hasa unyenyekevu; kukabiliana na vishawishi; na kushinda wasiwasi na huzuni. Pia kilitoa mazoezi ya jinsi ya kufanya upya maisha ya ibada, ambayo hayakuwa kitu kingine ila kumpenda na kumpendeza Mungu kwa maisha ya mtu. Kitabu hiki, pamoja na maandiko mengine, kiliwavuta watu wengi kwenye imani. Mwaka 1610, alimsaidia mmoja wa wale aliowaongoza kiroho, ambaye baadaye angekuwa Mtakatifu Jane de Chantal, kuanzisha Shirika la Kitawa la Wanawake la Maamkio ya Maria Mtakatifu. Barua zake zenye kutia moyo alizomwandikia zikawa chanzo cha malezi ya kiroho kwa wanawake wa shirika hilo alilokuwa ametoka kulianzisha.
Baada ya kukataa kupandishwa vyeo ndani ya Kanisa, Askofu de Sales alichagua badala yake kutumia muda na nguvu zake kwa ajili ya wokovu wa watu katika jimbo lake. Inasemekana kwamba Askofu de Sales aliwarudisha kwenye Kanisa Katoliki Wakatoliki wapatao 40,000 waliokuwa wamekuwa wafuasi wa Kalvini. Baada ya miaka tisa akiwa padre na miaka ishirini akiwa askofu, Askofu de Sales alipatwa na kiharusi na kufariki muda mfupi baadaye. Inaaminika kwamba miongoni mwa mambo ya mwisho aliyoandika yalikuwa maneno “Unyenyekevu, unyenyekevu, unyenyekevu,” himizo lake kwa kundi lake alipokuwa akikaribia kufa.
Tunapomheshimu askofu huyu mtakatifu, jaribu kufikiria hali ingekuwaje kama angekuwa mchungaji wako. Angeuchukulia kwa uzito wito wako wa kuwa mtakatifu. Angekutia moyo kushinda dhambi kwa kuungama dhambi zako zote katika Sakramenti, na kisha kukua katika fadhila, hasa unyenyekevu. Angekusaidia kujifunza na kuamini kila ukweli uliofunuliwa na Mungu kupitia Kanisa Lake Katoliki, na kutafuta kila njia ya vitendo inayoweza kufikiriwa ili kuwa mtakatifu kwa sala na tafakari ya kila siku. Angekukumbusha mara kwa mara kwamba utakatifu si kwa ajili ya mtawa pekee. Wewe pia, katika hali yako ya maisha, umeitwa. Itikia kama mmoja wa kundi lake na uazimie kwa uthabiti kufuata njia ambayo Mungu amekuandalia, ukitafuta kumpenda na kumtukuza kwa maisha yako.
Sala: Mtakatifu Fransisko de Sales, ulikuwa mchungaji wa kweli wa kundi lako, ukiwahubiria imani bila kuchoka, ukiwaita watubu, ukiwahimiza kuishi maisha ya sala na fadhila, na kuwasaidia kumpenda Mungu kwa ukamilifu zaidi kwa kutimiza mapenzi Yake katika maisha yao. Tafadhali uniombee, ili nami niitikie mahubiri yako na nitafute kuwa mtakatifu katika wito niliopewa. Mtakatifu Fransisko, uniombee. Yesu, nakutumainia.
Tafakari imetolewa katika:
Watakatifu na Sikukuu za Mwaka wa Liturujia
Juzuu ya Kwanza–ya Nne
Masomo ya Ziada:
Utangulizi wa Maisha ya Ibada – PDF
cha Mtakatifu Fransisko de Sales
Watakatifu Wote wa Mwaka wa Liturujia
(Toleo Fupi)
Januari 24: Mtakatifu Fransisko wa Sales, Askofu na Mwalimu wa Kanisa—Kumbukumbu
Miaka hamsini tu baada ya Matengenezo ya Kiprotestanti kuanza Ulaya, yule ambaye baadaye angekuwa Mtakatifu Fransisko de Sales alizaliwa katika familia ya kiungwana katika Dukia ya Savoy, katika Ufaransa ya leo. Alipata elimu bora sana ya sheria za kiraia na teolojia, lakini alihangaishwa sana na mhadhara aliohudhuria akiwa na umri wa miaka kumi na tisa kuhusu wazo la Kalvini la kuamuliwa hatima tangu awali. Kwa njia ya sala kwa Maria, aliwekwa huru kutoka katika kosa la kufikiri kwamba alikuwa amepangiwa kwenda motoni. Aliamua kufuata wito wa upadre akiwa na matumaini ya kuwasaidia wengine waliokuwa wakifundishwa teolojia potofu.
Baada ya Fransisko kupewa daraja la upadre, baba yake alifanya mipango ili apewe wadhifa muhimu katika Jimbo la Geneva, Uswisi. Wakati huo Geneva ilikuwa chini ya utawala wa wafuasi wa Kalvini, hivyo Padre de Sales aliishi maili ishirini upande wa kusini. Mahubiri yake yalilenga fadhila, sala, utakatifu na kushinda dhambi.
Mwaka 1602, akiwa na umri wa miaka thelathini na mitano, Padre de Sales aliwekwa wakfu kuwa Askofu wa Geneva, naye akajitolea kuwarudisha wakazi wa Geneva katika Kanisa Katoliki. Alianza kufanikiwa kwa kumfikia mtu mmoja baada ya mwingine. Alipitisha maelezo ya imani yaliyoandikwa chini ya milango ya watu, akiwaalika warudi katika Kanisa Katoliki. Mahubiri yake yalikuwa wazi, yenye heshima, ya kweli na yenye upendo. Kaulimbiu yake ilikuwa “Anayehubiri kwa upendo, anahubiri kwa ufanisi.”
Askofu de Sales aliamini kwamba utakatifu haukuwa kwa ajili ya wale walio katika monasteri au konventi tu, bali kwamba kila mtu, katika kila hali ya maisha na katika kila kazi, aliitwa kuishi maisha ya utakatifu. Katika Utangulizi wa Maisha ya Ibada, mkusanyo wa barua alizokuwa amewatumia wale aliowaongoza kiroho kwa miaka mingi, alitoa ushauri ulio wazi na wa kutekelezeka kuhusu umuhimu wa kutakaswa kutoka katika dhambi na kuondokana na kushikamana na mazoea ya dhambi. Kitabu hicho kilifundisha jinsi ya kukua katika fadhila, hasa unyenyekevu; kukabiliana na vishawishi; na kushinda wasiwasi na huzuni. Pia kilitoa mazoezi ya jinsi ya kufanya upya maisha ya mtu kwa kumpenda na kumpendeza Mungu. Mwaka 1610, alimsaidia mmoja wa wale aliowaongoza kiroho, ambaye baadaye angekuwa Mtakatifu Jane de Chantal, kuanzisha Shirika la Kitawa la Wanawake la Maamkio ya Maria Mtakatifu. Barua zake zenye kutia moyo alizomwandikia zikawa chanzo cha malezi ya kiroho kwa wanawake wa shirika hilo alilokuwa ametoka kulianzisha.
Askofu de Sales aliwarudisha kwenye Kanisa Katoliki Wakatoliki wapatao 40,000 waliokuwa wamekuwa wafuasi wa Kalvini. Baada ya miaka tisa akiwa padre na miaka ishirini akiwa askofu, alipatwa na kiharusi na kufariki muda mfupi baadaye. Miongoni mwa mambo ya mwisho aliyoandika yalikuwa maneno, “Unyenyekevu, unyenyekevu, unyenyekevu,” himizo lake kwa kundi lake alipokuwa akikaribia kufa.
Akiwa askofu wako, Mtakatifu Fransisko wa Sales angekuwa akikukumbusha mara kwa mara kwamba utakatifu si kwa mtawa pekee; wewe pia umeitwa kuwa mtakatifu. Angekuhimiza kuungama dhambi zako, kukua katika fadhila, kuamini kila ukweli uliofunuliwa na Mungu kupitia Kanisa Lake Katoliki, na kujitahidi kuwa mtakatifu kwa sala na tafakari ya kila siku. Itikia kama mmoja wa kondoo wa kundi lake na uazimie kufuata njia ambayo Mungu amekuandalia, ukijitahidi kumpenda na kumtukuza kwa maisha yako.
Mtakatifu Fransisko wa Sales, uliwahubiria watu wa kundi lako imani bila kuchoka, ukiwaita watubu, ukiwahimiza kukubali maisha ya sala na fadhila, na ukiwasaidia kumpenda Mungu kwa ukamilifu zaidi kwa kutimiza mapenzi Yake katika maisha yao. Tafadhali uniombee, ili nijitahidi kuwa mtakatifu katika wito niliopewa. Mtakatifu Fransisko, uniombee. Yesu, nakutumainia.