
Giovanni Battista Tiepolo, domena publiczna, za pośrednictwem Wikimedia Commons
23 listopada: Święty Klemens I, papież i męczennik — wspomnienie dowolne
ok. 35–ok. 99
Patron żeglarzy, marynarzy, chorych dzieci i kamieniarzy
Kanonizacja przed ustanowieniem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych
Kolor liturgiczny: czerwony
Wersja: Pełna – Skrócona
Kanały podcastu:
Apple – Spotify – iHeart – Audible
Cytat:
O sprawach dotyczących naszej praktyki religijnej, które najbardziej służą dobremu życiu tych, którzy pragną postępować pobożnie i sprawiedliwie, napisaliśmy wam, mężowie i bracia, dostatecznie obszernie. W odniesieniu bowiem do wiary i nawrócenia, prawdziwej miłości, wstrzemięźliwości, trzeźwości i cierpliwości omówiliśmy każdy ustęp, przypominając wam, że powinniście w sprawiedliwości, prawdzie i wielkiej cierpliwości podobać się Bogu Wszechmogącemu przez świętość, trwając w jednomyślności — nie pamiętając zła — w miłości i pokoju, z nieustanną łagodnością, podobnie jak wspomniani wcześniej nasi ojcowie znaleźli łaskę dzięki pokorze swych myśli wobec Ojca, Boga i Stwórcy oraz całej ludzkości. A przypominamy wam o tym z tym większą radością, że byliśmy pewni, iż piszemy do ludzi wiernych, cieszących się najwyższym szacunkiem, którzy zgłębili wyrocznie Bożego pouczenia. ~Święty Klemens, papież, List do Koryntian
Refleksja: Święty Piotr, pierwszy papież, poniósł śmierć męczeńską około roku 64. Po nim papieżem został św. Linus, który zmarł około roku 76. Jego następcą był św. Klet (Anaklet), który poniósł śmierć męczeńską około roku 88 lub 92. Dzisiejszy święty, papież Klemens I, został następcą św. Kleta, stając się czwartym papieżem. Ta wczesna sukcesja papieska jest wyraźnie przedstawiona w Kanonie Rzymskim (I Modlitwie eucharystycznej), w którym wymienieni są święci. Pierwszy wykaz świętych rozpoczyna się od słów: „…najpierw pełną chwały Maryję, zawsze Dziewicę, Matkę Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa, a także świętego Józefa, Jej Oblubieńca, oraz Twoich świętych Apostołów i Męczenników…”. Następnie wymienieni są apostołowie, w tym św. Paweł, a po nich trzej pierwsi papieże, którzy byli następcami św. Piotra: „Linusa, Kleta, Klemensa…”.
Święty Piotr przybył do Rzymu w następstwie prześladowania, co doprowadziło do ustanowienia w tym mieście siedziby papiestwa. Około roku 44 apostoł Jakub, syn Zebedeusza, został ścięty w Jerozolimie z rozkazu Heroda Agryppy. Wkrótce potem św. Piotr został aresztowany, lecz za sprawą anioła cudownie uwolniono go z więzienia. Dzieje Apostolskie mówią, że po odzyskaniu wolności Piotr „…wyszedł i udał się gdzie indziej” (Dzieje Apostolskie 12:17). Choć Piotr mógł podróżować do różnych miejsc, św. Paweł pisze, że spotkał go w Antiochii (List do Galatów 2:11). Uważa się zatem, że zanim Piotr udał się do Rzymu, najpierw osiadł w Antiochii jako jej biskup. Powszechnie przyjmuje się, że po wyznaczeniu następcy w Antiochii, a być może także w Koryncie, Piotr udał się do Rzymu około roku 54 lub 55. Przebywając w Rzymie, kierował Kościołem i napisał dwa listy. Teolog wczesnego Kościoła Tertulian (ok. 155–ok. 220) pisał o znaczeniu sukcesji apostolskiej i stwierdził, że św. Klemens, którego dziś czcimy, został „w podobny sposób wyświęcony przez Piotra”. Klemens zatem nie tylko znał św. Piotra, ale również otrzymał od niego święcenia — kapłańskie albo biskupie.
Niewiele wiadomo o wczesnych latach życia świętego papieża Klemensa. Jego pontyfikat jednak bardzo ubogacił Kościół, nie tylko przez jego męczeństwo, lecz także przez pozostawiony przez niego list, skierowany do rodzącego się Kościoła w Koryncie. Święty Klemens jest jednym z trzech wczesnych Ojców Kościoła, którym przysługuje tytuł „Ojca Apostolskiego”, obok św. Ignacego Antiocheńskiego i św. Polikarpa ze Smyrny. Ojcowie Apostolscy to ci, którzy osobiście znali apostołów i przyjęli od nich Ewangelię, stając się pierwszymi spadkobiercami i następcami apostołów. O świętym papieżu Klemensie św. Ireneusz (ok. 130–ok. 202) napisał: „Ponieważ człowiek ten widział błogosławionych apostołów i obcował z nimi, można powiedzieć, że nauczanie apostołów wciąż rozbrzmiewało [w jego uszach], a ich tradycje stały mu przed oczami”.
Obszerny i serdeczny list świętego papieża Klemensa do Kościoła w Koryncie dotyczył wewnętrznego konfliktu i podziałów we wspólnocie. Koryntianie zwrócili się do papieża Klemensa z prośbą o wskazówki, lecz jego odpowiedź się opóźniła, prawdopodobnie z powodu prześladowań w Rzymie wynikających z polityki cesarza Domicjana. Papież Klemens rozpoczyna swój list słowami: „Z powodu nagłych i następujących po sobie nieszczęść, które nas spotkały, drodzy bracia, czujemy, że nieco zwlekaliśmy ze zwróceniem uwagi na sprawy, w których zwróciliście się do nas o radę…”. Po śmierci cesarza Domicjana w 96 roku i wraz z czasową przerwą w prześladowaniach papież Klemens mógł zająć się problemami Kościoła w Koryncie.
List papieża Klemensa wysłany z Rzymu do Koryntian jest jednym z najwcześniejszych świadectw tego, że młody Kościół uznawał władzę Stolicy Rzymskiej, którą jako pierwszy zajmował Piotr. Jego list ma charakter zarówno doktrynalny, jak i duszpasterski; we wczesnym Kościele był często czytany i otaczany szacunkiem obok kanonicznych Ewangelii i listów Nowego Testamentu, choć sam nie wchodzi w skład Nowego Testamentu. Przytaczając dalsze słowa świętego Ireneusza o liście Klemensa do Koryntian, czytamy: „Za czasów tego Klemensa, gdy wśród braci w Koryncie doszło do niemałego rozłamu, Kościół w Rzymie skierował do Koryntian list o wielkiej mocy, nawołując ich do pokoju, odnawiając ich wiarę i głosząc tradycję, którą niedawno otrzymał od apostołów…”.
Oprócz poruszenia kwestii podziałów papież Klemens przedstawia hierarchiczną strukturę Kościoła, zauważając, że Ojciec posłał Syna, Syn posłał Apostołów, Apostołowie zaś posłali swoich następców i tak dalej. Ta sakramentalna struktura wywodzi się od Ojca w niebie i przekazywana jest w uporządkowany sposób przez święcenia.
Na początku 98 roku cesarzem został Trajan, który na ogół odnosił się do chrześcijan łagodnie, choć nie wahał się skazywać ich na śmierć lub wygnanie, jeśli odmawiali wyrzeczenia się wiary i oddania czci rzymskim bogom. Według legendy z IV wieku papież Klemens został aresztowany przez cesarza Trajana i zesłany na Chersonez Taurydzki (dzisiejszy Krym), gdzie zmuszono go do pracy w kamieniołomie. Jego współwięźniowie, wśród których byli także chrześcijanie, cierpieli tam głód i odwodnienie. Papież Klemens ujrzał baranka, który się pojawił, i uznając go za znak z nieba, uderzył toporem w ziemię, sprawiając, że wytrysnęło źródło wody. Doprowadziło to do nawrócenia wielu innych więźniów. Gdy wieść o tym dotarła do cesarza, ten, oburzony popularnością papieża Klemensa, rozkazał go stracić. Do szyi Klemensa przywiązano kotwicę i wrzucono go do Morza Czarnego. Legenda mówi dalej, że w okresie od połowy do końca IX wieku bracia, święci Cyryl i Metody, w cudowny sposób odnaleźli jego ciało i przywieźli je do Rzymu, gdzie obecnie spoczywa w kościele świętego Klemensa.
Święty papież Klemens należy do licznego grona mężczyzn i kobiet, którzy pomagali wczesnemu Kościołowi wzrastać i rozkwitać. Jego wyjątkowa rola jako następcy uczyniła go jednym z nielicznych, którzy stali się ową „skałą”, na której Jezus zbudował swój Kościół. Kościół nadal wzrasta i rozkwita dzięki wyjątkowej roli papieża oraz jego nieprzerwanej władzy dzierżenia „kluczy do królestwa niebieskiego”, by wiązać i rozwiązywać zgodnie z Bożą mądrością i wolą. Choć następca świętego Piotra może błądzić w życiu osobistym lub w decyzjach roztropnościowych, to gdy wypowiada się w sposób definitywny z katedry Piotrowej, papież nigdy nie wprowadzi Kościoła w błąd, a skalny fundament nigdy się nie rozpadnie.
Oddając cześć temu papieżowi z początków Kościoła, módl się za naszego obecnego papieża. Módl się o mądrość dla niego, otwartość na Ducha Świętego i świętość życia. Nie bez powodu Kościół na całym świecie codziennie modli się za papieża. Papież potrzebuje naszych modlitw i prowadzenia Ducha Świętego. Dołącz swoje modlitwy do modlitw tak wielu innych, aby nasz Ojciec Święty, następca świętych Piotra, Linusa, Kleta i Klemensa, prowadził Kościół, kierując się zarówno myślą, jak i sercem samego Chrystusa.
Modlitwa: Święty papieżu Klemensie, powierzono ci troskę o Kościół na ziemi u samych początków jego istnienia. Przewodziłeś mu przez swoją troskę duszpasterską, swoje pisma i świadectwo swojego życia. Proszę, módl się za mnie o odwagę oddania życia za Chrystusa. Módl się, abym z miłości do innych, naśladując ciebie, dzielił się Ewangelią z osobami powierzonymi mojej opiece. Święty Klemensie I, módl się za mnie. Jezu, ufam Tobie.
Święci i święta roku liturgicznego
Tomy I–IV
Dalsza lektura:
Święci i święta katolickie & uroczystości
Wszyscy święci dzisiejszego dnia
Wszyscy święci roku liturgicznego
(Wersja skrócona)
23 listopada: Święty Klemens I, papież i męczennik — wspomnienie dowolne
ok. 35–ok. 99
Patron żeglarzy, marynarzy, chorych dzieci i kamieniarzy
Kanonizacja przed ustanowieniem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych
Święty papież Klemens I był czwartym papieżem Kościoła i jako taki jest wymieniony w Kanonie Rzymskim (I Modlitwie eucharystycznej). Według Tertuliana, teologa wczesnego Kościoła, Klemens nie tylko znał świętego Piotra, lecz także otrzymał od niego święcenia — kapłańskie albo biskupie.
Niewiele wiadomo o wczesnych latach życia świętego papieża Klemensa. Jego pontyfikat jednak wielce ubogacił Kościół przez jego męczeństwo oraz pozostawiony przez niego list, skierowany do rodzącego się Kościoła w Koryncie. Jest on jednym z trzech wczesnych Ojców Kościoła noszących tytuł „Ojca Apostolskiego”, obok świętego Ignacego Antiocheńskiego i świętego Polikarpa ze Smyrny. Ojcowie Apostolscy to ci, którzy osobiście znali Apostołów i otrzymali od nich Ewangelię, stając się ich pierwszymi spadkobiercami i następcami.
Obszerny i serdeczny list świętego papieża Klemensa do Kościoła w Koryncie dotyczył wewnętrznego konfliktu i podziałów we wspólnocie. Koryntianie zwrócili się do papieża Klemensa z prośbą o wskazówki, lecz jego odpowiedź się opóźniła, prawdopodobnie z powodu prześladowania Kościoła przez cesarza Domicjana. Po śmierci cesarza Domicjana w 96 roku i wraz z przerwą w prześladowaniach papież Klemens mógł zająć się problemami Kościoła w Koryncie.
List papieża Klemensa do Koryntian jest jednym z wczesnych świadectw tego, że młody Kościół uznawał autorytet Stolicy Rzymskiej, którą jako pierwszy zajmował Piotr. Jego list ma charakter zarówno doktrynalny, jak i duszpasterski. We wczesnym Kościele często go czytano i otaczano szacunkiem obok kanonicznych Ewangelii i listów Nowego Testamentu, choć sam nie wchodzi w skład Nowego Testamentu. Oprócz odniesienia się do podziałów papież Klemens przedstawia hierarchiczną strukturę Kościoła, wskazując, że Ojciec posłał Syna, Syn posłał Apostołów, a Apostołowie posłali swoich następców i tak dalej. Ta sakramentalna struktura pochodzi od Ojca w niebie i jest przekazywana w uporządkowany sposób przez święcenia.
Na początku 98 roku cesarzem został Trajan, który na ogół traktował chrześcijan łagodnie, choć skazywał na śmierć lub wygnanie tych, którzy odmawiali wyrzeczenia się wiary i oddania czci rzymskim bogom. Według legendy z IV wieku papież Klemens został aresztowany przez cesarza Trajana i zesłany na Chersonez Taurydzki (dzisiejszy Krym), gdzie zmuszano go do pracy w kamieniołomie. Niektórzy z jego współwięźniów, wśród których byli także chrześcijanie, cierpieli głód i byli odwodnieni. Papież Klemens ujrzał baranka, który się pojawił, i uznając to za znak z nieba, uderzył siekierą w ziemię, z której wytrysnęło źródło wody. Doprowadziło to do nawrócenia wielu więźniów. Gdy wieść o tym dotarła do cesarza, ten wpadł w gniew i rozkazał stracić papieża Klemensa. Do szyi Klemensa przywiązano kotwicę i wrzucono go do Morza Czarnego. Legenda opowiada dalej, że w połowie lub w drugiej połowie IX wieku bracia, święci Cyryl i Metody, w cudowny sposób odnaleźli jego ciało i przewieźli je do Rzymu, gdzie spoczywa w kościele św. Klemensa.
Święty papieżu Klemensie, powierzono ci troskę o Kościół u samych początków jego istnienia. Przewodziłeś mu przez swoją pasterską troskę, pisma i świadectwo życia. Proszę, módl się o odwagę dla mnie, by oddać życie za Chrystusa. Módl się, abym z miłości do innych, naśladując ciebie, dzielił się Ewangelią z tymi, którzy zostali powierzeni mojej trosce. Święty Klemensie I, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.

