मराठी

संत व्हिन्सेंट द पॉल

संत व्हिन्सेंट द पॉल, कलाकृती: लॉरेन्स ओ. पी., CC BY-NC-ND 2.0.
संत व्हिन्सेंट द पॉल, कलाकृती: लॉरेन्स ओ. पी., CC BY-NC-ND 2.0.

27 सप्टेंबर: संत व्हिन्सेंट द पॉल, याजक—स्मृतिदिन

सु. 1581–1660
सेवाभावी संस्था व सेवाकार्यकर्ते, घोडे, रुग्णालये व त्यांतील कर्मचारी, कुष्ठरोगी, हरवलेल्या वस्तू, कैदी, आध्यात्मिक साहाय्य आणि स्वयंसेवक यांचे आश्रयदाते संत
16 जून 1737 रोजी पोप क्लेमेंट बारावे यांनी त्यांना संत म्हणून घोषित केले.
उपासनेचा रंग: पांढरा
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त

पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – ऑडिबल

उद्धरण:
बंधूंनो, देवाच्या प्रतापाबद्दल आणि पावित्र्याबद्दल आपल्या मनात गाढ, अतिशय गाढ आदर उत्पन्न व्हावा म्हणून प्रयत्न करूया. त्याच्या सर्वोच्च श्रेष्ठत्वाच्या अथांगतेची किंचितशी तरी झलक पाहण्याचे सामर्थ्य आपल्या मनाच्या डोळ्यांना असते, तर हे येशू! किती उदात्त भावनांनी आपली अंतःकरणे भरून गेली असती! संत पौलांप्रमाणे आपणही सहज म्हणू शकलो असतो की त्याच्याशी तुलना करता येईल असे काही डोळ्यांनी कधी पाहिले नाही, कानांनी कधी ऐकले नाही आणि मनालाही त्याची कल्पना करता आली नाही. देव हा सर्व परिपूर्णतेचा अथांग सागर आहे. तो सनातन, परमपवित्र, परमशुद्ध, सर्वथा परिपूर्ण आणि अनंत गौरवाने युक्त आहे. तो सर्व चांगुलपणा स्वतःमध्ये सामावून घेणारा अनंत चांगुलपणा आहे आणि त्याचे स्वरूप आपल्या आकलनापलीकडे आहे. देव सर्व प्रकारच्या ज्ञानाच्या आणि निर्मिलेल्या प्रत्येक बुद्धीच्या आकलनाच्या अनंत पलीकडे आहे, ही जाणीव आपल्याला त्याचा अपार आदर करण्यास, त्याच्या उपस्थितीत आपले स्वतःचे काहीच महत्त्व नाही हे मान्य करण्यास आणि त्याच्या सर्वोच्च प्रतापाविषयी गाढ श्रद्धाभावाने व नम्र शरणभावाने बोलण्यास पुरेशी ठरली पाहिजे. त्याच्याविषयीचा आपला आदर जितका वाढेल तितकेच त्याच्यावरील आपले प्रेमही वाढेल. त्या प्रेमातून त्याचे उपकार मान्य करण्याची आणि त्याची खरी आराधना करणारे लोक त्याच्याकडे आणण्याची अतृप्त इच्छा आपल्यात निर्माण होईल. ~संत व्हिन्सेंट द पॉल, आपल्या बंधूंना दिलेले प्रवचन

चिंतन: फ्रान्सच्या राज्यातील पुई या गावात एका शेतकरी दांपत्याच्या सहा मुलांपैकी तिसरे अपत्य म्हणून व्हिन्सेंट द पॉल यांचा जन्म झाला. हे गाव स्पेनच्या राज्याच्या सीमेपासून सुमारे 100 मैल उत्तरेला होते. लहानपणी ते शेतात काम करत आणि गुरेढोरे सांभाळत. त्याचबरोबर त्यांची विलक्षण बुद्धिमत्ताही दिसून येत होती. लहानपणी ते बरेच भक्तिमान होते, तरीही त्यांना आपल्या गरिबीची लाज वाटत असे आणि समाजात वरचे स्थान मिळवण्याची ओढ होती. तरुणपणी आपल्याला स्वतःच्या वडिलांचीही लाज वाटत असे, हे त्यांनी पुढे खेदाने कबूल केले: “त्यांचे कपडे नीटनेटके नसत आणि ते थोडे लंगडत चालत. त्यामुळे त्यांच्याबरोबर चालण्याची आणि ते माझे वडील आहेत असे सांगण्याची मला लाज वाटत असे.” पण व्हिन्सेंट यांच्या वडिलांना आपल्या मुलाची लाज वाटत नव्हती. उलट, त्याच्यात मोठी क्षमता आहे हे त्यांनी ओळखले होते. व्हिन्सेंट नुकतेच किशोरवयात आले होते, तेव्हा त्यांना शाळेत पाठवता यावे म्हणून त्यांच्या वडिलांनी एक बैल विकला.

व्हिन्सेंट यांना पश्चिमेकडे सुमारे 100 मैलांवर असलेल्या डॅक्स या नगरातील गुरुविद्यालयात पाठवण्यात आले. तेथे ते फ्रान्सिस्कन धर्मबंधूंसोबत राहिले. काही वर्षांनी त्यांना धर्मशास्त्राचा अभ्यास करण्यासाठी तुलूझ विद्यापीठात पाठवण्यात आले. वयाच्या एकोणिसाव्या किंवा विसाव्या वर्षी त्यांना याजकपदाची दीक्षा देण्यात आली. (टीप: काही इतिहासकारांच्या मते त्यांचा जन्म 1681 ऐवजी 1676 मध्ये झाला. त्यामुळे याजकपदाची दीक्षा मिळाली तेव्हा ते चोवीस किंवा पंचवीस वर्षांचे असण्याची शक्यता आहे.) इतक्या कमी वयात याजकपदाची दीक्षा घेण्यासाठी त्यांना वयोमर्यादेतून विशेष सूट घ्यावी लागली असावी. त्यामुळे धर्मशास्त्र आणि चर्चचा विधिनियम यांचा पुढील अभ्यास पूर्ण करण्यासाठी ते तुलूझमध्येच राहिले. विद्यापीठात शिकत असताना त्यांनी खाजगी शिकवण्या घेऊन आपल्या शिक्षणाचा खर्च भागवला.

1604 मध्ये फादर व्हिन्सेंट यांना एका श्रीमंत स्त्रीकडून वारशाने मालमत्ता मिळाली. ती विकण्यासाठी ते मार्सेयला गेले. तुलूझच्या पूर्वेला असलेले मार्सेय पायी जाण्याच्या मार्गाने सुमारे 200 मैलांवर होते, पण जहाजाने तिथे खूप लवकर पोहोचता येत असे. मालमत्ता विकल्यानंतर एका माणसाने त्यांना आपल्याबरोबर जहाजाने नारबोन बंदरात येण्याचे आमंत्रण दिले. त्या समुद्रात उत्तर आफ्रिकेतील अनेक मुस्लिम चाचे लोकांना पकडून गुलाम बनवण्यासाठी गस्त घालत असत. त्यामुळे जहाजाने प्रवास करणे धोक्याचे मानले जाई. पण वारा अनुकूल असल्याने प्रवास लवकर होईल, असे वाटून फादर व्हिन्सेंट यांनी जहाजाने नारबोनला जाण्याचे ठरवले. मात्र चाच्यांनी त्यांचे जहाज अडवून त्यावर हल्ला केला. त्यांनी जहाजावरील काही जणांना ठार मारले आणि बाकीच्यांना जखमी केले. फादर व्हिन्सेंट यांच्या खांद्याला बाण लागला. पकडलेल्या लोकांना उत्तर आफ्रिकेतील, आजच्या ट्युनिशिया देशात असलेल्या ट्युनिस बंदरात नेण्यात आले. तिथे त्यांचा अपमान करण्यात आला, त्यांना जनावरांसारखी वागणूक देण्यात आली आणि त्यांना विकण्यात आले. फादर व्हिन्सेंट यांच्या वृत्तांतानुसार, पुढच्या दोन वर्षांत त्यांची अनेकदा खरेदी-विक्री झाली. अखेर त्यांना अशा एका मालकाला विकण्यात आले, जो पूर्वी फ्रान्सिस्कन याजक होता; स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी त्याने कॅथलिक श्रद्धेचा त्याग करून इस्लाम स्वीकारला होता. फादर व्हिन्सेंट यांनी त्याचे मन जिंकले आणि त्याला पुन्हा कॅथलिक श्रद्धेकडे परतण्यास मदत केली. त्यानंतर दोघेही तेथून पळून गेले.

कैदेतल्या अनुभवाचा फादर व्हिन्सेंट यांच्यावर खोल परिणाम झाला. गरीब शेतकरी म्हणून वाट्याला आलेल्या दारिद्र्यातून सुटून अधिक सुखाचे जीवन जगावे, ही याजक होण्यामागची त्यांची एक प्रेरणा होती. पण गुलामगिरीच्या अनुभवाने त्यांना बदलून टाकले. त्यांची श्रद्धा अधिक दृढ झाली आणि गरीब व दुःखी लोकांविषयीची त्यांची कळकळ वाढली. पुढे ते जे संत झाले, त्यांना घडवण्यात गुरुविद्यालयापेक्षाही कदाचित त्या कैदेतल्या अनुभवाचा अधिक वाटा होता.

दोन वर्षांच्या कैदेनंतर 1607 मध्ये फ्रान्सला परतल्यावर फादर व्हिन्सेंट यांची भेट मॉन्सिन्योर द बेरूल यांच्याशी झाली. पुढे ते कार्डिनल झाले. फादर व्हिन्सेंट त्यांच्यासोबत रोमला गेले आणि तिथे त्यांनी आपला अभ्यास पुढे चालू ठेवला. मॉन्सिन्योर द बेरूल हे एक प्रभावशाली लेखक होते. पुढे ‘फ्रेंच आध्यात्मिक परंपरा’ म्हणून ओळखल्या गेलेल्या चळवळीचे संस्थापक मानले जाण्याचे श्रेय अनेकदा त्यांना दिले जाते. ख्रिस्ताशी घनिष्ठ वैयक्तिक नाते जोपासणे, प्रेषितकार्य करणे, धन्य कुमारी मरियेची मनोभावे भक्ती करणे, देवाच्या इच्छेला स्वतःला पूर्णपणे सोपवणे आणि पवित्र आत्म्याच्या कार्यावर विसंबून राहणे यांवर या चळवळीचा भर होता. पुढे संत म्हणून ओळखल्या गेलेल्या अनेकांवर या चळवळीचा प्रभाव पडला. त्यांत फादर व्हिन्सेंट यांचाही समावेश होता.

1609 मध्ये व्हाल्वाची राणी मार्गारीत हिच्या दानवाटपाची व्यवस्था लावण्यास मदत करण्यासाठी त्यांना पुन्हा फ्रान्सला पाठवण्यात आले. फादर व्हिन्सेंट यांनी थोडाच काळ राणीच्या सेवेत काम केले, पण तो काळ फलदायी ठरला. श्रीमंत लोक गरिबांसाठी किती चांगले काम करू शकतात, याची त्यांना त्या काळात जाणीव झाली. फ्रान्समध्ये ते एका धर्मग्रामाचे प्रमुख याजकही झाले आणि श्रीमंत व उदार गोंदी कुटुंबाच्या सेवेत रुजू झाले. 1617 मध्ये ते त्या कुटुंबाचे खासगी धर्मसेवक याजक आणि त्यांच्या मुलांचे शिक्षक झाले. त्यांच्या सेवेत असताना गोंदी कुटुंबाच्या जमिनींवर राहणाऱ्या ग्रामीण लोकांसाठी त्यांनी श्रद्धाप्रबोधनाचे कार्यक्रम घेतले. फ्रान्सच्या वल्ह्यांच्या जहाजांवर वल्ही मारण्याचे काम करणाऱ्या कैद्यांवर देखरेख करण्याची जबाबदारीही गोंदी कुटुंबाकडे होती. या संबंधामुळे फादर व्हिन्सेंट यांना त्या कैद्यांसाठी आध्यात्मिक सेवा सुरू करता आली. अशा आधाराची त्यांच्यापैकी अनेकांना नितांत गरज होती. फादर व्हिन्सेंट यांनी ‘ख्रिस्ती प्रेमसेवेची मंडळे’ही स्थापन केली. या मंडळांत विविध सामाजिक स्तरांतील सामान्य ख्रिस्ती स्त्रिया एकत्र येऊन गरीब व आजारी लोकांची शारीरिक आणि आध्यात्मिक काळजी घेत असत.

लोकांच्या वाढत्या गरजा लक्षात घेऊन फादर व्हिन्सेंट यांनी 1625 मध्ये ‘मिशन कार्यासाठी याजकसंघ’ स्थापन केला. पुढे या संघाचे सदस्य ‘व्हिन्सेन्शियन’ किंवा ‘लाझरिस्ट’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले. त्याच्या आदल्या वर्षी गोंदी कुटुंबाच्या जमिनींवरील धर्मकार्यांत इतर पाच याजक फादर व्हिन्सेंट यांना मदत करू लागले, तेव्हाच या संघाची सुरुवात झाली होती. ग्रामीण भागातील गरिबांची सेवा करणे हे या संघाचे उद्दिष्ट होते. पुरेसे प्रशिक्षण न मिळालेल्या आणि आपल्या कर्तव्याकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या धर्मगुरूंमुळे हे लोक आध्यात्मिक सेवेपासून वंचित राहिले होते आणि त्यांना कॅथलिक श्रद्धेची प्राथमिक माहितीही नव्हती. या नव्या संघाने शेतकरी लोकांना श्रद्धाशिक्षण देण्याचे, त्यांच्यासाठी संस्कारविधी साजरे करण्याचे आणि त्यांना आध्यात्मिक मार्गदर्शन देण्याचे कार्य हाती घेतले. आजारी आणि गरीब लोकांच्या शारीरिक गरजा भागवण्यासाठीही त्यांनी काम केले.

धर्मगुरूंची घडण आणि प्रशिक्षण सुधारणे हा अधिक चांगला दीर्घकालीन उपाय आहे, हे फादर व्हिन्सेंट आणि त्यांच्या सहकारी याजकांच्या लवकरच लक्षात आले. त्यामुळे त्रेंत धर्मपरिषदेच्या अलीकडील आदेशांनुसार, मिशन कार्यासाठी स्थापन झालेल्या या याजकसंघाने गुरुविद्यालये चालवण्यास आणि धर्मगुरूंच्या निरंतर घडणीसाठी प्रशिक्षण देण्यास सुरुवात केली. फादर व्हिन्सेंट यांच्या निधनाच्या वेळी हा संघ अकरा गुरुविद्यालये चालवत होता. सुमारे एका शतकानंतर फ्रान्समधील जवळपास एकतृतीयांश गुरुविद्यालयांचा कारभार व्हिन्सेन्शियन संघाकडे होता.

त्याच 1625 साली फादर व्हिन्सेंट हे लुईझ द मारियाक या विधवेचे आध्यात्मिक मार्गदर्शक झाले. पुढे लुईझ यांना संतपद देण्यात आले. 1629 साली फादर व्हिन्सेंट यांनी लुईझ यांना सेवाप्रेम मंडळांसोबत काम करण्याचे आमंत्रण दिले. हे सहकार्य फलदायी ठरले. कालांतराने फादर व्हिन्सेंट आणि लुईझ यांच्या लक्षात आले की मंडळातील अनेक संपन्न स्त्रियांना स्वतः गरिबांची सेवा करणे कठीण जात होते. ही सेवा सांभाळण्यासाठी एका धार्मिक संघाची गरज आहे, असे त्यांना जाणवले. त्यामुळे मंडळातील स्त्रियांना निधी उभारण्यासारख्या इतर मार्गांनी मदत करता येणार होती. 1633 साली त्या दोघांनी मिळून ‘सेवाप्रेमाच्या भगिनी’ या संघाची स्थापना केली. या भगिनींनी अन्नछत्रे, रुग्णालये, शाळा व अनाथालये चालवणे, रोजगारासाठी प्रशिक्षण देणे आणि तुरुंगातील कैद्यांपर्यंत मदत पोहोचवणे अशा विविध मार्गांनी गरिबांच्या सेवेसाठी स्वतःला वाहून घेतले.

पुढील सत्तावीस वर्षे देवाच्या प्रेरणेने सुरू झालेल्या सेवाकार्यांचा विस्तार फादर व्हिन्सेंट करत राहिले. त्यांच्या निधनाच्या वेळी सेवाप्रेमाच्या भगिनींचा संघ, सेवाप्रेम मंडळे आणि मिशन संघ या तिन्ही संस्था जोमाने कार्यरत होत्या.

संत व्हिन्सेंट द पॉल यांना इतरांच्या दुःखाची विलक्षण जाणीव होती. ते केवळ सहानुभूती बाळगून थांबले नाहीत, तर त्या सहानुभूतीतून त्यांनी कृती केली. त्यांच्याकडे संघटन करण्याचे असामान्य कौशल्य होते. त्यांच्या पावलांवर चालण्याची प्रेरणा समाजाच्या प्रत्येक स्तरातील अनेकांना मिळाली. याजकपदासाठी प्रशिक्षण घेणारे विद्यार्थी, याजक, स्त्री-पुरुष, श्रीमंत, गरीब, सत्ताधारी, आजारी आणि त्यांच्या संपर्कात आलेले इतर सर्व जण यांना त्यांनी प्रेरणा दिली. दीडशे वर्षांहून थोडा अधिक काळ लोटल्यानंतरही संत व्हिन्सेंट यांच्या सेवाकार्यातून प्रेरणा मिळत राहिली. त्याच प्रेरणेतून फ्रेदेरिक ओझानाम यांनी आज ‘संत व्हिन्सेंट द पॉल सोसायटी’ म्हणून ओळखली जाणारी संस्था स्थापन केली. सामान्य कॅथलिक विश्वासूंची ही आंतरराष्ट्रीय संस्था स्थानिक पातळीवर गरिबांना थेट मदत देते आणि मायेने त्यांची काळजी घेते. व्हिन्सेंशियन आणि सेवाप्रेमाच्या भगिनींप्रमाणेच ही संस्थाही अनेकांना प्रेरणा देते.

या महान संताचा सन्मान करताना, आपल्या मनातील सहानुभूती कृतीत कशी उतरवता येईल, याचा विचार करा. आजारी, गरीब आणि दुःख भोगणाऱ्या लोकांची विविध मार्गांनी काळजी घेण्याचे आवाहन आपल्या सर्वांना आहे. देव ज्या लोकांना आपल्या जीवनात आणतो, त्यांच्यापर्यंत सुवार्ता पोहोचवण्यास हातभार लावणे ही आपल्या सर्वांची जबाबदारी आहे. संत व्हिन्सेंट द पॉल यांच्याकडून इतर अनेकांप्रमाणे तुम्हीही प्रेरणा घ्या आणि त्या प्रेरणेला कृतीत उतरवण्यास संकोच करू नका.

प्रार्थना: हे संत व्हिन्सेंट द पॉल, गरीब, आजारी आणि इतर अनेक गरजूंची सेवा करण्यासाठी देवाने तुम्हाला पाचारण केले. याजकवर्ग, धर्मभगिनी आणि सामान्य विश्वासू यांना देवाच्या प्रेमाची साधने बनण्यासाठी घडवून तुम्ही अनेकांना या सेवेत सहभागी केले. मी करुणामय जीवनासाठी स्वतःला अधिक पूर्णपणे वाहून घ्यावे आणि सुवार्तेची घोषणा हे माझ्या जीवनाचे मुख्य ध्येय मानावे, म्हणून माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे संत व्हिन्सेंट द पॉल, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:

उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४


अधिक वाचन:

कॅथलिक संत & सण

कॅथलिक विश्वकोश

कॅथलिक संतांची माहिती

बटलर यांची संतचरित्रे

कॅथलिक संस्कृती

कॅथलिक विचारांची देवाणघेवाण

कॅथलिक वृत्तसंस्था

संतांचे दिनदर्शक

विकिपीडिया

संत व्हिन्सेंट द पॉल सोसायटीविषयीही वाचा:
www.svdpusa.org

संतांची वर्णानुक्रमे संपूर्ण यादी>>>


(संक्षिप्त आवृत्ती)

27 सप्टेंबर: संत व्हिन्सेंट द पॉल, याजक—स्मृतिदिन

सु. 1581–1660
सेवाभावी संस्था व त्यांचे कार्यकर्ते, घोडे, रुग्णालये व त्यांतील कर्मचारी, कुष्ठरोगी, हरवलेल्या वस्तू, कैदी, आध्यात्मिक साहाय्य आणि स्वयंसेवक यांचे आश्रयदाते संत
पोप क्लेमेंट बारावे यांनी 16 जून 1737 रोजी त्यांना संतपद दिले 

व्हिन्सेंट द पॉल यांचा जन्म फ्रान्समधील पुई या गावात एका शेतकरी कुटुंबात झाला. ते अतिशय बुद्धिमान होते. शेतात काम करत आणि जनावरे सांभाळत ते लहानाचे मोठे झाले. लहानपणापासून ते श्रद्धाळू होते; पण त्यांना आपल्या गरिबीची लाज वाटत असे आणि समाजात वरचे स्थान मिळवण्याची त्यांना ओढ होती. पुढे दाक्स येथील फ्रान्सिस्कन याजक प्रशिक्षणगृहात व्हिन्सेंट यांच्या शिक्षणाचा खर्च भागवण्यासाठी त्यांच्या वडिलांनी एक बैल विकला. काही वर्षांनी त्यांनी तुलूझ विद्यापीठात धर्मशास्त्राचा अभ्यास केला आणि त्यांना याजकपदाची दीक्षा मिळाली. तेथेच त्यांनी धर्मशास्त्र आणि चर्चच्या विधिनियमांचा अभ्यास पूर्ण केला. शिकवण्या घेऊन ते आपल्या शिक्षणाचा खर्च भागवत असत.

1604 साली एका श्रीमंत स्त्रीकडून वारशाने मिळालेली मालमत्ता विकण्यासाठी फादर व्हिन्सेंट मार्सेईला गेले. परत येताना मुस्लिम समुद्री चाच्यांनी त्यांची नौका अडवली. त्यांनी नौकेवरील काही जणांना ठार मारले आणि उरलेल्या सर्वांना जखमी केले. फादर व्हिन्सेंट यांच्या खांद्यालाही बाण लागला. वाचलेल्यांना आजच्या ट्युनिशियातील ट्युनिस बंदरात नेऊन गुलाम म्हणून विकण्यात आले. दोन वर्षांच्या काळात फादर व्हिन्सेंट यांची अनेकदा खरेदी-विक्री झाली. त्यांचा शेवटचा मालक एक फ्रान्सिस्कन याजक होता. स्वतःची सुटका करून घेण्यासाठी त्याने आपल्या श्रद्धेचा त्याग केला होता. फादर व्हिन्सेंट यांनी त्याला पुन्हा आपल्या श्रद्धेकडे वळण्यास मदत केली आणि त्यानंतर दोघे मिळून तेथून निसटले.

गुलामगिरीच्या अनुभवाने फादर व्हिन्सेंट यांचे जीवन बदलले. त्यांची श्रद्धा अधिक गहिरी झाली आणि गरीब व दुःखी लोकांविषयीची त्यांची कळकळही वाढली. 1607 साली फादर व्हिन्सेंट यांची भेट मोन्सिन्योर द बेर्यूल यांच्याशी झाली. पुढे ते कार्डिनल बेर्यूल झाले. आपले शिक्षण पुढे चालू ठेवण्यासाठी फादर व्हिन्सेंट त्यांच्याबरोबर रोमला गेले. मोन्सिन्योर द बेर्यूल यांनी फ्रेंच आध्यात्मिक परंपरेचा पाया घालण्यास हातभार लावला. या परंपरेत ख्रिस्ताशी घनिष्ठ वैयक्तिक नाते, प्रेषितीय कार्य, धन्य कुमारी मरियेची भक्ती, देवाच्या इच्छेला पूर्ण शरण जाणे आणि पवित्र आत्म्यावर विसंबून राहणे यांना प्रोत्साहन दिले जात असे. 

1609 साली फादर व्हिन्सेंट फ्रान्सला परतले. व्हाल्वाची राणी मार्गारीत हिच्या वतीने गरजूंना दिल्या जाणाऱ्या दानाची व्यवस्था करण्याची जबाबदारी त्यांच्यावर होती. या कामातून श्रीमंत लोक गरिबांना कशी मदत करू शकतात, हे त्यांना उमगले. याजक म्हणून ते संपन्न गोंदी कुटुंबाच्या सेवेत रुजू झाले आणि त्या कुटुंबाच्या जमिनींवरील गावांमध्ये त्यांनी सुवार्ता प्रचाराचे कार्यक्रम घेतले. फ्रेंच जहाजांवर वल्ही मारणाऱ्या कैद्यांचीही त्यांनी सेवा केली. त्यांनी सेवाप्रेम मंडळे स्थापन केली. या मंडळांतील सामान्य कॅथलिक स्त्रिया गरीब व आजारी लोकांच्या शारीरिक आणि आध्यात्मिक गरजांची काळजी घेत असत.

1625 मध्ये फादर व्हिन्सेंट यांनी मिशनरी धर्मसंघाची स्थापना केली. पुढे या संघाचे सदस्य ‘व्हिन्सेंशियन’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले. या नव्या धर्मसंघाने ग्रामीण भागातील गरीबांना ख्रिस्ती श्रद्धेचे शिक्षण दिले, पवित्र संस्कार साजरे केले आणि आध्यात्मिक मार्गदर्शन दिले. त्याचबरोबर आजारी व गरीब लोकांच्या शारीरिक गरजाही भागवल्या. धर्मगुरूंची जडणघडण अधिक चांगल्या प्रकारे होण्याची गरज आहे, हे फादर व्हिन्सेंट आणि त्यांच्या सहकारी धर्मगुरूंच्या लवकरच लक्षात आले. मिशनरी धर्मसंघाने धर्मगुरूंच्या प्रशिक्षणसंस्थांचे व्यवस्थापन हाती घेतले आणि धर्मगुरूंच्या सातत्यपूर्ण जडणघडणीची सोय केली. व्हिन्सेंट यांच्या निधनानंतर एका शतकाने फ्रान्समधील सुमारे एकतृतीयांश धर्मगुरू प्रशिक्षणसंस्थांचे व्यवस्थापन व्हिन्सेंशियनांकडे होते.

1625 मध्येच फादर व्हिन्सेंट हे लुईझ द मारीयाक यांच्या आध्यात्मिक मार्गदर्शकपदी आले. चार वर्षांनी त्यांनी लुईझ यांना ‘ख्रिस्ती सेवाभावी मंडळां’सोबत काम करण्याचे आमंत्रण दिले. श्रीमंत स्त्रिया निधी उभारण्यास मदत करू शकतील आणि एका नव्या धर्मसंघामार्फत गरीबांची सेवा करता येईल, हे फादर व्हिन्सेंट आणि लुईझ यांना विचारांती उमगले. 1633 मध्ये दोघांनी मिळून ‘प्रेमसेवेच्या कन्या’ या धर्मभगिनींच्या संघाची स्थापना केली. या संघाने अन्नछत्रे, रुग्णालये, शाळा व अनाथालये यांमधून, तसेच रोजगारासाठी प्रशिक्षण देऊन आणि तुरुंगातील कैद्यांपर्यंत मदत पोहोचवून गरीबांची सेवा करण्यास स्वतःला वाहून घेतले. फादर व्हिन्सेंट यांनी ‘प्रेमसेवेच्या कन्या’, ‘ख्रिस्ती सेवाभावी मंडळे’ आणि मिशनरी धर्मसंघ यांच्या कार्याचा विस्तार करण्यासाठी सत्तावीस वर्षे घालवली. त्यांच्या निधनाच्या वेळी या तिन्ही संस्थांचे कार्य भरभराटीला आले होते.

हे संत व्हिन्सेंट द पॉल, गरीब, आजारी आणि इतर गरजू लोकांची सेवा करण्यासाठी देवाने तुम्हाला पाचारण केले. धर्मगुरू, धर्मभगिनी आणि सामान्य श्रद्धावंत यांची जडणघडण करून तुम्ही त्यांना देवाच्या प्रेमाची साधने बनवले आणि या सेवेत सहभागी केले. माझे जीवन करुणेने जगण्यासाठी आणि शुभवर्तमानाचा संदेश जाहीर करण्यासाठी मी स्वतःला वाहून घ्यावे, म्हणून कृपया प्रार्थना करा. हे संत व्हिन्सेंट द पॉल, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पूर्ण आवृत्तीकडे परत जा