पिएत्रो लोरेन्झेत्ती, विकिमीडिया कॉमन्सच्या सौजन्याने
प्रभूच्या दुःखस्मरणाचा झावळ्यांचा रविवार—महासण
प्रायश्चित्तकाळातील सहावा रविवार
उपासनाविधीचा रंग: लाल
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त
पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – गूगल – ऑडिबल
वचन:
दाविदाच्या पुत्राला होसान्ना! प्रभूच्या नावाने येणारा तो धन्य! सर्वोच्च स्वर्गात होसान्ना! ~मत्तय 21:9
चिंतन: आजचा दिवस विरोधाभासाचा दिवस वाटू शकतो. मिस्साची सुरुवात येशूच्या येरुशलेममधील विजयी प्रवेशाचे वर्णन करणाऱ्या वाचनाने होते. या वाचनात लोकसमुदायाने त्याचे आनंदाने केलेले स्वागतही आपण ऐकतो. लोकांनी त्याच्यापुढे झावळ्या पसरल्या आणि जयघोष केला, “दाविदाच्या पुत्राला होसान्ना! प्रभूच्या नावाने येणारा तो धन्य! सर्वोच्च स्वर्गात होसान्ना!” आज या प्रेरणादायी प्रसंगाचे स्मरण करण्यासाठी श्रद्धावंत हातात झावळ्या घेऊन मिरवणुकीने आपापल्या चर्चमध्ये प्रवेश करतात. पण ख्रिस्ताच्या दुःखसहनाचे संपूर्ण वर्णन वाचले जाते आणि त्याचा शेवट येशूच्या क्रुसावरील मृत्यूने होतो, तेव्हा हा विरोधाभास जाणवतो.
पण हा खरोखरच विरोधाभास आहे का? सप्ताहाच्या सुरुवातीला येशूने येरुशलेममध्ये केलेला गौरवशाली प्रवेश आणि त्याला क्रुसावर खिळले जाणे या घटना एकमेकांच्या विरोधात आहेत का? मुळीच नाही. श्रद्धेच्या डोळ्यांनी या रहस्याचा गाभा पाहू न शकणाऱ्या व्यक्तीला, लौकिक दृष्टीने पाहता, या सप्ताहाचा शेवट शोकांतिकेत झालेला दिसतो. पण सनातन पित्याच्या दृष्टीने, येरुशलेममध्ये प्रवेश करणाऱ्या येशूचे झालेले स्वागत हे जगाच्या तारणाऱ्याचे स्वागत होते. त्याचा क्रूस त्या तारणकार्याचा परमोच्च बिंदू ठरणार होता. म्हणून त्या पवित्र नगरीतील त्याचा प्रवेश मोठ्या आनंदाने साजरा करणे योग्यच होते, जरी क्रूस हेच आपल्या नव्या राजाचे सिंहासन होणार आहे, हे लोकांना अजून समजले नव्हते.
चौथ्या शतकातच येरुशलेमला गेलेल्या एका यात्रेकरूने आपल्या दैनंदिनीत श्रद्धावंत येशूच्या विजयी प्रवेशाचा प्रसंग कसा पुन्हा साकारत असत, याची नोंद केली आहे:
आणि अकरावा प्रहर जवळ येताच शुभवर्तमानातील तो उतारा वाचला जातो, ज्यात मुले फांद्या आणि झावळ्या घेऊन प्रभूला भेटायला आली आणि म्हणाली: प्रभूच्या नावाने येणारा तो धन्य. तेव्हा बिशप लगेच उठतात आणि त्यांच्याबरोबर सर्व लोकही उठतात. मग सर्वजण जैतून डोंगराच्या शिखरावरून पायी निघतात. लोक बिशपांच्या पुढे चालत स्तोत्रे व प्रतिगीते गातात आणि एकमेकांना प्रतिसाद देतात: प्रभूच्या नावाने येणारा तो धन्य. आसपासच्या परिसरातील सर्व मुले या मिरवणुकीत असतात; ज्यांना अजून चालता येत नाही, अशा लहान मुलांनाही त्यांचे आईवडील खांद्यावर घेऊन येतात. प्रत्येकाच्या हातात फांदी असते—काहींच्या हातात झावळ्या, तर काहींच्या हातात जैतूनाच्या फांद्या. अशा रीतीने, पूर्वी प्रभूबरोबर जसे लोक चालले होते, तसेच ते बिशपांबरोबर चालतात (एथेरियाची तीर्थयात्रा).
जैतून डोंगरापासून नगराच्या वेशीपर्यंत पायी चालत येरुशलेममध्ये प्रभूच्या दुःखस्मरणाचा रविवार साजरा करण्याची संधी फार थोड्या ख्रिस्ती बांधवांना मिळते. तरीही आध्यात्मिक रीतीने, ध्यानात आणि आपल्या अंतःकरणात ही वाट चालण्याचे आमंत्रण आपणा सर्वांना आहे. आपला सहभाग म्हणजे केवळ एका ऐतिहासिक घटनेचे स्मरण नव्हे; आपण त्या घटनेत खरोखर सहभागी होतो. आज आपण अंतःकरणाने येरुशलेमच्या वेशीबाहेरून आपली वाटचाल सुरू केली पाहिजे आणि धैर्याने व आनंदाने आपल्या प्रभूबरोबर त्या पवित्र नगरीत प्रवेश केला पाहिजे. त्या पहिल्या पवित्र सप्ताहात लोकांना आनंद झाला, कारण येशू या जगातील राजा होईल आणि रोमनांच्या जुलमातून आपली सुटका करील, असा त्यांचा विश्वास होता. आज ज्या नगरीत आपल्या प्रभूला क्रुसावर खिळण्यात आले, त्या नगरीकडे आपण आध्यात्मिक रीतीने त्याच्याबरोबर जात असताना आनंदाने जयघोष करण्याचे भाग्य आपल्याला लाभले आहे. कारण येशूचे राजेपण हे एखाद्या लौकिक विजयापेक्षा कितीतरी अधिक आहे, हे आपल्याला ठाऊक आहे. त्याचा विजय शाश्वत आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या शाश्वत जीवनात सहभागी होण्याचे आमंत्रण देतो. त्याचा विजय आत्मबलिदानाचा आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या बलिदानी प्रेमात सहभागी होण्याचे आमंत्रण देतो. त्याचा विजय गौरवशाली आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या पुनरुत्थानाच्या गौरवात सहभागी होण्याचे आमंत्रण देतो.
आज आपल्या प्रभूबरोबर येरुशलेमच्या त्या पवित्र नगरीत प्रवेश करा. त्याच्याबरोबर चालताना हे लक्षात ठेवा की या पृथ्वीवरील येरुशलेम आता आध्यात्मिक नगरीही आहे. दोन सहस्रकांपूर्वी तिथे घडलेल्या घटना काळाच्या पलीकडे जातात आणि सर्व काळ व्यापून राहतात. म्हणून पवित्र सप्ताहातील घटनांना त्या वेळी जितके महत्त्व होते, तितकेच आजही आहे. मिस्साद्वारे आपण तिथे उपस्थित असतो. आपण आपल्या प्रभूबरोबर चालतो, त्याने जे काही साध्य केले त्याचे साक्षीदार होतो, त्याचे शरीर आणि रक्त ग्रहण करतो आणि तिसऱ्या दिवशी त्याच्याबरोबर पुनरुत्थित होतो. त्याचे हेच शरीर आणि रक्त क्रुसावर अर्पण झाले आणि त्या अर्पणाचे स्मरण पवित्र युखरिस्तात जिवंत ठेवले जाते. आज या प्रवासासाठी स्वतःला समर्पित करा. आपल्या प्रभूबरोबर स्वर्गाच्या शाश्वत नगरीकडे जाणारी ही एक शाश्वत तीर्थयात्रा आहे.
प्रार्थना: हे परम तेजस्वी राजा, स्वर्गाची वाट दाखवत सतत आमच्याकडे येणारा तू धन्य आहेस. परमोच्च स्थानी होसान्ना! तू दिलेल्या तारणाच्या देणगीचे स्मरण करत या परमपवित्र सप्ताहाला मी सुरुवात करीत आहे. माझी प्रार्थना आहे की, या स्मरणातून मला तुझ्या जीवनात, मृत्यूत आणि पुनरुत्थानात खऱ्या अर्थाने सहभागी होता यावे आणि त्या सहभागाने माझे जीवन बदलावे. हे प्रिय प्रभू, आमचा उद्धार केल्याबद्दल तुझे आभार. तुझी कृपा पूर्णपणे स्वीकारण्यासाठी माझे हृदय उघड. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:
उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४
झावळ्यांचा रविवार आणि पवित्र सप्ताह यांसाठी शुभवर्तमानावरील चिंतन
कॅथलिक दैनिक चिंतनमाला
पवित्र सप्ताहासाठी आणखी साहित्य
(संक्षिप्त आवृत्ती)
प्रभूच्या दुःखसहनाचा झावळ्यांचा रविवार—महासण
उपवासकाळातील सहावा रविवार
झावळ्यांच्या रविवारच्या मिस्साची सुरुवात येशूच्या यरुशलेममधील विजयी प्रवेशाच्या वृत्तान्ताच्या वाचनाने होते. हे प्रथमदर्शनी विसंगत वाटते. आनंदाने भरलेल्या लोकसमुदायाने त्याच्यासमोर झावळ्या पसरल्या आणि जयघोष केला, “दाविदाच्या पुत्राला होसान्ना! प्रभूच्या नावाने येणारा तो धन्य आहे! परमोच्च स्थानी होसान्ना!” आज श्रद्धावंत हातात झावळ्या घेऊन मिरवणुकीने आपापल्या चर्चमध्ये प्रवेश करतात आणि त्या प्रेरणादायी प्रसंगाचे स्मरण करतात. मात्र, शुभवर्तमानात ख्रिस्ताच्या दुःखसहनाचा संपूर्ण वृत्तान्त सांगितला जातो. त्याची सांगता येशूच्या क्रूसावरील मृत्यूने होते.
पण यात खरोखरच विसंगती आहे का? सप्ताहाच्या सुरुवातीला येशूने यरुशलेममध्ये केलेला गौरवशाली प्रवेश आणि त्याला क्रूसावर खिळले जाणे या घटना परस्परविरोधी आहेत का? मुळीच नाही. जगाच्या दृष्टीने या सप्ताहाचा शेवट एका शोकांतिकेत होतो. पण सनातन पित्याच्या दृष्टीने, यरुशलेममध्ये प्रवेश करताना येशूचे झालेले स्वागत हे जगाच्या तारणाऱ्याचे स्वागत होते. त्याच्या क्रूसावर तारणकार्य पूर्णत्वास जाणार होते. त्या पवित्र नगरीतील येशूचा प्रवेश मोठ्या आनंदाने साजरा करणे योग्यच होते. मात्र, आपला नवा राजा ज्या सिंहासनावर आरूढ होणार होता, ते सिंहासन म्हणजे क्रूसच होता, हे लोकांना उमगले नव्हते.
आज जगभरातील श्रद्धावंतांना प्रभूच्या दुःखसहनाचा रविवार आध्यात्मिक रीतीने, चिंतनपूर्वक आणि अंतःकरणापासून साजरा करण्याचे आमंत्रण आहे. आपला सहभाग म्हणजे केवळ एका ऐतिहासिक घटनेचे स्मरण नव्हे; आपण त्या घटनेत खरोखर सहभागी होतो. आपण मनाने यरुशलेमच्या वेशीबाहेरून सुरुवात केली पाहिजे आणि धैर्याने व आनंदाने आपल्या प्रभूबरोबर त्या पवित्र नगरीत प्रवेश केला पाहिजे. त्या पहिल्या पवित्र सप्ताहात लोकांना आनंद झाला, कारण येशू या जगातील राजा बनेल आणि रोमन जुलमातून आपली सुटका करेल, असा त्यांचा विश्वास होता. आज ज्या नगरीत आपल्या प्रभूला क्रूसावर खिळण्यात आले, त्या नगरीत आपण आध्यात्मिक रीतीने त्याच्याबरोबर प्रवेश करताना आनंदाने जयघोष करतो, कारण येशूचे राजेपण हे या जगातील विजयापेक्षा कितीतरी महान आहे, हे आपल्याला ठाऊक आहे. त्याचा विजय शाश्वत आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या शाश्वत जीवनात सहभागी होण्यास बोलावतो. त्याचा विजय आत्मबलिदानाचा आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या बलिदानमय प्रेमात सहभागी होण्यास बोलावतो. त्याचा विजय गौरवशाली आहे आणि तो आपल्याला त्याच्या पुनरुत्थानाच्या गौरवात सहभागी होण्यास बोलावतो.
आज आपल्या प्रभूबरोबर येरुशलेमच्या त्या पवित्र नगरीत प्रवेश करा. त्याच्याबरोबर चालताना हे लक्षात ठेवा की या पृथ्वीवरील येरुशलेम आता आध्यात्मिक नगरीही आहे. दोन सहस्रकांपूर्वी तिथे घडलेल्या घटना काळाच्या पलीकडे जातात आणि सर्व काळ व्यापून राहतात. म्हणून पवित्र सप्ताहातील घटनांना त्या वेळी जितके महत्त्व होते, तितकेच आजही आहे. मिस्साद्वारे आपण तिथे उपस्थित असतो. आपण आपल्या प्रभूबरोबर चालतो, त्याने जे काही साध्य केले त्याचे साक्षीदार होतो, त्याचे शरीर आणि रक्त ग्रहण करतो आणि तिसऱ्या दिवशी त्याच्याबरोबर पुनरुत्थित होतो. त्याचे हेच शरीर आणि रक्त क्रुसावर अर्पण झाले आणि त्या अर्पणाचे स्मरण पवित्र युखरिस्तात जिवंत ठेवले जाते. आज या प्रवासासाठी स्वतःला समर्पित करा. आपल्या प्रभूबरोबर स्वर्गाच्या शाश्वत नगरीकडे जाणारी ही एक शाश्वत तीर्थयात्रा आहे.
हे परम तेजस्वी राजा, स्वर्गाची वाट दाखवत सतत आमच्याकडे येणारा तू धन्य आहेस. परमोच्च स्थानी होसान्ना! तू दिलेल्या तारणाच्या देणगीचे स्मरण करत या परमपवित्र सप्ताहाला मी सुरुवात करीत आहे. माझी प्रार्थना आहे की, या स्मरणातून मला तुझ्या जीवनात, मृत्यूत आणि पुनरुत्थानात खऱ्या अर्थाने सहभागी होता यावे आणि त्या सहभागाने माझे जीवन बदलावे. हे प्रिय प्रभू, आमचा उद्धार केल्याबद्दल तुझे आभार. तुझी कृपा पूर्णपणे स्वीकारण्यासाठी माझे हृदय उघड. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.
