मराठी

आव्हिलाच्या संत तेरेसा


ठळक चित्र: अ‍ॅडोबी स्टॉक; मुख्य चित्र: सार्वजनिक मालकीचे, विकिमीडिया कॉमन्समार्फत

15 ऑक्टोबर: येशूच्या संत तेरेसा, कुमारी व ख्रिस्तसभेच्या धर्मविदुषी — स्मृतिदिन

1515–1582
स्पेन, लेस विणणारे कारागीर, देवकृपेची गरज असणारे, धर्मसंघांचे सदस्य आणि भक्तीमुळे उपहास सहन करणारे यांची आश्रयदात्री संत
शारीरिक व्याधी, डोकेदुखी व आजारपण यांपासून मुक्तीसाठी त्यांच्या मध्यस्थीची प्रार्थना केली जाते
12 मार्च 1622 रोजी पोप ग्रेगरी पंधरावे यांनी त्यांना संत घोषित केले
27 सप्टेंबर 1970 रोजी त्यांना ख्रिस्तसभेच्या धर्मविदुषी म्हणून घोषित करण्यात आले
उपासनाविधीचा रंग: पांढरा
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त

पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – ऑडिबल

उद्धरण:
तर आपण अशी कल्पना करूया की या किल्ल्यात अनेक दालने किंवा खोल्या आहेत. काही वरच्या बाजूस, काही खालच्या बाजूस, तर काही कडेला आहेत. या सगळ्यांच्या मध्यभागी आहे
मुख्य दालन. तिथे देव आणि आत्मा यांच्यात अत्यंत गुप्त गोष्टींविषयी संवाद होतो. तुम्ही या उपमेवर वारंवार चिंतन करावे. कारण आपला प्रभू आत्म्यांना ज्या कृपादेणग्या देतो, त्यांविषयी आणि त्यांच्यातील फरकाविषयी तुम्हाला थोडे समजून घेण्यास मी या उपमेच्या साहाय्याने मदत करावी, अशी कदाचित प्रभूची इच्छा असेल. माझ्या आकलनाच्या कक्षेत जेवढे येते, तेवढे मला समजावून सांगता येईल. पण या देणग्या इतक्या अनेक आहेत की त्या सर्व समजून घेणे कोणालाही शक्य नाही. मग माझ्यासारख्या अज्ञानी व्यक्तीला ते कसे जमणार? ~संत तेरेसा, अंतःकरणाचा किल्ला

चिंतन: आविलाच्या संत तेरेसा यांना येशूच्या संत तेरेसा असेही म्हणतात. स्पेनमधील आविला येथे एका निष्ठावान कॅथलिक दांपत्याच्या पोटी त्यांचा जन्म झाला. त्यांचे जन्मनाव तेरेसा सांचेझ दे सेपेदा ई आउमादा असे होते. त्यांचे वडील सांचेझ यांचे यापूर्वी एक लग्न झाले होते. त्यांना आणि त्यांच्या पहिल्या पत्नीला, कातालिनाला, तीन अपत्ये होती: एक मुलगी आणि दोन मुलगे. कातालिनाच्या निधनानंतर सांचेझ यांनी बेआत्रिसशी विवाह केला. त्यांना नऊ अपत्ये झाली: सात मुलगे आणि दोन मुली. वडिलांच्या दुसऱ्या विवाहातील तेरेसा हे तिसरे अपत्य होते. सहा-सात वर्षांची असतानाच तेरेसा आपल्या श्रद्धेच्या जीवनाचा गांभीर्याने विचार करू लागली. आपण संत व्हावे, इतकेच नव्हे तर श्रद्धेसाठी हौतात्म्यही पत्करावे, अशी तिला इच्छा होती. तेरेसा अवघी बारा वर्षांची असताना तिची आई वारली. या दुःखाने ती कोलमडून गेली.

आईच्या निधनानंतर पहिली तीन वर्षे तेरेसाच्या मोठ्या बहिणीने घरी तिची काळजी घेतली. त्या काळात तेरेसाची वाचनाची आवड वाढत होती. त्याचबरोबर तिची एका चुलत बहिणीशी खूप जवळीक झाली. त्या बहिणीला सांसारिक गोष्टींचे फार आकर्षण होते आणि सद्गुणांशी ज्यांचा काहीही संबंध नव्हता अशा गोष्टी सांगायला तिला आवडे. काही महिने दोघींनी बराच वेळ एकत्र घालवला. त्या इतरांची उणीदुणी काढत आणि अनेक सांसारिक विषयांवर गप्पा मारत. सद्गुणांना धरून राहण्याचा तेरेसाने खूप प्रयत्न केला, तरी त्या बहिणीच्या संगतीचा तिच्यावर हळूहळू बराच वाईट परिणाम झाला. 1531 मध्ये तिने आपल्या मोठ्या भावाला आणि वडिलांना या संघर्षाबद्दल सांगितले. धर्मभगिनींच्या सहवासाचा तिच्यावर चांगला परिणाम व्हावा म्हणून त्यांनी तिला जवळच्याच ‘कृपामाता’ कॉन्व्हेंटच्या निवासी शाळेत पाठवले.

तेरेसा सोळा वर्षांची असताना निवासी शाळेत राहायला गेली. मठातले पहिले आठ दिवस तिला फार कठीण गेले. सांसारिक विचारांपासून मन दूर करून ती हळूहळू पुन्हा देवाकडे वळवत होती. गेल्या तीन वर्षांत आपण सांसारिक गोष्टींत किती गुंतलो होतो, हे धर्मभगिनींना कळेल या भीतीने ती फार अस्वस्थ होती. पहिले आठ दिवस उलटल्यावर ती पुन्हा सद्गुणांच्या वाटेवर चालू लागली. तिच्या मनाची शांती परत आली आणि संत होण्याची इच्छा तिच्या मनात पुन्हा जागी झाली. धर्मभगिनींचा सहवास तिला मोठा आशीर्वाद ठरला आणि त्यांच्या पवित्र जीवनाचा आपल्यावर झालेल्या परिणामाबद्दल ती मनापासून कृतज्ञ होती. आपणही धर्मभगिनी व्हावे असा विचार तिच्या मनात येऊ लागला; पण भीतीपोटी ती ती इच्छा दाबून टाकण्याचा प्रयत्न करत होती.

1532 मध्ये गंभीर आजारामुळे तेरेसा मठ सोडून आपल्या बहिणीच्या घरी गेल्या, जेणेकरून तिथे त्यांची शुश्रूषा होऊ शकेल. आता आपल्या श्रद्धेच्या जीवनात दृढ राहण्याची त्यांची तयारी अधिक पक्की झाली होती. चांगली मैत्री किती महत्त्वाची असते, हे त्यांना उमगले होते; तसेच सांसारिक आकर्षणांवर आधारलेली मैत्री किती धोकादायक असते, याचीही त्यांना जाणीव झाली होती.

घरी परतल्यावर, धर्मभगिनी व्हावे की नाही, या विचाराने तेरेसाच्या मनात सुमारे तीन महिने संघर्ष चालला. आपल्यासाठी हाच सर्वांत सुरक्षित मार्ग आहे, हे तिला कळत होते; पण तो निर्णय घेण्याची तिला भीती वाटत होती. आपण कधीच चांगली धर्मभगिनी होऊ शकणार नाही, असे तिला पटवून देण्यासाठी सैतानाने शक्य ते सर्व केले. अखेर या अंतःसंघर्षानंतर तिने धर्मभगिनी होण्याचा पक्का निर्धार केला. मात्र, तिने आपली इच्छा वडिलांना सांगितली तेव्हा त्यांनी त्याला कडाडून विरोध केला. आपल्या सर्वांत लाडक्या मुलीने आपल्यापासून दूर जावे, हे त्यांना मुळीच मान्य नव्हते. 

वयाच्या विसाव्या वर्षी, वडिलांचा विरोध असतानाही, तेरेसा आणि त्यांचा भाऊ रॉद्रिगो यांनी व्रतस्थ जीवन स्वीकारण्याचा निर्णय घेतला. कोणालाही कळू न देता ते दोघे पहाटे घरातून निघाले. 2 नोव्हेंबर 1535 रोजी तेरेसा यांनी आव्हिला येथील ख्रिस्ताच्या देहधारणेला समर्पित कार्मेलाइट मठात प्रवेश केला. वडिलांना आणि कुटुंबीयांना मागे सोडावे लागल्यामुळे हा निर्णय आपल्यासाठी फार वेदनादायक होता, अशी आठवण त्यांनी सांगितली आहे. मठात प्रवेश केल्यावर त्यांना उमगले की, हा निर्णय वेदनादायक असला तरी आपण त्यावर ठाम राहावे, हीच देवाची इच्छा होती. त्या दृढनिश्चयामुळे त्यांच्या मनाला शांती लाभली.

एका वर्षानंतर सिस्टर तेरेसा यांनी प्रथम व्रते घेतली. त्यानंतर त्या फार आजारी पडल्या आणि काही वर्षे आजारीच राहिल्या. एकदा त्या चार दिवस गाढ बेशुद्धावस्थेत होत्या आणि त्या मरण पावल्या असाव्यात असे लोकांना वाटले. आजारपणात प्रकृती सुधारावी म्हणून त्या काही काळ बहिणीच्या घरी राहिल्या; काकांच्या घरीही त्यांनी मुक्काम केला. त्यांच्या काकांनी त्यांना ‘अंतर्मुख प्रार्थना’ या विशिष्ट प्रार्थनापद्धतीविषयीचे एक पुस्तक दिले. ते पुस्तक त्यांच्या सर्वांत मोलाच्या ठेव्यांपैकी एक झाले. ख्रिस्ताच्या देहधारणेला समर्पित मठात परतल्यावर त्यांनी ते पुस्तक अधाशासारखे वाचले आणि अंतर्मुख प्रार्थनेचा सराव सुरू केला. स्वतःच्या आत्म्यात देवाच्या सान्निध्याचा शोध घेण्याची ही एक पद्धत होती. सिस्टर तेरेसा यांच्या प्रार्थनेला अधिक खोली येत गेली. गूढानुभवी साधक जिला ‘शांततेची प्रार्थना’ म्हणतात तिचा, आणि कधीकधी तर ‘देवाशी ऐक्याची प्रार्थना’ म्हणतात तिचाही अनुभव त्यांना आला. सततच्या शारीरिक वेदना त्यांच्या प्रार्थनेचा पाया बनल्या. एकांत आणि दुःखाच्या त्या अनेक महिन्यांत त्यांच्या रोजच्या प्रार्थनेस मोठे फळ आले. 1542 मध्ये त्या चमत्कारिक रीतीने बऱ्या झाल्या. संत योसेफ यांच्या मध्यस्थीमुळे आपल्याला आरोग्य लाभले, असे त्यांनी मानले.

व्रतस्थ जीवनातील पुढची दहा वर्षे सिस्टर तेरेसा यांचे जीवन अगदी सर्वसाधारण होते. प्रार्थनेत त्यांची फारशी प्रगती झाली नाही. मात्र, वयाची चाळिशी जवळ आली असताना सिस्टर तेरेसा यांना ज्याला त्यांचे ‘दुसरे मनपरिवर्तन’ म्हणता येईल, असा अनुभव आला. 1554 मध्ये वधस्तंभावर खिळलेल्या ख्रिस्ताच्या एका मूर्तीसमोरून जात असताना ते दृश्य पाहून त्या एकाएकी भारावून गेल्या. देवाच्या कृपेने त्यांचे अंतःकरण इतके द्रवले की त्यांना अश्रूंचे दान लाभले. त्यानंतर लवकरच त्यांनी संत ऑगस्टीन यांची कबुली हा ग्रंथ वाचला. त्याचा त्यांच्यावर खोल परिणाम झाला. देव आपल्या अंतर्यामी आहे आणि अंतर्यामी त्याच्यापर्यंत नेणारा गूढ प्रवास आपण टाळत आहोत, हे समजून घेण्यास ऑगस्टीन यांच्या लेखनाने त्यांना मदत केली. पुढील काही वर्षांत सिस्टर तेरेसा यांचे जीवन आमूलाग्र बदलू लागले. त्यांची प्रार्थना अधिक सखोल झाली आणि त्यांना अनेकदा भावसमाधीचा व दर्शनांचा अनुभव आला. काही वेळा इतर धर्मभगिनींना त्या बराच वेळ भावसमाधीत तल्लीन झालेल्या दिसत. प्रार्थनागृहात त्या जमिनीवरून वर उचलल्या गेल्याचेही धर्मभगिनींनी काही प्रसंगी पाहिले. 

या दुसऱ्या मनपरिवर्तनाचा अनुभव सिस्टर तेरेसा यांच्या जीवनात अधिक खोलवर रुजत गेला, तसतशी त्यांना आपल्या मठातील, तसेच स्पेनभरच्या इतर अनेक कार्मेलाइट मठांतील आध्यात्मिक उदासीनता अधिकाधिक जाणवू लागली. हे मठ सखोल प्रार्थना, आत्मसंयमाचा सराव आणि अंतर्मुखता यांची केंद्रे असायला हवे होते; पण तिथे सांसारिक वृत्ती आणि सुखसोयींना जास्त महत्त्व आले होते, आणि प्रार्थनेकडे दुर्लक्ष होत होते. त्यामुळे कार्मेलाइट संघात सुधारणा घडवून आणण्याची दिशा देव त्यांना दाखवू लागला.

1562 मध्ये सिस्टर तेरेसा यांनी आव्हिला येथे संत योसेफ मठाची स्थापना केली. प्रथम बिशपांची आणि नंतर पोप यांची मान्यता मिळाल्यावर, 1563 मध्ये त्या आपल्या नव्या मठात राहायला गेल्या. त्यांनी मठप्रमुखपदाची जबाबदारी स्वीकारली आणि त्यांना ‘मदर तेरेसा’ ही पदवी मिळाली. पुढील पाच वर्षे त्यांनी आपला बहुतेक वेळ प्रार्थनेत आणि लेखनात घालवला. सुधारित कार्मेलाइट मठाच्या कारभारासाठी त्यांनी नवी नियमावली लिहिली. त्यासोबतच त्यांनी परिपूर्णतेचा मार्ग हा ग्रंथही लिहिला. त्यात त्यांनी आपल्या धर्मभगिनींना, त्या ज्या पावित्र्याच्या वाटेवर पाऊल टाकणार होत्या, त्या वाटचालीसाठी स्पष्ट मार्गदर्शन दिले.  आपल्या नियमावलीद्वारे त्यांनी संघात कठोर प्रायश्चित्त, प्रार्थना, एकांत, गरिबीच्या व्रताचे काटेकोर पालन आणि सांसारिक जीवनापासून अलिप्तता या आचरणपद्धती पुन्हा रूढ केल्या. पादत्राणे न घालता वावरणे ही त्यांच्या प्रायश्चित्ताची एक पद्धत होती. म्हणून त्यांना ‘अनवाणी कार्मेलाइट’ म्हणतात. ‘अनवाणी’ म्हणजे पादत्राणे न घालणारे.

1567 मध्ये मदर तेरेसा यांना कार्मेलाइट संघाच्या महासंघप्रमुखांकडून आणखी मठ स्थापन करण्याची परवानगी मिळाली. संत योसेफ मठात त्यांनी आणि त्यांच्या धर्मभगिनींनी स्वीकारलेल्या नियमावलीनुसार हे नवे मठ चालणार होते. पुढील काही वर्षांत त्यांनी वारंवार प्रवास केला आणि स्पेनभर मठ स्थापन केले. अखेरीस त्या मठांची संख्या सतरा झाली. त्यांचे नवे आध्यात्मिक मार्गदर्शक संत जॉन ऑफ द क्रॉस यांच्या मदतीने पुरुषांसाठी दोन मठ स्थापन करण्याची परवानगीही मदर तेरेसा यांना मिळाली.

मात्र मदर तेरेसा यांच्या कार्याचे सर्वांनी स्वागत केले नाही. 1576 मध्ये सुधारणा न स्वीकारलेल्या कार्मेलाइट सदस्यांचे सर्वसाधारण अधिवेशन भरले. त्या अधिवेशनात मतदानाने असा ठराव करण्यात आला की मदर तेरेसा यांनी सर्व सुधारणा थांबवून ‘निवृत्त’ व्हावे. तणाव कायम राहिला आणि सुधारणा न स्वीकारलेल्या कार्मेलाइटांनी मदर तेरेसा यांच्या सुधारणांना विरोध चालूच ठेवला. अखेर पोप यांनी दोन्ही गटांना स्वतंत्र संघप्रांतांचा दर्जा दिला आणि त्यांच्यातील अधिकाराचा संघर्ष संपुष्टात आला.

मदर तेरेसा यांनी चार प्रमुख ग्रंथ, काही लहान लेखनकृती, किमान एकतीस कविता आणि 458 पत्रे लिहिली. हे लेखन आजही उपलब्ध आहे. त्यांच्या लेखनाची गणना ख्रिस्तसभेच्या इतिहासातील सर्वांत सखोल आध्यात्मिक लेखनात होते. या लेखनामुळे त्यांना ‘ख्रिस्तसभेच्या धर्माचार्या’ ही पदवी मिळाली.

या महान संत आणि गूढ आध्यात्मिक अनुभूती लाभलेल्या साधिकेचा सन्मान करताना, त्यांना दुसऱ्यांदा अंतःकरणाचे परिवर्तन अनुभवण्याची गरज होती, या गोष्टीवर चिंतन करा. त्या एक धर्मभगिनी होत्या आणि त्यांच्या जीवनात प्रार्थनेला नियमित स्थान होते. तरीही देव त्यांना प्रार्थनेत जितक्या खोलवर जाण्यास बोलावत होता, तितक्या खोलवर त्या जात नव्हत्या. हे त्यांच्या लक्षात आले तेव्हा देवाने त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या आत्म्याच्या गाभ्यात नेले आणि तिथे त्यांना देवाची भेट झाली. त्यांच्या माध्यमातून देवाने ख्रिस्तसभेला एक सखोल आणि चिरस्थायी आध्यात्मिक वारसा दिला.

प्रार्थना: आविलाच्या संत तेरेसा, देवाने तुम्हाला व्रतस्थ जीवनासाठी बोलावले. त्याच जीवनात त्याने तुम्हाला आणखी खोलवर, त्याच्याशी गूढ ऐक्यात जगण्यासाठी बोलावले. कृपया माझ्यासाठी प्रार्थना करा, की तुम्ही देवाला जितक्या सखोलपणे ओळखले, तितक्याच सखोलपणे मलाही त्याला ओळखता यावे आणि ज्या कार्यासाठी त्याने मला बोलावले आहे, ते कार्य त्याला माझ्याद्वारे करता यावे. आविलाच्या संत तेरेसा, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अधिक सविस्तर चरित्रासाठी पाहा: देवाकडे नेणारा अंतर्मनाचा प्रवास: आविलाच्या संत तेरेसा यांचे चिंतन:

देवाकडे नेणारा अंतर्मनाचा प्रवास:
आविलाच्या संत तेरेसा यांचे चिंतन


अधिक वाचन:

पोप पॉल सहावे — तेरेसा यांना ‘ख्रिस्तसभेच्या धर्माचार्या’ म्हणून घोषित करताना

पोप बेनेडिक्ट सोळावे

कॅथलिक संत & सण

कॅथलिक विश्वकोश

अनवाणी कार्मेलाइट संघ

कॅथलिक संस्कृती

कॅथलिक विचारांची देवाणघेवाण

कॅथलिक वृत्तसंस्था

संतांचे दिनदर्शक

बटलरकृत संतचरित्रे — संपूर्ण आवृत्ती

बटलरकृत संतचरित्रे — संक्षिप्त आवृत्ती

विकिपीडिया

आजचे सर्व संत

उपासना वर्षातील सर्व संत

संतांची वर्णानुक्रमे संपूर्ण यादी>>>


(संक्षिप्त आवृत्ती)

15 ऑक्टोबर: येशूच्या संत तेरेसा, कुमारी व ख्रिस्तसभेच्या धर्मविदुषी — स्मृतिदिन

1515–1582
स्पेनच्या, लेस विणणाऱ्यांच्या, देवकृपेची गरज असणाऱ्यांच्या, व्रतस्थ संघांच्या सदस्यांच्या आणि भक्तीमुळे उपहास सहन करणाऱ्यांच्या आश्रयदात्री संत
शारीरिक व्याधी, डोकेदुखी आणि आजारपण यांत त्यांच्या मध्यस्थीची प्रार्थना केली जाते
12 मार्च 1622 रोजी पोप ग्रेगरी पंधरावे यांनी त्यांना संत घोषित केले
27 सप्टेंबर 1970 रोजी त्यांना ‘ख्रिस्तसभेच्या धर्माचार्या’ म्हणून घोषित करण्यात आले

आविलाच्या संत तेरेसा यांचा जन्म स्पेनमधील आविला येथे झाला. त्यांचे जन्मनाव तेरेसा सांचेस दे सेपेदा ई आउमादा होते. त्यांच्या वडिलांना दुसऱ्या पत्नीपासून झालेल्या नऊ अपत्यांपैकी त्या एक होत्या. वयाच्या सातव्या वर्षीच तेरेसा यांना संत होण्याची, इतकेच नव्हे तर श्रद्धेसाठी प्राण देण्याचीही इच्छा होती. त्या बारा वर्षांच्या असताना त्यांच्या आईचे निधन झाले. त्यानंतर ऐहिक आकर्षणांच्या मोहाशी त्यांना झगडावे लागले. त्या सोळा वर्षांच्या झाल्यावर त्यांच्या वडिलांनी त्यांना जवळच्याच एका धर्मभगिनींच्या मठातील निवासी शाळेत दाखल केले. त्यांच्या मनाला शांती लाभली, पण त्या गंभीर आजारी पडल्या. घरी बऱ्या होत असताना आपण धर्मभगिनी व्हावे की नाही, असा विचार त्या करत होत्या. देवाच्या पाचारणाला प्रतिसाद देण्याचा निर्णय त्यांनी घेतला, तेव्हा त्यांच्या वडिलांनी ‘नाही’ म्हटले. तेरेसा वीस वर्षांच्या असताना त्यांनी आणि त्यांचे भाऊ रोद्रिगो यांनी व्रतस्थ जीवनात प्रवेश करण्यासाठी गुपचूप घर सोडले. 2 नोव्हेंबर 1535 रोजी तेरेसा यांनी आविला येथील ख्रिस्ताच्या देहधारणेला समर्पित कार्मेलाइट मठात प्रवेश केला.

पहिली व्रते स्वीकारून ‘येशूच्या सिस्टर तेरेसा’ हे नाव घेतल्यानंतर त्या पुन्हा आजारी पडल्या. प्रकृती सुधारण्यासाठी त्यांना काही वर्षे नातेवाइकांकडे राहावे लागले. त्यांच्या एका काकांनी त्यांना ‘चित्त एकाग्र करण्याची प्रार्थना’ या विषयावर एक पुस्तक दिले. ते पुस्तक त्यांनी फार जपले. मठात परतल्यावर त्या चित्त एकाग्र करण्याची प्रार्थना करू लागल्या आणि आपल्या आत्म्यात देवाची उपस्थिती शोधू लागल्या. त्यांना गूढ स्वरूपाच्या ‘शांततेच्या प्रार्थनेचा’ आणि ‘ऐक्याच्या प्रार्थनेचा’ अनुभव आला. सततच्या शारीरिक वेदनांतून, तसेच एकांतात आणि रोजच्या प्रार्थनेत घालवलेल्या महिन्यांतून, त्यांना मोठे आध्यात्मिक फळ लाभले. 1542 मध्ये आपण चमत्कारिक रीतीने बरे झालो, याबद्दल त्यांनी संत योसेफ यांचा गौरव केला.

धर्मभगिनी म्हणून दहा वर्षे घालवल्यानंतर, वयाच्या तिशीत सिस्टर तेरेसा यांनी ‘अंतःकरणाचे दुसरे परिवर्तन’ अनुभवले. क्रूसावर खिळलेल्या ख्रिस्ताच्या मूर्तीसमोरून जाताना त्या देवकृपेने भारावून गेल्या आणि त्यांना अश्रूंचे वरदान लाभले. संत ऑगस्टीन यांचे आत्मस्वीकार वाचताना, देवाकडे नेणारा गूढ आध्यात्मिक प्रवास आपण टाळत आहोत, हे त्यांना उमगले. त्यांची प्रार्थना अधिक सखोल होत गेली तशी त्यांना भावसमाधी आणि दर्शने अनुभवास आली. प्रार्थनागृहात तर त्या जमिनीपासून वर उचलल्या गेल्या. 

स्पेनमधील अनेक कार्मेलाइट मठांत आध्यात्मिक शिथिलता आली होती. ऐहिक गोष्टींना आणि सुखसोयींना महत्त्व आले होते व प्रार्थना कमी झाली होती. सिस्टर तेरेसा यांचा मठही त्याला अपवाद नव्हता. संघात सुधारणा घडवून आणण्यासाठी देव आपल्याला बोलावत आहे, असे त्यांना जाणवले. 1562 मध्ये त्यांनी आविला येथे संत योसेफ यांचा मठ स्थापन केला आणि त्या मठाच्या प्रमुख झाल्या. पुढील पाच वर्षांत मदर तेरेसा यांनी सुधारित मठासाठी नवी नियमावली आणि परिपूर्णतेचा मार्ग हा ग्रंथ लिहिला. त्यातून त्यांनी धर्मभगिनींना पवित्रतेच्या वाटचालीसाठी स्पष्ट मार्गदर्शन केले. संघात पुन्हा कठोर प्रायश्चित्त, प्रार्थना, एकांत आणि दारिद्र्य यांचे पालन होऊ लागले. त्या पादत्राणे न घालता चालत, म्हणून त्यांना ‘अनवाणी कार्मेलाइट’ म्हटले जाऊ लागले.

मदर तेरेसा यांनी वारंवार प्रवास करून स्पेनमध्ये धर्मभगिनींसाठी सतरा मठ स्थापन केले. त्यांचे आध्यात्मिक मार्गदर्शक क्रूसाचे संत योहान यांच्या सहकार्याने त्यांनी पुरुषांसाठी दोन मठ स्थापन केले. सुधारणा न स्वीकारलेल्या कार्मेलाइटांनी त्यांना विरोध केला. 1576 मध्ये संघाच्या महासभेत मतदानाद्वारे असा निर्णय घेण्यात आला की मदर तेरेसा यांनी सर्व सुधारणा थांबवून ‘निवृत्त’ व्हावे. हा वाद सोडवण्यासाठी पोपांनी आदेश दिला की दोन्ही गट संघाचे स्वतंत्र प्रांत म्हणून राहतील.

मदर तेरेसा यांचे चार प्रमुख ग्रंथ, काही लहान लेखनकृती, एकतीस कविता आणि 458 पत्रे यांची गणना ख्रिस्तसभेच्या इतिहासातील सर्वांत सखोल आध्यात्मिक लेखनात होते. या लेखनामुळे त्यांना ‘ख्रिस्तसभेच्या धर्माचार्या’ ही पदवी मिळाली.

आविलाच्या संत तेरेसा, देवाने तुम्हाला व्रतस्थ जीवनासाठी बोलावले आणि नंतर त्याच्याशी गूढ ऐक्यात अधिक सखोलपणे जगण्यासाठी बोलावले. कृपया प्रार्थना करा, की तुम्ही देवाला जितक्या सखोलपणे ओळखले, तितक्याच सखोलपणे मलाही त्याला ओळखता यावे आणि ज्या कार्यासाठी त्याने मला बोलावले आहे, ते कार्य त्याला माझ्याद्वारे करता यावे. आविलाच्या संत तेरेसा, माझ्यासाठी प्रार्थना करा. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

अधिक सविस्तर चरित्रासाठी पाहा: देवाकडे नेणारा अंतर्मनाचा प्रवास: आविलाच्या संत तेरेसा यांचे चिंतन

पूर्ण आवृत्तीकडे परत जा