Polski

Święty Stanisław

11 kwietnia: Święty Stanisław, biskup i męczennik — wspomnienie

1030–1079
Patron Polski, żołnierzy w boju i ładu moralnego
Kanonizowany przez papieża Innocentego IV 17 września 1253 roku w Asyżu we Włoszech
Kolor liturgiczny: czerwony (fioletowy, jeśli jest to dzień powszedni Wielkiego Postu)
Wersja: Pełna – Skrócona

Kanały podcastu:
Apple – Spotify – iHeart – Google – Audible

Cytat:
Tak jak dojrzałym chrześcijaninem staje się człowiek ochrzczony przez przyjęcie sakramentu bierzmowania – tak też Opatrzność Boża dała naszemu narodowi w odpowiednim czasie po chrzcie historyczny moment bierzmowania. Św. Stanisław, którego od epoki chrztu dzieli prawie całe stulecie, symbolizuje ten moment w szczególny sposób przez to, że dał świadectwo Chrystusowi, przelewając krew. ~Homilia św. Jana Pawła II wygłoszona w Polsce w 1979 roku

Refleksja: W 966 roku Mieszko I, książę i władca Polski, wraz z wieloma innymi osobami ze swego dworu przyjął wiarę katolicką. Ich nawrócenie zapoczątkowało to, co często określa się mianem „chrztu Polski”. W kolejnych latach w całym kraju dochodziło do wielu dalszych nawróceń, zwłaszcza dzięki wysiłkom biskupa misjonarza, świętego Wojciecha. Nieco ponad sto lat później w Polsce miało miejsce kolejne doniosłe wydarzenie. Arcybiskup krakowski Stanisław ze Szczepanowa poniósł okrutną śmierć męczeńską z rąk króla Bolesława II. W 1979 roku papież św. Jan Paweł II, sam będący wcześniej arcybiskupem krakowskim, określił przez analogię męczeństwo świętego Stanisława jako „bierzmowanie Polski” (zob. wyżej).

Bardzo niewiele wiadomo z całą pewnością o świętym Stanisławie, ponieważ jego pierwszy żywot spisano dopiero ponad sto lat po jego śmierci. Niemniej jego wpływ na Polskę był ogromny. Uważa się, że urodził się i wychował w południowej Polsce, we wsi Szczepanów. Jego miejscowość i okolice wyróżniały się na tle reszty Polski wyjątkową kulturą, architekturą, tradycyjnymi strojami, tańcami, potrawami i gwarą. Stolicą i największym miastem tego obszaru był Kraków. Jego rodzice byli ludźmi wpływowymi i zamożnymi, a zarazem pobożnymi i miłosiernymi. Przez większą część małżeństwa pozostawali bezdzietni. Kiedy matka poczęła Stanisława, gdy oboje byli już w późniejszym wieku, rodzice uznali swoje dziecko za dar Nieba.

Już w młodości Stanisław odznaczał się wielką pobożnością, miłosierdziem wobec ubogich, gorliwością w umartwieniach i oddaniem pracy nad wzrastaniem w cnocie. Uważa się, że jako młody człowiek został wysłany na naukę do ówczesnej stolicy Polski, Gniezna, a później ukończył studia teologiczne w Paryżu. Po śmierci rodziców Stanisław otrzymał ogromny spadek, który natychmiast rozdał ubogim. Biskup krakowski udzielił mu święceń kapłańskich i mianował go kanonikiem katedralnym. Stanisław stał się cenionym kaznodzieją, później został mianowany proboszczem, a ostatecznie wikariuszem generalnym w Krakowie, obejmując urząd o wielkim znaczeniu w Kościele lokalnym. Gdy biskup krakowski zmarł, Stanisław został wybrany na jego następcę przez powszechną aklamację. Początkowo odmówił przyjęcia tego urzędu, lecz na wyraźny nakaz papieża zgodził się i otrzymał święcenia biskupie w wieku około czterdziestu dwóch lat.

Jako biskup Stanisław z mocą występował w kazaniach przeciw niemoralności we wszystkich warstwach społecznych. Sprzeciwiał się nawet królowi. Gdy napotykał opór, pozostawał niewzruszony w swoich przekonaniach. Uważa się, że aby pomóc w rozwiązaniu rozmaitych spraw kościelnych, sprowadził do Polski legatów papieskich, przywrócił diecezji gnieźnieńskiej rangę archidiecezji i współpracował z królem przy zakładaniu nowych klasztorów, które miały wspierać trwające dzieło ewangelizacji.

W tym czasie królem Polski był Bolesław II. Według legendy biskup Stanisław kupił dla Kościoła ziemię od człowieka imieniem Piotr. Jednak po śmierci Piotra jego trzej synowie zakwestionowali sprzedaż i przedstawili sprawę królowi. Król, rozgniewany na biskupa Stanisława za potępianie jego niemoralnego postępowania, stanął po stronie synów i nakazał biskupowi zwrócić posiadłość. Jak głosi podanie, biskup Stanisław poprosił o trzy dni, aby móc przyprowadzić Piotra jako świadka sprzedaży. Król i jego dworzanie roześmiali się i dali mu te trzy dni. Po trzech dniach modlitwy i postu biskup Stanisław poprowadził procesję na cmentarz, gdzie wydobyto z grobu ciało Piotra, a biskup nakazał mu powstać, co też się stało. Następnie wszyscy udali się do króla, a Piotr zaświadczył, że rzeczywiście sprzedał posiadłość, i zganił swoich synów, zanim powrócił do grobu.

Choć król Bolesław cieszył się wieloma zaszczytami jako zwycięski wódz, nadal jawnie dopuszczał się niemoralnych czynów, ulegając żądzom i okazując bezwzględne okrucieństwo każdemu, kto mu się sprzeciwiał. Napięcia między biskupem a królem wciąż narastały. W końcu, gdy król zlekceważył ostrzeżenia biskupa, Stanisław obłożył Bolesława ekskomuniką. Oburzony Bolesław urządził pozorowany proces i uznał biskupa za winnego zdrady, za którą groziła kara śmierci. Kiedy żołnierze Bolesława odmówili wykonania rozkazu, sam król zabił biskupa mieczem, gdy ten odprawiał Mszę świętą. Według dalszego ciągu legendy po śmierci Stanisława żołnierzom nakazano poćwiartować ciało biskupa i rozrzucić jego części po ziemi na pożarcie dzikim zwierzętom. W cudowny sposób orły strzegły szczątków, dopóki kanonicy katedralni nie zdołali ich zebrać i godnie pochować. Oburzenie czynami Bolesława szybko sięgnęło w królestwie zenitu, a król musiał uciekać na Węgry, gdzie zmarł nieszczęśliwą śmiercią.

Święty Stanisław stał się postacią legendarną i przez wiele stuleci był inspiracją dla całej Polski. Podobnie jak wiele królestw na przestrzeni wieków, Polska przechodziła okresy podziałów, po których znów się jednoczyła. We wszystkich tych doświadczeniach święty Stanisław był dla Polaków światłem wskazującym drogę i źródłem nadziei, gdy najbardziej jej potrzebowali. Nie ulega większej wątpliwości, że jego męczeństwo umocniło Polskę jako kraj chrześcijański, dodając jej mieszkańcom sił przez kolejne lata, aby stawali się prawdziwymi świadkami Chrystusa bez względu na cenę.

Rozważ własne powołanie do odważnego oddania życia za wiarę. Kiedy lęk powstrzymuje cię od wierności, zwróć się ku modlitwie i staraj się naśladować świętego Stanisława. Pozwól, aby jego modlitwy i świadectwo jeszcze mocniej utwierdziły cię w wierze, by twoje świadectwo docierało do tych, którzy najbardziej go potrzebują.

Modlitwa: Święty Stanisławie, twoje narodziny były darem z Nieba, a twoje życie pełne cnót, odwagi i miłości było darem dla Kościoła w Polsce. Proszę, módl się za mnie, abym nigdy nie cofał się ze strachu wobec sprzeciwu, zawsze wybierając raczej prześladowanie niż grzech i święte życie zamiast lęku przed śmiercią. Obym tak jak ty stawał się prawdziwym świadkiem mojej wiary i źródłem inspiracji dla innych. Święty Stanisławie, módl się za mnie. Jezu, ufam Tobie.

Rozważanie zaczerpnięte z:

Święci i święta roku liturgicznego
Tomy I–IV

Wszyscy święci dzisiejszego dnia

Wszyscy święci roku liturgicznego


(Wersja skrócona)

11 kwietnia: Święty Stanisław, biskup i męczennik — wspomnienie

(Wspomnienie dowolne, jeśli przypada w dzień powszedni Wielkiego Postu)

1030–1079
Patron Polski, żołnierzy w boju i ładu moralnego
Kanonizowany przez papieża Innocentego IV 17 września 1253 roku w Asyżu we Włoszech

O świętym Stanisławie wiadomo bardzo niewiele, ponieważ jego pierwszy życiorys powstał dopiero ponad sto lat po jego śmierci. Uważa się, że urodził się i wychował w południowej Polsce, we wsi Szczepanów. Region ten wyróżniał się na tle reszty Polski wyjątkową kulturą, architekturą, strojami ludowymi, tańcami, kuchnią i gwarą. Stolicą i największym miastem tego obszaru był Kraków. Jego rodzice byli ludźmi wpływowymi, zamożnymi, pobożnymi i miłosiernymi. Kiedy matka poczęła Stanisława, gdy oboje rodzice byli już w starszym wieku, uznali swoje dziecko za dar z Nieba.

Od młodości Stanisław był pobożny, miłosierny, gorliwy w umartwieniach i oddany wzrastaniu w cnocie. Jako młody człowiek kształcił się w ówczesnej stolicy Polski, Gnieźnie, a studia teologiczne ukończył w Paryżu. Ogromny spadek, który otrzymał po śmierci rodziców, rozdał ubogim. Przyjął święcenia kapłańskie z rąk biskupa krakowskiego, został mianowany kanonikiem katedralnym i stał się powszechnie szanowanym kaznodzieją. Później powierzono mu urząd proboszcza, a ostatecznie został wikariuszem generalnym w Krakowie, pełniąc funkcję o wielkim znaczeniu w Kościele lokalnym. Kiedy zmarł biskup krakowski, czterdziestodwuletni Stanisław został jednomyślnie wybrany przez lud na jego następcę.

Jako biskup Stanisław stanowczo występował w kazaniach przeciw niemoralnemu postępowaniu, sprzeciwiając się nawet królowi. Pozostawał niezłomny w obliczu sprzeciwu. Sprowadził do Polski legatów papieskich, przywrócił diecezji gnieźnieńskiej rangę archidiecezji i współpracował z królem przy zakładaniu nowych klasztorów.

W tym czasie królem Polski był Bolesław II. Według legendy biskup Stanisław kupił dla Kościoła ziemię od człowieka imieniem Piotr. Jednak po śmierci Piotra jego trzej synowie zakwestionowali sprzedaż i przedstawili sprawę królowi. Król, zirytowany na biskupa Stanisława za potępianie jego niemoralnego postępowania, stanął po stronie synów i nakazał biskupowi zwrócić posiadłość. Biskup Stanisław poprosił o trzy dni, aby móc przyprowadzić Piotra jako świadka sprzedaży. Po trzech dniach modlitwy i postu biskup Stanisław poprowadził procesję na cmentarz, gdzie wydobyto z grobu ciało Piotra. Biskup nakazał Piotrowi powstać. Ten zaś powstał. Piotr zaświadczył, że sprzedał posiadłość, i zganił swoich synów, zanim powrócił do grobu.

Choć król Bolesław był skutecznym wodzem, jego nieustające niemoralne postępowanie prowadziło do narastającego napięcia w relacjach z biskupem Stanisławem. Gdy król zignorował ostrzeżenia biskupa, Stanisław nałożył na niego ekskomunikę. Rozwścieczony Bolesław urządził pozorowany proces i uznał biskupa za winnego zdrady, za którą groziła kara śmierci. Kiedy żołnierze Bolesława odmówili wykonania rozkazu, sam król zabił mieczem biskupa Stanisława, gdy ten odprawiał Mszę świętą. Legenda opowiada dalej, że po śmierci Stanisława żołnierzom nakazano poćwiartować ciało biskupa i rozrzucić jego szczątki po ziemi na pożarcie dzikim zwierzętom. W cudowny sposób orły strzegły szczątków, dopóki kanonicy katedralni nie zdołali ich zebrać i godnie pochować. Oburzenie postępowaniem Bolesława szybko sięgnęło w królestwie zenitu, a król musiał uciekać na Węgry, gdzie zmarł w nieszczęściu.

Święty Stanisławie, twoje życie pełne cnót, odwagi i miłości było darem dla Kościoła w Polsce. Proszę, módl się, abym zawsze wybierał raczej prześladowanie niż grzech i święte życie zamiast lęku przed śmiercią. Obym stał się prawdziwym świadkiem mojej wiary i źródłem inspiracji dla innych. Święty Stanisławie, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.

Wróć do pełnej wersji

Udostępnij tę stronę: