Mtakatifu Katarina wa Siena

Aprili 29: Mtakatifu Katarina wa Siena, Bikira na Mwalimu wa Kanisa—Kumbukumbu

1347–1380
Mtakatifu Msimamizi wa Ulaya, Italia, wauguzi, wagonjwa, na wale wanaodhihakiwa kwa uchaji wao
Huombwa msaada dhidi ya moto, kuharibika kwa mimba, na vishawishi
Alitangazwa kuwa mtakatifu na Papa Pio II mnamo Juni 29, 1461
Alitangazwa kuwa Mwalimu wa Kanisa na Papa Paulo VI mnamo Oktoba 4, 1970
Alitangazwa kuwa mmoja wa Watakatifu Wasimamizi wa Ulaya na Papa Yohane Paulo II mnamo Oktoba 1, 1999
Rangi ya Liturujia: Nyeupe
Toleo: Kamili – Fupi

Vituo vya podikasti:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Nukuu:
Je, hujui, binti mpendwa, kwamba mateso yote ambayo roho huvumilia, au inaweza kuvumilia, katika maisha haya, hayatoshi kuadhibu hata kosa dogo kuliko yote, kwa sababu kosa hilo, kwa kuwa limetendwa dhidi Yangu, Mimi niliye Wema Usio na Kikomo, linadai fidia isiyo na kikomo? Hata hivyo, nataka ujue kwamba si maumivu yote wanayopewa wanadamu katika maisha haya wanapewa kama adhabu, bali kama marekebisho, ili kumrudi mwana anapokosea; ingawa ni kweli kwamba hatia na adhabu vyote vinaweza kufidiwa kwa hamu ya roho, yaani, kwa majuto ya kweli, si kwa njia ya maumivu yenye kikomo yanayovumiliwa, bali kwa njia ya hamu isiyo na kikomo; kwa sababu Mungu, asiye na kikomo, hutaka upendo usio na kikomo na huzuni isiyo na kikomo ~Mazungumzo ya Mtakatifu Katarina wa Siena

Tafakari: Caterina di Jacopo di Benincasa (Katarina) alikuwa mtoto wa ishirini na tatu au wa ishirini na nne aliyezaliwa na wazazi wenye upendo katika mji uliostawi wa Siena, Italia. Pacha wake, pamoja na nusu ya ndugu zake ishirini na wanne, walifariki wakiwa bado wachanga. Tangu utotoni, Katarina alijitokeza kuwa wa pekee. Alipewa jina la utani “Euphrosyne,” linalomaanisha “furaha,” kwa sababu ya tabia yake ya uchangamfu na ibada yake ya kina kwa Mungu tangu akiwa mdogo. Akiwa na umri wa miaka mitano, alikuwa akipanda ngazi nyumbani kwao kwa magoti huku akisali Salamu Maria katika kila ngazi. Akiwa na umri wa miaka sita, alipokuwa akitembea na kaka yake, alipata njozi ya kwanza kati ya njozi nyingi alizopata. Alimwona Yesu ameketi juu ya kiti cha enzi, akiwa amevikwa taji kama Mfalme, amezungukwa na Watakatifu Petro, Paulo na Yohane. Tukio hili lisilo la kawaida lilimvuta Katarina kwa kina zaidi katika maisha ya sala, toba na ibada tangu utotoni. Kabla mwaka mmoja haujapita, alikuwa ameweka nadhiri binafsi ya kuyatoa maisha yake yote kwa Mungu. Maisha yake ya sala yalionekana wazi sana hivi kwamba wazazi wake walimpa chumba cha kulala katika sehemu ya chini ya nyumba ili akitumie kama mahali pake binafsi pa sala. “Chumba” hiki alimoishi na kusali kilikuwamo pia rohoni mwake. Baadaye alimweleza kiongozi wake wa kiroho kwamba alipotaabika au kujaribiwa, alikuwa akijenga chumba akilini mwake, ambamo hangeweza kamwe kukimbia. Maisha yake ya sala pia yalikuza fadhila zake, naye alimtendea baba yake kama Yesu, mama yake kama Maria, na ndugu zake kama Mitume.

Katarina alipokuwa katika umri wa ujana, alipinga kwa uthabiti tamaa ya wazazi wake ya kumwoza. Alitaka kujitoa kwa Mungu pekee, hivyo akaanza kufunga na kusali. Alifikia hata kukata nywele zake ziwe fupi ili asiwavutie sana vijana wa kiume. Hatimaye, wazazi wake waliukubali wito wake.

Mwaka 1363, siku tatu tu baada ya kutimiza umri wa miaka kumi na sita, Katarina alijiunga na Shirika la Tatu la Mtakatifu Dominiko. Shirika hilo la Tatu lilikuwa la walei waliovaa mavazi ya kitawa lakini waliishi nyumbani kwao na kufanya kazi katika jamii badala ya kuishi katika monasteri. Waliwahudumia maskini na wagonjwa na kufanya matendo ya huruma. Katika miaka yake kadhaa ya kwanza akiwa mwanachama wa Shirika la Tatu la Wadominiko, Katarina aliishi zaidi maisha ya kujitenga na kusali. Alipokuwa na umri wa takribani miaka ishirini na moja, aliingia katika kile ambacho baadaye kingeelezwa kuwa “ndoa ya kimistiki” na Bwana wetu. Alipokuwa akisali, Yesu alimtokea pamoja na Bikira Maria na Mfalme Daudi aliyekuwa akipiga kinubi. Yesu alimvika pete kidoleni kisha akaondoka. Pete hiyo ilibaki katika maisha yake yote yaliyosalia, ingawa Katarina peke yake ndiye aliyeweza kuiona.

Karne mbili baadaye, mwanamistiki wa Hispania, Mtakatifu Teresa wa Avila, angeielezea ndoa ya kimistiki hivi katika kitabu chake mashuhuri cha kiroho, Ngome ya Ndani:

Bwana wetu anapopenda kuyahurumia mateso ya zamani na ya sasa ambayo nafsi hii, aliyoitwaa kiroho kuwa bibi-arusi Wake, imeyavumilia kwa sababu ya kumtamani Yeye, huiingiza katika makao Yake haya, au chumba cha kuwapo Kwake, kabla ya kuikamilisha ndoa hiyo ya mbinguni. Haya ndiyo makao ya saba, kwa maana kama alivyo na makao mbinguni, ndivyo alivyo na makao ndani ya nafsi, ambamo hakuna mwingine ila Yeye anayeweza kukaa, na ambayo yanaweza kuitwa mbingu ya pili.

Mtakatifu Teresa aliendelea kueleza kwamba ndoa hii ya mbinguni, mbingu hii ya pili, ni zawadi ya kudumu inayotolewa kwa nafsi. Kwa ujuzi Wake wa kimungu wa mambo yajayo, anapojua kwamba utakatifu wa nafsi utadumu, huipa nafsi hiyo zawadi hii ya muungano na Mungu. Katarina alikuwa mmoja wa wale waliopokea zawadi hii adimu.

Baada ya kupokea zawadi ya ndoa ya kiroho, Katarina alianza kushiriki zaidi katika huduma kwa maskini, wagonjwa na wafungwa wa Siena. Tauni ya mitoki—“Kifo Cheusi”—ilipoukumba mji wa Siena, Katarina na wenzake waliendelea kufanya kazi kwa bidii, wakiwahudumia walioathiriwa. Katarina pia alianza kujihusisha na mabishano yaliyokuwa yakilisumbua Kanisa na Serikali. Aliandika mamia ya barua kwa wafalme, malkia, watu wa tabaka la juu, watawa, mapadre, na hata papa mwenyewe. Wakati huo, migawanyiko ndani ya Kanisa ilikuwa mikubwa sana kiasi kwamba Katarina alijitosa katika matendo makali ya kitubio na sala. Kwa mfano, aliacha kabisa kula na kunywa, akiishi kwa Ekaristi Takatifu pekee aliyoipokea kila siku. Alipokuwa Pisa mwaka 1375, Katarina alipata habari za maasi ndani ya Kanisa. Aliingia katika hali ya kuzama katika maono ya kiroho na kupokea kipawa cha alama zisizoonekana za majeraha ya Kristo, ambazo zilionekana kimwili kwenye mwili wake baada tu ya kifo chake. Alimwona katika maono Bwana wetu aliyesulubiwa, na miale ya mwanga ilitoka katika mwili wa Yesu hadi mwilini mwake, ikimpenya.

Jambo kuu alilolisisitiza katika barua zake kwa papa lilikuwa kumsihi arudi Roma. Wakati huo, makao ya upapa yalikuwa yamehamia Avignon, Ufaransa, jambo lililosababisha migogoro mingi ndani ya Kanisa. Mapapa wa kujitwalia walichaguliwa na mkanganyiko ukaenea. Katarina alijua kwamba Baba Mtakatifu, “baba yangu mpendwa” kama alivyomwita, alihitaji kurudi katika Mji wa Milele ili kukomesha machafuko hayo. Barua zake, na baadaye mazungumzo yake ya ana kwa ana, hazikuelekezwa kwa Baba Mtakatifu kwa upendo na unyofu wa binti wa kiroho mwenye upendo tu, bali pia zilikuwa thabiti, za wazi na zenye kumpa changamoto. Katika barua moja kwa Papa Gregori XI, aliandika akimsihi arudi Roma: “Nakuambia, baba katika Kristo Yesu, njoo upesi kama mwanakondoo mpole. Mwitikie Roho Mtakatifu anayekuita. Nakuambia, Njoo, njoo, njoo, wala usingoje wakati, kwa maana wakati haukungojei.” Papa alisikiliza na kurudi Roma mwaka 1377. Katarina alitumia miaka michache ya mwisho ya maisha yake kuandika barua, kutembelea miji iliyokuwa ikipigana na upapa, na kushauriana na mapapa wawili: kwanza Papa Gregori XI na kisha mrithi wake, Papa Urbano VI. Aliwahamasisha watu, akapata wafuasi wengi, akakabiliana na maovu ya kisiasa, kitamaduni na kimaadili, na akaendelea kumshuhudia Kristo aliyesulubiwa kwa maisha yake ya kitubio.

Zawadi yake ya mwisho kwa Kanisa, na labda iliyo kuu zaidi, ilikuwa kitabu chake chenye kichwa, Mazungumzo juu ya Maongozi ya Mungu. Inaaminika kwamba Katarina alitamka maneno ya kitabu hiki ili yaandikwe akiwa katika hali ya kuzama katika maono ya kiroho. Ni mazungumzo kati ya nafsi na Baba wa Mbinguni. Mbali na kazi hii bora ya kiroho, barua zake 382 na sala zake ishirini na sita zimehifadhiwa hadi leo.

Mtakatifu Katarina alikuwa mmoja wa watakatifu wakuu na wenye ushawishi mkubwa zaidi katika historia ya Kanisa. Katika maisha yake, alikuwa na athari kubwa kwa wale aliokutana nao, akiwamo papa. Baada ya kifo chake, anaendelea kuwa na athari kubwa kwa Kanisa akiwa Mwalimu wa Kanisa. Hakuna kati ya hayo ambacho kingewezekana kama asingejitosa katika sala ya bidii na kitubio katika maisha yake yote. Tunapomheshimu Mtakatifu Katarina, tafakari maisha yako ya sala, na ujitahidi kuiga upendo wake uwakao kwa Bwana wake, Bwana-arusi wake wa Kimungu. Upendo huo, uliochochewa na hamu isiyozimika ya kumtamani Mungu, unaonekana kwa uzuri katika sala ifuatayo aliyoiandika mwenyewe:

Sala: Mungu wa milele, Utatu wa milele, umeifanya Damu ya Kristo kuwa ya thamani kuu kwa kushiriki Kwake katika asili Yako ya Kimungu. Wewe ni fumbo lenye kina kama bahari; kadiri ninavyotafuta, ndivyo ninavyozidi kupata, na kadiri ninavyopata, ndivyo ninavyozidi kukutafuta. Lakini siwezi kamwe kuridhika; kile ninachopokea kitaniacha daima nikitamani zaidi. Unapoijaza nafsi yangu, njaa yangu huzidi kuwa kubwa, nami huzidi kuwa na njaa ya nuru Yako. Zaidi ya yote natamani kukuona Wewe, Nuru ya kweli, kama ulivyo hasa. Amina.

Mtakatifu Katarina wa Siena, uniombee. Yesu, nakutumainia.

Tafakari imetolewa katika:

Watakatifu na Sikukuu za Mwaka wa Liturujia
Juzuu ya Kwanza–Nne

Masomo ya Ziada:

Watakatifu Wote wa Leo