Polski

Święty Cyryl Aleksandryjski

ChristianeB, CC BY-SA 3.0, za pośrednictwem Wikimedia Commons

27 czerwca: Święty Cyryl Aleksandryjski, biskup i doktor Kościoła — wspomnienie dowolne

ok. 376–444
Patron Aleksandrii w Egipcie
Wzywany w obronie przed herezjami chrystologicznymi
Kanonizowany przed ustanowieniem Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych
Ogłoszony doktorem Kościoła przez papieża Leona XIII w 1883 roku
Kolor liturgiczny: biały
Wersja: Pełna – Skrócona

Kanały podcastu:
Apple – Spotify – iHeart – Audible

Cytat:
Cała ludność miasta stała od świtu do zmierzchu, oczekując na decyzję świętego soboru. Gdy usłyszeli, że ów nieszczęsny człowiek został złożony z urzędu, wszyscy zaczęli jednym głosem wznosić okrzyki na cześć świętego soboru, wielbiąc Boga za to, że wróg wiary upadł. Kiedy wyszliśmy z kościoła, ruszyli przed nami w procesji aż do miejsca naszego zakwaterowania, gdyż robiło się już ciemno; nawet kobiety wyszły z kadzidłem, aby napełnić wonią drogę przed nami. ~List świętego Cyryla opisujący Sobór Efeski, 431 rok

Refleksja: Uważa się, że po życiu, śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa święty Marek, ewangelista i autor Ewangelii, głosił Dobrą Nowinę w Aleksandrii w Egipcie, dając w ten sposób początek wierze chrześcijańskiej w tym mieście. Aleksandria, założona w 331 roku przed Chrystusem przez Aleksandra Wielkiego, była położona na północnym krańcu Afryki, na wybrzeżu Morza Śródziemnego. To strategiczne położenie szybko uczyniło ją ważnym ośrodkiem handlowym Egiptu, a także słynnym centrum nauki, sztuki i kształcenia. W 30 roku przed Chrystusem Aleksandria stała się prowincją Cesarstwa Rzymskiego i zachowała ten status przez następnych 700 lat.

Chrześcijaństwo zostało zalegalizowane w Cesarstwie Rzymskim przez Konstantyna Wielkiego w 313 roku. Odtąd główne ośrodki nauki chrześcijańskiej, takie jak Rzym, Jerozolima, Antiochia, Konstantynopol i Aleksandria, stały się areną intensywnych debat i rozwoju teologii. Debaty te często dotyczyły zwłaszcza Boskiej i ludzkiej natury Chrystusa, Jego relacji z Ojcem i Duchem Świętym oraz właściwego tytułu Najświętszej Maryi Panny. Wyniki tych debat dały Kościołowi jasne i fundamentalne rozumienie wiary, które do dziś nadal się pogłębia i rozwija.

W IV wieku pojawiła się herezja ariańska, która głosiła, że Syn jest podporządkowany Ojcu i nie jest z Nim współwieczny. Święty Atanazy, ówczesny biskup Aleksandrii, niestrudzenie zwalczał tę herezję, przez co przez lata znosił wygnanie. Po pokonaniu arianizmu pojawiły się inne herezje. Pięćdziesiąt lat po śmierci Atanazego biskup Cyryl Aleksandryjski miał podjąć walkę z nestorianizmem. 

Cyryl urodził się w miejscowości Theodosius, około osiemdziesięciu pięciu mil na wschód od Aleksandrii. Ze względu na bliskość Aleksandrii Theodosius czerpało z bogactwa grecko-rzymskiej kultury i nauki. Położenie w pobliżu delty Nilu sprawiało również, że powszechnymi zajęciami były tam rolnictwo i rybołówstwo. Gdy Cyryl był młody, jego wuj Teofil, patriarcha Aleksandrii, zadbał o to, by otrzymał znakomite wykształcenie w dziedzinie teologii, filozofii, retoryki i nauk przyrodniczych. Wuj był jednak postacią kontrowersyjną w Kościele. Teofil, bardziej polityk niż intelektualista, był żądny władzy i surowy, często zrażał do siebie Żydów i pogan, a także był znany z wywoływania sporów i podsycania przemocy. Był nawet odpowiedzialny za usunięcie świętego Jana Chryzostoma z urzędu patriarchy Konstantynopola.

Około 412 roku Cyryl zastąpił swego wuja na urzędzie patriarchy i szybko przekonał się, jak trudne jest podążanie śladami tak kontrowersyjnego poprzednika. Gdy grupa skłonnych do przemocy mnichów zamordowała wybitną pogańską filozofkę, astronomkę i matematyczkę, winą obarczono Cyryla, mimo że nie brał w tym udziału. Bycie siostrzeńcem patriarchy Teofila miało swoje ujemne strony, toteż Cyryl ostrożnie pełnił swoją posługę. Z czasem wyszedł z cienia wuja, dając się poznać jako inteligentny i wierny sługa Boga i Jego Kościoła. Zaczął pisać komentarze do Pisma Świętego z teologiczną precyzją, zwłaszcza w kwestii natury Chrystusa, odnosząc się do różnych ówczesnych herezji. W ciągu pierwszych dziesięciu lat posługi biskupiej Cyryl zyskał opinię godnego zaufania nauczyciela wiary, umiejącego jasno ją wykładać.

W 428 roku cesarz mianował Nestoriusza patriarchą Konstantynopola. Wkrótce potem patriarcha Nestoriusz wyznaczył kapłana z Antiochii do głoszenia kazań w całym Konstantynopolu. Kapłan ten zaczął kwestionować powszechnie przyjmowane przekonanie, że Maryja słusznie jest nazywana Matką Bożą (Theotokos), sugerując, że należy Ją nazywać jedynie Matką Chrystusa (Christotokos). Głoszenie tego poglądu wywołało spory wśród wiernych w Konstantynopolu, a wieści szybko rozeszły się po całym cesarstwie, docierając w końcu do patriarchy Cyryla w Aleksandrii, oddalonej o ponad 1000 mil.

Cyryl zdecydowanie sprzeciwiał się tej nowej herezji, którą później nazwano nestorianizmem. Zaczął głosić kazania i nauczać przeciwko niej wśród swoich wiernych, wyjaśniając, że Maryję słusznie nazywa się Matką Bożą. Tłumaczył, że tytuł ten dotyczy nie tylko Najświętszej Matki, lecz także istoty Chrystusa. Gdyby Maryja nie była Matką Bożą, oznaczałoby to podział w istocie Chrystusa. Nestorianizm głosił, że Jezus jest osobą Boską w jakiś sposób zjednoczoną z odrębną osobą ludzką, a Maryja jest jedynie matką Jego człowieczeństwa. Cyryl prostował tę błędną interpretację, podkreślając, że w Chrystusie jest tylko jedna Osoba — jest On zarazem człowiekiem i Bogiem. Oznaczało to, że Maryja jest nie tylko matką swego ludzkiego Syna, lecz także matką Jego Osoby, co uzasadnia Jej tytuł Matki Bożej. Po pouczeniu swoich wiernych Cyryl napisał do Nestoriusza prywatne listy, aby go upomnieć. Nestoriusz odrzucił to upomnienie. Wówczas Cyryl poszerzył krąg adresatów swojej korespondencji, włączając do niego innych biskupów, członków dworu cesarskiego oraz papieża w Rzymie. Ucieszyło to wiernych w Konstantynopolu, lecz rozwścieczyło Nestoriusza. Papież zbadał sprawę i upoważnił Cyryla do podjęcia działań wobec Nestoriusza mocą papieskiego autorytetu.

W 431 roku cesarz rzymski uznał, że musi interweniować, i zwołał sobór w Efezie, aby rozstrzygnąć spór. Chrześcijanie z Efezu byli znani z nabożeństwa do Matki Bożej, częściowo ze względu na głęboko zakorzenioną tradycję, według której Maryja w późniejszym okresie życia zamieszkała w Efezie ze świętym Janem. Miejsce obrad soboru wskazywało zatem na sprzeciw cesarza wobec Nestoriusza. Gdy zgromadziło się już wielu biskupów z całego cesarstwa, ale zanim przybyli Nestoriusz i jego zwolennicy, Cyryl otworzył sobór. Objął przewodnictwo i wymownie przedstawił swoje stanowisko, zgodne z nauczaniem wcześniejszych Ojców Kościoła. Biskupi obecni na soborze przyjęli jego wyjaśnienie i zagłosowali za potępieniem Nestoriusza. Po przybyciu Nestoriusz i jego zwolennicy byli oburzeni, że sobór obradował bez nich. W odwecie zorganizowali własne zgromadzenie, zagłosowali przeciwko temu rozstrzygnięciu i próbowali złożyć Cyryla z urzędu. Gdy cesarz się o tym dowiedział, jego przedstawiciel próbował rozwiązać spór, wtrącając do więzienia zarówno Nestoriusza, jak i Cyryla, aby wymusić porozumienie. Ostatecznie jednak cesarz stanął po stronie Cyryla ze względu na szerokie poparcie, jakim cieszył się on wśród ludu. Gdy Nestoriusz odmówił przyjęcia tego stanowiska, został wygnany na pustynię egipską.

Po powrocie do Aleksandrii Cyryl nadal pisał i nauczał. Późniejsze pokolenia nadały mu tytuły „Strażnika ścisłości” i „Pieczęci Ojców”, ponieważ z powodzeniem dokonał syntezy nauczania poprzedzających go Ojców Kościoła, stosując je do ówczesnych sporów. Oddając mu dzisiaj cześć, zastanów się nad znaczeniem precyzji w swojej wierze. Bez precyzji zgodnej z całym przekazanym nam wcześniej nauczaniem narażamy się na to, że nie zrozumiemy w pełni Chrystusa. Zastanów się nad swoim zaangażowaniem w głębokie i jasne poznawanie Boga i naszej wiary oraz na nowo potwierdź swoją wierność prawdzie.

Modlitwa: Święty Cyrylu, byłeś odważny, niezłomny i ścisły w swojej wierności prawdzie. Oddałeś swoje dary na służbę Chrystusowi i Jego Kościołowi oraz umacniałeś wiarę ludu Bożego. Proszę, módl się za mnie, abym zawsze niezachwianie trwał w wierności prawdzie, nawet w najdrobniejszych szczegółach, i dzięki temu pełniej poznawał i miłował naszego Pana, Jego Najświętszą Matkę oraz naszą jedną, świętą, katolicką i apostolską wiarę. Święty Cyrylu Aleksandryjski, módl się za mnie. Jezu, ufam Tobie.

Rozważanie zaczerpnięte z:

Święci i święta roku liturgicznego
Tomy I–IV


Dalsza lektura:

Święci i święta katolickie & uroczystości

Papież Benedykt XVI

Żywoty świętych Butlera

Catholic Exchange

Catholic News Agency

Encyklopedia katolicka

Sanktorale

Informacje o świętych katolickich

Franciscan Media

Wikipedia

Wszyscy święci dzisiejszego dnia

Święci od A do Z

Wszyscy święci roku liturgicznego


(Wersja skrócona)

27 czerwca: Święty Cyryl Aleksandryjski, biskup i doktor Kościoła — wspomnienie dowolne

ok. 376–444
Patron Aleksandrii w Egipcie
Wzywany w obronie przed herezjami chrystologicznymi
Kanonizacja przed ustanowieniem Kongregacji do spraw Kanonizacyjnych
Ogłoszony doktorem Kościoła przez papieża Leona XIII w 1883 roku

Aleksandria, ważny ośrodek nauki chrześcijańskiej, stała się jedną z aren ożywionych debat teologicznych po zalegalizowaniu chrześcijaństwa w Cesarstwie Rzymskim w 313 roku. Debaty te często dotyczyły Boskiej i ludzkiej natury Chrystusa, Jego relacji z Ojcem i Duchem Świętym oraz właściwego tytułu Najświętszej Maryi Panny. Ich rozstrzygnięcia dały Kościołowi jasne, fundamentalne rozumienie wiary. Po tym, jak święty Atanazy, biskup Aleksandrii, pomógł pokonać arianizm w IV wieku, biskup Cyryl Aleksandryjski miał podjąć walkę z nestorianizmem. 

Cyryl urodził się w Teodozjuszu, mieście, które wraz z pobliską Aleksandrią dzieliło bogate dziedzictwo grecko-rzymskiej kultury i nauki. Po otrzymaniu znakomitego wykształcenia w 412 roku zastąpił swojego wuja Teofila na urzędzie patriarchy Aleksandrii. Cyryl dał się poznać jako bystry i wierny sługa Boga i Jego Kościoła, pisząc precyzyjne komentarze do Pisma Świętego dotyczące natury Chrystusa i przeciwstawiając się herezjom. 

W 428 roku patriarcha Konstantynopola Nestoriusz wyznaczył kapłana z Antiochii do głoszenia kazań w całym Konstantynopolu. Kapłan ten zakwestionował powszechnie przyjmowane przekonanie, że Maryja słusznie jest nazywana Matką Bożą (Theotokos), sugerując, że należy Ją nazywać jedynie Matką Chrystusa (Christotokos). Wieści o kontrowersyjnych kazaniach szybko rozeszły się po całym cesarstwie, docierając do patriarchy Cyryla w Aleksandrii, oddalonej o ponad 1000 mil.

Cyryl głosił kazania i nauczał przeciwko nestorianizmowi, wyjaśniając, że Maryja słusznie jest nazywana Matką Bożą. Podkreślał, że w Chrystusie jest jedna Osoba — jest On zarazem człowiekiem i Bogiem. Maryja była matką swego Boskiego Syna i matką Jego Osoby, co uzasadniało Jej tytuł Matki Bożej. Gdy Nestoriusz odrzucił prywatne listy Cyryla zawierające upomnienia, Cyryl zwrócił się do innych biskupów, członków dworu cesarskiego oraz papieża w Rzymie, który upoważnił go do podjęcia działań wobec Nestoriusza.

W 431 roku cesarz rzymski zwołał sobór w Efezie, aby rozstrzygnąć spór. Miejsce obrad soboru — tam, gdzie według tradycji Maryja zamieszkała w późniejszym okresie życia wraz ze świętym Janem — wskazywało na sprzeciw cesarza wobec Nestoriusza. Zanim Nestoriusz i jego zwolennicy przybyli, Cyryl otworzył sobór wraz z innymi biskupami z cesarstwa. Wymownie przedstawił stanowisko zgodne z nauczaniem wcześniejszych Ojców Kościoła. Obecni biskupi zagłosowali za potępieniem Nestoriusza. Nestoriusz i jego zwolennicy byli oburzeni, że sobór obradował bez nich. Zorganizowali własne zgromadzenie, zagłosowali przeciwko podjętym uchwałom i próbowali złożyć Cyryla z urzędu. Przedstawiciel cesarza próbował rozstrzygnąć spór, wtrącając Nestoriusza i Cyryla do więzienia. Cesarz opowiedział się po stronie Cyryla ze względu na poparcie, jakim cieszył się on wśród ludu. Gdy Nestoriusz odmówił ustąpienia, został wygnany na pustynię egipską.

Po powrocie do Aleksandrii Cyryl nadal pisał i nauczał. Późniejsze pokolenia nadały mu tytuły „Strażnika ścisłości” i „Pieczęci Ojców”, ponieważ z powodzeniem dokonał syntezy nauczania poprzedzających go Ojców Kościoła, stosując je do ówczesnych sporów. 

Święty Cyrylu, byłeś odważny, stanowczy i ścisły w swojej wierności prawdzie. Oddałeś swoje dary na służbę Chrystusowi i Jego Kościołowi oraz umacniałeś wiarę ludu. Proszę, módl się, abym trwał niezachwianie w wierności prawdzie i dzięki temu coraz pełniej poznawał i miłował naszego Pana, Jego Najświętszą Matkę oraz naszą jedną, świętą, powszechną i apostolską wiarę. Święty Cyrylu Aleksandryjski, módl się za mną. Jezu, ufam Tobie.

Wróć do pełnej wersji

Udostępnij tę stronę: