Púpọ̀ nínú ohun tí ó tẹ̀ lé ni a kó jọ láti inú ìjíròrò Sístà Thérèse pẹ̀lú àwọn olùkọ́ṣẹ́ ajẹ́jẹ̀ẹ́ rẹ̀. Ó dájú pé ìmọ̀ràn rẹ̀ yóò wúlò fún àwọn tí ó wà nínú ilé ajẹ́jẹ̀ẹ́, àti fún ọ̀pọ̀ ènìyàn láyé pẹ̀lú, tí ọ̀nà kékeré rẹ̀ sí Ọlọ́run, tí ó rọrùn tí kò sì díjú, lè fà mọ́ra.
* * * * * *
Ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ṣẹ́ ajẹ́jẹ̀ẹ́ náà, tí ìrònú nípa àwọn àìpé rẹ̀ kó ìrẹ̀wẹ̀sì bá gidigidi, sọ fún wa pé olùkọ́ rẹ̀ bá òun sọ̀rọ̀ báyìí:
“O mú kí n rántí ọmọ kékeré kan tí ó ń kọ́ bí a ṣe ń dúró, ṣùgbọ́n tí kò tíì mọ bí a ṣe ń rìn. Nítorí ìfẹ́ rẹ̀ láti dé òkè àtẹ̀gùn láti rí ìyá rẹ̀, ó gbé ẹsẹ̀ kékeré rẹ̀ sókè láti gun àtẹ̀gùn àkọ́kọ́. Gbogbo rẹ̀ já sí asán, ó sì ń ṣubú ní gbogbo ìgbà tí ó bá tún gbìyànjú. Ó dára, dà bí ọmọ kékeré yẹn. Máa gbé ẹsẹ̀ rẹ sókè nígbà gbogbo láti gun àkàbà ìwà mímọ́, má sì rò pé o lè gun àní ìpele àkọ́kọ́ pàápàá. Gbogbo ohun tí Ọlọ́run ń béèrè lọ́wọ́ rẹ ni ìmúratán rere. Láti orí àkàbà náà ni Ó ti ń fi ìfẹ́ wò ọ́, láìpẹ́, bí ìsapá rẹ tí kò so èso bá ti kan Ọkàn Rẹ̀, Òun fúnra Rẹ̀ yóò sọ̀ kalẹ̀, yóò sì gbé ọ mọ́ra, yóò gbé ọ lọ sí Ìjọba Rẹ̀, kí o má sì tún fi Í sílẹ̀ láé. Ṣùgbọ́n bí o bá dáwọ́ gbígbé ẹsẹ̀ rẹ sókè dúró, a ó fi ọ́ sílẹ̀ lórí ilẹ̀ fún ìgbà pípẹ́.”
* * * * * *
“Ọ̀nà kan ṣoṣo láti tètè tẹ̀ síwájú ní ọ̀nà ìfẹ́ ni láti máa jẹ́ ẹni kékeré gan-an nígbà gbogbo. Ohun tí mo ṣe nìyẹn, nísinsìnyí mo sì lè kọrin pẹ̀lú Baba wa mímọ́, Jòhánù Mímọ́ ti Àgbélébùú:
‘Nígbà náà ni mo rẹ ara mi sílẹ̀ tó bẹ́ẹ̀, sílẹ̀ pátápátá, Tí mo fi gòkè dé ibi gíga tó bẹ́ẹ̀, ibi gíga lóòótọ́, Tí mo fi lé ẹranko tí mo ń ṣọdẹ rẹ̀ bá!'”
* * * * * *
Nígbà tí mo wà lábẹ́ ìdánwò kan tí ó dà bí ẹni pé mi ò lè dojú kọ, mo sọ fún un pé: “Ní àkókò yìí, mi ò lè borí rẹ̀.” Ó dáhùn pé: “Kí ló dé tí o fi ń wá ọ̀nà láti borí rẹ̀? Kúkú gba abẹ́ rẹ̀ kọjá. Ó dára fún àwọn ẹni tí ó ga nípa tẹ̀mí láti fò ga ju ìkùukùu lọ nígbà tí ìjì bá ń jà; àwa kàn ní láti fara da òjò ni. Kí ló ṣe bí a bá tutù? A ó gbẹ ara wa nínú oòrùn ìfẹ́.
“Ó rán mi létí ìṣẹ̀lẹ̀ kékeré kan ní ìgbà ọmọdé mi. Ní ọjọ́ kan, ẹṣin kan dúró níwájú ẹnubodè ọgbà, ó sì ń dí wa lọ́wọ́ láti kọjá. Àwọn ẹlẹgbẹ́ mi bá a sọ̀rọ̀, wọ́n sì gbìyànjú láti mú un kúrò níbẹ̀, ṣùgbọ́n nígbà tí wọ́n ṣì ń sọ̀rọ̀, mo yọ́ gba àárín ẹsẹ̀ rẹ̀ kọjá jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́ . . . Irú àǹfààní tí ó wà nínú jíjẹ́ ẹni kékeré nìyẹn.”
* * * * * *
Olúwa wa sọ fún ìyá àwọn ọmọ Sébédè pé: ‘Jíjókòó ní ọwọ́ ọ̀tún tàbí ní ọwọ́ òsì Mi jẹ́ ti àwọn tí Baba Mi ti pèsè rẹ̀ fún.'[1] Mo rò pé àwọn ipò àkànṣe wọ̀nyí, tí a kò fi fún àwọn Ẹni Mímọ́ ńlá àti àwọn Ajẹ́rìíkú bákan náà, ni a ó fi pamọ́ fún àwọn ọmọ kékeré; ṣé Dáfídì kò sì sọ ọ́ tẹ́lẹ̀ nígbà tí ó sọ pé, ‘Bẹ́ńjámínì kékeré yóò ṣe aṣáájú láàárín àwọn àpéjọ[2] àwọn Ẹni Mímọ́.'”
* * * * * *
“O kò ṣe dáadáa bí o ṣe ń wá àléébù nínú èyí àti ìyẹn, tàbí tí o ń gbìyànjú láti mú kí gbogbo ènìyàn rí nǹkan bí ìwọ ṣe rí i. A fẹ́ láti jẹ́ ‘bí àwọn ọmọ kékeré,’ àwọn ọmọ kékeré kò sì mọ ohun tí ó dára jù lọ: gbogbo nǹkan ló dà bí ohun tí ó tọ́ lójú wọn. Ẹ jẹ́ kí a fara wé ọ̀nà wọn. Yàtọ̀ sí èyí, kò sí ẹ̀tọ́ sí èrè nínú ṣíṣe ohun tí ọgbọ́n orí sọ pé kí a ṣe.”
* * * * * *
“Àwọn alágbàtọ́ mi àti àwọn tí mo fẹ́ràn ní ọ̀nà àkànṣe ní Ọ̀run ni àwọn tí, bí a bá lè sọ bẹ́ẹ̀, jí i gbà, bí àwọn Ọmọ Aláìṣẹ̀ Mímọ́ àti Olè Rere náà. Àwọn Ẹni Mímọ́ ńlá fi iṣẹ́ wọn jèrè rẹ̀; mo fẹ́ dà bí àwọn olè, kí n sì fi ọgbọ́n àrékérekè jèrè rẹ̀—ọgbọ́n àrékérekè ìfẹ́ tí yóò ṣí àwọn ẹnubodè rẹ̀ sílẹ̀ fún èmi àti àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ aláìní. Nínú Ìwé Òwe, Ẹ̀mí Mímọ́ ń fún mi ní ìṣírí, nítorí Ó sọ pé: ‘Wá sọ́dọ̀ Mi, ìwọ ẹni kékeré, láti kọ́ ọgbọ́n àrékérekè!'”[3]
* * * * * *
“Kí ni ìwọ yóò ṣe bí o bá lè tún ìgbésí ayé ajẹ́jẹ̀ẹ́ rẹ bẹ̀rẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀?”
“Mo rò pé èmi yóò ṣe bí mo ti ṣe tẹ́lẹ̀.”
“Ǹjẹ́ ìwọ kò ní irú èrò ẹni tí ó ń gbé ní àdádó fún Ọlọ́run náà tí ó sọ pé: ‘Níwọ̀n ìgbà tí ìṣẹ́jú mẹ́ẹ̀ẹ́dógún, tàbí èémí kan ṣoṣo pàápàá, ṣì kù fún mi láti wà láàyè, èmi yóò máa bẹ̀rù iná ọ̀run àpáàdì, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé mo ti lo ọ̀pọ̀ ọdún nínú ìrònúpìwàdà àti ìtanràn fún ẹ̀ṣẹ̀’?”
“Rárá, èmi kò ní irú ìbẹ̀rù bẹ́ẹ̀; mo kéré jù. Àwọn ọmọ kékeré kì í ṣègbé ní ọ̀run àpáàdì.”
“Ìwọ ń wá ọ̀nà láti dà bí àwọn ọmọ kékeré nígbà gbogbo, ṣùgbọ́n sọ fún wa ohun tí a gbọ́dọ̀ ṣe láti ní irú ẹ̀mí ọmọdé yẹn. ‘Láti máa jẹ́ ẹni kékeréÌtumọ̀ Yorùbá: ’—kí ni ó túmọ̀ sí?”
“‘Dídúró ní kékeré’ túmọ̀ sí—mímọ̀ pé ẹni kì í ṣe nǹkan kan, dídúró de ohun gbogbo láti inú Oore Ọlọ́run, yíyẹra fún dídààmú jù nítorí àwọn àṣìṣe wa; ní ìparí, àìṣàníyàn nípa kíkó ọrọ̀ ẹ̀mí jọ, àti àìṣe àníyàn nípa ohunkóhun. Àní láàárín àwọn tálákà, nígbà tí ọmọ bá ṣì kéré, a máa ń fún un ní ohun tí ó nílò; ṣùgbọ́n nígbà tí ó bá dàgbà, baba rẹ̀ kì yóò bọ́ ọ mọ́, yóò sì sọ fún un pé kí ó wá iṣẹ́, kí ó sì máa gbọ́ bùkátà ara rẹ̀. Ó dáa, láti yẹra fún gbígbọ́ èyí ni èmi kò fi fẹ́ dàgbà rí, nítorí mo mọ̀ pé n kò lágbára láti ṣiṣẹ́ gba ohun tí yóò gbé mi láàyè, èyí tí í ṣe Ìyè Àìnípẹ̀kun!”
* * * * * *
Ní àfarawé Olùkọ́ wa oníwà mímọ́, èmi náà fẹ́ kí n má dàgbà láé; nítorí náà, ó pè mí ní “ẹni kékeré,” ní àkókò ìfàsẹ́yìn fún àdúrà kan sì ni ó kọ àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí sí mi:
“Má bẹ̀rù láti sọ fún Jésù pé o nífẹ̀ẹ́ Rẹ̀, bí o tilẹ̀ lè má ní ìmọ̀lára ìfẹ́ náà. Ní ọ̀nà yìí, ìwọ yóò mú kí Ó wá ràn ọ́ lọ́wọ́, kí Ó sì gbé ọ bí ọmọ kékeré tí kò lágbára tó láti rìn.
“Ó jẹ́ àdánwò ńlá nítòótọ́ nígbà tí ohun gbogbo bá dà bí òkùnkùn, ṣùgbọ́n èyí kò sinmi lé ìwọ nìkan. Ṣe gbogbo ohun tí o lè ṣe láti tú ọkàn rẹ sílẹ̀ kúrò nínú àníyàn ayé, pàápàá láti ara àwọn ẹ̀dá; lẹ́yìn náà, ní ìdánilójú pé Olúwa wa yóò ṣe ìyókù. Kò lè jẹ́ kí o ṣubú sínú ọ̀gbun àìnísàlẹ̀. Tùjú, ẹni kékeré! Ní Ọ̀run, ohun gbogbo kò ní dà bí òkùnkùn mọ́, ṣùgbọ́n yóò funfun yòò tí yóò máa kọ mànà. Níbẹ̀, gbogbo ènìyàn ni a ó fi ògo Ọlọ́run tí ń tàn láti ara Ọkọ wa—Òdòdó Lílì Àfonífojì—wọ̀ láṣọ. Papọ̀ ni a ó máa tẹ̀ lé E níbikíbi tí Ó bá ń lọ. Ní àsìkò yìí, a gbọ́dọ̀ lo ọjọ́ kúkúrú ìgbésí ayé yìí dáradára. Ẹ jẹ́ kí a mú inú Olúwa wa dùn, kí a sì fi ìrúbọ ara wa mú àwọn ọkàn wá fún Un! Ju gbogbo rẹ̀ lọ, ẹ jẹ́ kí a jẹ́ kékeré—kékeré débi pé gbogbo ènìyàn lè tẹ̀ wá mọ́lẹ̀ lábẹ́ ẹsẹ̀ láìjẹ́ pé a tilẹ̀ dà bí ẹni tí ń ní ìrora.
“Ìkùnà ẹni kékeré kò yà mí lẹ́nu; ó gbàgbé pé nínú iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ajíhìnrere àti jagunjagun, ó yẹ kí ó fi gbogbo ìtùnú ọmọ kékeré sílẹ̀. Kò tọ́ kí ènìyàn máa lo àkókò rẹ̀ nínú ìdààmú, dípò kí ó sùn lé Ọkàn Jésù.
“Bí ẹni kékeré bá ń bẹ̀rù òkùnkùn òru, tàbí tí ó ń ráhùn pé òun kò rí Ẹni tí ń gbé òun, kí ó di ojú rẹ̀. Èyí ni ẹbọ kan ṣoṣo tí Ọlọ́run ń béèrè. Bí ó bá dúró báyìí, òkùnkùn kò ní dẹ́rù bà á mọ́, nítorí kò ní rí i, láìpẹ́ sì ni àlàáfíà—bí kì í tilẹ̀ ṣe ayọ̀—yóò tún wọ ọkàn rẹ̀.”
* * * * * *
Láti ràn mí lọ́wọ́ láti gba ìrẹ̀sílẹ̀ kan, ó sọ ohun tó tẹ̀ lé yìí fún mi ní ìkọ̀kọ̀:
“Bí a kò bá ti gbà mí sínú ilé àwọn obìnrin ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé ti Kámẹ́lì, èmi ìbá ti wọ Ilé Ààbò kan, èmi ìbá sì máa gbé ibẹ̀ láìjẹ́ ẹni mímọ̀, tí a sì ń kẹ́gàn mi láàárín àwọn ‘onírònúpìwàdà’ tálákà. Ayọ̀ mi ìbá jẹ́ pé a kà mí sí ọ̀kan lára wọn, èmi ìbá sì di àpọ́sítélì láàárín àwọn ẹlẹgbẹ́ mi, tí ń sọ èrò mi nípa Àánú Ọlọ́run Tí Kò Lópin fún wọn.”
“Ṣùgbọ́n báwo ni ìwọ ìbá ṣe fi àìlẹ́ṣẹ̀ rẹ pamọ́ fún àlùfáà tí o ń jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ rẹ fún?”
“Èmi ìbá sọ fún un pé nígbà tí mo ṣì wà láyé òde, mo ti jẹ́wọ́ gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ ìgbésí ayé mi, àti pé a ti kọ̀ fún mi láti tún ìjẹ́wọ́ náà ṣe.”
* * * * * *
“Óò! Nígbà tí mo bá ronú nípa gbogbo ohun tí mo ṣì ní láti ní!”
“Tàbí, láti sọ ọ́ dáadáa, ohun tí o ní láti pàdánù! Jésù ni ó gba ojúṣe láti kún ọkàn rẹ, bí ìwọ ṣe ń mú àìpé kúrò nínú rẹ̀. Mo rí i kedere pé òpópónà tí kò tọ́ ni ò ń gbà, àti pé o kò ní dé òpin ìrìn àjò rẹ láé. O fẹ́ gun òkè, nígbà tí Ọlọ́run fẹ́ kí o sọ̀ kalẹ̀ láti orí rẹ̀. Ó ń dúró dè ọ́ ní àfonífojì ìrẹ̀lẹ̀ tí ń so èso.”
* * * * * *
“Lójú tèmi, ó dà bí ẹni pé ìrẹ̀lẹ̀ ni òtítọ́. Èmi kò mọ̀ bóyá mo jẹ́ onírẹ̀lẹ̀, ṣùgbọ́n mo mọ̀ dájú pé mo ń rí òtítọ́ nínú ohun gbogbo.”
* * * * * *
“Lóòótọ́, Ẹni Mímọ́ ni ọ́!”
“Rárá, èmi kì í ṣe Ẹni Mímọ́. Èmi kò tíì ṣe àwọn iṣẹ́ Ẹni Mímọ́ rí. Ọkàn kékeré lásán ni mí, tí Ọlọ́run Olódùmarè ti fi ojú rere Rẹ̀ bù kún lọ́pọ̀lọpọ̀.
“A ó sọ òtítọ́ ohun tí mo ń sọ di mímọ̀ fún ọ ní Ọ̀run.”
“Ṣùgbọ́n ìwọ kò ha ti jẹ́ olóòótọ́ sí ojú rere wọ̀nyẹn nígbà gbogbo bí?”
“Bẹ́ẹ̀ ni, láti ìgbà tí mo ti wà ní ọmọ ọdún mẹ́ta, èmi kò tíì kọ ohunkóhun fún Ọlọ́run wa Rere rí. Síbẹ̀, èmi kò lè yin ara mi lógo. Wo bí oòrùn tí ń wọ̀ ṣe ń mú orí àwọn igi dán bí wúrà ní ìrọ̀lẹ́ yìí. Bákan náà ni ọkàn mi ṣe dà lójú yín bí ohun tí ń tàn yòò, tí ó sì dà bí wúrà, nítorí ó wà níwájú ìtànṣán Ìfẹ́. Ṣùgbọ́n bí Oòrùn Ọlọ́run kò bá tàn sórí rẹ̀ mọ́, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni yóò rì sínú òkùnkùn.”
“Àwa náà yóò fẹ́ di wúrà pátápátá—kí ni a gbọ́dọ̀ ṣe?”
“Ẹ gbọ́dọ̀ máa fi àwọn ìwà rere kéékèèké sí ìṣe. Èyí máa ń ṣòro nígbà mìíràn, ṣùgbọ́n Ọlọ́run kì í kọ̀ láti fúnni ní oore-ọ̀fẹ́ àkọ́kọ́—ìgboyà láti ṣẹ́gun ara ẹni; bí ọkàn bá sì fọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú oore-ọ̀fẹ́ yẹn, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni yóò rí ara rẹ̀ nínú ìmọ́lẹ̀ oòrùn Ọlọ́run. Ìyìn tí a fi fún Juditi ti máa ń wọ̀ mí lọ́kàn nígbà gbogbo: ‘Ìwọ ti ṣe pẹ̀lú akin, a sì ti fún ọkàn rẹ lókun.’[4] Ní ìbẹ̀rẹ̀, a gbọ́dọ̀ fi ìgboyà gbé ìgbésẹ̀. Ní ọ̀nà yìí ni ọkàn fi ń gba agbára, ìṣẹ́gun a sì máa tẹ̀ lé ìṣẹ́gun.”
* * * * * *
Ní ìbámu pẹ̀lú Òfin, Arábìnrin Thérèse kì í gbé ojú rẹ̀ sókè rí nínú gbọ̀ngàn ìjẹun. Níwọ̀n bí ó ti ṣòro púpọ̀ fún mi láti pa òfin yìí mọ́, ó kọ àdúrà tí ó tẹ̀ lé yìí fún mi. Ó fi ìrẹ̀lẹ̀ rẹ̀ tí ó jinlẹ̀ hàn, nítorí pé inú rẹ̀ ni ó ti béèrè fún oore-ọ̀fẹ́ kan tí ó jẹ́ pé èmi nìkan ni mo nílò rẹ̀:
“Jésù, láti bọ̀wọ̀ fún àpẹẹrẹ tí O fi lélẹ̀ ní ilé Hẹ́rọ́dù àti láti fara wé e, àwa aya Rẹ kéékèèké méjì pinnu láti máa tẹ ojú wa ba nínú gbọ̀ngàn ìjẹun. Nígbà tí ọba aláìbọ̀wọ̀ fún Ọlọ́run yẹn fi Ọ́ ṣẹ̀sín, Ìwọ Ẹwà Àìlópin, kò sí ọ̀rọ̀ ìráhùn kan tí ó ti Ẹnu Rẹ jáde. Kódà, O kò yọ̀ǹda láti tẹjú mọ́ ọn pẹ̀lú Ojú Rẹ tí ó yẹ fún ìjọ́sìn. Kò yẹ fún ojúrere náà, ṣùgbọ́n àwa tí í ṣe aya Rẹ fẹ́ kí O tẹjú mọ́ wa pẹ̀lú ojú Ọlọ́run Rẹ. Ní gbogbo ìgbà tí a bá kọ̀ láti gbé ojú wa sókè, a bẹ Ọ́ pé kí O san èrè fún wa nípa wíwò wá pẹ̀lú ìfẹ́. A tilẹ̀ fi ìgboyà bẹ Ọ́ pé kí O má ṣe fi ìwò dídùn yìí dù wá nígbà tí a bá kùnà láti kó ara wa níjàánu, nítorí a ó rẹ ara wa sílẹ̀ níwájú Rẹ tọkàntọkàn.”
* * * * * *
Mo sọ àṣírí ọkàn mi fún un pé èmi kò tẹ̀ síwájú rárá, àti pé nítorí èyí, mo ti rẹ̀wẹ̀sì.
“Títí tí mo fi pé ọmọ ọdún mẹ́rìnlá,” ó sọ pé, “mo ń ṣe ìwà rere láìtọ́ adùn rẹ̀ wò. Mo fẹ́ ìjìyà, ṣùgbọ́n kò wá sí mi lọ́kàn láti sọ ọ́ di ayọ̀ mi; lẹ́yìn náà ni a fi oore-ọ̀fẹ́ yẹn fún mi. Ọkàn mi dà bí igi ẹlẹ́wà kan tí àwọn òdòdó rẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ ń yọ tí wọ́n sì ti já bọ́.
“Fi àìkórè èso kankan rí rú ẹbọ sí Ọlọ́run. Bí ó bá jẹ́ ìfẹ́ Rẹ̀ pé ní gbogbo ọjọ́ ayé rẹ kí o máa ní ìkórìíra sí ìjìyà àti ìrẹ̀sílẹ̀—bí Ó bá yọ̀ǹda kí gbogbo òdòdó ìfẹ́-ọkàn rẹ àti ti ìfẹ́ rere rẹ já bọ́ sí ilẹ̀ láìsí èso kankan tí ó yọ, má ṣe dààmú. Ní wákàtí ikú, ní ìṣẹ́jú kan, Ó máa mú kí èso dáradára póń lórí igi ọkàn rẹ.
“A kà nínú Ìwé Síràkì pé: ‘Ọkùnrin kan wà tí kò ṣiṣẹ́, tí ó nílò ìrànlọ́wọ́, tí agbára rẹ̀ kéré gidigidi, tí òṣì sì kún inú ayé rẹ̀: síbẹ̀ Ojú Ọlọ́run ti wò ó fún rere, Ó sì ti gbé e sókè kúrò ní ipò rẹ̀ rírẹlẹ̀, Ó sì ti gbé orí rẹ̀ ga: ọ̀pọ̀ ènìyàn sì ti yà á sí, wọ́n sì ti yin Ọlọ́run lógo. . . . Gbẹ́kẹ̀ lé Ọlọ́run, kí o sì dúró ní ipò rẹ. Nítorí ó rọrùn lójú Ọlọ́run láti sọ tálákà di ọlọ́rọ̀ lójijì. Ìbùkún Ọlọ́run ń yára láti san èrè fún olódodo, ní àkókò díẹ̀ sì ni ìbùkún Rẹ̀ ń so èso.'”[5]
“Ṣùgbọ́n bí mo bá ṣubú, a ó máa rí mi nígbà gbogbo gẹ́gẹ́ bí ẹni tí kò pé; nígbà tí a sì ń wò ọ́ gẹ́gẹ́ bí ẹni mímọ́.”
“Bóyá nítorí pé èmi kò fẹ́ rí kí a kà mí sí bẹ́ẹ̀ ni. . . . Ṣùgbọ́n pé kí a rí ọ gẹ́gẹ́ bí ẹni tí kò pé gan-an ni ohun tí ó dára jù lọ. Èyí ni ìkórè rẹ. Kí ènìyàn gbà pé òun kò pé, ṣùgbọ́n pé àwọn ẹlòmíràn pé—èyí ni ayọ̀ tòótọ́. Bí àwọn ẹ̀dá ayé bá rò pé o kò ní ìwà mímọ́, wọn kò gba ohunkóhun lọ́wọ́ rẹ, ìwọ kò sì di aláìní sí i: àwọn ni ó pàdánù. Nítorí ohun kan ha wà tí ó dùn ju ayọ̀ inú tí a ní nígbà tí a bá ń ro ohun rere nípa aládùúgbò wa?
“Ní tèmi, inú mi máa ń dùn, mo sì máa ń yọ̀, kì í ṣe nígbà tí a bá kà mí sí ẹni tí kò pé nìkan, ṣùgbọ́n ju gbogbo rẹ̀ lọ, nígbà tí mo bá mọ̀ nínú mi pé òótọ́ ni. Ní ìdàkejì, àwọn ọ̀rọ̀ ìyìn kì í ṣe ohun mìíràn bí kò ṣe láti mú inú mi bàjẹ́.”
* * * * * *
“Ọlọ́run ní ìfẹ́ àkànṣe sí ọ níwọ̀n bí Ó ti fi àwọn ọkàn sí ìtọ́jú rẹ.”
“Ìyẹn kò mú ìyàtọ̀ kankan wá, ní ti gidi, ohun tí mo jẹ́ lójú Rẹ̀ nìkan ni mo jẹ́. Kì í ṣe nítorí pé Ó fẹ́ kí n jẹ́ ẹni tí ń tú ọ̀rọ̀ Rẹ̀ sí yín láàárín yín ni Ó ṣe fẹ́ràn mi jù; kàkà bẹ́ẹ̀, Ó sọ mí di ìránṣẹ́ yín kékeré. Nítorí yín ni, kì í sì í ṣe nítorí èmi fúnra mi, tí Ó fi fún mi ní àwọn ànímọ́ fífani mọ́ra àti ìwà rere tí ẹ ń rí.
“Mo sábà máa ń fi ara mi wé àwokòtò kékeré kan tí Ọlọ́run fi àwọn ohun rere kún. Gbogbo àwọn ọmọ ológbò máa ń wá jẹun nínú rẹ̀, nígbà mìíràn wọ́n sì máa ń jiyàn lórí èyí tí yóò gba ìpín tó pọ̀ jù. Ṣùgbọ́n Ọmọdé Mímọ́ Jésù ń ṣọ́ra gidigidi. Ó sọ pé, ‘Mo fẹ́ kí ẹ máa jẹun nínú àwokòtò Mi kékeré, ṣùgbọ́n ẹ ṣọ́ra kí ẹ má bàa bì í ṣubú, kí ẹ sì fọ́ ọ.’
“Ní tòótọ́, ewu ńlá kò sí, nítorí pé mo ti wà lórí ilẹ̀ tẹ́lẹ̀. Kò rí bẹ́ẹ̀ fún àwọn abẹ́nu ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé; níwọ̀n bí a ti gbé wọn sórí tábìlì, ewu púpọ̀ sí i ló yí wọn ká. Ọlá máa ń léwu nígbà gbogbo. Ẹ wo oúnjẹ olóró tí a ń gbé fún àwọn tí ó wà ní ipò gíga lójoojúmọ́! Ẹ wo èéfín tùràrí tí ń pa ènìyàn! Ọkàn ènìyàn gbọ́dọ̀ ti bọ́ lọ́wọ́ ìfẹ́ ara rẹ̀ dáradára kí ó tó lè la gbogbo rẹ̀ já láìfarapa.”
* * * * * *
“Ìtùnú ni fún ọ láti ṣe rere àti láti mú kí Ọlọ́run gba Ògo. Ì bá wù mí kí èmi náà rí irú ojúrere bẹ́ẹ̀ gbà.”
“Kí ló wá ṣẹlẹ̀ bí Ọlọ́run bá lo èmi, dípò ẹlòmíràn, láti mú kí Òun gba Ògo! Níwọ̀n ìgbà tí Ìjọba Rẹ̀ bá fìdí múlẹ̀ nínú àwọn ọkàn, ohun èlò tí Ó lò kò ṣe pàtàkì. Yàtọ̀ sí èyí, Kò nílò ẹnikẹ́ni.
“Ní àkókò kan sẹ́yìn, mo ń wo iná fìtílà kékeré kan tí a máa ń tàn lóru, tí ó ń ṣẹ́jú díẹ̀díẹ̀, tí kò sì fi bẹ́ẹ̀ ṣeé rí. Nígbà náà ni ọ̀kan lára àwọn Arábìnrin ajẹ́jẹ̀ẹ́ sún mọ́ ọn, ó fi ọwọ́ iná tí ó fẹ́ kú náà tan kẹ́ńdù rẹ̀, ó sì gbé e yí ká láti tan gbogbo kẹ́ńdù àwọn ará ilé ajẹ́jẹ̀ẹ́. Mo ronú pé, ‘Ta ni ó lè gbójú láti ṣògo nínú iṣẹ́ rere tirẹ̀? Láti inú ẹyọ iná kékeré tí kò lágbára bí èyí, ó ṣeé ṣe láti fi iná sí gbogbo ayé.’ A sábà máa ń rò pé a ń gba oore-ọ̀fẹ́, àti pé Ọlọ́run ń tan ìmọ́lẹ̀ sí wa nípasẹ̀ àwọn kẹ́ńdù tí ó ń tàn yòò. Ṣùgbọ́n ibo ni ìmọ́lẹ̀ wọn ti wá? Bóyá ó ti inú àdúrà ẹni onírẹ̀lẹ̀ kan tí a kò mọ̀, ẹni tí ìmọ́lẹ̀ inú rẹ̀ kò hàn sí ojú ènìyàn; ẹni tí a kò mọ ìwà rere rẹ̀, tí kò sì ka ara rẹ̀ sí ohun púpọ̀—ọwọ́ iná tí ó fẹ́ kú.
“Irú àwọn ohun ìjìnlẹ̀ wo ni a ó tún ṣí payá fún wa! Ọ̀pọ̀ ìgbà ni mo ti rò pé bóyá nítorí ẹni kékeré kan, tí èmi kì yóò mọ̀ títí èmi yóò fi dé Ọ̀run, ni mo ṣe rí gbogbo oore-ọ̀fẹ́ tí a fi kún mi wọ̀nyí gbà.
“Ìfẹ́ Ọlọ́run ni pé ní ayé yìí, kí àwọn ènìyàn máa pín àwọn ìṣúra Ọ̀run fún ara wọn nípasẹ̀ àdúrà, kí ó lè jẹ́ pé nígbà tí wọ́n bá dé Ilé wọn Àìnípẹ̀kun, wọn yóò fẹ́ràn ara wọn pẹ̀lú ọkàn tí ó kún fún ìmoore, àti pẹ̀lú ìfẹ́ tí ó ga ré kọjá èyí tí ó wà nínú ìdílé tí ó pé jù lọ lórí ilẹ̀ ayé.
“Níbẹ̀, kò sí ẹni tí yóò wò wá bí ẹni pé a kò já mọ́ nǹkan kan, nítorí pé gbogbo àwọn Ẹni Mímọ́ yóò ní ohun tí wọ́n ti rí gbà lọ́wọ́ ara wọn. Kò sí ẹni tí yóò fi ojú ìlara wo ẹlòmíràn, nítorí ayọ̀ ẹnì kọ̀ọ̀kan lára àwọn alábùkún-fún yóò jẹ́ ayọ̀ gbogbo wọn. Pẹ̀lú àwọn Olùkọ́ Ńlá ti Ìjọ, a ó dà bí Olùkọ́ Ńlá; pẹ̀lú àwọn Ajẹ́rìíkú, a ó dà bí Ajẹ́rìíkú; pẹ̀lú àwọn Wúńdíá, a ó dà bí Wúńdíá; gẹ́gẹ́ bí àwọn ọmọ ìdílé kan ṣe ń fi ara wọn yangàn, bẹ́ẹ̀ náà ni àwa yóò fi àwọn arákùnrin àti arábìnrin wa yangàn láìsí ìlara kankan.
“Nígbà tí a bá rí ògo àwọn Ẹni Mímọ́ ńlá, tí a sì mọ̀ pé nípasẹ̀ iṣẹ́ ìkọ̀kọ̀ tí Ọlọ́run fi ń bójú tó ohun gbogbo, àwa náà ti kó ipa kan nínú rẹ̀, ta ni ó mọ̀ bóyá ayọ̀ tí a ó ní kò ní jinlẹ̀ tó tiwọn, tàbí kí ó tilẹ̀ dùn ju ayọ̀ tí àwọn fúnra wọn ní lọ?
“Ẹ kò sì rò pé àwọn Ẹni Mímọ́ ńlá náà, ní tiwọn, nígbà tí wọ́n bá rí ohun tí wọ́n ti rí gbà nípasẹ̀ gbogbo àwọn ẹni kékeré, yóò fẹ́ràn wọn pẹ̀lú ìfẹ́ tí kò láfiwé? Ìbádọ́rẹ̀ẹ́ ní Párádísè yóò dùn, yóò sì kún fún ìyàlẹ́nu; èyí dá mi lójú. Ọ̀rẹ́ tímọ́tímọ́ Àpọ́sítélì kan, tàbí ti Olùkọ́ Ńlá kan ti Ìjọ, lè jẹ́ ọmọkùnrin darandaran kan, ọmọ kékeré kan tí kò ní ipò pàtàkì sì lè wà ní ìrẹ́pọ̀ tímọ́tímọ́ jù lọ pẹ̀lú Bàbáńlá kan. . . . Mo ń yán hànhàn láti wọ Ìjọba Ìfẹ́ náà!”
* * * * * *
“Ẹ gbà mí gbọ́, kíkọ àwọn ìwé ìfọkànsìn, kíkọ àwọn ewì gíga jù lọ, gbogbo èyí kò tó iṣẹ́ ìkọ̀-ara-ẹni-sílẹ̀ tí ó kéré jù lọ. Ṣùgbọ́n nígbà tí àìlè ṣe rere wa bá ń dùn wá, ohun kan ṣoṣo tí a lè ṣe ni láti fi iṣẹ́ rere àwọn ẹlòmíràn rúbọ sí Ọlọ́run, èyí sì ni àǹfààní Ìrẹ́pọ̀ àwọn Ẹni Mímọ́. Ẹ rántí ẹsẹ ẹlẹ́wà yẹn nínú orin Bàbá wa, Jòhánù Mímọ́ ti Àgbélébùú:
‘Padà, àdàbà mi! Wo akọ àgbọ̀nrín tí ó gbọgbẹ́ ní ibi gíga, Ẹni tí atẹ́gùn tí ìyẹ́ rẹ ń fẹ́ ń mú ìtura wá fún.’
“Bẹ́ẹ̀ ni Ọkọ ìyàwó, akọ àgbọ̀nrín tí ó gbọgbẹ́ náà, kì í ṣe ibi gíga ni ó fà á mọ́ra, bí kò ṣe atẹ́gùn láti inú ìyẹ́ àdàbà nìkan—atẹ́gùn tí fífẹ́ ìyẹ́ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo ti tó láti mú wá.”
* * * * * *
“Ohun kan tí kò lè fa ìlara ni ipò tí ó rẹlẹ̀ jù lọ. Nítorí náà, níbí nìkan ni kò sí ìṣògo asán tàbí ìdààmú ọkàn. Síbẹ̀, ‘ọ̀nà ènìyàn kì í ṣe tirẹ̀,’[6] nígbà mìíràn a sì máa ń rí i pé a ń fẹ́ ohun tí ó ń dán lọ́jú. Ní irú àkókò bẹ́ẹ̀, ẹ jẹ́ kí a fi gbogbo ìrẹ̀lẹ̀ gba ipò wa láàárín àwọn tí kò pé, kí a sì máa wo ara wa bí àwọn ẹni kékeré tí ó nílò kí oore Ọlọ́run máa gbé wọn ró ní gbogbo ìṣẹ́jú. Láti ìgbà tí Ó bá ti rí i pé a ti gbà tọkàntọkàn pé a kò já mọ́ nǹkan kan, tí Ó sì gbọ́ tí a ké jáde pé: ‘Ẹsẹ̀ mi ń kọsẹ̀, Olúwa, ṣùgbọ́n Àánú Rẹ ni agbára mi,’[7] Ó na Ọwọ́ Rẹ sí wa. Ṣùgbọ́n bí a bá gbìyànjú láti ṣe àwọn ohun ńlá, bí a tilẹ̀ fi ìtara ṣe àwáwí, Ó fi wá sílẹ̀. Nítorí náà, ó tó kí a rẹ ara wa sílẹ̀, kí a sì fi ìwà tútù fara da àwọn àìpé wa. Nínú èyí—fún àwa—ni ìwà mímọ́ tòótọ́ wà.”
* * * * * *
Ní ọjọ́ kan, mo ń ráhùn pé ó rẹ̀ mí ju àwọn Arábìnrin mi lọ, nítorí pé yàtọ̀ sí àwọn iṣẹ́ ojoojúmọ́, mo ní iṣẹ́ mìíràn tí àwọn yòókù kò mọ̀ nípa rẹ̀. Arábìnrin Térèsè dáhùn pé:
“Èmi yóò fẹ́ láti máa rí ọ nígbà gbogbo bí ọmọ ogun akíkanjú, tí kì í ráhùn láéláé sí ìnira, ṣùgbọ́n tí ó ka ọgbẹ́ àwọn ẹlẹgbẹ́ rẹ̀ sí èyí tí ó burú jù lọ, tí ó sì ka tirẹ̀ sí ìfá lásán. Ó rẹ̀ ọ́ tó bẹ́ẹ̀ nítorí pé kò sí ẹni tí ó mọ̀ nípa rẹ̀.
“Nígbà tí Margaret Mary Alábùkún-fún ní oówo méjì ní ìka rẹ̀, ó jẹ́wọ́ pé èyí tí ó fi pamọ́ nìkan ni ó ń jẹ òun níyà ní tòótọ́. Èkejì, tí kò lè fi pamọ́, mú kí àwọn Arábìnrin rẹ̀ ṣàánú rẹ̀, kí wọ́n sì fi ìyọ́nú hàn sí i. Ní tòótọ́, èrò inú tí ó bá ẹ̀dá ènìyàn mu gan-an ni ìfẹ́ yìí pé kí àwọn ènìyàn mọ̀ nípa ìrora àti ìrora ara wa, ṣùgbọ́n nígbà tí a bá jẹ́ kí ìfẹ́ yìí borí wa, a ń hùwà bí ojo.”
* * * * * *
“Nígbà tí a bá jẹ̀bi àṣìṣe kan, a kò gbọdọ̀ dá a lé ohunkóhun tó ní í ṣe pẹ̀lú ara, bí àìsàn tàbí ojú ọjọ́. A gbọdọ̀ dá a lé àìpé tiwa fúnra wa, láìjẹ́ kí èyí kó ìrẹ̀wẹ̀sì bá wa. ‘Àwọn ipò tí ènìyàn bá ara rẹ̀ kò sọ ọ́ di aláìlera, ṣùgbọ́n wọ́n ń fi irú ẹni tí ó jẹ́ hàn.'”[8]
* * * * * *
“Ọlọ́run kò jẹ́ kí Ìyá wa sọ fún mi pé kí n máa kọ àwọn ewì mi sílẹ̀ ní kété tí mo bá ti dá wọn, èmi náà kò sì béèrè àṣẹ, nítorí ẹ̀rù pé kí n má baà ṣẹ̀ sí ẹ̀jẹ́ ipò òṣì tí mo jẹ́. Nítorí náà, mo ní láti dúró de àkókò tí ọwọ́ mi bá díẹ̀, ní aago mẹ́jọ alẹ́ sì ni mo sábà máa ń rí i pé ó ṣòro gidigidi láti rántí ohun tí mo dá ní òwúrọ̀.
“Lóòótọ́, àwọn ohun kéékèèké wọ̀nyí jẹ́ irú ikú ajẹ́rìíkú kan; ṣùgbọ́n a gbọdọ̀ ṣọ́ra kí a má ṣe dín ìrora ikú ajẹ́rìíkú náà kù nípa fífún ara wa ní àyè, tàbí wíwá àṣẹ, láti ṣe ẹgbẹ̀rún àti ọ̀kan ohun tí yóò mú kí ìgbé ayé ajẹ́jẹ̀ẹ́ rọrùn, kí ó sì dùn mọ́ni.”
* * * * * *
Ní ọjọ́ kan, bí mo ṣe ń sunkún, Sísítà Thérèse sọ fún mi pé kí n yẹra fún àṣà jíjẹ́ kí àwọn ẹlòmíràn rí àwọn ohun kéékèèké tí ń dà mí láàmú. Ó fi kún un pé kò sí ohun tí ń mú kí gbígbé pọ̀ nínú àwùjọ wa ṣòro tó ìṣesí tí kò dúró sójú kan.
“Òótọ́ ni o sọ gan-an, mo dáhùn pé, “ohun tí èmi náà rò nìyẹn. Láti ìsinsìnyí lọ, Ọlọ́run nìkan ni yóò máa rí omijé mi. Èmi yóò sọ àwọn àníyàn mi ní ìkọ̀kọ̀ fún Ẹni tí yóò lóye mi, tí yóò sì tù mí nínú.”
“Omijé fún Ọlọ́run!” ó dáhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé, “ìyẹn kò gbọdọ̀ rí bẹ́ẹ̀. Kódà, ó yẹ kí o fi ojú ìbànújẹ́ hàn sí I kéré ju bí o ṣe ń fi í hàn sí àwọn ẹ̀dá lọ. Àwọn ilé ajẹ́jẹ̀ẹ́ wa nìkan ni Ọ̀gá wa, ẹni tí í ṣe Ọlọ́run, ní, níbi tí Ó ti lè rí ìtùnú díẹ̀ fún Ọkàn Rẹ̀. Ó ń wá sí ọ̀dọ̀ wa láti wá ìsinmi—láti gbàgbé ìráhùn àìdáwọ́dúró ti àwọn ọ̀rẹ́ Rẹ̀ tí ń gbé nínú ayé, àwọn tí, dípò kí wọ́n mọyì Àgbélébùú, sábà máa ń fi ìkérora àti omijé gbà á. Ṣé ìwọ náà yóò wá dà bí àwọn tí kò fi tọkàntọkàn lépa ìwà mímọ́? Láìfi ọ̀rọ̀ sábẹ́ ahọ́n sọ, èyí kì í ṣe ìfẹ́ tí kò wá èrè ara rẹ̀. . . . Iṣẹ́ wa ni láti tu Olúwa wa nínú, kì í ṣe ti Rẹ̀ láti tù wá nínú. Ọkàn Rẹ̀ rọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí Ó fi jẹ́ pé, bí o bá sunkún, Ó máa nu omijé rẹ; ṣùgbọ́n lẹ́yìn náà, yóò lọ pẹ̀lú ìbànújẹ́, nítorí pé o kò jẹ́ kí Ó sinmi ní ìbàlẹ̀ ọkàn nínú rẹ. Olúwa wa fẹ́ràn àwọn tí inú wọn dùn, àwọn ọmọ tí ń fi ẹ̀rín kí I. Ìgbà wo ni ìwọ yóò kọ́ láti fi àwọn ìṣòro rẹ pamọ́ fún Un, tàbí láti fi ayọ̀ sọ fún Un pé inú rẹ dùn láti jìyà nítorí Rẹ̀?”
“Ojú ni dígí ọkàn,” ó sọ nígbà kan, “ojú tìrẹ náà sì gbọdọ̀ máa balẹ̀, kí ó sì mọ́ nígbà gbogbo, bí ti ọmọdé kékeré tí ó ní ìtẹ́lọ́rùn. Kódà nígbà tí o bá dá wà, jẹ́ aláyọ̀, kí o máa rántí nígbà gbogbo pé o wà níwájú àwọn Áńgẹ́lì.”
* * * * * *
Mo ń retí gidigidi pé kí ó yìn mí fún ohun tí, lójú tèmi, jẹ́ ìṣe ìwà rere tó fi ìgboyà àrà ọ̀tọ̀ hàn; ṣùgbọ́n ó sọ fún mi pé:
“Fi ìṣe ìwà rere kékeré yìí wé ohun tí Olúwa wa ní ẹ̀tọ́ láti retí lọ́dọ̀ rẹ! Kàkà bẹ́ẹ̀, ó yẹ kí o rẹ ara rẹ sílẹ̀ nítorí ọ̀pọ̀ àǹfààní tí o ti pàdánù láti fi ìfẹ́ rẹ hàn.”
Ìdáhùn yìí kò tẹ́ mi lọ́rùn tó, mo sì ń dúró de àǹfààní láti mọ bí Sísítà Thérèse fúnra rẹ̀ yóò ṣe hùwà nígbà ìdánwò; kò sì pẹ́ tí àǹfààní náà fi dé. Ìyá Àgbà Bọ̀wọ̀ fún sọ fún wa pé kí a ṣe iṣẹ́ kan tí ń múni rẹ̀ gidigidi, tí ó sì kún fún ọ̀pọ̀ ìṣòro. Mo sì mọ̀ọ́mọ̀ mú kí ó túbọ̀ ṣòro fún Olùkọ́ wa.
Síbẹ̀, kò sí ìṣẹ́jú àáyá kan tí mo rí i pé ó ṣàṣìṣe. Láìka àárẹ̀ iṣẹ́ náà sí, ó ń bá a lọ láti jẹ́ onínúure àti onífẹ̀ẹ́, ó sì ń fi ìtara ran àwọn ẹlòmíràn lọ́wọ́ jálẹ̀ àkókò náà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ń ná a lókun. Nígbẹ̀yìngbẹ́yín, mi ò lè fara dà á mọ́, mo sì jẹ́wọ́ fún un ohun tí mo ti ń rò.
“Báwo ló ṣe rí,” mo béèrè pé, “tí o fi lè ní sùúrù tó bẹ́ẹ̀? Ọ̀kan náà ni o máa ń jẹ́ nígbà gbogbo—ẹni tí ọkàn rẹ̀ balẹ̀, tí ó sì kún fún ayọ̀.” Ó dáhùn pé, “Kì í ṣe bẹ́ẹ̀ ni mo máa ń rí nígbà gbogbo tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n láti ìgbà tí mo ti kọ gbogbo èrò wíwá èrè ara mi sílẹ̀, mo ń gbé ìgbé ayé aláyọ̀ jù lọ tí ènìyàn lè gbé.”
* * * * * *
Olùkọ́ wa ọ̀wọ́n máa ń sọ pé ní àkókò eré ìsinmi, ju àkókò èyíkéyìí mìíràn lọ, ó yẹ kí a máa wá àǹfààní láti fi ìwà rere sí ìṣe.
“Bí ìfẹ́ rẹ bá jẹ́ láti jèrè púpọ̀, má ṣe lọ pẹ̀lú èrò láti wá ìsinmi fún ara rẹ, ṣùgbọ́n lọ pẹ̀lú èrò láti mú inú àwọn ẹlòmíràn dùn àti láti fi àìwá ti ara rẹ rárá sí ìṣe. Fún àpẹẹrẹ, bí o bá ń sọ ohun kan tí o rò pé yóò mú inú ẹnìkan nínú àwọn Sísítà dùn fún un, tí ó sì dá ọ lóhùn láti sọ ohun mìíràn fún ọ, fi hàn pé o nífẹ̀ẹ́ sí ohun tí ó ń sọ, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní tòótọ́ ìtàn rẹ̀ lè má dùn mọ́ ọ rárá. Tún ṣọ́ra kí o má ṣe gbìyànjú láti padà sí ohun tí o ń sọ tẹ́lẹ̀. Ní ọ̀nà yìí, ìwọ yóò kúrò ní àkókò eré ìsinmi pẹ̀lú àlàáfíà ńlá nínú ọkàn, wàá sì gba agbára tuntun láti fi ìwà rere sí ìṣe, nítorí pé ìwọ kò wá láti tẹ́ ara rẹ lọ́rùn, bí kò ṣe àwọn ẹlòmíràn. Háà, ká ní a lè mọ ohun tí a ń jèrè nípa kíkọ ara wa ní ohun gbogbo!”
“Dájúdájú, ìwọ mọ̀ ọ́n, nítorí pé o ti máa ń kọ ara rẹ nígbà gbogbo.”
“Bẹ́ẹ̀ ni, mo ti gbàgbé ara mi, mo sì ti gbìyànjú láti má ṣe wá ti ara mi nínú ohunkóhun.”
* * * * * *
“Nígbà tí ẹnì kan bá kan ilẹ̀kùn wa, tàbí tí a bá lu aago láti pè wá, a gbọ́dọ̀ kó ara wa ní ìjánu, kí a má sì tún fi abẹ́rẹ́ ran aṣọ lẹ́ẹ̀kan sí i kí a tó dáhùn. Èmi fúnra mi ti ṣe èyí, mo sì fi dá yín lójú pé ó ń mú àlàáfíà wá.”
Lẹ́yìn ìmọ̀ràn yìí, bí àǹfààní ṣe ń yọ sílẹ̀, mo máa ń dáhùn gbogbo ìpè lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ní ọjọ́ kan, nígbà àìsàn rẹ̀, ó rí bí mo ṣe ṣe èyí, ó sì wí pé:
“Ní wákàtí ikú, inú rẹ yóò dùn púpọ̀ láti rí i pé a ka èyí sí rere fún ọ. Ohun tí o ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe lógo ju bí o bá ti lo ọgbọ́n ìbánisọ̀rọ̀ láti mú kí Ìjọba ṣojú rere sí gbogbo ẹgbẹ́ ajẹ́jẹ̀ẹ́, tí a sì kéde rẹ jákèjádò ilẹ̀ Faransé gẹ́gẹ́ bí Júdítì kejì.”
* * * * * *
Nígbà tí a béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ bí ó ṣe ń sọ àkókò oúnjẹ di mímọ́, ó dáhùn pé:
“Nínú yàrá ìjẹun, ohun kan ṣoṣo ni a ní láti ṣe: láti ṣe iṣẹ́ rírẹlẹ̀ pẹ̀lú àwọn èrò gíga. Mo jẹ́wọ́ pé nínú yàrá ìjẹun ni àwọn ìfẹ́ ọkàn tó dùn jù lọ láti fẹ́ràn Ọlọ́run ti sábà máa ń wá sí mi. Nígbà mìíràn, mo máa ń dúró lójijì nítorí èrò pé bí Olúwa wa bá wà ní ipò mi, dájúdájú Òun náà yóò jẹ nínú àwọn oúnjẹ tí a gbé síwájú mi. Ó ṣeé ṣe gan-an pé nígbà ayé Rẹ̀, Ó jẹ irú oúnjẹ bẹ́ẹ̀—Ó dájú pé Ó ti jẹ búrẹ́dì àti èso.
“Àwọn ìlànà kéékèèké tí mo ń tẹ̀ lé nìyí:
“Mo máa ń fojú inú wo ara mi ní Násárẹ́tì, nínú ilé Ìdílé Mímọ́. Bí àpẹẹrẹ, bí a bá gbé sáládì, ẹja tútù, wáìnì, tàbí ohunkóhun tó ní adùn mímú síwájú mi, mo máa ń fi í fún Jósẹ́fù Mímọ́. Mo máa ń fi oúnjẹ gbígbóná àti èso pípọ́n fún Ìyá wa Alábùkún, mo sì máa ń fi oúnjẹ ọjọ́ àjọ̀dún wa fún Ọmọdé Jésù, ní pàtàkì ìrẹsì àti èso tí a fi ṣúgà sè láti tọ́jú. Níkẹyìn, nígbà tí a bá gbé oúnjẹ tí kò dára síwájú mi, mo máa ń sọ pẹ̀lú ayọ̀ pé: ‘Lónìí, ọmọ kékeré mi, tìrẹ ni gbogbo rẹ̀!’”
Báyìí ni ó ṣe ń fi onírúurú ọ̀nà dídára bo àwọn ìṣe ìkó ara rẹ̀ ní ìjánu mọ́lẹ̀. Ṣùgbọ́n ní ọjọ́ ààwẹ̀ kan, nígbà tí Ìyá Àgbà wa Ọ̀wọ̀n pàṣẹ pé kí a fún un ní oúnjẹ àkànṣe kan, mo rí i tí ó ń fi ewé koríko kíkorò kún un nítorí pé ó dùn mọ́ ọn jù. Ní ìgbà mìíràn, mo rí i tí ó ń mu oògùn kan tó korò gan-an díẹ̀díẹ̀. Mo ní, “Yára, mu gbogbo rẹ̀ lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo!” Ó dáhùn pé, “Rárá o! Ṣé kò yẹ kí n lo àwọn àǹfààní kéékèèké wọ̀nyí fún ìṣe ìrònúpìwàdà, níwọ̀n bí a kò ti gbà mí láyè láti ṣe àwọn tó tóbi jù wọ́n lọ?”
Ní ìparí ayé rẹ̀, mo gbọ́ pé ní àkókò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùdánwò nínú ẹgbẹ́ ajẹ́jẹ̀ẹ́, ọ̀kan lára àwọn Arábìnrin wa fi abẹ́rẹ́ ńlá gún un ní èjìká nígbà tí ó ń so aṣọ skápúlà rẹ̀ mọ́ ọn, ó sì fi ayọ̀ fara da ìrora náà fún ọ̀pọ̀ wákàtí. Ní ìgbà mìíràn, ó fi hàn mí bí ó ṣe ń kó ara rẹ̀ ní ìjánu nínú ọkàn. Mo ti gba lẹ́tà kan tó fani mọ́ra gan-an, tí a kà sókè ní àkókò ìsinmi nígbà tí kò sí níbẹ̀. Ní ìrọ̀lẹ́, ó sọ pé òun fẹ́ kà á, mo sì fún un. Nígbà tó dá a padà lẹ́yìn náà, mo bẹ̀ ẹ́ pé kí ó sọ èrò rẹ̀ nípa kókó kan nínú lẹ́tà náà, èyí tí mo mọ̀ pé ó yẹ kí ó wù ú gan-an. Ó dà bí ẹni tí kò mọ ohun tí yóò sọ, lẹ́yìn tí ó dákẹ́ fún ìṣẹ́jú díẹ̀, ó dáhùn pé: “Ọlọ́run ní kí n fi kíkà lẹ́tà yìí rú ẹbọ nítorí ìháragàgà tí mo fi hàn lọ́jọ́ nọ́ . . . nítorí náà, mi ò kà á.”
* * * * * *
Nígbà tí mo ń bá a sọ̀rọ̀ nípa bí àwọn Ènìyàn Mímọ́ ṣe ń kó ara wọn ní ìjánu, ó sọ pé: “Ó dára pé Olúwa wa ti kìlọ̀ fún wa pé: ‘Nínú Ilé Baba Mi, ọ̀pọ̀ ibùgbé ló wà; bí kò bá rí bẹ́ẹ̀, èmi ì bá ti sọ fún yín.’[9] Nítorí bí gbogbo ọkàn tí a pè sí ìjẹ́pípé bá ní láti ṣe àwọn ìṣe ìfìyàjẹ ara ẹni wọ̀nyí kí wọ́n tó lè wọ Ọ̀run, Òun ì bá ti sọ fún wa, àwa náà ì bá sì ti fínnúfíndọ̀ ṣe wọ́n. Ṣùgbọ́n Ó ti kéde pé, ‘ọ̀pọ̀ ibùgbé ló wà nínú Ilé Rẹ̀.’ Bí àwọn kan bá wà fún àwọn ọkàn ńlá, fún àwọn Bàbá Aṣálẹ̀ àti fún àwọn tí wọ́n fara da ìṣe ìrònúpìwàdà dé ipò ajẹ́rìíkú, ó dájú pé ọ̀kan gbọdọ̀ tún wà fún àwọn ọmọ kéékèèké. A sì fi àyè kan pamọ́ fún wa nínú ibùgbé yẹn, bí a bá fẹ́ràn Rẹ̀ tọkàntọkàn, pa pọ̀ pẹ̀lú Baba wa àti Ẹ̀mí Ìfẹ́.”
* * * * * *
“Nígbà tí mo ṣì ń gbé láàárín àwọn ènìyàn lóde, ní kété tí mo bá jí, mo máa ń ronú nípa gbogbo ohun dídùn tàbí ohun tí kò dùn tí ó lè ṣẹlẹ̀ láàárín ọjọ́ náà; bí n kò bá sì rí ohunkóhun níwájú bí kò ṣe ìdààmú, mo máa ń dìde pẹ̀lú ọkàn tó wúwo. Ní báyìí, òdìkejì rẹ̀ pátápátá ló ń ṣẹlẹ̀. Mo máa ń ronú nípa àwọn ìrora àti ìjìyà tó ń dúró dè mí, mo sì máa ń dìde pẹ̀lú ìgboyà àti ọkàn fẹ́ẹ́rẹ́ sí i, bí mo ṣe ń rí àǹfààní púpọ̀ sí i láti fi ìfẹ́ mi fún Olúwa wa hàn, àti láti rí ohun tí àwọn ọmọ mi yóò fi máa gbé—níwọ̀n bí mo ti jẹ́ ìyá àwọn ọkàn. Lẹ́yìn náà, mo máa ń fi ẹnu ko àgbélébùú mi tí àwòrán Kristi wà lára rẹ̀, mo sì máa ń fi rọra gbé e lé orí ìrọ̀rí mi, níbi tí mo ti máa ń fi í sí nígbà tí mo ń múra. Mo sì máa ń sọ pé: ‘Jésù mi, O ti ṣiṣẹ́ kára, O sì ti sunkún tó ní àwọn ọdún mẹ́tàlélọ́gbọ̀n Rẹ lórí ilẹ̀ ayé òṣì yìí. Sinmi lónìí! Ó kan èmi láti jìyà àti láti jà.’”
* * * * * *
Ní ọjọ́ ìfọṣọ kan, mo ń rìn fàájì lọ sí yàrá ìfọṣọ, mo sì ń wo àwọn òdòdó bí mo ṣe ń kọjá. Arábìnrin Thérèse ń bọ̀ lẹ́yìn mi, ó sì yára bá mi: “Ṣé báyìí,” ni ó sọ jẹ́ẹ́jẹ́ẹ́, “ni àwọn ènìyàn ṣe máa ń yára nígbà tí wọ́n bá ní àwọn ọmọ, tí wọ́n sì ní láti ṣiṣẹ́ kí wọ́n lè rí oúnjẹ fún wọn?”
* * * * * *
“Ǹjẹ́ o mọ àwọn ọjọ́ Àìkú àti ọjọ́ àjọ̀dún tí í ṣe tèmi? Àwọn ni ọjọ́ tí Ọlọ́run ti ń dán mi wò jù lọ.”
* * * * * *
Àìní ìgboyà mi ń kó ìdààmú bá mi, Arábìnrin Thérèse sì sọ fún mi pé: “O ń ṣàròyé nípa ohun tó yẹ kí ó jẹ́ ayọ̀ rẹ tó ga jù lọ. Bí o bá ń jà kìkì nígbà tí o bá ní ìtara, ibo ni ẹ̀tọ́ rẹ sí èrè yóò wà? Kí ló ṣe pàtàkì nínú rẹ̀, bí o tilẹ̀ kò ní ìgboyà rárá, níwọ̀n ìgbà tí o bá ń ṣe bí ẹni pé o ní in? Bí ọ̀lẹ bá ń ṣe ọ́ débi pé o kò fẹ́ gbé òwú kékeré kan lórí ilẹ̀, síbẹ̀ tí o ṣe é nítorí ìfẹ́ Jésù, o jèrè ẹ̀tọ́ sí èrè púpọ̀ ju èyí tí ìwọ ìbá rí gbà fún iṣẹ́ ọlọ́lá púpọ̀ sí i tí o ṣe ní àkókò ìtara gbígbóná. Dípò kí o máa banújẹ́, máa yọ̀ pé, bí Olúwa wa ṣe ń jẹ́ kí o mọ àìlera ara rẹ, Ó ń fún ọ ní àǹfààní láti gba ọkàn ènìyàn púpọ̀ sí i là.”
* * * * * *
Mo bi í bóyá Olúwa wa kò bínú ní rírí ọ̀pọ̀ àṣìṣe mi. Èyí ni ìdáhùn rẹ̀: “Tù ara rẹ nínú, nítorí Ẹni tí o ti yàn gẹ́gẹ́ bí Ọkọ rẹ ní gbogbo ìpé tí a lè rò; ṣùgbọ́n—ṣé kí n sọ ọ́?—Ó tún ní àìlera ńlá kan—Ó fọ́jú! Ẹ̀kọ́ kan sì wà tí kò mọ ohunkóhun nípa rẹ̀—ìṣirò àròpọ̀! Àwọn àbùkù ńlá méjèèjì yìí, tí a ó kábàámọ̀ gidigidi bí ọkọ ayé bá ní wọn, kàn ń mú kí Ọkọ wa yẹ fún ìfẹ́ láìlópin sí i ni. Bí ó bá pọndandan kí Ó ríran kedere, kí Ó sì mọ ẹ̀kọ́ ìṣirò dáadáa, ṣé o kò rò pé, nígbà tí Ó bá dojú kọ ọ̀pọ̀ ẹ̀ṣẹ̀ wa, Òun ìbá dá wa padà sínú àìsí? Ṣùgbọ́n Ìfẹ́ Rẹ̀ fún wa ń mú kí Ó fọ́jú ní tòótọ́.
“Bí ẹlẹ́ṣẹ̀ tó burú jù lọ láyé bá ronúpìwàdà ní wákàtí ikú rẹ̀, tí ó sì mí ìmí ìkẹyìn rẹ̀ pẹ̀lú ìṣe ìfẹ́ kan, kò sí ọ̀pọ̀ oore-ọ̀fẹ́ tí ó ti lò ní ọ̀nà àìtọ́, tàbí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwà ọ̀daràn tí ó ti hù, tí yóò dí i lọ́wọ́. Olúwa wa kì yóò rí ohunkóhun, kì yóò ka ohunkóhun sí, bí kò ṣe àdúrà ìkẹyìn ẹlẹ́ṣẹ̀ náà, láìjáfara, Yóò sì gbà á sínú apá Àánú Rẹ̀.
“Ṣùgbọ́n, láti mú kí Ó fọ́jú báyìí, àti láti dí I lọ́wọ́ ṣíṣe ìṣirò àròpọ̀ tó kéré jù lọ pàápàá, a gbọ́dọ̀ tọ̀ Ọ́ lọ láti ọ̀nà Ọkàn Rẹ̀—ní apá yẹn, Ó ṣeé farapa, kò sì ní ààbò.”
* * * * * *
Mo ti mú un banújẹ́, mo sì ti lọ bẹ̀ ẹ́ pé kí ó dárí jì mí: “Ìbá dára bí o bá mọ bí nǹkan ṣe rí lára mi!” ni ó kígbe. “N kò tíì lóye ìfẹ́ tí Jésù fi ń gbà wá nígbà tí a bá ń wá ìdáríjì Rẹ̀ kedere tó báyìí rí. Bí èmi, ẹ̀dá Rẹ̀ kékeré aláìní, bá ní ìfẹ́ oníjẹ̀lẹ́ńkẹ́ tó báyìí sí ọ nígbà tí o bá padà tọ̀ mí wá, kí ló máa ń ṣẹlẹ̀ nínú Ọkàn àtọ̀runwá Olúwa wa nígbà tí a bá padà tọ̀ Ọ́ lọ? Yóò pa ẹ̀ṣẹ̀ wa rẹ́ kúrò ní ìrántí Rẹ̀ yára púpọ̀ ju bí mo ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe lọ. . . . Àní, Yóò tilẹ̀ fẹ́ràn wa pẹ̀lú ìjẹ̀lẹ́ńkẹ́ ju ti ìgbà kí a tó ṣubú lọ.”
* * * * * *
Mo ní ìbẹ̀rù ńlá fún àwọn ìdájọ́ Ọlọ́run, kò sì sí àlàyé kankan tí Arábìnrin Thérèse ṣe tí ó lè mú un kúrò. Ní ọjọ́ kan, mo sọ ọ̀rọ̀ àtakò yìí fún un: “A sábà máa ń sọ fún wa pé lójú Ọlọ́run, àwọn áńgẹ́lì pàápàá kò mọ́. Nítorí náà, báwo ni o ṣe lè retí pé ìbẹ̀rù kò ní kún inú mi?”
Ó dáhùn pé: “Ọ̀nà kan ṣoṣo ló wà láti fipá mú Ọlọ́run má ṣe dá wa lẹ́jọ́, èyí sì ni—láti fara hàn níwájú Rẹ̀ lọ́wọ́ òfo.” “Báwo sì ni a ṣe lè ṣe bẹ́ẹ̀?” “Ó rọrùn gan-an: má ṣe fi ohunkóhun pamọ́, ná àwọn ìṣúra rẹ bí o ṣe ń jèrè wọn. Bí mo bá wà láàyè títí tí mo fi pé ẹni ọgọ́rin ọdún, èmi yóò máa jẹ́ aláìní nígbà gbogbo, nítorí n kò mọ owó dá. Gbogbo ohun tí mo bá jèrè ni mo ń ná lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ fún ìràpadà àwọn ọkàn.
“Bí mo bá dúró de wákàtí ikú kí n tó fi àwọn ẹyọ owó mi tí kò tó nǹkan sílẹ̀ fún àyẹ̀wò iye wọn, dájúdájú Olúwa wa yóò rí díẹ̀ nínú irin tí kò níye lórí nínú wọn, a ó sì ní láti yọ èérí wọn kúrò ní Pọ́gátórì. Ṣé a kò kọ ọ́ sílẹ̀ nípa àwọn Ènìyàn Mímọ́ ńlá kan pé, nígbà tí wọ́n fara hàn níwájú Ìtẹ́ Ìdájọ́ Ọlọ́run, tí ọwọ́ wọn kún fún ẹ̀tọ́ sí èrè, síbẹ̀ a rán wọn lọ sí ibi ìwẹ̀nù ẹ̀ṣẹ̀ yẹn, nítorí pé ní Ojú Ọlọ́run gbogbo òdodo wa kò mọ́?”
“Ṣùgbọ́n,” ni mo dáhùn, “bí Ọlọ́run kò bá dá àwọn iṣẹ́ rere wa lẹ́jọ́, Yóò dá àwọn búburú wa lẹ́jọ́.” “Má ṣe sọ bẹ́ẹ̀! Olúwa wa ni Òdodo fúnra rẹ̀, bí kò bá sì dá àwọn iṣẹ́ rere wa lẹ́jọ́, bẹ́ẹ̀ ni kì yóò dá àwọn búburú wa lẹ́jọ́. Ó dà bí ẹni pé, fún àwọn tí wọ́n fi ara wọn rúbọ sí Ìfẹ́, kò ní sí ìdájọ́. Dípò bẹ́ẹ̀, Ọlọ́run yóò yára fi ìdùnnú ayérayé san èrè fún Ìfẹ́ tirẹ̀, tí Yóò rí tí ó ń jó nínú ọkàn wọn.”
“Láti ní irú àǹfààní bẹ́ẹ̀, ṣé yóò tó láti tún Àdúrà Ìfara-ẹni-rúbọ tí o ti kọ yẹn sọ?” “Rárá o! ọ̀rọ̀ nìkan kò tó. Láti jẹ́ ẹni tí ó fi ara rẹ̀ rúbọ sí Ìfẹ́ ní tòótọ́, a gbọ́dọ̀ fi ara wa sílẹ̀ pátápátá. . . . Ìfẹ́ yóò jó wa run ní ìwọ̀n bí a ṣe fi ara wa sílẹ̀ tó nìkan.”
* * * * * *
Mo ń banújẹ́ gidigidi nítorí àṣìṣe kan tí mo ti ṣe. “Mú
Àgbélébùú rẹ tí ó ní àwòrán Jésù mọ́ ọn,” ni ó sọ, “kí o sì fi ẹnu kò ó lẹ́nu.” Mo fi ẹnu ko Ẹsẹ̀ náà.
“Ṣé bí ọmọ ṣe ń fi ẹnu ko bàbá rẹ̀ nìyẹn? Fi apá rẹ méjèèjì yí Ọrùn Rẹ̀ ká lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, kí o sì fi ẹnu ko Ojú Rẹ̀.” Nígbà tí mo ṣe bẹ́ẹ̀ tán, ó tẹ̀ síwájú pé: “Ìyẹn kò tíì tó—Ó gbọ́dọ̀ dá ìfẹ́ tí o fi hàn padà sí ọ.” Mo ní láti tẹ Agbélébùú tí àwòrán Jésù wà lórí rẹ̀ mọ́ ẹ̀rẹ̀kẹ́ mi méjèèjì, lẹ́yìn náà ó fi kún un pé: “Ní báyìí, a ti dárí gbogbo rẹ̀ jì.”
* * * * * *
Mo sọ fún un lọ́jọ́ kan pé bí a bá ní láti bá mi wí, mo fẹ́ràn kí n jẹ̀bi rẹ̀ ju kí a fi ẹ̀sùn tí n kò ṣẹ̀ kàn mí lọ. Ó dáhùn pé: “Ní tèmi, mo fẹ́ràn kí a fi ẹ̀sùn tí n kò ṣẹ̀ kàn mí, nítorí pé, níwọ̀n bí n kò ti ní ohun tí mo lè dá ara mi lẹ́bi fún, mo fi ayọ̀ rú àìṣòdodo kékeré yìí sí Ọlọ́run. Lẹ́yìn náà, ní fífi ara mi sílẹ̀, mo máa ń ronú bí ó ṣe rọrùn tó fún mi láti ti ṣe ohun tí yóò mú kí n yẹ fún ìbáwí náà. Bí o bá ṣe ń tẹ̀ síwájú sí i, bẹ́ẹ̀ ni ìjà yóò ṣe máa dín kù; tàbí kí n kúkú sọ pé, bẹ́ẹ̀ ni ìṣẹ́gun yóò ṣe máa rọrùn sí i, nítorí pé apá rere àwọn nǹkan yóò túbọ̀ hàn kedere. Nígbà náà ni ọkàn rẹ yóò fò ga ju àwọn ẹ̀dá lọ. Ní tèmi, gbogbo ẹ̀sùn tí a fi ń kàn mí kò kàn mí rárá mọ́, nítorí mo ti mọ bí ìdájọ́ ènìyàn ṣe ṣófo tó.”
Ó tún fi kún un pé: “Nígbà tí àwọn ènìyàn kò bá lóye wa tí wọ́n sì dá wa lẹ́jọ́ lọ́nà tí kò dára, àǹfààní wo ni a ń rí nínú gbígbèjà ara wa? Fi àwọn nǹkan sílẹ̀ bí wọ́n ṣe wà, má sì sọ ohunkóhun. Ó dùn tó láti jẹ́ kí a dá wa lẹ́jọ́ lọ́nàkọnà, yálà lọ́nà títọ́ tàbí lọ́nà tí kò tọ́.
“A kò kọ ọ́ sínú Ìhìnrere pé Màríà Magdalénà Mímọ́ ń wá àwíjàre nígbà tí arábìnrin rẹ̀ fi ẹ̀sùn kàn án pé ó jókòó láìṣe nǹkan kan lẹ́bàá Ẹsẹ̀ Olúwa wa. Kò sọ pé: ‘Màtá, bí o bá mọ ayọ̀ tí mo ní, tí o sì gbọ́ àwọn ọ̀rọ̀ tí mo ń gbọ́, ìwọ náà yóò fi ohun gbogbo sílẹ̀ láti bá mi pín ayọ̀ àti ìsinmi mi.’ Rárá, ó yàn láti dákẹ́. . . . Ìdákẹ́jẹ́ alábùkún, tí ń fún ọkàn ní irú àlàáfíà bẹ́ẹ̀!”
* * * * * *
Ní àkókò ìdánwò àti ìjàkadì kan, mo gba àkọsílẹ̀ yìí: “‘Olódodo yóò fi àánú tọ́ mi sọ́nà, yóò sì bá mi wí; ṣùgbọ́n kí òróró ẹlẹ́ṣẹ̀ má ṣe fi òórùn dídùn sí orí mi.'[10] Àwọn olódodo nìkan ló lè bá mi wí tàbí tọ́ mi sọ́nà, nítorí gbogbo àwọn Arábìnrin mi ni inú Ọlọ́run dùn sí. Ìbáwí ẹlẹ́ṣẹ̀ kò korò tó ti olódodo; ṣùgbọ́n nítorí àánú fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀, láti rí ìyípadà ọkàn wọn gbà, mo bẹ Ọ́, Ọlọ́run mi, pé kí O jẹ́ kí àwọn olódodo tí wọ́n yí mi ká bá mi wí gidigidi. Mo tún bẹ̀ pé kí òróró ìyìn, tí ó dùn mọ́ ìwà ẹ̀dá wa tó bẹ́ẹ̀, má ṣe fi òórùn dídùn sí orí mi, ìyẹn ni pé, sí inú mi, nípa mímú kí n gbà pé mo ní àwọn ìwà rere nígbà tí ó jẹ́ pé ìṣe rere díẹ̀ péré ni mo ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe.
“Jésù! ‘Orúkọ Rẹ dà bí òróró tí a dà sílẹ̀,'[11] inú òórùn dídùn Rẹ yìí gan-an ni mo sì ń fẹ́ fi gbogbo ara mi bọ̀, jìnnà sí ojú aráyé.”
* * * * * *
“Kò bá ìlànà mu láti máa bá Arábìnrin kan jiyàn pé ó ṣàṣìṣe, kódà bí ó bá jẹ́ òtítọ́, nítorí pé kì í ṣe àwa ni yóò jíhìn ìwà rẹ̀. A kò gbọ́dọ̀ jẹ́ Adájọ́ àlàáfíà, bí kò ṣe Áńgẹ́lì àlàáfíà nìkan.”
* * * * * *
“Ẹ máa ń fi ara yín sínú ohun tí ẹ ń ṣe jù,” ni ó máa ń sọ fún wa; “ẹ ń ṣàníyàn nípa ọjọ́ iwájú bí ẹni pé ó wà ní ọwọ́ yín. Ṣé ohun tí ń ṣẹlẹ̀ ní àwọn ilé àwọn obìnrin ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé Kámẹ́lì mìíràn ń jẹ yín lógún púpọ̀ ní àkókò yìí, àti bóyá àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé ibẹ̀ ń ṣiṣẹ́ tàbí wọn kò ṣiṣẹ́? Ṣé iṣẹ́ wọn ń dí yín lọ́wọ́ láti gbàdúrà tàbí láti ṣe àṣàrò? Ó dáa, lọ́nà kan náà ni ẹ ṣe gbọ́dọ̀ má ṣe jẹ́ kí iṣẹ́ ti ara yín dè yín mọ́ra, kí ẹ fi tọkàntọkàn lo àkókò tí a yàn fún iṣẹ́ náà lórí rẹ̀, ṣùgbọ́n pẹ̀lú òmìnira ọkàn pípé. A kà pé nígbà tí àwọn ọmọ Ísírẹ́lì ń kọ́ odi Jerúsálẹ́mù, wọ́n fi ọwọ́ kan ṣiṣẹ́, wọ́n sì di idà mú ní ọwọ́ kejì.[12] Èyí jẹ́ àpẹẹrẹ ohun tí a gbọ́dọ̀ ṣe: kí a yẹra fún jíjẹ́ kí iṣẹ́ wa gba gbogbo ọkàn wa.”
* * * * * *
“Ní ọjọ́ Àìkú kan,” ni Térèsè sọ, “mo ń lọ sí ọ̀nà tí àwọn igi káṣnọ́ọ̀tì tò sí ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ méjèèjì, inú mi kún fún ayọ̀, nítorí àkókò ìrúwé ni, mo sì fẹ́ gbádùn ẹwà àwọn ohun tí Ọlọ́run dá. Ẹ wo bí ìjákulẹ̀ náà ti korò tó! Wọ́n ti gé àwọn ẹ̀ka igi káṣnọ́ọ̀tì mi ọ̀wọ́n kúrú, àwọn ẹ̀ka tí àwọn èso ewé tuntun ti ń yọ sórí wọn sì dùbúlẹ̀ lórí ilẹ̀ báyìí. Nígbà tí mo rí ìparun yìí, tí mo sì ronú pé ọdún mẹ́ta gbọ́dọ̀ kọjá kí wọ́n tó lè padà bọ̀ sípò, ọkàn mi bàjẹ́ gidigidi. Ṣùgbọ́n ìbànújẹ́ náà kò pẹ́. Mo ronú pé: ‘Bí mo bá wà ní ilé àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé mìíràn, kí ni yóò kàn mí bí a bá gé gbogbo igi káṣnọ́ọ̀tì tó wà ní ilé Kámẹ́lì ní Lisieux lulẹ̀ pátápátá?’ Èmi kì yóò ṣàníyàn nípa àwọn ohun tí ń kọjá lọ. Ọlọ́run ni yóò jẹ́ ohun gbogbo fún mi. Èmi yóò máa rìn nínú àwọn igbó kéékèèké Ìfẹ́ Rẹ̀, tí kò sí ẹni tí ó gbójúgbóyà láti fọwọ́ kàn.”
* * * * * *
Obìnrin kan tí ń kọ́ṣẹ́ ìgbé ayé ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé bẹ àwọn Arábìnrin rẹ̀ pé kí wọ́n ràn án lọ́wọ́ láti gbọn àwọn aṣọ ìbora kan. Nítorí pé wọ́n ti gbó, tí wọ́n sì lè tètè ya, ó tẹnu mọ́ ọn, pẹ̀lú ohùn tí ó le díẹ̀, pé kí wọ́n fara balẹ̀ mú wọn. Térèsè sọ fún ẹni tí kò ní sùúrù náà pé: “Kí ni ìwọ ì bá ṣe bí kò bá jẹ́ ojúṣe rẹ láti rán àwọn aṣọ ìbora wọ̀nyí? Ìwọ kì bá ti ronú nípa ara rẹ rárá nínú ọ̀ràn náà, bí o bá sì ti pe àfiyèsí wọn sí i pé àwọn aṣọ náà lè tètè ya, ìwọ ì bá ṣe bẹ́ẹ̀ láìfi ọ̀ràn ara rẹ sínú rẹ̀ rárá. Nínú gbogbo ìṣe rẹ, o gbọ́dọ̀ yẹra fún àmì kékeré èyíkéyìí ti wíwá ire ara rẹ nìkan.”
* * * * * *
Nígbà tí mo rí ọ̀kan nínú àwọn Sísítà wa tí ó rẹ̀ gidigidi, mo sọ fún Sísítà Thérèse pé: “Ó ń bà mí nínú jẹ́ láti rí àwọn ènìyàn tí wọ́n ń jìyà, pàápàá àwọn ẹni mímọ́.” Ó dáhùn lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pé: “Èmi kò ní irú ìmọ̀lára tí ìwọ ní. Àwọn ẹni mímọ́ tí wọ́n ń jìyà kì í ṣàánú mi rárá. Mo mọ̀ pé wọ́n ní agbára láti fara da ìjìyà wọn, àti pé nípasẹ̀ ìjìyà náà, wọ́n ń fi ògo ńlá fún Ọlọ́run. Ṣùgbọ́n àánú àwọn tí kì í ṣe ẹni mímọ́, tí wọn kò sì mọ bí a ṣe ń jàǹfààní nínú ìjìyà, máa ń ṣe mí gidigidi. Àwọn gan-an ni àánú wọn máa ń ṣe mí. Èmi yóò sa gbogbo ipá mi láti ràn wọ́n lọ́wọ́ àti láti tù wọ́n nínú.”
* * * * * *
“Bí mo bá tún wà láàyè pẹ́ sí i, iṣẹ́ olùtọ́jú àwọn aláìsàn ni yóò dùn mọ́ mi jù lọ. Èmi kì yóò tọrọ iṣẹ́ náà, ṣùgbọ́n bí a bá fi lé mi lọ́wọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí mo ní láti ṣe nínú ìgbọràn, èmi yóò ka ara mi sí ẹni tí a ṣe ojú rere ńlá sí. Mo rò pé èmi yóò fi ìfẹ́ púpọ̀ ṣe ojúṣe rẹ̀, ní fífi ọ̀rọ̀ Olúwa wa sí ọkàn nígbà gbogbo pé: ‘Mo ṣàìsàn, ẹ sì bẹ̀ mí wò.'[13] Agogo ilé ìtọ́jú aláìsàn yẹ kí ó dà bí orin ọ̀run sí ọ, ó sì yẹ kí o mọ̀ọ́mọ̀ máa gba ẹ̀gbẹ́ àwọn fèrèsé àwọn aláìsàn kọjá, kí ó lè rọrùn fún wọn láti pè ọ́. Ka ara rẹ sí ẹrú kékeré tí gbogbo ènìyàn ní ẹ̀tọ́ láti pàṣẹ fún. Ká ní o lè rí àwọn Áńgẹ́lì tí wọ́n ń wo ìjà yín nínú pápá ìjà láti òkè ọ̀run! Wọ́n ń dúró de òpin ìjà náà láti dé yín ládé àti láti fi òdòdó bò yín. O mọ̀ pé àwa ń pe ara wa ní àwọn Ajẹ́rìíkú kékeré . . . . ṣùgbọ́n a gbọ́dọ̀ jèrè àwọn imọ̀ ọ̀pẹ ìṣẹ́gun wa.
“Ọlọ́run kò tẹ́ńbẹ́lú àwọn ìjà tí a ń bá ara wa jà ní ìkọ̀kọ̀ wọ̀nyí, tí ìtóye wọn sì pọ̀ sí i gidigidi nítorí pé a kò rí wọn: ‘Ẹni onísùúrù sàn ju akọni lọ, ẹni tí ó sì ń ṣàkóso ẹ̀mí ara rẹ̀ sàn ju ẹni tí ó ń ṣẹ́gun àwọn ìlú lọ.'[14] Nípasẹ̀ àwọn iṣẹ́ ìfẹ́ kéékèèké wa, tí a ń ṣe bí ẹni pé nínú òkùnkùn, a ń rí ìyípadà ọkàn àwọn tí kò tíì mọ Ọlọ́run gbà, a ń ran àwọn míṣọ́nnárì lọ́wọ́, a sì ń rí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àánú gbà fún wọn, nípa bẹ́ẹ̀ a ń kọ́ ibùgbé nípa tẹ̀mí àti nípa ti ara fún Ọlọ́run wa tí ó wà nínú Eukarístì.”
* * * * * *
Mo ti rí Ìyá Alábòójútó tí ó ń fi ìgbẹ́kẹ̀lé àti ìfẹ́ hàn sí ọ̀kan nínú àwọn Sísítà wa ju èyí tí ó ń fi hàn sí mi lọ, bí mo ṣe rò ó sí. Ní ìrètí pé èmi yóò rí ìyọ́nú gbà, mo sọ ohun tí ó ń yọ mí lẹ́nu fún Sísítà Thérèse, ẹnu sì yà mí gidigidi nígbà tí ó bi mí pé: “Ṣé o rò pé o fẹ́ Ìyá wa gidigidi?” “Dájúdájú! Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, kò ní kàn mí bí a bá yàn àwọn mìíràn láàyò ju mi lọ.”
“Ó dáa, èmi yóò fi hàn ọ́ pé o ṣàṣìṣe pátápátá, àti pé kì í ṣe Ìyá wa ni o fẹ́, bí kò ṣe ara rẹ. Nígbà tí a bá fẹ́ àwọn ẹlòmíràn ní tòótọ́, a máa ń yọ̀ sí ayọ̀ wọn, a sì máa ń ṣe gbogbo ìrúbọ láti mú ayọ̀ náà wá fún wọn. Nítorí náà, bí o bá ní ìfẹ́ tòótọ́ yìí tí kò wá èrè ara rẹ̀, tí o sì fẹ́ Ìyá wa nítorí òun fúnra rẹ̀, inú rẹ ìbá dùn láti rí i tí ó ń láyọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ná ọ ní ohun kan; níwọ̀n bí o sì ti rò pé ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú rẹ kò tẹ́ ẹ lọ́rùn tó ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú Sísítà mìíràn, kò yẹ kí inú rẹ bà jẹ́ nítorí pé ó dà bí ẹni pé a kọ̀ ọ́ sílẹ̀.”
* * * * * *
Ọ̀pọ̀ ìpínyà ọkàn tí mo ní nígbà àdúrà ń kó ìdààmú bá mi: “Èmi náà ní púpọ̀,” ni ó sọ, “ṣùgbọ́n ní kété tí mo bá ti mọ̀ pé wọ́n wà, mo máa ń gbàdúrà fún àwọn ènìyàn tí ìrònú nípa wọn ń pín ọkàn mi níyà, nípa bẹ́ẹ̀ wọ́n ń jàǹfààní láti inú ìpínyà ọkàn mi. . . . Mo ń gba ohun gbogbo nítorí ìfẹ́ Ọlọ́run, àní àwọn àròsọ tí kò bọ́gbọ́n mu rárá tí ó ń kọjá lọ́kàn mi.”
* * * * * *
Mo ń káàánú pìnnì kan tí a ti tọrọ lọ́wọ́ mi, tí ó sì ti wúlò fún mi gidigidi. “O ti ní ọrọ̀ tó báyìí,” ni Thérèse sọ, “o kò ní láyọ̀ láé!”
* * * * * *
Òun ni ó ń bójú tó ihò àpáta Ọmọ Mímọ́, níwọ̀n bí ó sì ti mọ̀ pé ọ̀kan nínú àwọn Ìyá wa kórìíra òórùn dídùn gidigidi, kò fi òdòdó olóòórùn dídùn kankan síbẹ̀ rí, kódà òdòdó fáyọ́lẹ́ẹ̀tì kékeré kan. Èyí béèrè ọ̀pọ̀ ìrúbọ gidi lọ́wọ́ rẹ̀. Ní ọjọ́ kan, bí ó ṣe ṣẹ̀ṣẹ̀ fi òdòdó róòsì àfọwọ́ṣe ẹlẹ́wà kan sí ẹsẹ̀ ère náà, Ìyá náà pè é. Sísítà Thérèse, ní ríronú pé ó fẹ́ sọ fún òun láti mú róòsì náà kúrò ni, fẹ́ yàgò fún ohunkóhun tí yóò dójú ti Ìyá náà. Nítorí náà, ó mú òdòdó náà lọ sọ́dọ̀ Sísítà onínúure náà, kí ó tó lè sọ ohunkóhun, ó ní: “Wò ó, Ìyá, bí wọ́n ṣe ń fara wé ohun àdáyébá dáadáa lóde òní: ṣé o kò ní rò pé inú ọgbà ni wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ti já róòsì yìí?”
* * * * * *
“Àwọn àkókò kan wà,” ni ó sọ fún wa, “tí inú wa kì í dùn tó bẹ́ẹ̀ tí kò sí ohun mìíràn tí a lè ṣe bí kò ṣe láti jáde kúrò nínú ara wa. Ní irú àwọn àkókò bẹ́ẹ̀, Ọlọ́run kò fi dandan lé wa lórí láti dúró sílé. Ó tilẹ̀ yọ̀ǹda kí wíwà pẹ̀lú ara wa má dùn mọ́ wa, kí a lè fi í sílẹ̀. Èmi kò sì mọ ọ̀nà mìíràn tí a lè gbà jáde bí kò ṣe nípasẹ̀ ẹnu ọ̀nà àwọn iṣẹ́ ìfẹ́, ní lílọ bẹ Jésù àti Màríà wò.”
* * * * * *
“Nígbà tí mo bá fojú inú wo Ìdílé Mímọ́, ohun tí ó ń ṣe mí láǹfààní jù ni—bí ìgbésí ayé wọn nílé ṣe rọrùn, tí kò sì lọ́jú pọ̀. Ìyá wa àti Jósẹ́fù Mímọ́ mọ̀ dáadáa pé Ọlọ́run ni Jésù, síbẹ̀ àwọn ohun ìyanu ńlá kan fara sin fún wọn, wọ́n sì ń gbé nípa ìgbàgbọ́—gẹ́gẹ́ bí àwa náà. Ẹ ti gbọ́ àwọn ọ̀rọ̀ Ìhìnrere wọ̀nyí: ‘Wọn kò lóye ọ̀rọ̀ tí Ó sọ fún wọn’;[15] àti àwọn ọ̀rọ̀ mìíràn tí àdììtú wọn kò kéré sí èyí: ‘Baba àti Ìyá Rẹ̀ ń ṣe kàyéfì nípa àwọn ohun tí a sọ nípa Rẹ̀.'[16] Ó dà bí ẹni pé wọ́n ń kọ́ ohun tuntun kan, nítorí ọ̀rọ̀ yìí, ‘ń ṣe kàyéfì,’ fi hàn pé ìyàlẹ́nu kan wà nínú ọkàn wọn.”
* * * * * *
“Ẹsẹ kan wà nínú Àdúrà Àwọn Wákàtí tí mo máa ń kà lójoojúmọ́ láìfẹ́ bẹ́ẹ̀: ‘Mo ti tẹ ọkàn mi sí ṣíṣe àwọn ìlànà òdodo Rẹ títí láé, nítorí èrè náà.'[17] Mo máa ń yára fi èyí kún un nínú ọkàn mi: ‘Jésù mi, Ìwọ mọ̀ pé èmi kò sìn Ọ́ nítorí èrè, bí kò ṣe nítorí ìfẹ́ nìkan àti ìfẹ́ ọkàn mi láti mú àwọn ọkàn wá sọ́dọ̀ Rẹ.'”
* * * * * *
“Ní Ọ̀run nìkan ni a ó ti ní òtítọ́ tí ó ṣe kedere. Ní ayé, ojú inú wa kò ríran kedere, àní nínú àwọn ọ̀ràn Ìwé Mímọ́ pàápàá. Ó máa ń bà mí lọ́kàn jẹ́ láti rí ìyàtọ̀ nínú àwọn ìtumọ̀ rẹ̀, bí mo bá sì jẹ́ Àlùfáà, èmi ìbá ti kọ́ èdè Hébérù, kí n lè ka Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí Ó ti fi ìrẹ̀lẹ̀ sọ ọ́ ní èdè ènìyàn.”
* * * * * *
Sístà Thérèse sábà máa ń bá mi sọ̀rọ̀ nípa ohun ìṣeré kan tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀, tí ó fi máa ń ṣe ara rẹ̀ láyọ̀ nígbà tí ó wà lọ́mọdé. Ó jẹ́ ohun ìṣeré dígí tí ń fi oríṣiríṣi àwòrán aláwọ̀ hàn, tí ìrísí rẹ̀ dà bí awò awòjìnnà kékeré; bí a bá ń yí i, a ó máa rí onírúurú àwòrán ẹlẹ́wà aláwọ̀ tí kò lópin nínú rẹ̀.
“Ohun ìṣeré yìí,” ni ó sọ, “mú kí n fẹ́ràn rẹ̀ gidigidi, mo sì ń ṣe kàyéfì nípa ohun tí ó lè mú irú ìran ẹlẹ́wà bẹ́ẹ̀ wá, títí di ọjọ́ kan tí mo ṣe àyẹ̀wò rẹ̀ fún ìgbà pípẹ́, tí mo sì rí i pé kò ní ju àwọn èérún bébà àti aṣọ tí ó fọ́nká sínú rẹ̀ lọ. Àyẹ̀wò síwájú sí i fi hàn pé dígí mẹ́ta wà nínú ọpọ́n náà, mo sì lóye àdììtú náà. Ó di àpẹẹrẹ òtítọ́ ńlá kan fún mi.
“Níwọ̀n ìgbà tí àwọn ìṣe wa, àní àwọn tí ó kéré jù lọ pàápàá, bá ṣì wà nínú ohun ìṣeré dígí Ìfẹ́ tí ń fi oríṣiríṣi àwòrán hàn, níwọ̀n ìgbà náà ni Mẹ́talọ́kan Mímọ́, tí àwọn dígí mẹ́tẹ̀ẹ̀ta dúró fún, ń fún wọn ní ìmọ́lẹ̀ àti ẹwà àgbàyanu. Jésù Kristi ni ojú ibi tí a ti ń wò ó, bí Ó sì ti ń wo inú ohun ìṣeré dígí náà láti ìta nípasẹ̀ Ara Rẹ̀, Ó rí gbogbo iṣẹ́ wa bí ohun pípé. Ṣùgbọ́n, bí a bá kúrò ní ibùgbé Ìfẹ́ tí a kò lè fi ọ̀rọ̀ ṣàpèjúwe yìí, kò ní rí ohun mìíràn bí kò ṣe àkísà àti ìyàngbò àwọn ìṣe àìmọ́ tí kò níye lórí.”
* * * * * *
Mo sọ fún Sístà Thérèse nípa àwọn ohun àjèjì tí agbára òòfà ń ṣe lára àwọn ẹni tí wọ́n fi ìfẹ́ inú wọn sílẹ̀ fún ẹni tí ń mú wọn wọ ipò bí oorun, tí wọ́n á fi máa tẹ̀ lé àṣẹ rẹ̀. Ó dà bí ẹni pé ọ̀ràn náà wù ú gidigidi, ní ọjọ́ kejì ó sì sọ fún mi pé: “Ọ̀rọ̀ tí o sọ lánàá ṣe mí láǹfààní púpọ̀! Mo ń yán hànhàn pé kí Olúwa wa mú mi wọ irú ipò bẹ́ẹ̀! Èyí ni ohun tí mo kọ́kọ́ ronú nípa rẹ̀ nígbà tí mo jí, lóòótọ́ ó sì dùn láti fi ìfẹ́ inú mi lé E lọ́wọ́. Mo fẹ́ kí Ó gba gbogbo agbára inú mi lọ́nà tí àwọn ìṣe mi kò fi ní jẹ́ tèmi mọ́, tàbí ti ènìyàn, bí kò ṣe ti Ọlọ́run—tí Ẹ̀mí Ìfẹ́ ń mí sí, tí Ó sì ń darí.”
* * * * * *
Ṣáájú kí n tó jẹ́ ẹ̀jẹ́ ìgbésí ayé ìsìn, mo gba oore-ọ̀fẹ́ pàtàkì kan nípasẹ̀ olùkọ́ mi ní àkókò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ ìgbésí ayé ìsìn, ẹni tí ó jẹ́ mímọ́ ní ìwà. A ti ń fọṣọ láti òwúrọ̀. Ó ti rẹ̀ mí tán, àwọn àníyàn nípa ìgbésí ayé ẹ̀mí sì ń yọ mí lẹ́nu. Ní alẹ́ ọjọ́ náà, ṣáájú àṣàrò, mo fẹ́ bá a sọ̀rọ̀, ṣùgbọ́n ó ní kí n lọ, ó sì sọ pé: “Agogo àṣàrò nìyẹn, èmi kò sì ní àkókò láti tù ọ́ nínú; yàtọ̀ sí èyí, mo rí i kedere pé ìyọnu asán ni yóò jẹ́. Ní àkókò yìí, Ọlọ́run fẹ́ kí o dá jìyà nìkan.” Mo tẹ̀ lé e lọ sí àṣàrò pẹ̀lú ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn tó bẹ́ẹ̀ tí mo fi bẹ̀rẹ̀ sí ṣiyèméjì nípa ìpè mi fún ìgbà àkọ́kọ́. Mi ò ní lè di arábìnrin Kámẹ́lì láé. Ìgbésí ayé náà le jù.
Mo ti kúnlẹ̀ fún ìṣẹ́jú díẹ̀ nígbà tí, lójijì, láàárín ìjà inú yìí—láìjẹ́ pé mo ti béèrè tàbí tilẹ̀ fẹ́ àlàáfíà—mo ní ìrírí ìyípadà àrà ọ̀tọ̀ nínú ọkàn mi lójijì. Mi ò mọ ara mi mọ́. Ìpè mi fara hàn mí bí ohun ẹlẹ́wà tí ó sì ṣeé fẹ́ràn. Mo rí adùn àti iyì ìjìyà tí a kò lè fi owó díwọ̀n. Gbogbo àìní àti àárẹ̀ ìgbésí ayé ìsìn fara hàn mí bí ohun tí ó dára ju àwọn adùn ayé lọ láìní àfiwé, mo sì kúrò níbi àṣàrò mi bí ẹni tí ó ti yí padà pátápátá.
Ní ọjọ́ kejì, mo sọ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ fún olùkọ́ mi, nígbà tí mo sì rí i pé ó wọ̀ ọ́ lọ́kàn gan-an, mo bẹ̀ ẹ́ pé kí ó sọ ìdí rẹ̀ fún mi. “Ọlọ́run dára,” ni ó fi ìmọ̀lára sọ. “Lálẹ́ àná, ọ̀ràn rẹ mú kí àánú rẹ ṣe mí gidigidi débi pé mo gbàdúrà fún ọ láìdáwọ́ dúró ní ìbẹ̀rẹ̀ àṣàrò. Mo bẹ Olúwa wa pé kí Ó tù ọ́ nínú, kí Ó yí ìṣesí ọkàn rẹ padà, kí Ó sì fi iyì ìjìyà hàn ọ́. Lóòótọ́, Ó ti gbọ́ àdúrà mi.”
* * * * * *
Níwọ̀n bí àwọn ìwà mi kan ti dà bí ti ọmọdé, Ọmọ Mímọ́ náà—láti ràn mí lọ́wọ́ nínú ṣíṣe ìwà rere—mú èrò náà wá sí mi pé kí n máa bá A ṣeré láti mú inú mi dùn, mo sì yan eré bíbọ igi mẹ́sàn-án lulẹ̀ pẹ̀lú bọ́ọ̀lù. Mo fojú inú rí àwọn igi náà ní onírúurú ìwọ̀n àti àwọ̀, tí wọ́n dúró fún àwọn ọkàn tí mo fẹ́ dé ọ̀dọ̀ wọn. Bọ́ọ̀lù náà ni—ìfẹ́.
Ní oṣù December, 1896, àwọn obìnrin tó ń kẹ́kọ̀ọ́ láti di ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé gba onírúurú ohun kéékèèké fún igi Kérésìmesì, láti fi ṣèrànwọ́ fún iṣẹ́ míṣọ́nnárì ní ilẹ̀ òkèèrè. Ní ìsàlẹ̀ àpótí tó kó àwọn ohun náà wà, ohun ìṣeré aláyípo kan wà—irú ohun tí a kì í sábà rí ní ilé àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé Karmẹli. Àwọn ẹlẹgbẹ́ mi sọ pé: “Irú ohun tí kò rẹwà rárá wo nìyí!—kí ni a ó fi ṣe?” Ṣùgbọ́n èmi, tí mo mọ eré náà, gbá a mú, mo sì kígbe pé: “Rárá o, eré alárinrin ni! Ó lè máa yí ká fún odidi ọjọ́ kan láìdúró bí a bá nà án dáadáa pẹ̀lú pàṣán”; lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni mo sì mú un yí ká, tí ó sì ya wọ́n lẹ́nu gidigidi.
Arábìnrin Thérèse ń wò wá ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ní alẹ́ Kérésìmesì sì ni, lẹ́yìn Mísà ọ̀gànjọ́ òru, mo rí ohun ìṣeré aláyípo tí gbogbo wa ti mọ̀ yẹn nínú yàrá wa, pẹ̀lú lẹ́tà aládùn kan tí a kọ orúkọ ẹni tí a rán sí báyìí:
Sí Aya Kékeré Mi Ọ̀wọ́n
Ẹni Tó Ń Ta Eré Ọ̀pá Mẹ́sàn-án lórí Òkè Karmẹli
Alẹ́ Kérésìmesì, 1896.
AYA KÉKERÉ MI Ọ̀WỌ́N,—Inú Mi dùn sí ọ gidigidi! Láti ìbẹ̀rẹ̀ ọdún dé òpin rẹ̀, o ti ń mú Mi láyọ̀ nípa títá eré ọ̀pá mẹ́sàn-án. Ayọ̀ Mi pọ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí ó fi ya gbogbo àwùjọ àwọn Áńgẹ́lì lẹ́nu, tí ó sì wù wọ́n gidigidi. Àwọn kérúbù kéékèèké mélòó kan ti béèrè lọ́wọ́ Mi pé kí ló dé tí N kò fi dá àwọn gẹ́gẹ́ bí ọmọdé. Àwọn mìíràn fẹ́ mọ̀ bóyá orin dídùn láti inú ohun èlò orin wọn kò dùn mọ́ Mi ju ẹ̀rín ayọ̀ rẹ lọ nígbà tí ọ̀pá kan bá ṣubú nítorí ìkọlù bọ́ọ̀lù ìfẹ́ rẹ. Ìdáhùn Mi sí wọn ni pé wọn kò gbọ́dọ̀ kábàámọ̀ pé àwọn kì í ṣe ọmọdé, nítorí pé lọ́jọ́ kan wọn yóò bá ọ ṣeré ní àwọn pápá koríko Ọ̀run. Mo tún sọ fún wọn pé dájúdájú ẹ̀rín rẹ dùn mọ́ Mi ju orin wọn tó báramu lọ, nítorí pé ìjìyà àti gbígbàgbé ara rẹ ni o fi jèrè ẹ̀rín wọ̀nyí.
Àti nísinsin yìí, Aya Mi tí Mo fẹ́ràn gidigidi, ó ti kan Èmi náà láti béèrè ohun kan lọ́wọ́ rẹ. Ìwọ kì yóò kọ̀ fún Mi—ìfẹ́ rẹ sí Mi pọ̀ jù fún èyí. Jẹ́ kí a yí eré náà padà. Eré ọ̀pá mẹ́sàn-án ń mú Mi láyọ̀ gidigidi, ṣùgbọ́n nísinsin yìí, ó wù Mí láti ta eré yíyí ohun ìṣeré aláyípo ká, bí o bá sì gbà, ìwọ ni yóò jẹ́ ohun ìṣeré aláyípo náà. Mo fún ọ ní ọ̀kan gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ. O rí i pé kò rẹwà lójú, ẹnikẹ́ni tí kò bá mọ eré náà yóò sì fi ẹsẹ̀ tì í sẹ́gbẹ̀ẹ́ kan. Ṣùgbọ́n bí ọmọdé bá rí i, yóò fò sókè fún ayọ̀, yóò sì kígbe pé: “Eré alárinrin mà lèyí o! Yóò máa yí ká fún odidi ọjọ́ kan láìdúró!”
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwọ náà kò fani mọ́ra, Èmi—Jésù kékeré—fẹ́ràn rẹ, Mo sì bẹ̀ ọ́ pé kí o máa yí ká nígbà gbogbo láti mú Mi láyọ̀. Lóòótọ́, a nílò pàṣán láti mú ohun ìṣeré aláyípo yí ká. Nítorí náà, jẹ́ kí àwọn Arábìnrin rẹ pèsè pàṣán náà, kí o sì dúpẹ́ jù lọ lọ́wọ́ àwọn tí yóò mú ọ yí ká kíákíá jù lọ. Nígbà tí Mo bá ti ṣeré tó, Èmi yóò mú ọ wá láti dara pọ̀ mọ́ Mi níhìn-ín, àwọn eré wa yóò sì kún fún ayọ̀ tí kò ní ohun kankan tí yóò bà á jẹ́.—Àbúrò rẹ ọkùnrin kékeré,
JÉSÙ.
* * * * * *
Mo ní àṣà sísọkún ní gbogbo ìgbà nítorí àwọn ohun tí kò já mọ́ nǹkan kan pàápàá, èyí sì ń dun Arábìnrin Thérèse gidigidi. Lọ́jọ́ kan, ọgbọ́n kan wá sí i lọ́kàn: ó mú ìkarahun ẹja oníkarahun méjì kan láti orí tábìlì tí ó ti ń kun àwòrán, ó sì di ọwọ́ mi mú kí n má bàa dá a dúró. Ó kó omijé mi sínú ìkarahun náà, kò sì pẹ́ tí omijé náà fi di ẹ̀rín ayọ̀.
Ó sọ pé: “Ó dáa, láti ìsinsin yìí lọ, mo fún ọ láṣẹ láti sunkún bí ó bá ṣe wù ọ́ tó, ṣùgbọ́n kìkì bí o bá ń sunkún sínú ìkarahun náà ni!”
Ṣùgbọ́n, ní ọ̀sẹ̀ kan ṣáájú ikú rẹ̀, mo fi odidi ìrọ̀lẹ́ kan sunkún bí mo ṣe ń ronú nípa òpin ìgbésí ayé rẹ̀ tí ó ń sún mọ́lé kíákíá. Ó mọ̀, ó sì sọ pé: “O ti ń sunkún. Ṣé sínú ìkarahun náà ni?” N kò lè purọ́, ìdáhùn mi sì bà á nínú jẹ́. Ó tẹ̀ síwájú pé: “Èmi yóò kú, ọkàn mi kò sì ní balẹ̀ lórí ọ àyàfi bí o bá ṣèlérí láti máa tẹ̀ lé ìmọ̀ràn mi pẹ̀lú òtítọ́. Mo kà á sí ohun tó ṣe pàtàkì jù lọ fún ire ọkàn rẹ.”
Mo ṣèlérí ohun tí ó béèrè, ṣùgbọ́n mo bẹ̀ ẹ́ pé, gẹ́gẹ́ bí ojú rere sí mi, kí ó gbà mí láyè láti sunkún nígbà ikú rẹ̀. Ó dáhùn pé: “Ṣùgbọ́n kí ló dé tí o ó fi sunkún nígbà ikú mi? Dájúdájú, omijé wọ̀nyẹn kò ní wúlò. Ayọ̀ mi ni ìwọ yóò máa pohùnréré ẹkún lé lórí! Síbẹ̀, mo ṣàánú àìlera rẹ, mo sì gbà ọ́ láyè láti sunkún fún àwọn ọjọ́ díẹ̀ àkọ́kọ́, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé lẹ́yìn náà, o gbọ́dọ̀ tún mú ìkarahun náà.”
Ó ti gba ìsapá akíkanjú lọ́wọ́ mi, ṣùgbọ́n mo ti pa ìlérí mi mọ́. Mo ti máa ń fi ìkarahun náà sí tòsí, ní gbogbo ìgbà tí ìfẹ́ láti sunkún bá sì borí mi, mo máa ń gbá ohun aláìláàánú náà mú. Bí omijé náà ti wù kí ó máa sún jáde tó, wàhálà gbígbé e láti ojú kan sí èkejì máa ń pín ọkàn mi níyà tó bẹ́ẹ̀ tí kò fi pẹ́ tí ọ̀nà ọlọ́gbọ́n yìí fi wo ìwà tètè sunkún mi sàn pátápátá.
* * * * * *
Nítorí àṣìṣe kan tí ó ti fa ìrora púpọ̀ fún Sístà Thérèse, ṣùgbọ́n tí mo ti ronúpìwàdà rẹ̀ tọkàntọkàn, mo pinnu láti fi Kọmuníọ́n Mímọ́ du ara mi. Mo kọ̀wé sí i nípa ìpinnu mi, èyí sì ni ìdáhùn rẹ̀: “Òdòdó kékeré, tí Jésù fẹ́ràn gidigidi, nípasẹ̀ ìrẹ̀sílẹ̀ yìí, gbòǹgbò rẹ ń gba oúnjẹ láti inú ilẹ̀. Ní báyìí, o gbọ́dọ̀ ṣí àwọn ewé òdòdó rẹ sílẹ̀ gbangba, tàbí kí n sọ pé, gbé orí rẹ sókè gíga, kí Mánà àwọn Áńgẹ́lì lè sọ̀kalẹ̀ bí ìrì láti ọ̀dọ̀ Ọlọ́run láti fún ọ lókun àti láti pèsè gbogbo ohun tí o nílò. Ó dàárọ̀, òdòdó kékeré tí ó ń jìyà! Bẹ Jésù pé kí gbogbo àdúrà tí a ń gbà fún ìwòsàn mi mú kí iná tí ó yẹ kí ó jó mi run túbọ̀ máa jó.”
* * * * * *
“Ní àkókò Kọmuníọ́n, nígbà mìíràn, mo máa ń fi ọkàn mi wé ti ọmọ kékeré kan tí ó jẹ́ ọmọ ọdún mẹ́ta tàbí mẹ́rin, tí irun rẹ̀ ti dà rú, tí aṣọ rẹ̀ sì ti dọ̀tí níbi eré. Èyí jẹ́ àwòrán ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ sí mi nínú ìjàkadì mi láti ran àwọn ọkàn lọ́wọ́. Ṣùgbọ́n Ìyá Wa Alábùkún-fún máa ń tètè wá ràn mí lọ́wọ́, ó bọ́ àṣọtẹ́lẹ̀ mi tí ó dọ̀tí, ó sì tún irun mi ṣe, ó fi tẹ́ńpìlì ríbọ́n ẹlẹ́wà kan tàbí òdòdó lásán ṣe é lọ́ṣọ̀ọ́. . . . Nígbà náà, mo ti rẹwà dáadáa, mo sì lè jókòó síbi Àsè àwọn Áńgẹ́lì láìsí ìtìjú kankan.”
* * * * * *
Nínú yàrá àwọn aláìsàn, a kì í sábà dúró kí ó parí àdúrà ìdúpẹ́ rẹ̀ kí a tó bẹ̀rẹ̀ sí í béèrè fún ìmọ̀ràn rẹ̀. Ní àkọ́kọ́, èyí máa ń kó ìdààmú díẹ̀ bá a, ó sì máa ń fi pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ bá wa wí, ṣùgbọ́n kò pẹ́ tí ó fi gbà fún wa, ó ní: “Èmi kò gbọ́dọ̀ fẹ́ ìsinmi ju Olúwa Wa lọ. Nígbà tí Ó bá lọ sí ibi aṣálẹ̀ lẹ́yìn tí Ó ti wàásù, àwọn èrò máa ń wá, wọ́n a sì yọ Ọ́ lẹ́nu níbi tí Ó wà ní òun nìkan. Nítorí náà, ẹ máa wá sọ́dọ̀ mi bí ẹ ṣe fẹ́ tó; mo gbọ́dọ̀ kú pẹ̀lú idà lọ́wọ́—‘idà Ẹ̀mí, èyí tí í ṣe Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.’”[18]
* * * * * *
“Fún wa ní ìmọ̀ràn,” ni a sọ fún un, “nípa bí a ṣe lè jèrè nínú àwọn ẹ̀kọ́ wa nípa ìgbésí ayé ẹ̀mí.” “Ẹ lọ láti gba ìtọ́sọ́nà pẹ̀lú ọkàn tí kò ní àrékérekè, láìgbẹ́kẹ̀ lé jù lórí ìrànlọ́wọ́ tí ó lè já yín kulẹ̀ ní àkókò èyíkéyìí. Nígbà náà, ẹ ó ní láti sọ pẹ̀lú Ìyàwó inú Orin àwọn Orin pé: ‘Àwọn olùṣọ́ gba aṣọ òkè mi lọ, wọ́n sì ṣá mi lọ́gbẹ́; nígbà tí mo kọjá wọn lọ díẹ̀, mo rí Ẹni tí ọkàn mi fẹ́ràn.’[19] Bí ẹ bá fi ìrẹ̀lẹ̀ àti ọkàn tí kò lẹ̀ mọ́ ohunkóhun béèrè nípa Olùfẹ́ yín, àwọn olùṣọ́ yóò sọ fún yín. Ní ọ̀pọ̀ ìgbà, ẹ ó rí Jésù kìkì lẹ́yìn tí ẹ bá ti kọjá gbogbo ẹ̀dá lọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbà ni mo ti tún ẹsẹ yìí sọ láti inú Orin Ẹ̀mí ti Jòhánù Mímọ́ ti Agbélébùú:
‘Mo bẹ̀ Ọ́, má ṣe rán àwọn ońṣẹ́ mọ́ Láàárín àwa méjèèjì, àwọn tí kò mọ bí Wọn yóò ṣe sọ ohun tí ọkàn mi ń yán hànhàn láti mọ̀ fún mi. Nítorí àwọn tí ń sọ ẹwà Rẹ—Tí wọ́n sì ń sọ nígbà gbogbo nípa ẹ̀gbẹ̀rún ẹwà mìíràn—Ń mú kí gbogbo ọgbẹ́ mi máa ṣàn ní ẹ̀jẹ̀, Nígbà tí ohun kan—tí èmi kò mọ̀!—Ń fi ìsọ̀rọ̀ tí kò yéni dáadáa mú ọkàn mi bàjẹ́ Jinlẹ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ, tí ó sì ń fi gbogbo ìyè du mí.'”
* * * * * *
“Bí a bá rò pé ohun tí kò ṣeé ṣe lè ṣẹlẹ̀, tí Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ kò sì lè rí àwọn iṣẹ́ rere mi, èyí kì yóò dà mí láàmú. Mo fẹ́ràn Rẹ̀ tó bẹ́ẹ̀ tí màá fi fẹ́ láti mú inú Rẹ̀ dùn láìjẹ́ pé Ó mọ ẹni tí ó fún Un. Nígbà tí Ó bá rí ẹ̀bùn tí a ń fún Un, ó dà bí ẹni pé Ó di dandan fún Un láti san án padà. . . . Èmi yóò fẹ́ láti dá A sí ìṣòro náà.”
* * * * * *
“Bí mo bá jẹ́ ọlọ́rọ̀, èmi kò lè rí tálákà kan tí ebi ń pa láìfún un ní oúnjẹ. Bákan náà ni mo ṣe ń ṣe nínú ìgbésí ayé ẹ̀mí. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkàn ló wà lẹ́nu ọ̀nà ọ̀run àpáàdì, bí èrè iṣẹ́ mi sì ṣe ń dé ọwọ́ mi ni mo ń pín in fún àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ wọ̀nyí. Kò tíì sí àkókò tí mo lè sọ pé: ‘Ní báyìí, màá ṣiṣẹ́ fún ara mi.’”
* * * * * *
“Àwọn ènìyàn kan wà tí wọ́n máa ń rí ohun tí ó burú jù lọ nínú ohun gbogbo. Ní tèmi, òdìkejì pátápátá ni mo ń ṣe. Ẹ̀yà rere àwọn nǹkan ni mo máa ń rí nígbà gbogbo, bí ìyà tilẹ̀ jẹ́ ìpín mi, láìsí ìtùnú kankan, ó dáa, mo máa ń sọ ọ́ di ayọ̀ mi.”
* * * * * *
“Ohunkóhun tí ó ti ọwọ́ Ọlọ́run wá ni ó ti máa ń dùn mọ́ mi nígbà gbogbo, àní àwọn ohun tí ó dà lójú mi pé wọn kò dára tó, tí wọn kò sì lẹ́wà tó àwọn ẹ̀bùn tí a fi fún àwọn ẹlòmíràn.”
* * * * * *
“Nígbà tí mo ń gbé lọ́dọ̀ ẹ̀gbọ́n ìyá mi obìnrin, nígbà tí mo ṣì jẹ́ ọmọdébìnrin kékeré, a fún mi ní ìwé kan láti kà. Nínú ọ̀kan lára àwọn ìtàn náà, a yin olùkọ́ obìnrin kan gidigidi, ẹni tí ó fi ọgbọ́n ìbálò rẹ̀ bọ́ lọ́wọ́ gbogbo ìṣòro láìṣe ẹnikẹ́ni ní ìbànújẹ́. Ọ̀nà rẹ̀ láti sọ fún ẹnì kan pé: ‘O tọ̀nà,’ àti fún ẹlòmíràn pé: ‘O kò ṣàṣìṣe,’ fa àkíyèsí mi ní pàtàkì, bí mo sì ṣe ń kà á, mo ronú pé èmi kì bá tí ṣe bẹ́ẹ̀ nítorí pé a gbọ́dọ̀ máa sọ òtítọ́ nígbà gbogbo. Èyí sì ni mo máa ń ṣe nígbà gbogbo, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé mo gbà pé ó ṣòro púpọ̀ sí i. Ìṣòro wa ì bá kéré púpọ̀ bí a bá ń gbé ẹ̀bi le ẹni tí kò sí níbẹ̀ lórí nígbà tí ẹnì kan bá sọ ohun tí ń dà á láàmú fún wa. Ìṣòro díẹ̀ sí i . . . síbẹ̀, òdìkejì pátápátá ni mo ń ṣe, bí èyí bá sì mú kí wọn má fẹ́ràn mi, kò sí ohun tí a lè ṣe sí i. Kí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ tuntun nínú ìgbésí ayé ajẹ́jẹ̀ẹ́ má ṣe wá sọ́dọ̀ mi bí wọn kò bá fẹ́ kọ́ òtítọ́.”
* * * * * *
“Kí ìbáwí[20] tó lè so èso, ó gbọ́dọ̀ ná wa ní ohun kan, kí ó sì bọ́ lọ́wọ́ ìbínú kankan, bí ó ti wù kí ó kéré tó. A kò gbọ́dọ̀ jẹ́ kí inú rere di àìlera. Nígbà tí a bá ní ìdí tó dára láti tọ́ka sí àṣìṣe kan, a gbọ́dọ̀ fi ọ̀ràn náà sílẹ̀, kí a má sì jẹ́ kí ìdààmú bá wa nítorí pé a ti mú ẹlòmíràn ní ìrora ọkàn. Láti wá ẹni tí ó ṣẹ̀ náà kiri kí a lè tù ú nínú yóò ṣe ìpalára ju àǹfààní lọ. Bí a bá fi í sílẹ̀, yóò di dandan fún un láti wò ré kọjá àwọn ẹ̀dá, kí ó sì yíjú sí Ọlọ́run; yóò di dandan fún un láti rí àwọn àṣìṣe rẹ̀, kí ó sì rẹ ara rẹ̀ sílẹ̀. Bí bẹ́ẹ̀ kọ́, yóò mọ́ ọn lára láti máa retí ìtùnú lẹ́yìn ìbáwí tí ó tọ́ sí i, yóò sì máa hùwà bí ọmọ tí a ti bà jẹ́, tí ó ń tẹ ẹsẹ̀ mọ́lẹ̀, tí ó sì ń pariwo, ní mímọ̀ dáadáa pé èyí yóò mú kí ìyá rẹ̀ padà wá nu omijé rẹ̀.”
* * * * * *
“‘Ẹ jẹ́ kí idà Ẹ̀mí, tí í ṣe Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, máa wà lẹ́nu yín àti ní ọkàn yín nígbà gbogbo.'[21] Bí ẹnì kan bá wà tí inú wa kò bá dùn sí, a kò gbọ́dọ̀ rẹ̀wẹ̀sì láé, ká má ṣẹ̀ṣẹ̀ sọ pé kí a jáwọ́ nínú ìsapá wa láti tún ọkàn ẹni náà ṣe. A gbọ́dọ̀ lo idà Ẹ̀mí, kí a sì tipa bẹ́ẹ̀ tọ́ àwọn àṣìṣe rẹ̀. A kò gbọ́dọ̀ fojú fo nǹkan láé nítorí ìrọ̀rùn tiwa. A gbọ́dọ̀ máa bá ogun náà lọ, àní nígbà tí kò bá sí ìrètí ìṣẹ́gun. Àṣeyọrí kò ṣe pàtàkì rárá, a sì gbọ́dọ̀ máa jà lọ láìkùn láé pé: ‘Mi ò ní rí èrè kankan láti ọ̀dọ̀ ẹni yẹn, kò lóye, kò sí ohun tí a lè ṣe bí kò ṣe láti fi í sílẹ̀.’ Ìṣe ojo ni èyí yóò jẹ́. A gbọ́dọ̀ ṣe ojúṣe wa títí dé òpin.”
* * * * * *
“Nígbà àtijọ́, bí ẹnikẹ́ni nínú àwọn ọ̀rẹ́ mi bá wà nínú ìṣòro, tí mi ò sì lè tù wọ́n nínú nígbà tí wọ́n bá wá bẹ̀ mí wò, ọkàn mi á bàjẹ́ gidigidi nígbà tí mo bá kúrò ní yàrá ìgbàlejò. Ṣùgbọ́n kò pẹ́ tí Olúwa wa fi jẹ́ kí n lóye bí èmi fúnra mi kò ṣe lè mú ìtùnú bá ọkàn ẹnikẹ́ni, láti ọjọ́ náà lọ, mi ò tún ní ìbànújẹ́ nígbà tí àwọn àlejò mi bá lọ pẹ̀lú ìrẹ̀wẹ̀sì ọkàn. Mo fi ìjìyà àwọn tí mo fẹ́ràn gidigidi wọ Ọlọ́run lọ́wọ́, ó sì dá mi lójú pé Ó gbọ́ àdúrà mi. Nígbà tí wọ́n tún wá bẹ̀ mí wò, mo rí i pé mi ò ṣàṣìṣe. Lẹ́yìn ìrírí yìí, mi ò tún dààmú nígbà tí mo bá mú ẹnì kan ní ìrora ọkàn láìmọ̀ọ́mọ̀. . . . Mo kàn ń bẹ Olúwa wa pé kí Ó ṣe àtúnṣe sí ohun tí mo ti bà jẹ́.”
* * * * * *
“Kí ni èrò rẹ nípa gbogbo oore-ọ̀fẹ́ tí a ti rọ̀jò lé ọ lórí?”—”Mo rò pé ‘Ẹ̀mí Ọlọ́run ń fẹ́ níbi tí Ó bá fẹ́.'”[22]
* * * * * *
“Ìyá,” ó sọ fún Ìyá Alákòóso ní ọjọ́ kan, “bí mo bá ṣe aláìṣòótọ́, bí mo tilẹ̀ ṣe àìṣòótọ́ tí ó kéré jù lọ, mo ní ìmọ̀lára pé ọkàn mi yóò wọ inú ìdààmú tí ó burú jù lọ, mi ò sì ní lè fi tayọ̀tayọ̀ gba ikú.”
Ó ya Ìyá Alákòóso lẹ́nu láti gbọ́ tí ó ń sọ̀rọ̀ báyìí, ó sì tẹ̀ síwájú pé: “Àìṣòótọ́ tó ní í ṣe pẹ̀lú ìgbéraga ni mò ń sọ. Bí àpẹẹrẹ, bí mo bá sọ pé: ‘Mo ti ní irú ìwà rere báyìí tàbí bẹ́ẹ̀, mo sì lè fi í sí ìṣe’; tàbí pé: ‘Ọlọ́run mi, Ìwọ mọ̀ pé mo fẹ́ràn Rẹ jù láti máa ronú lórí ìrònú kan ṣoṣo tí ó lòdì sí ìgbàgbọ́,’ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ni àwọn ìdánwò tí ó léwu jù lọ yóò kọlù mí, ó sì dájú pé màá juwọ́ sí wọn. Láti dènà àjálù yìí, ohun kan ṣoṣo tí mo ní láti ṣe ni láti sọ pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ àti láti inú ọkàn mi pé: ‘Ọlọ́run mi, mo bẹ̀ Ọ́, má jẹ́ kí n ṣe aláìṣòótọ́.’
“Ó yé mi kedere bí Pétérù Mímọ́ ṣe ṣubú. Ó gbẹ́kẹ̀ lé ìtara àdánidá tirẹ̀ jù, dípò kí ó gbẹ́kẹ̀ lé agbára Ọlọ́run nìkan. Ìbá kàn ti sọ pé: ‘Olúwa, fún mi ní agbára láti tẹ̀ lé Ọ títí dé ikú!’ a kì bá tí kọ̀ láti fún un ní oore-ọ̀fẹ́ náà.
“Ìyá, èé ṣe tí Olúwa wa, bí Ó tilẹ̀ mọ ohun tí ó fẹ́ ṣẹlẹ̀, kò fi sọ fún un pé: ‘Béèrè lọ́wọ́ Mi fún agbára láti ṣe ohun tí ó wà lọ́kàn rẹ?’ Mo rò pé ète Rẹ̀ ni láti kọ́ wa ní ẹ̀kọ́ méjì—àkọ́kọ́: pé kò sí ohun tí Ó kọ́ àwọn Àpọ́sítélì Rẹ̀ nígbà tí Ó wà pẹ̀lú wọn tí kò ń kọ́ wa nípasẹ̀ ìmísí oore-ọ̀fẹ́; àti èkejì: pé, níwọ̀n bí Ó ti yan Pétérù Mímọ́ láti ṣe àkóso gbogbo Ìjọ, nínú èyí tí ọ̀pọ̀ ẹlẹ́ṣẹ̀ wà, Ó fẹ́ kí ó fi ìrírí ara rẹ̀ mọ ohun tí ènìyàn lè ṣe láìsí ìrànlọ́wọ́ Ọlọ́run. Ìdí nìyí tí Jésù fi sọ fún un ṣáájú ìṣubú rẹ̀ pé: ‘Nígbà tí ìwọ bá ti yí padà, fún àwọn arákùnrin rẹ lókun’;[23] ìyẹn ni pé, ‘Sọ ìtàn ẹ̀ṣẹ̀ rẹ fún wọn—fi ìrírí ara rẹ hàn wọ́n bí ó ti ṣe pọn dandan fún ìgbàlà láti gbẹ́kẹ̀ lé Èmi nìkan.'”
* * * * * *
Inú mi bàjẹ́ gidigidi láti rí i tí ó ń ṣàìsàn, mo sì sábà máa ń ké pé: “Ìgbésí ayé kún fún ìbànújẹ́ tó bẹ́ẹ̀!” “Ìgbésí ayé kò kún fún ìbànújẹ́”—ni yóò sọ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀; “kàkà bẹ́ẹ̀, ó kún fún ayọ̀ gidigidi. Bí o bá wá sọ pé: ‘Ìgbé ní ilẹ̀ àjèjì kún fún ìbànújẹ́,’ èyí lè yé mi. Àṣìṣe ni láti pe ohun tí yóò ní òpin ní ‘ìyè.’ Àwọn ayọ̀ Ọ̀run nìkan ni a gbọ́dọ̀ lo irú ọ̀rọ̀ bẹ́ẹ̀ fún—àwọn ayọ̀ tí kì í yẹ̀—ní ìtumọ̀ tòótọ́ yìí sì ni ìyè kì í ṣe ti ìbànújẹ́ bí kò ṣe ti ayọ̀—ayọ̀ gidigidi. . . .”
Ìdùnnú ọkàn rẹ̀ fúnra rẹ̀ jẹ́ ohun amóríyá. Ara rẹ̀ ti yá púpọ̀ fún ọjọ́ mélòó kan, a sì ń sọ fún un pé: “A kò tíì mọ àìsàn tí yóò pa ọ́. . . .” Ó sì dáhùn pé: “Ṣùgbọ́n ikú ni èmi yóò fi kú! Ṣé Ọlọ́run kò sọ ohun tí yóò pa Ádámù fún un nígbà tí Ó sọ fún un pé: ‘Ìwọ yóò fi ikú kú’?”[24]
“Ǹjẹ́ ikú yóò wá mú ọ lọ?”—”Rárá, kì í ṣe ikú, bí kò ṣe Ọlọ́run Rere. Ikú kì í ṣe iwin tàbí ẹ̀mí ẹ̀rù bí àwọn àwòrán ṣe ń fi hàn wá. Kátíkísímù sọ pé ìyapa ọkàn àti ara ni—kò ju bẹ́ẹ̀ lọ! Ó dára, èmi kò bẹ̀rù ìyapa tí yóò so mí pọ̀ mọ́ Ọlọ́run títí láé.”
Ẹnì kan béèrè pé: “Ṣé Olè Ọlọ́run,” yóò tètè wá jí ìdì èso àjàrà kékeré Rẹ̀?” “Mo rí I ní òkèèrè, mo sì ṣọ́ra gidigidi kí n má bàa kígbe pé: ‘Ẹ mú olè!’ Kàkà bẹ́ẹ̀, mo ń pè É pé: ‘Ọ̀nà yìí, ọ̀nà yìí!’”
* * * * * *
Nígbà tí a béèrè orúkọ tí a ó máa fi gbàdúrà sí i ní Ọ̀run, ó fi ìrẹ̀lẹ̀ dáhùn pé: “Ẹ máa pè mí ní Thérèse Kékeré.”
* * * * * *
Mo ń sọ fún un pé àwọn áńgẹ́lì tí ó rẹwà jù lọ, tí gbogbo wọn wọ aṣọ funfun, yóò gbé ọkàn rẹ̀ lọ sí Ọ̀run. Ó dáhùn pé: “Àwọn ìrònú bí irú wọ̀nyẹn kì í ràn mí lọ́wọ́, òtítọ́ nìkan sì ni ọkàn mi lè fi bọ́ ara rẹ̀. Ẹ̀mí mímọ́ lásán ni Ọlọ́run àti àwọn Áńgẹ́lì Rẹ̀, wọn kò ní ara. Kò sí ojú ènìyàn tí ó lè rí wọn bí wọ́n ti rí gan-an. Ìdí nìyẹn tí èmi kò fi béèrè fún ojú rere àrà ọ̀tọ̀ rí. Mo fẹ́ràn láti dúró de rírí Ọlọ́run títí láé.”
“Kí n lè rí ìtùnú nígbà ikú rẹ, mo ti bẹ Ọlọ́run pé kí Ó fún mi ní àlá ẹlẹ́wà kan.”—”Ohun tí èmi kì yóò ṣe láé nìyẹn . . . láti béèrè fún ìtùnú. Níwọ̀n bí o ti fẹ́ dà bí èmi, o mọ èrò mi lórí èyí:
‘Má bẹ̀rù, Olúwa, pé èmi yóò jí Ọ: Èmi yóò fi àlàáfíà dúró de Etí Òkun Ọ̀run.’
“Ó dùn púpọ̀ láti sin Ọlọ́run nínú òru òkùnkùn àti láàárín àdánwò. Ní àbárèbábọ̀, ìgbésí ayé yìí nìkan la ní láti fi gbé nípa ìgbàgbọ́.”
* * * * * *
“Inú mi dùn sí èrò pé èmi yóò lọ sí Ọ̀run, ṣùgbọ́n nígbà tí mo bá ronú lórí ọ̀rọ̀ Olúwa Wa wọ̀nyí: ‘Èmi ń bọ̀ kánkán, èrè Mi sì wà pẹ̀lú Mi, láti san fún olúkúlùkù gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ rẹ̀,’[25] mo rò pé ọ̀ràn mi yóò dà bí àdììtú fún Un: Èmi kò ní iṣẹ́ kankan. . . . Ó dára, Òun yóò san fún mi gẹ́gẹ́ bí àwọn iṣẹ́ Òun fúnra Rẹ̀!”
* * * * * *
“Ìdásílẹ̀ pátápátá kúrò nínú ìjìyà ìgbà díẹ̀ fún ẹ̀ṣẹ̀ tí ó ṣe pàtàkì jù lọ, tí gbogbo ènìyàn lè rí gbà, tí a sì lè rí gbà láì mú àwọn àdéhùn tí a sábà máa ń béèrè ṣẹ, ni ti ìfẹ́—èyí tí ‘ó bo ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹ̀ṣẹ̀ mọ́lẹ̀.’”[26]
* * * * * *
“Dájúdájú, ìwọ kò tilẹ̀ ní gba Pọ́gátórì kọjá. Bí irú nǹkan bẹ́ẹ̀ bá ṣẹlẹ̀, nígbà náà dájúdájú kò sí ẹni tí ń lọ tààrà sí Ọ̀run.”—”Èyí kì í jẹ mí lọ́kàn púpọ̀. Ìpinnu Ọlọ́run Aláàánú yóò tẹ́ mi lọ́rùn pátápátá. Bí mo bá lọ sí Pọ́gátórì, èmi yóò—bí àwọn ọmọ Hébérù mẹ́ta nínú ìléru—rìn láàárín iná, tí màá sì máa kọ Orin Ìfẹ́.”
* * * * * *
“Ní Ọ̀run, a ó gbé ọ sí àárín àwọn Séráfù.” “Bí ó bá rí bẹ́ẹ̀, èmi kò ní fara wé wọn. Nígbà tí wọ́n bá rí Ọlọ́run, wọ́n fi ìyẹ́ wọn bo ara wọn[27]: èmi yóò ṣọ́ra gidigidi láti má ṣe fi tèmi pa ara mi mọ́.”
* * * * * *
Mo fi àwòrán kan hàn án, èyí tí ó fi Joan ti Arc hàn bí àwọn Ohùn rẹ̀ ṣe ń tù ú nínú nínú ẹ̀wọ̀n, ó sì sọ pé: “Èmi náà ń rí ìtùnú gbà láti ọ̀dọ̀ ohùn kan nínú mi. Láti òkè, àwọn Ẹni Mímọ́ ń fún mi ní ìṣírí, wọ́n ń wí pé: ‘Níwọ̀n ìgbà tí o bá ṣì jẹ́ òǹdè tí a dè ní ẹ̀wọ̀n, o kò lè mú iṣẹ́ tí a rán ọ ṣẹ, ṣùgbọ́n lẹ́yìn náà, lẹ́yìn ikú rẹ, ọjọ́ ìṣẹ́gun rẹ yóò dé.’”
* * * * * *
“Ní Ọ̀run, Ọlọ́run yóò ṣe gbogbo ohun tí mo fẹ́, nítorí pé ní ayé, èmi kò ṣe ìfẹ́ inú ara mi rí.”
* * * * * *
“Ìwọ yóò máa wo àwa ní ìsàlẹ̀ láti Ọ̀run, àbí bẹ́ẹ̀ kọ́?”—”Rárá, èmi yóò sọ̀ kalẹ̀.”
* * * * * *
Ní oṣù mélòó kan ṣáájú ikú Sọ̀ọ̀sì Thérèse, a ń ka Ìgbésí Ayé Aloysius Mímọ́ nínú gbọ̀ngàn ìjẹun, ìfẹ́ oníjẹ̀lẹ́ńkẹ́ tí Ẹni Mímọ́ ọ̀dọ́ náà àti àgbà àlùfáà Jésúìtì, Fádà Corbinelli, ní sí ara wọn sì wọ ọ̀kan lára àwọn Ìyá lọ́kàn gidigidi.
Ó sọ fún Thérèse pé: “Ìwọ ni Aloysius kékeré, èmi sì ni Fádà Corbinelli àgbà—rántí mi nígbà tí o bá wọ Ọ̀run.” “Ṣé ẹ fẹ́ kí n wá mú yín lọ síbẹ̀ láìpẹ́, Ìyá mi ọ̀wọ́n?” “Rárá, èmi kò tíì jìyà tó.” “Rárá o, Ìyá, mo sọ fún yín pé ẹ ti jìyà tó dáadáa.” Ìyá Hermance sì dáhùn pé: “Èmi kò gbójúgbóyà láti sọ pé Bẹ́ẹ̀ ni. . . . Nínú ọ̀ràn tí ó ṣe pàtàkì tó bẹ́ẹ̀, mo gbọ́dọ̀ rí ìfọwọ́sí aláṣẹ gbà.” Nítorí náà, a gbé ìbéèrè náà lọ sí ọ̀dọ̀ Ìyá Olórí, ẹni tí kò ka ọ̀rọ̀ náà sí ohun pàtàkì púpọ̀, tí ó sì fún un ní ìfọwọ́sí rẹ̀.
Ní ọ̀kan lára àwọn ọjọ́ ìkẹyìn ìgbésí ayé rẹ̀, Sọ̀ọ̀sì Thérèse, tí agbára rẹ̀ kò fi bẹ́ẹ̀ ká sísọ̀rọ̀ nítorí àìlera rẹ̀ tó pọ̀, gba ìdì òdòdó kan nípasẹ̀ Sọ̀ọ̀sì tó ń tọ́jú àwọn aláìsàn. Ìyá Hermance ló kó àwọn òdòdó náà jọ, ó sì fi ẹ̀bẹ̀ ránṣẹ́ pẹ̀lú rẹ̀ pé kí ó sọ ọ̀rọ̀ ìfẹ́ kan ṣoṣo sí òun. Èyí ni ìhìn náà: “Sọ fún Ìyá Hermance ti Ọkàn Jésù pé nígbà Mísà ní òwúrọ̀ yìí, mo rí ibojì Fádà Corbinelli lẹ́gbẹ̀ẹ́ ti Aloysius kékeré.”
“Ó dára,” ni Ìyá rere náà dáhùn, ọ̀rọ̀ náà sì wọ̀ ọ́ lọ́kàn gidigidi; “sọ fún Sọ́sítà Thérèse pé ó yé mi. . . .” Láti ìgbà náà lọ, ó dá a lójú pé ikú òun sún mọ́lé. Ó kú ní ọdún kan péré lẹ́yìn náà, gẹ́gẹ́ bí àsọtẹ́lẹ̀ “Aloysius Kékeré” náà, ibojì àwọn méjèèjì sì wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ara wọn.
* * * * * *
Àwọn ọ̀rọ̀ ìkẹyìn tí Sọ́sítà Thérèse fi ọwọ́ ara rẹ̀ kọ ni: “Ìwọ Màríà, ká ní èmi ni Ayaba Ọ̀run, tí ìwọ sì jẹ́ Thérèse, èmi ìbá fẹ́ láti jẹ́ Thérèse, kí n lè rí ọ gẹ́gẹ́ bí Ayaba Ọ̀run!” _____________________________
[1] Wo Mátíù 20:23.
[2] Wo Sáàmù 67[68]:28.
[3] Wo Òwe 1:4.
[4] Júdítì 15:11.
[5] Síràkì 11:12, 13, 22, 23, 24.
[6] Jeremáyà 10:23.
[7] Wo Sáàmù 93[94]:18.
[8] Àfarawé, I, xvi. 4.
[9] Jòhánù 14:2.
[10] Wo Sáàmù 111[112]:5.
[11] Orin Solomọni 1:2.
[12] Wo 2 Ẹ́sírà 4:17.
[13] Mátíù 25:36.
[14] Òwe 16:32.
[15] Lúùkù 2:50.
[16] Lúùkù 2:33.
[17] Sáàmù 118[119]:112.
[18] Éfésù 6:17.
[19] Wo Orin Solomọni 5:7, 3:4.
[20] Nínú “ìmọ̀ràn” yìí àti èyí tí ó tẹ̀ lé e, a gbọ́dọ̀ rántí pé Sọ́sítà tí ó ń tọ́ àwọn alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé ajẹ́jẹ̀ẹ́ ni ó ń sọ̀rọ̀. [Olóòtú.]
[21] Wo Éfésù 6:17; Aísáyà 61:21.
[22] Wo Jòhánù 3:8.
[23] Lúùkù 22:32.
[24] Wo Jẹ́nẹ́sísì 2:17. Ìṣeré ọ̀rọ̀ lórí gbólóhùn èdè Faransé náà: Ìwọ yóò kú ikú. [Olóòtú.]
[25] Ìfihàn 22:12.
[26] Òwe 10:12.
[27] Wo Aísáyà 6:2.
Àtòjọ Àkóónú fún Ìtàn Ọkàn Kan
Àtòjọ Àkóónú fún Àwọn Ẹ̀kọ́ Thérèse Mímọ́: Ọgbọ́n Òdòdó Kékeré Ọlọ́run