Gbogbo ìwé 4 wà ní ẹ̀dà ìwé alábìlà rírọ̀ & ìwé ẹ̀rọ abánáṣiṣẹ́!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble Ìtumọ̀ Yorùbá: – àti àwọn mìíràn!
Ìfẹ́ Jésù gẹ́gẹ́ bí Ènìyàn àti gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run
Ọjọ́ Àìkú Karùn-ún Ààwẹ̀ (Ọdún A)
(Àkíyèsí: A tún lè yan Ìhìnrere yìí fún Ọdún B & C nígbà tí a bá ń ṣe àwọn àyẹ̀wò ọkàn.)
Nígbà tí Màríà dé ibi tí Jésù wà tí ó sì rí I, ó wólẹ̀ lẹ́sẹ̀ Rẹ̀, ó sì sọ fún Un pé, “Olúwa, ká ní O ti wà níhìn-ín, arákùnrin mi kì bá tí kú.” Nígbà tí Jésù rí i tí ó ń sunkún, tí àwọn Júù tí wọ́n bá a wá náà sì ń sunkún, inú Rẹ̀ ru, ọkàn Rẹ̀ sì dàrú gidigidi, Ó sì béèrè pé, “Níbo ni ẹ gbé e sí?” Wọ́n sọ fún Un pé, “Ọ̀gá, wá wò ó.” Jésù sì sọkún. Jòhánù 11:32–35
Bí Jésù ṣe jẹ́ ènìyàn hàn kedere nínú Ìhìnrere òní. Níwájú ikú Lásárù, ìbànújẹ́ àwọn tó yí Jésù ká wọ̀ Ọ́ lọ́kàn gidigidi. Ìhìnrere sọ pé “inú Rẹ̀ ru, ọkàn Rẹ̀ sì dàrú gidigidi,” níkẹyìn Ó sì “sọkún.” Ọ̀rọ̀ Gíríìkì fún “inú ru gidigidi,” embrimaomai, tọ́ka sí ìdàrúdàpọ̀ ọkàn tó lágbára, àní ìkórìíra tàbí ìbínú. A lè túmọ̀ rẹ̀ sí “Ó mí líle nínú ẹ̀mí,” èyí tó ń tọ́ka sí ìdáhùn tó jáde láti inú ọkàn Rẹ̀ lọ́hùn-ún, láìmọ̀ọ́mọ̀, tí gbogbo ara Rẹ̀ sì ní ìmọ̀lára rẹ̀. Àwọn olùṣàlàyé kan dábàá pé ìbínú Jésù kò dojú kọ àwọn ènìyàn tí wọ́n ń sunkún, bí kò ṣe ikú fúnra rẹ̀, tí ẹ̀ṣẹ̀ fà. Gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run, Jésù mọ̀ pé ikú kò sí lára ètò tí Baba ní fún aráyé ní ìbẹ̀rẹ̀. Gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run, Ó rí ikú gẹ́gẹ́ bí àbájáde ẹ̀ṣẹ̀. Láti ojú ìwòye yìí, ikú ru ìbínú òdodo sókè, ó sì da ọkàn Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn rú gidigidi.
Bí ẹsẹ Ìwé Mímọ́ náà ṣe ń tẹ̀ síwájú, bí Jésù ṣe jẹ́ ènìyàn hàn ní ọ̀nà tó lágbára nínú ẹsẹ tí ó kúrú jù lọ nínú Bíbélì: “Jésù sì sọkún.” Kí ló dé tí Ó fi sọkún? Pọ́ọ̀lù Mímọ́ rán wa létí nínú lẹ́tà sí àwọn Hébérù pé: “Nítorí a kò ní olórí àlùfáà tí kò lè bá wa kẹ́dùn nínú àìlera wa, ṣùgbọ́n a ní ẹni tí a ti dán wò bákan náà ní gbogbo ọ̀nà, síbẹ̀ láìdẹ́ṣẹ̀” (Hébérù 4:15). Omijé Jésù fi hàn wá pé Mẹ́talọ́kan Mímọ́ mọ ìrora ènìyàn ní tààràtà. Ọmọ tí ó di ènìyàn gba ara Rẹ̀ láyè láti ní ìrírí ìbànújẹ́, Baba àti Ẹ̀mí Mímọ́ sì nípìn-ín nínú ìbànújẹ́ yìí nípasẹ̀ Rẹ̀.
Ó ṣe pàtàkì láti kíyè sí i pé ìbànújẹ́ Jésù yàtọ̀ sí ẹkún àwọn arábìnrin Lásárù àti àwọn yòókù tí wọ́n wà níbẹ̀. Ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a lò fún ẹkún Jésù ni edakrysen, tí ó túmọ̀ sí “láti da omijé” tàbí “láti sunkún ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.” Omijé Rẹ̀ jẹ́ ti ara Rẹ̀, Ó kó o níjàánu, ó ti inú ìjìnlẹ̀ ọkàn Rẹ̀ wá, ó jẹ́ àtọkànwá, ó sì kún fún àánú Ọlọ́run. Ní ìyàtọ̀ sí èyí, ọ̀rọ̀ Gíríìkì tí a lò láti ṣàpèjúwe ẹkún àwọn yòókù ni klaió, èyí tí ó túmọ̀ sí ẹkún ariwo, ọ̀nà tí àwọn ènìyàn sábà máa ń gbà ṣọ̀fọ̀ pa pọ̀ ní àkókò náà, gẹ́gẹ́ bí àṣà ìṣọ̀fọ̀ wọn. Ìbànújẹ́ Jésù kò jẹ́ ti àṣà ìṣọ̀fọ̀ bẹ́ẹ̀, kò sì kọjá ààlà; ó ti inú ìjìnlẹ̀ ọkàn Rẹ̀ wá, ó sì jẹ́ àtọkànwá, tí a bí láti inú ìbànújẹ́ ara Rẹ̀ àti àánú Ọlọ́run.
A kò gbọ́dọ̀ gbàgbé àánú jíjinlẹ̀ Jésù, bí Ó ṣe ń bá wa kẹ́dùn, àti ìbànújẹ́ Rẹ̀ láé. Ọkàn Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn ní irú àwọn ìmọ̀lára tí àwa náà ní—Ó ń banújẹ́ nígbà tí a bá ń banújẹ́, Ó ń nípìn-ín nínú ìrora wa, bí ẹ̀ṣẹ̀ ṣe di wa mú sì ń wọ̀ Ọ́ lọ́kàn. Lẹ́yìn tí Jésù ní àwọn ìmọ̀lára wọ̀nyí nígbà ikú Lásárù, Ó dúró ní òde ibojì, Ó sì “ké ní ohùn rara pé, ‘Lásárù, jáde wá!’” (Jòhánù 11:43). A lè fojú inú wo ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ tí Ó fi pàṣẹ yìí. Nínú ìgbésí ayé wa, nígbà tí ẹ̀ṣẹ̀ bá dẹ wa mú tàbí tí àìlera ènìyàn bá di ẹrù lé wa lórí, a gbọ́dọ̀ gbọ́ Jésù tí ń pè wá sí òmìnira pẹ̀lú àṣẹ Ọlọ́run àti ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ ènìyàn kan náà.
Ronú lónìí lórí bí Jésù ṣe jẹ́ ènìyàn àti bí Ó ṣe lóye gbogbo ohun tí a ń ní ìrírí rẹ̀ ní pípé. Bí Ó ṣe ń bá wa kẹ́dùn gidigidi nínú ìjìyà wa àti ayọ̀ Rẹ̀ nígbà tí a bá dìde pẹ̀lú oore-ọ̀fẹ́ Rẹ̀ fi hàn wá bí Ó ṣe mọ̀ wá dé inú ọkàn. Ọlọ́run di ọ̀kan nínú wa ní gbogbo ọ̀nà, Ó nípìn-ín nínú ipò wa gẹ́gẹ́ bí ènìyàn—bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé láìsí ẹ̀ṣẹ̀—kí àwa lè nípìn-ín nínú ìwà Ọlọ́run Rẹ̀. Ṣàṣàrò lórí bí Ó ṣe jẹ́ ènìyàn, kí o sì jẹ́ kí bí Ó ṣe sún mọ́ ọ fà ọ́ sọ́dọ̀ Rẹ̀, kí ó sì fún ọ ní ìpín nínú ìyè Ọlọ́run Rẹ̀.
Olúwa aláàánú jù lọ, O ní ìrírí ẹ̀dá ènìyàn ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ rẹ̀. Bí Ó tilẹ̀ jẹ́ pé O kò dẹ́ṣẹ̀ rí, O gba ara Rẹ láyè láti ní ìmọ̀lára àwọn àbájáde ẹ̀ṣẹ̀ àti ìjìyà wa, O sì fi àánú Ọlọ́run Rẹ kún wọn. Ràn mí lọ́wọ́ láti máa rántí nígbà gbogbo pé Ìwọ jẹ́ ènìyàn, kí n sì mọ̀ pé nípasẹ̀ èyí ni mo fi ń nípìn-ín nínú ìwà Ọlọ́run Rẹ. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Bíbá “Wákàtí” Ògo Wa Pàdé
Ọjọ́ Àìkú Karùn-ún Ààwẹ̀ (Ọdún B)
(Àkíyèsí: Nígbà tí a bá ń ṣe àwọn àyẹ̀wò ọkàn ní Mísà, a lè lo àṣàrò fún Ọdún A dípò èyí.)
“Wákàtí ti dé fún Ọmọ Ènìyàn láti gba ògo. Àmín, àmín, mo sọ fún yín, bí hóró àlìkámà kò bá bọ́ sí ilẹ̀ tí ó sì kú, hóró àlìkámà kan ṣoṣo ni yóò wà; ṣùgbọ́n bí ó bá kú, yóò so èso púpọ̀.” Jòhánù 12:23–24
Gẹ́gẹ́ bí Kristẹni, a gbàgbọ́ pé ikú kì í ṣe òpin bí kò ṣe ìbẹ̀rẹ̀. Ṣé o ń fi ìrètí retí ikú? Olúkúlùkù wa gbọ́dọ̀ gba inú ikú kọjá láti wọ inú ìyè àìnípẹ̀kun. Ìfẹ́ láti kú tí ó tọ́, tí ó bá ìgbàgbọ́ wa mu, ń fi hàn pé a ń fi ìrètí retí láti wọ ipò ìyè tuntun àti ológo pẹ̀lú Ọlọ́run, àwọn áńgẹ́lì àti àwọn ènìyàn mímọ́.
Àwọn kan ń bẹ̀rù ikú nítorí pé wọn kò ní ìdánilójú ìgbàgbọ́. Láìsí ìgbàgbọ́ yìí, kíkúrò nínú ayé di ohun tó ń fa àníyàn dípò ìrètí nínú Ọlọ́run. Àwọn mìíràn lè máa yán hànhàn láti kú, kì í ṣe nítorí ìrètí, bí kò ṣe láti sá kúrò nínú àwọn ẹrù ìgbésí ayé—ìfẹ́ kan tí ó fìdí múlẹ̀ nínú àìnírètí, kì í ṣe ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ìlérí Ọlọ́run.
Kíkú dáadáa, ní àkókò tí Ọlọ́run yàn, ṣeé ṣe kìkì nígbà tí a bá ń gbé ìgbé ayé rere. Ní tòótọ́, a kò lè ya àwọn méjèèjì sọ́tọ̀. Gbígbé ìgbé ayé rere, pẹ̀lú ojú wa tí a gbé sí ìyè àìnípẹ̀kun, ń béèrè pé kí a máa fi ara wa lélẹ̀ nígbà gbogbo láti dà bí hóró àlìkámà yẹn tí ó “bọ́ sí ilẹ̀, tí ó sì kú,” kí ìgbé ayé wa lè so “èso púpọ̀.”
Èso rere kì í wá bí kò ṣe nípasẹ̀ ikú, ṣùgbọ́n irú ikú méjì ló yẹ kí a ní ìrírí rẹ̀. Èkíní ni ikú ara wa tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀ ní òpin ìgbé ayé wa lórí ilẹ̀ ayé. Ṣáájú ìgbà náà, a pè wá sí irú ikú mìíràn—kíkú sí ara wa lójoojúmọ́, yíya ara wa kúrò nínú ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ sí àwọn ohun ayé àti àwọn ìfẹ́-ọkàn onímọtara-ẹni-nìkan. Ikú ti ẹ̀mí yìí kì í ṣe ọ̀nà sí ìgbé ayé rere nìkan, ó tún ń mú wa ṣetán fún ògo àìnípẹ̀kun nígbà tí wákàtí ìkẹyìn wa bá dé.
A kò rí ìgbé ayé rere nínú gbígbé ìgbé ayé àṣejù, ọrọ̀ àṣelékè, àṣeyọrí ayé, tàbí àwọn ìgbádùn ti ara, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ń gbé bí ẹni pé àwọn ohun tí ń kọjá lọ wọ̀nyí ni ìgbé ayé rere. Ìgbé ayé rere tòótọ́ wà kìkì nínú òtítọ́ tí ó dà bí èyí tí ó tako ara rẹ̀ nínú Àgbélébùú. Jésù sọ òtítọ́ yìí ní kedere nínú Ìhìnrere òní pé: “Ẹnikẹ́ni tí ó bá fẹ́ràn ẹ̀mí rẹ̀ yóò sọ ọ́ nù, ẹni tí ó bá sì kórìíra ẹ̀mí rẹ̀ ní ayé yìí yóò pa á mọ́ fún ìyè àìnípẹ̀kun” (Jòhánù 12:25). Láti “kórìíra” ẹ̀mí ẹni ní ayé yìí túmọ̀ sí pé a kọ gbogbo ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ onímọtara-ẹni-nìkan sí àwọn ìgbádùn àti góńgó ayé sílẹ̀, èyí tí ó ń jẹ́ kí a lè gbé nínú ìfẹ́ tí Ọlọ́run fi sínú wa. Ìfẹ́ máa ń béèrè ìrúbọ nígbà gbogbo nítorí pé ó jẹ́ àjọpín nínú ìfẹ́ àìmọtara-ẹni-nìkan ti Àgbélébùú Kristi. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé gbígbé nínú ìfẹ́ yóò mú ìrora wá, ní ti pé ó ń béèrè kí a tú ara àti ẹ̀mí wa sílẹ̀ kúrò nínú gbogbo ohun tí a dì mọ́ ju bó ṣe yẹ lọ, òun nìkan ni ọ̀nà sí òmìnira, ìtẹ́lọ́rùn kíkún, àti àjọpín nínú ògo Ọlọ́run.
Ìròyìn ayọ̀ ni pé bí a bá ṣe ń fi ara wa rúbọ sí i, bẹ́ẹ̀ ni a ń ní àjọpín nínú ògo Ọlọ́run sí i, ní Ọ̀run àti lórí ilẹ̀ ayé. Jésù bẹ̀rẹ̀ Ìhìnrere òní nípa sísọ pé, “Wákàtí ti dé fún Ọmọ Ènìyàn láti gba ògo” (Jòhánù 12:23). Wákàtí ògo Rẹ̀ ń tọ́ka sí Ìjìyà Rẹ̀. Níwọ̀n bí Ìjìyà Rẹ̀ ti jẹ́ ìfarahàn pípé ti ìfẹ́ tí ń fi ara rẹ̀ rúbọ, ó tún jẹ́ àkókò ògo Rẹ̀ tí ó tóbi jù lọ lórí ilẹ̀ ayé, yóò sì jẹ́ ohun tí yóò mú ògo àìnípẹ̀kun Rẹ̀ ní ọ̀run wá. Bákan náà, nígbà tí a bá kú sí ara wa nípasẹ̀ ìfẹ́ tí ń fi ara rẹ̀ rúbọ, tí a sì ń gbé láìsí ìmọtara-ẹni-nìkan pẹ̀lú gbogbo agbára ọkàn wa, láìfi ohunkóhun sẹ́yìn, a ń ṣàwárí kọ́kọ́rọ́ sí ògo tí a lè ní nísinsìnyí gẹ́gẹ́ bí ènìyàn àti nípa tẹ̀mí. Ìfẹ́ tí ń fi ara rẹ̀ rúbọ nìkan ló lè fún wa ní ìtẹ́lọ́rùn kíkún tòótọ́ ní ayé yìí, òun ni yóò sì jẹ́ orísun ayọ̀ àìnípẹ̀kun ní Ọ̀run.
Ronú lónìí lórí bí ìwọ fúnra rẹ ṣe múra tán láti bọ́ sí ilẹ̀ kí o sì kú bí hóró àlìkámà. Irọ́ wo nípa ìtẹ́lọ́rùn ayé ni o ti dì mọ́? Àwọn ohun wo ni o dì mọ́ tí kò jẹ́ kí o gba ọgbọ́n Àgbélébùú mọ́ra? Bí o ṣe ń ronú lórí àwọn ìbéèrè wọ̀nyí, jẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ rẹ nínú agbára ìfẹ́ tí ń fi ara rẹ̀ rúbọ—ọ̀nà kan ṣoṣo sí òmìnira tòótọ́, ìtẹ́lọ́rùn kíkún, àti ògo àìnípẹ̀kun.
Olúwa mi ológo, Ìjìyà Rẹ ni àkókò ògo Rẹ tí ó tóbi jù lọ nítorí pé ó jẹ́ ìfarahàn pípé ti ìfẹ́ Rẹ. Fà mí sínú ìfẹ́ Rẹ tí ń fi ara rẹ̀ rúbọ, kí n lè kọ gbogbo ìgbé ayé ìmọtara-ẹni-nìkan sílẹ̀, kí n sì gba ọlá tí ó wà nínú fífi ẹ̀mí mi lélẹ̀ fún àwọn ẹlòmíràn mọ́ra dípò rẹ̀, ní ìbámu pẹ̀lú ìfẹ́ Rẹ. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Àánú Mú Gbogbo Ìdájọ́ Òdodo Ṣẹ
Ọjọ́ Àìkú Karùn-ún Ààwẹ̀ (Ọdún C)
(Àkíyèsí: Nígbà tí a bá ṣe àwọn àyẹ̀wò ìmúrasílẹ̀ fún Batisí ní Mísà, a lè lo àṣàrò fún Ọdún A dípò èyí, a sì lè lo Ìhìnrere àti àṣàrò tí ó tẹ̀ lé e ní Ọjọ́ Ajé.)
“Olùkọ́, a mú obìnrin yìí níbi tí ó ti ń ṣe panṣágà gan-an. Nínú òfin, Mósè pàṣẹ fún wa láti sọ irú àwọn obìnrin bẹ́ẹ̀ ní òkúta pa. Kí ni Ìwọ wá sọ?” Jòhánù 8:4–5
A gbọ́dọ̀ mú ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Ọlọ́run jẹ́ olódodo pátápátá. Ìdí nìyẹn tí a fi pàṣẹ ìjìyà ikú fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ ńlá nínú Májẹ̀mú Láéláé. Nígbà mìíràn, Májẹ̀mú Láéláé lè ṣòro láti lóye, pàápàá nípa ìjìyà ikú. Tórà, ìyẹn àwọn ìwé márùn-ún àkọ́kọ́ ti Májẹ̀mú Láéláé, pàṣẹ ìjìyà ikú fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ bíi panṣágà, àwọn ẹ̀ṣẹ̀ ìbálòpọ̀ mìíràn, sísọ̀rọ̀ òdì sí Ọlọ́run, ìbọ̀rìṣà, àìbọ̀wọ̀ fún àwọn òbí lọ́nà tí ó burú jáì, rírú òfin Sábáàtì, ìpànìyàn, bíbà àwọn ohun mímọ́ jẹ́, ìbúra èké, àti ṣíṣe àjẹ́. Ète àwọn òfin wọ̀nyí ni láti pa ìwà mímọ́ àwọn ènìyàn Ọlọ́run mọ́ àti láti tẹnu mọ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ ti burú tó, nítorí ó ń ba ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú wọn pẹ̀lú Ọlọ́run jẹ́.
Ọ̀nà tí Jésù gbà wo àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wọ̀nyí dà bí èyí tí ó yàtọ̀ pátápátá sí àwọn òfin Májẹ̀mú Láéláé, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe hàn nínú bí Ó ṣe fi àánú bá obìnrin tí a mú níbi panṣágà lò. Èyí rí bẹ́ẹ̀ nítorí pé Jésù ń fi ìtumọ̀ tí ó kún sí i tí ó wà lẹ́yìn àwọn òfin wọ̀nyí hàn: láti darí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sí ìrònúpìwàdà àti yíyí ọkàn padà sí Ọlọ́run. Jésù kò wá láti pa Òfin Àtijọ́ rẹ́, bí kò ṣe láti mú un ṣẹ (wo Mátíù 5:17).
Panṣágà, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìrékọjá míràn tó le koko sí Òfin Ọlọ́run, ń béèrè fún ìdájọ́ òdodo. Nínú Ìhìnrere òní, a rí bí Jésù ṣe mú òfin Májẹ̀mú Láéláé tó lòdì sí panṣágà ṣẹ, àti nípa bẹ́ẹ̀, gbogbo òfin tó lòdì sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ míràn tó le koko sí Ọlọ́run. Kì í fojú kéré bí ẹ̀ṣẹ̀ náà ṣe le tó; kàkà bẹ́ẹ̀, Ó mú ìdájọ́ òdodo ṣẹ nípa fífúnni ní àánú àti ìdáríjì, nígbà tí Ó ń pe ẹlẹ́ṣẹ̀ sí yíyípadà sí Ọlọ́run àti ìrònúpìwàdà. Èyí ni ète jíjinlẹ̀ Òfin Mósè—kì í ṣe ìjìyà lásán, bí kò ṣe yíyí ọkàn padà sí Ọlọ́run.
Òfin Láéláé àti Òfin Tuntun ti oore-ọ̀fẹ́ àti àánú méjèèjì ń béèrè pé kí àwọn onígbàgbọ́ gbé ìgbé ayé ìwà rere tó ga. Síbẹ̀, Òfin Tuntun mú ète Òfin Láéláé wá sí ìmúṣẹ pípé. Bí Jésù ṣe ń fi àánú bá àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lò kò mú àìní fún ìdájọ́ òdodo kúrò, ṣùgbọ́n ó mú un ṣẹ ní ọ̀nà tuntun tó sì jinlẹ̀.
Ṣùgbọ́n ìjìyà ikú ńkọ́? Ṣé kò ṣì yẹ kí ìdájọ́ òdodo ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ṣe béèrè nínú Tórà? Bẹ́ẹ̀ ni, ìdí yìí gan-an sì ni Jésù ṣe kú—láti mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Ó gba ìjìyà ẹ̀ṣẹ̀ lé ara Rẹ̀, títí kan ìjìyà ikú tó yẹ fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tó le koko, nípa bẹ́ẹ̀ Ó mú ìdájọ́ òdodo padà bọ̀ sípò fún gbogbo ènìyàn. Nígbà tí ìdájọ́ òdodo bá ti ṣẹ nípasẹ̀ ẹbọ Rẹ̀, tí a sì ti ronú pìwà dà fún ẹ̀ṣẹ̀, yíyípadà sí Ọlọ́run di ohun tó ṣeé ṣe. Èyí ni ète tòótọ́ ti gbogbo òfin Ọlọ́run, ti láéláé àti tuntun—láti ṣamọ̀nà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sí ìrònúpìwàdà, ìmúpadàbọ̀sípò, àti nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, ìgbàlà.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a dójú ti obìnrin aláàánú náà nínú Ìhìnrere òní, tí ẹ̀rù sì ń bà á, a gbọ́dọ̀ rí ara wa—àti gbogbo ènìyàn yòókù—nínú rẹ̀. Gbogbo wa ni a jẹ̀bi àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tó yẹ fún ikú, ṣùgbọ́n Jésù, nínú àánú Rẹ̀, ti gba ìjìyà náà lé ara Rẹ̀. Ọ̀rọ̀ Jésù sí àwọn akọ̀wé àti àwọn Farisí tí wọ́n fẹ́ sọ ọ́ lókùúta fi òtítọ́ yìí hàn: “Ẹni tí kò ní ẹ̀ṣẹ̀ nínú yín ni kí ó kọ́kọ́ sọ òkúta lù ú” (Jòhánù 8:7). A kò ní ẹ̀tọ́ láti dá ẹlòmíràn lẹ́bi, ẹni tí ó kábàámọ̀ ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ tí ó sì ronú pìwà dà, nítorí Ọlọ́run jẹ́ aláàánú, Ó sì ti fi ẹ̀jẹ̀ ara Rẹ̀ san iye ẹ̀ṣẹ̀ ẹni náà. Ní tòótọ́, a kò ní ẹ̀tọ́ láti dá ara wa lẹ́bi nígbà tí Ọlọ́run bá ń fi àánú lò wá, níwọ̀n ìgbà tí a bá ronú pìwà dà tí a sì yípadà sí Ọlọ́run.
Ṣe àṣàrò lónìí lórí obìnrin ẹlẹ́ṣẹ̀ yìí, kí o sì yọ̀ nínú àánú Jésù tí ń mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Mọ̀ pé báyìí ni Ó ṣe ń bá ọ lò; Ó ń pè ọ́ láti fi àánú kan náà bá àwọn ẹlòmíràn lò. Ẹbọ Rẹ̀ ti mú ìdájọ́ òdodo padà bọ̀ sípò fún ọ; gbogbo ohun tí Ó ń béèrè lọ́wọ́ rẹ ni ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ, ìrònúpìwàdà rẹ, àti ìmúratán rẹ láti dárí ji àwọn ẹlòmíràn. Ìrètí ṣeé ṣe fún gbogbo wa, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún obìnrin ẹlẹ́ṣẹ̀ yìí, nítorí Jésù ti san iye ẹ̀ṣẹ̀. Ṣí ọkàn rẹ sí ẹ̀bùn àánú yẹn, kí o sì fi í fún àwọn ẹlòmíràn, ní mímọ̀ pé Ìjìyà àti ikú Kristi ti mú ohun tí ìdájọ́ òdodo béèrè fún ẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ.
Olùgbàlà aláàánú jù lọ, ẹ̀ṣẹ̀ mi ń béèrè fún ìjìyà, Ìwọ sì ti ru ìjìyà náà, tí O sì ti mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Jọ̀wọ́, dárí jì mí, kí O sì ṣàánú mi. Bí O ti ń ṣe bẹ́ẹ̀, ràn mí lọ́wọ́ láti rí àwọn ọ̀nà tí mo gbọ́dọ̀ gbà ronú pìwà dà, yípadà sí Ọ, kí n sì fi àánú hàn sí àwọn ẹlòmíràn, dé ìwọ̀n tí Ìwọ ti ṣàánú mi. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Àánú Mú Gbogbo Ìdájọ́ Òdodo Ṣẹ
Ọjọ́ Ajé Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Ààwẹ̀ Ńlá (Ọdún A & B)
(Àkíyèsí: A máa ń lo àṣàrò yìí ní Ọdún C nígbà tí a bá lo Ìhìnrere Ọjọ́ Àìkú ti Ọdún A lánàá.)
“Olùkọ́, a mú obìnrin yìí níbi tí ó ti ń ṣe panṣágà gan-an. Nínú òfin, Mósè pàṣẹ fún wa láti sọ irú àwọn obìnrin bẹ́ẹ̀ ní òkúta pa. Kí ni Ìwọ wá sọ?” Jòhánù 8:4–5
A gbọ́dọ̀ mú ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Ọlọ́run jẹ́ olódodo pátápátá. Ìdí nìyẹn tí a fi pàṣẹ ìjìyà ikú fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ ńlá nínú Májẹ̀mú Láéláé. Nígbà mìíràn, Májẹ̀mú Láéláé lè ṣòro láti lóye, pàápàá nípa ìjìyà ikú. Tórà, ìyẹn àwọn ìwé márùn-ún àkọ́kọ́ ti Májẹ̀mú Láéláé, pàṣẹ ìjìyà ikú fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ bíi panṣágà, àwọn ẹ̀ṣẹ̀ ìbálòpọ̀ mìíràn, sísọ̀rọ̀ òdì sí Ọlọ́run, ìbọ̀rìṣà, àìbọ̀wọ̀ fún àwọn òbí lọ́nà tí ó burú jáì, rírú òfin Sábáàtì, ìpànìyàn, bíbà àwọn ohun mímọ́ jẹ́, ìbúra èké, àti ṣíṣe àjẹ́. Ète àwọn òfin wọ̀nyí ni láti pa ìwà mímọ́ àwọn ènìyàn Ọlọ́run mọ́ àti láti tẹnu mọ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ ti burú tó, nítorí ó ń ba ìbáṣepọ̀ májẹ̀mú wọn pẹ̀lú Ọlọ́run jẹ́.
Ọ̀nà tí Jésù gbà wo àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wọ̀nyí dà bí èyí tí ó yàtọ̀ pátápátá sí àwọn òfin Májẹ̀mú Láéláé, gẹ́gẹ́ bí ó ṣe hàn nínú bí Ó ṣe fi àánú bá obìnrin tí a mú níbi panṣágà lò. Èyí rí bẹ́ẹ̀ nítorí pé Jésù ń fi ìtumọ̀ tí ó kún sí i tí ó wà lẹ́yìn àwọn òfin wọ̀nyí hàn: láti darí àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sí ìrònúpìwàdà àti yíyí ọkàn padà sí Ọlọ́run. Jésù kò wá láti pa Òfin Àtijọ́ rẹ́, bí kò ṣe láti mú un ṣẹ (wo Mátíù 5:17).
Panṣágà, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìrékọjá míràn tó le koko sí Òfin Ọlọ́run, ń béèrè fún ìdájọ́ òdodo. Nínú Ìhìnrere òní, a rí bí Jésù ṣe mú òfin Májẹ̀mú Láéláé tó lòdì sí panṣágà ṣẹ, àti nípa bẹ́ẹ̀, gbogbo òfin tó lòdì sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ míràn tó le koko sí Ọlọ́run. Kì í fojú kéré bí ẹ̀ṣẹ̀ náà ṣe le tó; kàkà bẹ́ẹ̀, Ó mú ìdájọ́ òdodo ṣẹ nípa fífúnni ní àánú àti ìdáríjì, nígbà tí Ó ń pe ẹlẹ́ṣẹ̀ sí yíyípadà sí Ọlọ́run àti ìrònúpìwàdà. Èyí ni ète jíjinlẹ̀ Òfin Mósè—kì í ṣe ìjìyà lásán, bí kò ṣe yíyí ọkàn padà sí Ọlọ́run.
Òfin Láéláé àti Òfin Tuntun ti oore-ọ̀fẹ́ àti àánú méjèèjì ń béèrè pé kí àwọn onígbàgbọ́ gbé ìgbé ayé ìwà rere tó ga. Síbẹ̀, Òfin Tuntun mú ète Òfin Láéláé wá sí ìmúṣẹ pípé. Bí Jésù ṣe ń fi àánú bá àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ lò kò mú àìní fún ìdájọ́ òdodo kúrò, ṣùgbọ́n ó mú un ṣẹ ní ọ̀nà tuntun tó sì jinlẹ̀.
Ṣùgbọ́n ìjìyà ikú ńkọ́? Ṣé kò ṣì yẹ kí ìdájọ́ òdodo ṣẹ, gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run ṣe béèrè nínú Tórà? Bẹ́ẹ̀ ni, ìdí yìí gan-an sì ni Jésù ṣe kú—láti mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Ó gba ìjìyà ẹ̀ṣẹ̀ lé ara Rẹ̀, títí kan ìjìyà ikú tó yẹ fún àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tó le koko, nípa bẹ́ẹ̀ Ó mú ìdájọ́ òdodo padà bọ̀ sípò fún gbogbo ènìyàn. Nígbà tí ìdájọ́ òdodo bá ti ṣẹ nípasẹ̀ ẹbọ Rẹ̀, tí a sì ti ronú pìwà dà fún ẹ̀ṣẹ̀, yíyípadà sí Ọlọ́run di ohun tó ṣeé ṣe. Èyí ni ète tòótọ́ ti gbogbo òfin Ọlọ́run, ti láéláé àti tuntun—láti ṣamọ̀nà àwọn ẹlẹ́ṣẹ̀ sí ìrònúpìwàdà, ìmúpadàbọ̀sípò, àti nígbẹ̀yìn-gbẹ́yín, ìgbàlà.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a dójú ti obìnrin aláàánú náà nínú Ìhìnrere òní, tí ẹ̀rù sì ń bà á, a gbọ́dọ̀ rí ara wa—àti gbogbo ènìyàn yòókù—nínú rẹ̀. Gbogbo wa ni a jẹ̀bi àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tó yẹ fún ikú, ṣùgbọ́n Jésù, nínú àánú Rẹ̀, ti gba ìjìyà náà lé ara Rẹ̀. Ọ̀rọ̀ Jésù sí àwọn akọ̀wé àti àwọn Farisí tí wọ́n fẹ́ sọ ọ́ lókùúta fi òtítọ́ yìí hàn: “Ẹni tí kò ní ẹ̀ṣẹ̀ nínú yín ni kí ó kọ́kọ́ sọ òkúta lù ú” (Jòhánù 8:7). A kò ní ẹ̀tọ́ láti dá ẹlòmíràn lẹ́bi, ẹni tí ó kábàámọ̀ ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ tí ó sì ronú pìwà dà, nítorí Ọlọ́run jẹ́ aláàánú, Ó sì ti fi ẹ̀jẹ̀ ara Rẹ̀ san iye ẹ̀ṣẹ̀ ẹni náà. Ní tòótọ́, a kò ní ẹ̀tọ́ láti dá ara wa lẹ́bi nígbà tí Ọlọ́run bá ń fi àánú lò wá, níwọ̀n ìgbà tí a bá ronú pìwà dà tí a sì yípadà sí Ọlọ́run.
Ṣe àṣàrò lónìí lórí obìnrin ẹlẹ́ṣẹ̀ yìí, kí o sì yọ̀ nínú àánú Jésù tí ń mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Mọ̀ pé báyìí ni Ó ṣe ń bá ọ lò; Ó ń pè ọ́ láti fi àánú kan náà bá àwọn ẹlòmíràn lò. Ẹbọ Rẹ̀ ti mú ìdájọ́ òdodo padà bọ̀ sípò fún ọ; gbogbo ohun tí Ó ń béèrè lọ́wọ́ rẹ ni ìgbẹ́kẹ̀lé rẹ, ìrònúpìwàdà rẹ, àti ìmúratán rẹ láti dárí ji àwọn ẹlòmíràn. Ìrètí ṣeé ṣe fún gbogbo wa, gẹ́gẹ́ bí ó ti rí fún obìnrin ẹlẹ́ṣẹ̀ yìí, nítorí Jésù ti san iye ẹ̀ṣẹ̀. Ṣí ọkàn rẹ sí ẹ̀bùn àánú yẹn, kí o sì fi í fún àwọn ẹlòmíràn, ní mímọ̀ pé Ìjìyà àti ikú Kristi ti mú ohun tí ìdájọ́ òdodo béèrè fún ẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ.
Olùgbàlà aláàánú jù lọ, ẹ̀ṣẹ̀ mi ń béèrè fún ìjìyà, Ìwọ sì ti ru ìjìyà náà, tí O sì ti mú gbogbo ìdájọ́ òdodo ṣẹ. Jọ̀wọ́, dárí jì mí, kí O sì ṣàánú mi. Bí O ti ń ṣe bẹ́ẹ̀, ràn mí lọ́wọ́ láti rí àwọn ọ̀nà tí mo gbọ́dọ̀ gbà ronú pìwà dà, yípadà sí Ọ, kí n sì fi àánú hàn sí àwọn ẹlòmíràn, dé ìwọ̀n tí Ìwọ ti ṣàánú mi. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Ìmọ́lẹ̀ Ayé
Ọjọ́ Ajé Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Ààwẹ̀ Ńlá (Ọdún C)
(Àkíyèsí: A máa ń lo Ìhìnrere àti àṣàrò yìí fún Ọdún C nígbà tí a bá ka Jòhánù 8:1–11 lánàá. Bí a bá lo Ìhìnrere Ọjọ́ Àìkú ti Ọdún A lánàá pẹ̀lú Àwọn Ìlànà Àyẹ̀wò Àwọn Olùdíje Ìrìbọmi, lo àṣàrò tó ṣáájú.)
Jésù bá wọn sọ̀rọ̀, Ó ní, “Èmi ni ìmọ́lẹ̀ ayé. Ẹnikẹ́ni tí ó bá tẹ̀ lé mi kì yóò rìn nínú òkùnkùn, ṣùgbọ́n yóò ní ìmọ́lẹ̀ ìyè.” Nítorí náà, àwọn Farisí sọ fún Un pé, “Ìwọ ń jẹ́rìí fún ara rẹ, nítorí náà a kò lè fìdí ẹ̀rí rẹ múlẹ̀.” Jòhánù 8:12–13
Nígbà tí Ọlọ́run fún Mósè ní Òfin Májẹ̀mú Láéláé tí Ó sì dá Májẹ̀mú Rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọmọ Ísírẹ́lì, Òfin náà ṣe kúlákúlà gbogbo kúlẹ̀kúlẹ̀. Òfin Mósè ní àpapọ̀ òfin 613, gẹ́gẹ́ bí àwọn Farisí ṣe máa ń sọ, títí kan òfin nípa ìwà rere, àwọn ayẹyẹ ìsìn, ọ̀ràn ìlú, àti ìdájọ́. Nígbà tí àríyànjiyàn bá wáyé tàbí tí a bá dá ìwà ọ̀daràn, Ọlọ́run béèrè pé kí ẹlẹ́rìí méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ jẹ́rìí láti fìdí ọ̀rọ̀ tí a sọ múlẹ̀. Èyí kan àwọn àdéhùn lábẹ́ òfin tàbí májẹ̀mú láàárín àwọn ènìyàn pẹ̀lú. Ètò yìí tó ní ọ̀pọ̀ ẹ̀ka mú kí àwọn ènìyàn Ísírẹ́lì lè gbé ìgbé ayé ìwà títọ́, jọ́sìn papọ̀, kí àwùjọ wọn sì wà létòlétò. Ṣùgbọ́n bí àkókò ti ń lọ, àwọn Farisí kò tún fiyè sí ète Ọlọ́run tó wà lẹ́yìn Òfin náà mọ́.
Nínú Ìhìnrere òní, Jésù bá àwọn èrò sọ̀rọ̀, títí kan àwọn Farisí, pé, “Èmi ni ìmọ́lẹ̀ ayé. Ẹnikẹ́ni tí ó bá tẹ̀ lé mi kì yóò rìn nínú òkùnkùn, ṣùgbọ́n yóò ní ìmọ́lẹ̀ ìyè.” Ṣàkíyèsí pé ní kété tí Jésù sọ èyí, àwọn Farisí tako Ọ́, wọ́n ní, “Ìwọ ń jẹ́rìí nípa ara rẹ; nítorí náà, a kò lè fìdí ẹ̀rí rẹ múlẹ̀.” Àwọn Farisí rọ̀ mọ́ bí wọ́n ṣe túmọ̀ Òfin Mósè, wọ́n ń jiyàn pé Jésù nílò ẹlẹ́rìí méjì tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ láti fìdí ohun tí Ó sọ nípa ara Rẹ̀ múlẹ̀. Bí wọ́n ṣe tẹnu mọ́ ohun tí òfin béèrè níta nípa ẹlẹ́rìí méjì, bí ó tilẹ̀ bá òfin mu, fi hàn pé wọn kò lè rí òtítọ́ tí ó jinlẹ̀ jù bẹ́ẹ̀ lọ: pé Jésù fúnra Rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ọmọ Ọlọ́run, jẹ́rìí tí ó ga ju ẹ̀rí ènìyàn èyíkéyìí lọ. Nítorí náà, wọn kò ka ẹ̀rí Jésù tí ó lẹ́wà tó sì jinlẹ̀ sí.
Báwo ni Olúwa wa ṣe dáhùn? Ó sọ pé: “Kódà bí mo bá jẹ́rìí nípa ara mi, a lè fìdí ẹ̀rí mi múlẹ̀, nítorí mo mọ ibi tí mo ti wá àti ibi tí mò ń lọ” (Jòhánù 8:14). Ẹ̀rí Jésù jẹ́ òtítọ́ nítorí pé Òun àti Baba Rẹ̀ ni orísun Òtítọ́. Síbẹ̀, Ó bá wọn sọ̀rọ̀ ní ọ̀nà tí wọ́n ń gbà, Ó sì sọ pé: “Àní a kọ ọ́ sínú òfin yín pé a lè fìdí ẹ̀rí ènìyàn méjì múlẹ̀. Èmi ń jẹ́rìí nípa ara mi, Baba tí ó rán mi náà sì ń jẹ́rìí nípa mi” (Jòhánù 8:17–18). Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn Farisí fẹ́ mọ ibi tí Baba Rẹ̀ wà kí wọ́n lè gbọ́ ẹ̀rí Rẹ̀, Jésù dáhùn pé, “Ẹ kò mọ èmi tàbí Baba mi. Bí ẹ bá mọ̀ mí, ẹ ì bá mọ Baba mi pẹ̀lú” (Jòhánù 8:19).
Lílóye Òfin Mósè, àṣà àwọn Júù, àti bí àwọn Farisí ṣe ń lo òfin lọ́nà àìtọ́ ń ràn wá lọ́wọ́ láti rí bí Olúwa wa ṣe tú àríwísí àti lílo Òfin lọ́nà àìtọ́ ti àwọn Farisí ká. Ó bẹ̀rẹ̀ Òfin Tuntun ti oore-ọ̀fẹ́ nípa kíkéde pé Òun àti Baba jọ ń jẹ́rìí pé Jésù ni Ìmọ́lẹ̀ Ayé, àti pé àwọn tí ó bá tẹ̀ lé E yóò bọ́ lọ́wọ́ òkùnkùn. Àwọn ẹlẹ́rìí wo ló lè ga ju Baba àti Ọmọ lọ?!
Nígbà mìíràn, a máa ń kó sínú ìrònú pé títẹ̀ lé òfin lásán ni gbogbo ohun tí a nílò. A lè ronú pé bí mo bá kàn ṣe ohun gbogbo lọ́nà tí ó tọ́, èmi yóò rí ojú rere Ọlọ́run. Ṣùgbọ́n títẹ̀ lé Jésù kì í ṣe ọ̀ràn títẹ̀ lé gbogbo kúlẹ̀kúlẹ̀ Òfin láìkù síbì kan, bí àwọn Farisí ṣe gbà gbọ́. Títẹnu mọ́ òfin lásán lè mú kí a máa tan ara wa jẹ pé àwa la ń darí ohun gbogbo—ní gbígbàgbọ́ pé bí a bá tẹ̀ lé àwọn ìlànà láìkù síbì kan, a lè “jèrè” ojú rere Ọlọ́run. Ṣùgbọ́n ìpè láti tẹ̀ lé Jésù ń pè wá sínú ohun tí ó jinlẹ̀ jù bẹ́ẹ̀ lọ: ìbáṣepọ̀ tí a gbé karí ìgbẹ́kẹ̀lé, ìfẹ́, àti fífi ara ẹni lé Ọlọ́run lọ́wọ́, níbi tí oore-ọ̀fẹ́ ti ń darí wa láti mú Òfin ṣẹ ní ọ̀nà tí agbára wa nìkan kò lè gbà ṣe é láé. Títẹ̀ lé Jésù jẹ́ wíwá sọ́dọ̀ Ẹnìkan—Ìmọ́lẹ̀ Ayé. Wíwá sọ́dọ̀ Rẹ̀ àti gbígba Ẹ̀rí tí Òun àti Baba ń kéde gbọ́ ni ìmúṣẹ Òfin Tuntun àti Òfin Láéláé. Nígbà tí a bá wá sọ́dọ̀ Rẹ̀, tí a sì jẹ́ kí Ẹ̀rí Òtítọ́ Rẹ̀ wọ inú ìjìnlẹ̀ ọkàn wa nípasẹ̀ àdúrà àti ìgbàgbọ́, Ọlọ́run yóò mú gbogbo òdodo ṣẹ nínú wa, títí kan gbogbo ohun tí Òfin Rẹ̀ béèrè lọ́dọ̀ wa níta.
Ronú lónìí lórí ẹ̀rí Jésù. Òun àti Baba jọ ń kéde òtítọ́ yìí fún ọ. A gbọ́dọ̀ fìdí ẹ̀rí wọn múlẹ̀ nínú ìgbésí ayé ẹnì kọ̀ọ̀kan wa nípa títẹ́tí sí Ohùn wọn, gbígba ohun tí Wọ́n sọ gbọ́, àti gbígba Ọ̀rọ̀ wọn. Ní ìyàtọ̀ sí àwọn Farisí, bí a bá mọ ohùn Jésù, a ó tún mọ ohùn Baba. Ṣí ọkàn rẹ sí ìmọ́lẹ̀ Ọlọ́run sí i, kí o sì jẹ́ kí ó lé èyíkéyìí nínú òkùnkùn tí ó ṣì kù nínú ìgbésí ayé rẹ kúrò. Fetí sílẹ̀ dáadáa, pẹ̀lú àdúrà àti ọkàn tí ó ṣí sí Ọlọ́run, Ìmọ́lẹ̀ Olúwa wa yóò sì tàn yòò nínú rẹ.
Ìmọ́lẹ̀ Ayé, Ìwọ wá sí ayé yìí láti lé òkùnkùn ẹ̀ṣẹ̀ kúrò, láti dárí jì, àti láti tan ìmọ́lẹ̀ mímọ́ ti oore-ọ̀fẹ́ Rẹ sínú ọkàn wa. Mo gba ẹ̀rí Rẹ, Olúwa ọ̀wọ́n, àti ti Baba Rẹ, mo sì gbà Ọ́ gbọ́ pẹ̀lú gbogbo agbára ọkàn mi. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Kíkọ Òtítọ́ Sílẹ̀
Ọjọ́ Ìṣẹ́gun ní Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Àkókò Ààwẹ̀
“Ẹ̀yin jẹ́ ti ìsàlẹ̀, èmi jẹ́ ti òkè. Ẹ̀yin jẹ́ ti ayé yìí, ṣùgbọ́n èmi kì í ṣe ti ayé yìí. Ìdí nìyẹn tí mo fi sọ fún yín pé ẹ ó kú nínú ẹ̀ṣẹ̀ yín. Nítorí bí ẹ kò bá gbà gbọ́ pé ÈMI NI, ẹ ó kú nínú ẹ̀ṣẹ̀ yín.” Jòhánù 8:23–24
Àríyànjiyàn ń pọ̀ sí i bí Jésù ṣe ń ṣí òtítọ́ jíjinlẹ̀ nípa ẹni tí Ó jẹ́ payá díẹ̀díẹ̀, nígbà tí àwọn Farisí kò rí òtítọ́ náà, tí wọ́n sì ń fi agídí tako Ọ́. Nígbà tí Jésù sọ pé, “ẹ ó kú nínú ẹ̀ṣẹ̀ yín,” Kì í ṣe ẹ̀ṣẹ̀ tí a dá nítorí àìlera tàbí ìdàrúdàpọ̀ ni Ó ń sọ. Ó ń sọ nípa ẹ̀ṣẹ̀ ńlá tí ó wà ní gbòǹgbò ìṣòro àwọn Farisí: kíkọ̀ láti gbà Á gẹ́gẹ́ bí “ÈMI NI,” Mèsáyà àti Ọmọ Ọlọ́run.
Orí 8 nínú Ìhìnrere Jòhánù fi àríyànjiyàn tí ó ń pọ̀ sí i yìí hàn. Nínú Ìhìnrere òní, Jésù sọ ó di mímọ̀ kedere ju ti tẹ́lẹ̀ lọ pé Òun ni Mèsáyà, Ó sì fi orúkọ Yáhwè tí ó kún fún ọlá àti ẹ̀rù mímọ́ pe ara Rẹ̀: ÈMI NI. Orí 8 parí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ Jésù pé, “Ẹ̀yin jẹ́ ti baba yín, èṣù, ẹ sì ń fi tìfẹ́tìfẹ́ ṣe àwọn ìfẹ́ baba yín” (Jòhánù 8:44). Èyí bí àwọn Júù nínú tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi gbìyànjú láti sọ Ọ́ ní òkúta.
Kí ló dé tí Jésù fi ń da ọkàn àwọn Farisí àti àwọn mìíràn tí wọ́n kọ̀ láti gbà Á gbọ́ rú? Dájúdájú, kì í ṣe nítorí pé Ó fẹ́ máa bá wọn jiyàn. Òtítọ́ tí Ó ń kéde nípa ara Rẹ̀ àti bí ó ṣe pọn dandan fún àwọn Farisí láti gbà Á gbọ́ ló ń da ọkàn wọn rú. Ó ń fi ẹni tí Òun jẹ́ hàn, Ó sì ń pe àwọn ènìyàn láti gbà Á gbọ́ kí wọ́n lè gba ẹ̀bùn ìyè àìnípẹ̀kun. Ṣùgbọ́n òtítọ́ náà pé Òun ni Mèsáyà, Ọmọ Ọlọ́run, àti “ÈMI NI” títóbi, kọjá ohun tí àwọn Farisí tí wọ́n ka ara wọn sí olódodo lè gbà. Bí Jésù ṣe jẹ́ Ọlọ́run kò bá ohun tí wọ́n retí nípa ẹni tí Mèsáyà yóò jẹ́ mu. Síwájú sí i, nígbà tí Jésù fi òtítọ́ nípa ẹni tí Òun jẹ́ hàn kedere báyìí, àwọn Farisí mọ̀ pé ọ̀pọ̀ nínú ohun tí wọ́n gbà gbọ́ nípa Mèsáyà kò tọ́; ó ṣòro fún wọn láti gba èyí nítorí wọn kò fẹ́ yí padà.
A ní ọ̀pọ̀ ohun láti kọ́ lára àwọn Farisí. Ọ̀pọ̀ ohun ni Ọlọ́run ń béèrè lọ́wọ́ wa tí ó ṣòro láti gbà. Lákọ̀ọ́kọ́, nínú àwùjọ wa lápapọ̀, tí kò fi ti Ọlọ́run ṣe pàtàkì, a sábà máa ń tako òtítọ́ mímọ́ tí kò lábàwọ́n ti Ọlọ́run, a kì í kọbi ara sí i, tàbí a tilẹ̀ máa ń kọ̀ ọ́ sílẹ̀ pátápátá. Nígbà tí àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Kristi bá ń fi ìgbàgbọ́ wọn hàn gbangba nínú ìgbésí ayé wọn, tí wọ́n sì ń kéde gbogbo ìhìn ti Ìhìnrere ní gbangba, a sábà máa ń gbógun tì wọ́n pé wọ́n ń dá àwọn ẹlòmíràn lẹ́jọ́, pé ìgbà wọn ti kọjá, tàbí pé wọn kò bá ìgbà òde òní mu. Àtakò sí Ìhìnrere ń farahàn ní ọ̀pọ̀ ọ̀nà—ní pàtàkì nínú àwọn ilé ẹ̀kọ́ tí ń gbé èrò lárugẹ pé òtítọ́ àti ìwà rere sinmi lórí ojú tí ẹnì kọ̀ọ̀kan fi wò wọ́n; nínú àwọn ilé iṣẹ́ ìròyìn tí kò fi ti ẹ̀sìn ṣe pàtàkì, tí wọ́n ń dín pàtàkì àwọn ìlànà Kristẹni kù tàbí tí wọ́n ń tì wọ́n sí ẹ̀gbẹ́; nínú àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú tí ń gbé àwọn ètò tí ó lòdì sí òfin ìwà rere lárugẹ; nínú àwọn ibi iṣẹ́ tí ìlànà ìṣàkóso pọ̀ sí, tí èrè àti agbára ń darí dípò ìwà títọ́; àti kódà nínú àwọn ìdílé tiwa, níbi tí ìgbàgbọ́ ti lè di ohun tí ń fa ìjà àti ìpínyà.
Kì í ṣe nínú àwùjọ lápapọ̀ nìkan ni a ti ń tako òtítọ́ Ọlọ́run. Nínú ọkàn ẹnì kọ̀ọ̀kan wa, òtítọ́ mímọ́ Ọlọ́run ń béèrè pé kí a jọ̀wọ́ ara wa pátápátá fún ìfẹ́ Rẹ̀, kí a sì ṣègbọràn sí àwọn àṣẹ Rẹ̀. Ọlọ́run—Ẹlẹ́dàá ohun gbogbo, ẹni tí ó ní gbogbo agbára, tí ó mọ ohun gbogbo, tí ó sì ní ìfẹ́ ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́—nìkan ló mọ ohun tí ó dára jù lọ fún wa. Ìwà mímọ́ ń béèrè pé kí a máa yí ọkàn wa padà sí Ọlọ́run, kí a máa yí ìwà wa padà, kí a sì máa ronúpìwàdà pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀. Kíkọ òtítọ́ Ọlọ́run sílẹ̀ ń fi wá sínú ìbínú àti ìgbìyànjú láti dá ara wa láre, gẹ́gẹ́ bí àwọn Farisí. Ṣíṣí ọkàn wa sí òtítọ́ Ọlọ́run ń béèrè ìyípadà. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ àtijọ́ kan ṣe wí, “Ìyípadà nìkan ni ohun tí kì í yí padà.” Ìyípadà ṣòro, ní pàtàkì nígbà tí ìmọ́lẹ̀ àti òtítọ́ Ọlọ́run tí kò lábàwọ́n bá fi hàn pé a ti rìn ní ọ̀nà àìtọ́, a ti gba irọ́ gbọ́, a ti kùnà láti ní ìfẹ́, a kò sì lóye Ìhìnrere àti àwọn ohun tí “ÈMI NI” títóbi ń béèrè lọ́wọ́ wa.
Ronú lónìí lórí àwọn Farisí àti àtakò gbígbóná wọn sí Jésù. Bí o ṣe ń ṣe bẹ́ẹ̀, fi ìrẹ̀lẹ̀ ronú lórí àwọn ọ̀nà èyíkéyìí tí o fi ń ṣe agídí tí o kò sì fẹ́ yí padà. Àwọn ènìyàn kan ṣoṣo ní ayé yìí tí kò nílò láti yí padà ni àwọn tí wọ́n ti dé ìpé ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Ọlọ́run, tí wọ́n ti bọ́ lọ́wọ́ gbogbo ẹ̀ṣẹ̀ ayé àti ìdè ẹ̀ṣẹ̀. Àwa yòókù ṣì ní ọ̀nà jíjìn láti rìn nínú yíyípadà sí Ọlọ́run, ìwẹ̀nùmọ́, àti ìrònúpìwàdà tí ń kọ́ wa ní ìrẹ̀lẹ̀. Má ṣe gba ọ̀nà àwọn Farisí. Fi ìháragàgà sáré lọ sí ọ̀dọ̀ òtítọ́ tí Ọlọ́run ń sọ fún ọ, èyí tí ó ṣòro láti gbà tí ó sì ń béèrè púpọ̀ lọ́wọ́ rẹ, kí o lè wá mọ agbára Ọlọ́run àti ẹni tí Ó jẹ́ ní tòótọ́ nínú ìgbésí ayé rẹ, kí o sì gbà Á gẹ́gẹ́ bí Olúwa àti Mèsáyà rẹ.
Olúwa mi, ẹni tí ń béèrè púpọ̀ lọ́wọ́ mi, O ń pè mí sí ìpé nítorí pé O fẹ́ràn mi. Nítorí ẹ̀ṣẹ̀ mi, mo sábà máa ń tako ọ̀pọ̀ ọ̀nà tí O fi ń bá mi sọ̀rọ̀, tí O sì ń gbìyànjú láti fà mí wọ inú òtítọ́ ní ẹ̀kúnrẹ́rẹ́. Jọ̀wọ́, ṣí ọkàn mi, kí O sì mú gbogbo agídí kúrò, kí n lè fi tinútinú yí padà, kí n sì gun àtẹ̀gùn ológo náà lọ sí ìṣọ̀kan pẹ̀lú Ọlọ́run. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Ìrẹ̀lẹ̀ àti Ìgboyà Láti Yí Padà
Ọjọ́rú ní Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Àkókò Ààwẹ̀
Jésù sọ fún àwọn Júù tí wọ́n gbà Á gbọ́ pé, “Bí ẹ bá dúró nínú ọ̀rọ̀ Mi, ẹ ó jẹ́ ọmọ-ẹ̀yìn Mi ní tòótọ́, ẹ ó sì mọ òtítọ́, òtítọ́ yóò sì sọ yín di òmìnira.” Wọ́n dá A lóhùn pé, “Àwa jẹ́ àtọmọdọ́mọ Ábúráhámù, a kò sì tíì jẹ́ ẹrú ẹnikẹ́ni rí. Báwo ni O ṣe lè sọ pé, ‘Ẹ ó di òmìnira’?” Jòhánù 8:31–33
Nínú orí yìí nínú Ìhìnrere Jòhánù, ẹ̀kọ́ Jésù nípa bí Òun ṣe jẹ́ Ọlọ́run túbọ̀ ń ṣe kedere bí ìjíròrò náà ṣe ń tẹ̀ síwájú. Nítorí èyí, ọ̀pọ̀ nínú àwọn Júù túbọ̀ ń ṣọ̀tá sí I. Síbẹ̀, Ìhìnrere òní bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àmì ìrètí kan: “Jésù sọ fún àwọn Júù tí wọ́n gbà Á gbọ́ pé…” Ṣé ó ṣeé ṣe kí àwọn kan nínú wọn ti ń bẹ̀rẹ̀ sí í gbà Á gbọ́ ní tòótọ́? Gbólóhùn tó tẹ̀ lé e dà bí ẹni pé ó ń fi hàn pé Jésù ṣàkíyèsí ìbẹ̀rẹ̀ ìgbàgbọ́, Ó sì fẹ́ tọ́ ọ dàgbà: “Bí ẹ bá dúró nínú ọ̀rọ̀ Mi, ẹ ó jẹ́ ọmọ-ẹ̀yìn Mi ní tòótọ́, ẹ ó sì mọ òtítọ́, òtítọ́ yóò sì sọ yín di òmìnira.” Ẹ wo irú ẹ̀kọ́ ẹlẹ́wà àti òtítọ́ tí ń yí ìgbésí ayé padà, tí a lè lóye kí a sì gbà gbọ́! Ó bani nínú jẹ́ pé ọ̀rọ̀ Jésù kò ta gbòǹgbò nínú ọkàn wọn.
Ní ìbẹ̀rẹ̀, àwọn Júù tako ọ̀rọ̀ Jésù pé wọ́n nílò kí a dá àwọn sílẹ̀. Ó bí wọn nínú pé Ó ń fi hàn pé ẹrú ni wọ́n. Ṣùgbọ́n Jésù kò sọ̀rọ̀ nípa jíjẹ́ ẹrú lábẹ́ ìṣàkóso òṣèlú tàbí nípa ti ara, bí kò ṣe nípa jíjẹ́ ẹrú ẹ̀ṣẹ̀, èyí tí wọn kò mọ̀. Ní àárín ìjíròrò náà, Jésù sọ òtítọ́ náà di mímọ̀ pé: “Ṣùgbọ́n ẹ ń gbìyànjú láti pa mí, nítorí ọ̀rọ̀ mi kò rí àyè nínú yín” (Jòhánù 8:37).
Ìyàtọ̀ yìí láàárín ìmọ́lẹ̀ kékeré ìgbàgbọ́ wọn ní ìbẹ̀rẹ̀ àti ìkórìíra wọn tó ń pọ̀ sí i kọ́ wa ní ẹ̀kọ́ pàtàkì kan: Bí a ṣe túbọ̀ ń lóye Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní kedere, bẹ́ẹ̀ ni yóò ṣe túbọ̀ béèrè púpọ̀ lọ́wọ́ wa. Ìgbàgbọ́ tí àwọn Júù wọ̀nyí fi hàn ní ìbẹ̀rẹ̀ kò jinlẹ̀. Ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti rí ohun kan tó yàtọ̀, tó sì ń fún wọn ní ìmísí nínú Jésù, èyí tó ru ìfẹ́ wọn sókè, tó sì tan ìmọ́lẹ̀ ìgbàgbọ́ díẹ̀ sínú wọn. Síbẹ̀, nígbà tí ọ̀rọ̀ Jésù tako ìgbéraga wọn—“Àwa jẹ́ ọmọ Ábúráhámù, a kò sì tíì jẹ́ ẹrú fún ẹnikẹ́ni rí”—ọkàn wọn le, ìjíròrò náà sì túbọ̀ burú sí i.
Ẹ̀kọ́ pàtàkì kan láti inú ìjíròrò yìí ni pé bí a ṣe túbọ̀ ń lóye Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ní kedere, bẹ́ẹ̀ ni ó ṣe túbọ̀ ń béèrè púpọ̀ lọ́wọ́ wa. Bí a kò bá fẹ́ yí padà, a lè kọjú ìjà sí Ọ̀rọ̀ Rẹ̀, nítorí Ọlọ́run kì í fi ipá mú wa gba Òun. Ṣùgbọ́n bí a bá ń bá a lọ láti ṣí ọkàn wa sílẹ̀—nípa kíkà, fífetí sílẹ̀ àti kíkẹ́kọ̀ọ́—òtítọ́ Rẹ̀ yóò túbọ̀ ṣe kedere, ìpè Rẹ̀ sí wa láti yí padà yóò sì ṣe kedere pẹ̀lú.
Dájúdájú, aláìgbọ́n nìkan ni yóò kọbi ara sí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Bí a ṣe ń fetí sí ohun tí Olúwa wa fẹ́ kọ́ wa, ó yẹ kí a múra sílẹ̀ láti dojú kọ àwọn ohun tí yóò nira fún wa. Onírúurú ọ̀nà ni àwọn ìpèníjà wọ̀nyí gbà ń dé. Ní apá kan, àwọn ẹ̀ṣẹ̀ bí ìgbéraga lè fara hàn bí a ṣe ń mọ bí a ti di ẹrú ẹ̀ṣẹ̀ tó nígbà tí Ọlọ́run ń fún wa ní òmìnira. Láti gba ìpè Rẹ̀ sí òmìnira, a ní láti jẹ́wọ́ pé a wà ní oko ẹrú, kí a sì gbà pé Ọlọ́run nìkan ló lè dá wa sílẹ̀. Ní apá kejì, ìpè Ọlọ́run sí àdúrà, ìfẹ́ àti àwọn iṣẹ́ ìrònúpìwàdà tó jinlẹ̀ sí i yóò pè wá láti jáde kúrò nínú ìrọ̀rùn tí a ti mọ̀. Bí a ṣe ń pọ̀ sí i nínú àwọn ìṣe wọ̀nyí, a ó tún nílò ìgboyà láti gba ìyípadà tọ̀yàyà.
Bí ó ti yẹ, nígbà tí a bá gbọ́ tí Olúwa wa sọ pé, “Bí ẹ bá dúró nínú ọ̀rọ̀ mi, ẹ ó jẹ́ ọmọ ẹ̀yìn mi ní tòótọ́, ẹ ó sì mọ òtítọ́, òtítọ́ yóò sì dá yín sílẹ̀,” a ó dáhùn pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀ àti ìgboyà. Ìrẹ̀lẹ̀ ń jẹ́ kí a gbà pé a kò tíì lóye òtítọ́ ní kíkún, nígbà tí ìgboyà ń fún wa lókun láti dúró nínú Ọ̀rọ̀ Rẹ̀, kí a sì máa gbé gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹ̀yìn Rẹ̀.
Ronú lónìí lórí ìjíròrò yìí láàárín Jésù àti àwọn Júù nípa fífi ara rẹ sí ipò wọn. Lákọ̀ọ́kọ́, ṣé o ń fetí sí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run dáadáa? Ṣé o mọ bí o ṣe ṣì jìnnà tó sí kíkún òtítọ́ Ọlọ́run? Bí o bá mọ̀, pinnu láti máa ní ìrẹ̀lẹ̀, kí o sì máa ṣí ọkàn rẹ sí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, ní mímọ̀ pé jíjẹ́ ọmọ ẹ̀yìn ní tòótọ́ máa ń ní àwọn ìpèníjà nígbà gbogbo. Ẹlẹ́ẹ̀kejì, gbàdúrà fún ìgboyà. Ṣíṣe bẹ́ẹ̀ kì í ṣe jíjẹ́wọ́ pé o nílò ìwà rere yẹn nìkan, ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ ọ̀nà láti ṣí ara rẹ sílẹ̀ kí ó lè pọ̀ sí i nínú rẹ. Kọ ìkórìíra àti ìtakò tí àwọn Júù wọ̀nyí fi hàn sí ìpè ẹlẹ́wà Jésù sílẹ̀, kí o sì fetí sí I gẹ́gẹ́ bí àwọn Àpọ́sítélì Rẹ̀ àti ìyá Rẹ̀ ọ̀wọ́n ti ṣe. Jẹ́ kí ahọ́n iná ìgbàgbọ́ tí ń tàn díẹ̀díẹ̀ dàgbà di iná tí ń jó ohun gbogbo run, tí yóò sì jó àwọn ẹ̀ṣẹ̀ tí o di ẹrú wọn kúrò, kí o lè máa rìn nínú òmìnira tí Ọlọ́run fẹ́ fún ọ.
Jésù, Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, O wá láti fi ara Rẹ hàn gẹ́gẹ́ bí kíkún Òtítọ́ àti láti fi ọ̀nà tó lọ sọ́dọ̀ Baba hàn wá, níbi tí a ó ti rí òmìnira àti àlàáfíà. Jọ̀wọ́, fún mi ní ìrẹ̀lẹ̀ àti ìgboyà tí mo nílò láti fetí sí gbogbo ọ̀rọ̀ Rẹ, kí n sì dáhùn sí gbogbo ìpèníjà tí mo bá dojú kọ, kí n lè di ọmọ ẹ̀yìn Rẹ tí ó gbọ́ràn tí ó sì jẹ́ olóòótọ́ jù lọ. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Ìgbàgbọ́ Tó Kọjá Agbára Àdánidá
Ọjọ́bọ ní Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Àkókò Ààwẹ̀
“Ábúráhámù baba yín yọ̀ láti rí ọjọ́ mi; ó rí i, inú rẹ̀ sì dùn.” Nítorí náà, àwọn Júù wí fún un pé, “O kò tíì pé àádọ́ta ọdún, o sì ti rí Ábúráhámù?” Jésù wí fún wọn pé, “Lóòótọ́, lóòótọ́, mo wí fún yín, kí Ábúráhámù tó wá sí ìwàláàyè, ÈMI WÀ.” Nítorí náà, wọ́n gbé òkúta láti sọ lù ú; ṣùgbọ́n Jésù fi ara pamọ́, Ó sì jáde kúrò ní àgbègbè tẹ́ńpìlì. Jòhánù 8:56–59
Kí ni ó bí àwọn Júù nínú tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi “gbé òkúta láti sọ lu” Jésù? Bí a ti ṣe àṣàrò rẹ̀ ní àwọn ọjọ́ díẹ̀ sẹ́yìn, ní Orí 8 ti Ìhìnrere Jòhánù, Jésù ń sọ ọ́ di kedere sí i díẹ̀díẹ̀ pé Ọlọ́run ni Òun. Àwọn gbólóhùn ìkẹyìn orí yẹn, tí a fà yọ lókè, ní ìṣípayá tí ó ṣe kedere jù lọ tí Jésù ṣe nípa ara Rẹ̀, èyí tí ó kọjá ohun tí àwọn kan lára àwọn Júù fẹ́ gbà.
Jésù sọ pé kí Ábúráhámù tó “wá sí ìwàláàyè, ÈMI WÀ.” Gbólóhùn yẹn kún fún ìtumọ̀ tó jinlẹ̀ nípa Ọlọ́run, èyí tí ó lè má hàn nínú ìtumọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ọ̀rọ̀ náà “wá sí ìwàláàyè,” tó ń tọ́ka sí Ábúráhámù, lo ọ̀rọ̀-ìṣe Gíríìkì kan náà tí a lò nínú Ọ̀rọ̀ Ìṣáájú Ìhìnrere Jòhánù pé: “Gbogbo nǹkan wá sí ìwàláàyè (ἐγένετο) nípasẹ̀ rẹ̀, láìsí rẹ̀ kò sì sí ohun kan tó wá sí ìwàláàyè” (Jòhánù 1:3). Ní pàtàkì, Jésù ń fi hàn pé a dá Ábúráhámù, ó sì bẹ̀rẹ̀ sí í wà ní àkókò kan pàtó nínú ìtàn.
Síbẹ̀, Jésù wá fi ara Rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí Ọlọ́run nípa lílo ọ̀rọ̀-ìṣe Gíríìkì náà “MO WÀ” (εἰμί), tí ó ń sọ nípa wíwà ní ìtumọ̀ tí kò ní ààlà, tí ó wà títí láé, tí kò gbára lé àkókò tàbí ìṣẹ̀dá. MO WÀ (εἰμί) jẹ́ ọ̀rọ̀ tí a yà sọ́tọ̀ fún Ọlọ́run láti fi dá ara Rẹ̀ mọ̀ gẹ́gẹ́ bí Lógọ́sì (Ọ̀rọ̀) tí ó di ẹran ara: “Ní ìbẹ̀rẹ̀ ni Ọ̀rọ̀ wà, Ọ̀rọ̀ sì wà pẹ̀lú Ọlọ́run, Ọlọ́run sì ni Ọ̀rọ̀ náà” (Jòhánù 1:1).
Ìyàtọ̀ yìí láàárín wíwà Ábúráhámù tí ó gbára lé ẹlòmíràn (ἐγένετο) àti wíwà Jésù láti ayérayé (εἰμί) fi kókó àṣírí ẹni tí Kristi jẹ́ hàn. Jésù kì í ṣe ẹnì kan tí a mọ̀ nínú ìtàn lásán; Òun ni Ọ̀rọ̀ ayérayé tí ó wọ inú àkókò. Ọ̀rọ̀ jíjinlẹ̀ yìí tí Ó fi sọ pé Ọlọ́run ni Òun ṣàlàyé ìdí tí àwọn Júù fi bínú gidigidi, tí wọ́n sì gbé òkúta láti sọ lù Ú. Wọ́n lóye pé Jésù kò kàn ń sọ pé Òun ti wà ṣáájú Ábúráhámù—Ó ń sọ pé Ọlọ́run fúnra Rẹ̀ ni Òun, èyí tí wọ́n kà sí ọ̀rọ̀ òdì sí Ọlọ́run. Ìhùwàsí wọn fi hàn pé wọ́n kọ̀ láti gba àṣírí náà.
Lóòótọ́, ẹ̀kọ́ tí Jésù kọ́ wọn pọ̀ gan-an láti gbà wọlé. Fojú inú wo oníwàásù alágbára kan tí ó dé sí àwùjọ wa lónìí—tí ó ń ṣe iṣẹ́ ìyanu, tí ó ń wàásù ní kedere àti pẹ̀lú àṣẹ, tí ó sì wá fi hàn pé Òun ni Ọ̀rọ̀ ayérayé tí ó ti Ọ̀run wá sí Ayé láti mú Ìdájọ́ Ìkẹyìn dé. Ìwé Ìfihàn àti Ìwé Ẹ̀kọ́ Ìgbàgbọ́ sọ ní kedere pé èyí yóò ṣẹlẹ̀ lọ́nà ológo, ṣùgbọ́n fún àṣàrò, fojú inú wo bí Jésù bá kọ́kọ́ padà wá ní ọ̀nà ìrẹ̀lẹ̀ kan náà tí Ó gbà wá ní ìgbà àkọ́kọ́. Ṣé yóò ṣòro fún ọ láti gbà Á gbọ́?
Ní ti àdánidá nìkan, bí a bá lo agbára ìrònú ènìyàn wa nìkan, yóò ṣòro láti gbà á gbọ́. Ìdí nìyẹn tí ọ̀pọ̀ àwọn Júù fi bínú tó bẹ́ẹ̀. Láti gba ohun tí ó tayọ ohun tí a mọ̀ báyìí gbọ́—pé ọkùnrin tí ó dúró níwájú rẹ ni Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run ayérayé, tí kò ní ìbẹ̀rẹ̀ tàbí òpin—kọjá ohun tí òye àdánidá wa nìkan lè fòye mọ̀ kí ó sì gbà gbọ́. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ṣíṣe àwọn iṣẹ́ ìyanu tí ó ṣòro láti gbà gbọ́ lè ṣèrànwọ́, òye àdánidá wa nílò ju bẹ́ẹ̀ lọ. A nílò ẹ̀bùn ìgbàgbọ́ tí Ọlọ́run fi sínú wa tààrà kí a lè lóye kí a sì gbà gbọ́. Ẹ̀ṣẹ̀ àwọn tí wọ́n fẹ́ sọ Jésù lókùúta ni pé wọ́n fi agídí kọ ẹ̀bùn ìgbàgbọ́, wọ́n sì rọ̀ mọ́ òye tiwọn àti ohun tí wọ́n retí lọ́dọ̀ Ọlọ́run dípò rẹ̀. Ìgbéraga wọn àti gbígbẹ́kẹ̀lé agbára ìrònú ènìyàn nìkan dí wọn lọ́wọ́ láti gba òtítọ́.
Ronú lónìí nípa bí o ṣe ṣí ọkàn rẹ sílẹ̀ tó láti gba gbogbo òtítọ́ tí ó kọjá agbára àdánidá tí Ọlọ́run ti ṣí payá. Ìgbàgbọ́ kì í ṣe gbígbàgbọ́ láìmọ̀ lásán. Ìgbàgbọ́ túmọ̀ sí pé a mọ̀, a sì gbà gbọ́. A mọ̀ nítorí pé Ọlọ́run ń fi òtítọ́ Rẹ̀ ránṣẹ́ sí wa, tààrà sínú òye wa. Ó dà bí ẹni pé a ní agbára ìfòyemọ̀ kẹfà—agbára ìfòyemọ̀ ti ẹ̀mí—tí a fi ń gbọ́, tí a fi ń rí, tí a fi ń lóye, tí a sì wá ń rí àǹfààní láti gbà gbọ́. Fetí sí gbogbo òtítọ́ àrà ọ̀tọ̀ tí Ọlọ́run ń sọ fún ọ. Jẹ́ kí ó wọ inú rẹ jìn, ṣe àṣàrò lé e lórí, gbà á gbọ́, kí o sì jẹ́wọ́ rẹ̀. Ọ̀nà kan ṣoṣo nìyẹn tí àwa, pẹ̀lú Ábúráhámù, yóò fi lè yọ̀ pé Ọlọ́run ni Jésù.
Olúwa mi tí í ṣe Ọlọ́run, Ìwọ ti wà ní ìbẹ̀rẹ̀ ṣáájú kí a tó dá ayé, O ti wà láti ayérayé pẹ̀lú Baba àti Ẹ̀mí Mímọ́. Ní àkókò kan pàtó, O gbé ẹran ara wọ̀, O sì di ènìyàn. Ìwọ yóò tún padà wá nínú ògo ní òpin àwọn àkókò láti ṣe ìdájọ́ àwọn alààyè àti àwọn òkú. Mo gba àwọn nǹkan wọ̀nyí àti gbogbo òtítọ́ mìíràn tí O ti ṣí payá fún mi gbọ́. Mo ṣí ọkàn mi sílẹ̀ sí gbogbo ohun tí O ṣì fẹ́ sọ, kí n lè wá mọ̀ kí n sì gbà gbọ́ ní kíkún jù lọ. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Bí Ìgbésí Ayé Ṣe Díjú
Ọjọ́ Ẹtì ní Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Àkókò Ààwẹ̀
Àwọn Júù gbé òkúta láti sọ Jésù lókùúta. Jésù dá wọn lóhùn pé, “Mo ti fi ọ̀pọ̀ iṣẹ́ rere láti ọ̀dọ̀ Baba mi hàn yín. Nítorí èwo nínú wọn ni ẹ ṣe ń gbìyànjú láti sọ mí lókùúta?” Àwọn Júù dá A lóhùn pé, “Kì í ṣe nítorí iṣẹ́ rere ni àwa ṣe ń sọ ọ́ lókùúta, bí kò ṣe nítorí ọ̀rọ̀ òdì sí Ọlọ́run. Ìwọ tí o jẹ́ ènìyàn ń sọ ara rẹ di Ọlọ́run.” Jòhánù 10:31–33
Ìdí tí àwọn Júù wọ̀nyí fi bínú tó bẹ́ẹ̀ tí wọ́n fi “gbé òkúta láti sọ Jésù lókùúta” ni pé Ó ṣẹ̀ṣẹ̀ kéde pé, “Èmi àti Baba jẹ́ ọ̀kan” (Jòhánù 10:30), ọ̀rọ̀ tí wọ́n gbọ́ gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ òdì sí Ọlọ́run. Nípasẹ̀ ọ̀rọ̀ àti iṣẹ́ Rẹ̀, Jésù fi ara Rẹ̀ hàn gẹ́gẹ́ bí Mèsáyà àti Ọmọ Ọlọ́run. Síbẹ̀, àwọn aṣáájú ẹ̀sìn kọ̀ láti gbà gbọ́.
Àríyànjiyàn yìí wáyé nígbà Àjọ̀dún Ìyàsímímọ́—Hanukkah, ayẹyẹ tí a fi ń ṣe ìrántí ìgbà tí a tún ya Tẹ́ńpìlì sí mímọ́ ní ọdún 164 ṣáájú Kristi. Antiochus IV Epiphanes ti sọ Tẹ́ńpìlì di aláìmọ́ ní ọdún 167 ṣáájú Kristi; ó gbìyànjú láti pa ìjọsìn àwọn Júù run nípa mímú àṣà àwọn Gíríìkì àti ẹbọ àwọn abọ̀rìṣà wọlé. Ó sọ pẹpẹ di aláìmọ́ nípa fífi àwọn ẹranko aláìmọ́ rú ẹbọ àti gbígbé ère Zeus kalẹ̀ nínú Tẹ́ńpìlì.
Láti dojú kọ èyí, Júdásì Makabéù darí ìṣọ̀tẹ̀ àwọn Júù tí ó gba Tẹ́ńpìlì padà, tí ó wẹ pẹpẹ mọ́, tí ó sì tún yà á sí mímọ́ fún ìjọsìn Ọlọ́run tòótọ́ kan ṣoṣo. Gẹ́gẹ́ bí àṣà àtẹnudẹ́nu ṣe sọ, òróró mímọ́ tí ó wà láti tan fìtílà aláka náà tó fún ọjọ́ kan péré, ṣùgbọ́n lọ́nà ìyanu, ó jó fún ọjọ́ mẹ́jọ—èyí tí ó jẹ́ ìpìlẹ̀ Hanukkah. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kò pàṣẹ àjọ̀dún yìí ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ nínú Òfin Mósè, ó di ayẹyẹ pàtàkì ti ìṣòtítọ́ Ọlọ́run àti bí ìmọ́lẹ̀ ṣe ṣẹ́gun òkùnkùn.
Kí ló dé tí ó fi ṣe pàtàkì láti lóye èyí? Jésù kì í ṣe Ọmọ Ọlọ́run tí ó jẹ́ ọ̀kan pẹ̀lú Baba nìkan, ṣùgbọ́n Ó tún jẹ́ Mèsáyà àti Olùgbàlà; Ó wá láti fi ara Rẹ̀ lélẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Tẹ́ńpìlì Tuntun, Pẹpẹ, Olórí Àlùfáà àti Ọ̀dọ́ Àgùntàn Ẹbọ. Gẹ́gẹ́ bí àjọ̀dún Hánúkà ṣe ń ṣe ayẹyẹ ìmọ́lẹ̀ ọ̀pá fìtílà ẹ̀ka méje, bẹ́ẹ̀ ni Jésù fi ara Rẹ̀ hàn nípasẹ̀ àmì gẹ́gẹ́ bí Ìmọ́lẹ̀ Ayé, ẹni tí ó ń mú àwọn àgùntàn Rẹ̀ jáde kúrò nínú òkùnkùn ẹ̀ṣẹ̀ àti àìmọ̀kan.
Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn aláṣẹ ẹ̀sìn gbìyànjú láti mú Jésù nínú Tẹ́ńpìlì, Ó bọ́ lọ́wọ́ wọn, Ó sì kúrò níbẹ̀ lọ sí òdìkejì Odò Jọ́dánì, sí ibi tí Jòhánù Onírìbọmi ti ń ṣe ìrìbọmi. Ó dúró níbẹ̀ fún ìgbà díẹ̀, Ó ń tọ́ ìgbàgbọ́ àwọn ọmọlẹ́yìn Rẹ̀ dàgbà láti múra wọn sílẹ̀ fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ Pásíkà. Ọ̀pọ̀ àwọn tí ó wá sọ́dọ̀ Rẹ̀ ní àkókò yìí jẹ́rìí pé, “‘Jòhánù kò ṣe àmì kankan, ṣùgbọ́n gbogbo ohun tí Jòhánù sọ nípa ọkùnrin yìí jẹ́ òtítọ́.’ Ọ̀pọ̀ ènìyàn níbẹ̀ sì bẹ̀rẹ̀ sí í gbà Á gbọ́” (Jòhánù 10:42).
Ní àwọn oṣù ìkẹyìn wọ̀nyí, Jésù dúró pẹ̀lú àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ ní aginjù, Ó ń múra wọn sílẹ̀ fún ohun tí yóò ṣẹlẹ̀. Àkókò yìí gan-an, ní ìgbà díẹ̀ ṣáájú Pásíkà, ni Ó jí Lásárù dìde kúrò nínú òkú—ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó tún ru àwọn aṣáájú ẹ̀sìn sókè sí i, tí wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í gbìmọ̀ pẹ̀lú ìtara púpọ̀ sí i láti pa Á.
Gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ tí Jésù wá ṣe ti kún fún àwọn ìpèníjà, ìrètí àti ìdààmú, bẹ́ẹ̀ náà ni ìgbésí ayé wa rí. Ìrìnàjò Rẹ̀ tan ìmọ́lẹ̀ sí ọ̀nà ìgbésí ayé ẹ̀mí tiwa. Oṣù mẹ́ta sí mẹ́rin láàárín Hánúkà àti Pásíkà jẹ́ àkókò ìmúrasílẹ̀ nípa tẹ̀mí, bí Jésù ti ń múra àwọn ọmọlẹ́yìn Rẹ̀ sílẹ̀ fún ohun tí yóò ṣẹlẹ̀.
Ronú jinlẹ̀ lónìí nípa wíwà pẹ̀lú Jésù ní àkókò yìí. Bí o ṣe ń ṣe bẹ́ẹ̀, gbé ìfọkànbalẹ̀ Olúwa wa yẹ̀ wò, nígbà tí Ó dojú kọ ìkórìíra nínú Tẹ́ńpìlì, tí Ó sì kúrò lọ sí aginjù. Ronú jinlẹ̀ nípa sùúrù Rẹ̀ àti àbójútó tí Ó fi hàn ní mímúra àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ sílẹ̀ fún Wákàtí ògo Rẹ̀ ìkẹyìn. Ṣàṣàrò lórí àwọn ìmọ̀lára àti ẹ̀kọ́ tí ó kún àkókò yìí—ìrètí, ìdààmú àti ìfojúsọ́nà—kí o sì pinnu láti fi òtítọ́ tẹ̀lé Olúwa wa bí Ó ti ń múra láti wọ Jerúsálẹ́mù fún Ìjìyà Rẹ̀. So ìrètí, ìdààmú, àwọn ohun tí o ń retí àti àwọn ohun tí kò dá ọ lójú pọ̀ mọ́ ti Olúwa wa, kí o sì gbàdúrà fún oore-ọ̀fẹ́ tí o nílò láti mú iṣẹ́ tí a yàn fún ọ nínú ìgbésí ayé rẹ ṣẹ ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Rẹ̀.
Olúwa mi tí ó dúró gbọingbọin nínú ìpinnu Rẹ̀, O fi gbogbo ara Rẹ lélẹ̀ láti mú iṣẹ́ àtọ̀runwá Rẹ ṣẹ. Gẹ́gẹ́ bí Mèsáyà, Ìwọ ni Tẹ́ńpìlì Tuntun, Olórí Àlùfáà, Pẹpẹ àti Ọ̀dọ́ Àgùntàn Ẹbọ. Ìwọ tún ni Olùṣọ́ Àgùntàn Rere, tí ń ṣamọ̀nà gbogbo àwọn àgùntàn Rẹ láti fara wé Ọ àti láti fi ẹ̀mí wọn lélẹ̀ fún àwọn ẹlòmíràn. Jọ̀wọ́ fún mi ní ọgbọ́n àti ìgboyà Rẹ, kí n lè múra sílẹ̀ láti tẹ̀lé Ọ wọ Ọ̀sẹ̀ Mímọ́, kí n sì fi ẹ̀mí mi lélẹ̀ ní ìṣọ̀kan pẹ̀lú Rẹ. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Rere Láti Inú Ibi
Ọjọ́ Àbámẹ́ta ní Ọ̀sẹ̀ Karùn-ún Àkókò Ààwẹ̀
Ọ̀pọ̀ àwọn Júù tí ó ti wá sọ́dọ̀ Màríà, tí wọ́n sì rí ohun tí Jésù ṣe, bẹ̀rẹ̀ sí í gbà Á gbọ́. Ṣùgbọ́n àwọn kan nínú wọn lọ sọ́dọ̀ àwọn Farisí, wọ́n sì sọ ohun tí Jésù ṣe fún wọn. Nítorí náà, àwọn olórí àlùfáà àti àwọn Farisí pe ìpàdé Ìgbìmọ̀ Sànhẹ́drìn, wọ́n sì wí pé, “Kí la ó ṣe? Ọkùnrin yìí ń ṣe ọ̀pọ̀ àmì. Bí a bá fi í sílẹ̀, gbogbo ènìyàn yóò gbà á gbọ́, àwọn ará Róòmù yóò sì wá gba ilẹ̀ wa àti orílẹ̀-èdè wa lọ́wọ́ wa.” Jòhánù 11:45–48
Ní ọ̀la, a ó bẹ̀rẹ̀ Ọ̀sẹ̀ Mímọ́ pẹ̀lú Ọjọ́ Àìkú Ọ̀pẹ, ní ṣíṣe ìrántí bí Jésù ṣe fi ìṣẹ́gun wọ Jerúsálẹ́mù. Ìhìnrere òní sọ àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó ṣẹlẹ̀ láìpẹ́ lẹ́yìn tí Jésù jí Lásárù dìde kúrò nínú òkú, èyí tí ó ṣẹlẹ̀ ní Bẹ́tánì, nítòsí Jerúsálẹ́mù—ní ọjọ́ díẹ̀ ṣáájú kí Ó tó gun kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́ wọ ìlú náà, tí a sì fi igbe “Hòsánà! Alábùkún-fún ni ẹni tí ó ń bọ̀ ní orúkọ Olúwa!” kí I (Jòhánù 12:13).
Ní àwọn oṣù ìkẹyìn ìgbésí ayé Rẹ̀, Jésù sábà máa ń yẹra fún fífarahàn ní gbangba láti yẹra fún àwọn tí ń gbìmọ̀ láti pa Á. Síbẹ̀, Ó farahàn fún ìgbà díẹ̀ láti ṣe iṣẹ́ ìyanu Rẹ̀ ìkẹyìn tí a kọ sílẹ̀: jíjí Lásárù dìde kúrò nínú òkú. Iṣẹ́ ìyanu yìí di ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì tí ó mú kí àwọn Farisí bẹ̀rẹ̀ sí í fi taratara gbìmọ̀ sí I. Àwọn kan tí ó rí i fi ìròyìn rẹ̀ tó àwọn aláṣẹ létí, Ìgbìmọ̀ Sànhẹ́drìn sì bẹ̀rù pé bí òkìkí Jésù ṣe ń pọ̀ sí i yóò mú kí àwọn ará Róòmù ṣe inúnibíni sí àwọn Júù.
Lórí àbá Káyáfà olórí àlùfáà, wọ́n pinnu pé ó sàn kí Jésù kú ju kí orílẹ̀-èdè náà jìyà lọ. Gẹ́gẹ́ bí olórí àlùfáà, Káyáfà sọ àsọtẹ́lẹ̀—kódà láìmọ̀—nípa ikú Jésù, ó ní, “Ó sàn fún yín kí ọkùnrin kan kú dípò àwọn ènìyàn, kí gbogbo orílẹ̀-èdè má bàa ṣègbé” (Jòhánù 11:49–50). Ní ṣíṣe àlàyé lórí èyí, Ágústínì Mímọ́ kọ́ni pé: “Àyọkà yìí fi hàn pé Ẹ̀mí àsọtẹ́lẹ̀ lè ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ àwọn ènìyàn búburú pàápàá láti ṣí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ọjọ́ iwájú payá” (Ẹ̀kọ́ 49 lórí Ìhìnrere Jòhánù).
Mímọ̀ pé agbára Ọlọ́run, tí ó lè ṣe ohun gbogbo, lè lo àwọn ìṣe búburú pàápàá láti mú ètò àtọ̀runwá Rẹ̀ ṣẹ yẹ kí ó tù wá nínú nígbà tí a bá dojú kọ àìṣèdájọ́ òdodo tàbí ìkà nínú ìgbésí ayé wa. Jésù kò fi ìgbà kankan jẹ́ ẹni tí àwọn ipò ìṣẹ̀lẹ̀ borí; Ó wà ní àkóso iṣẹ́ tí Ó wá ṣe ní kíkún. Nígbà tí a mú Un, Ó rán àwọn ọmọ-ẹ̀yìn Rẹ̀ létí pé: “Ṣé ẹ rò pé èmi kò lè ké pe Baba mi, tí kò sì ní pèsè àwọn ẹgbẹ́ ọmọ ogun áńgẹ́lì tí ó ju méjìlá lọ fún mi ní àkókò yìí?” (Mátíù 26:53).
Jésù lè ti pàṣẹ fún àwọn áńgẹ́lì láti bì ìgbìmọ̀ Sánhẹ́drìn àti àwọn aláṣẹ Róòmù ṣubú, kí Ó sì fi agbára gba ipò gẹ́gẹ́ bí ọba ayé. Ṣùgbọ́n dípò èyí, Ó yàn láti tẹrí ba fún ìfẹ́ Baba, Ó sì jẹ́ kí èrò búburú Kaiáfà mú kí Ìjìyà Rẹ̀ bẹ̀rẹ̀. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Kaiáfà ṣe ohun tí ó ṣe nítorí ìmọtara-ẹni-nìkan, Ọlọ́run, nínú ìṣètò Rẹ̀, lo ìwà búburú yìí láti mú ètò ìgbàlà Rẹ̀ tẹ̀ síwájú fún gbogbo àwọn tí yóò yí padà sí Ọ̀dọ̀ Rẹ̀ nínú ìgbàgbọ́.
Òye yìí ṣe pàtàkì bí a ṣe ń wọ inú “Àwọn Ọ̀sẹ̀ Mímọ́” ìgbésí ayé wa—àwọn àkókò àdánwò, ìjìyà, tàbí àìṣòdodo tí a kì í lóye ní kíkún nígbà gbogbo. Nígbà tí a bá dojú kọ àwọn àgbélébùú, ó rọrùn láti rí wọn gẹ́gẹ́ bí ohun tí ń dí ayọ̀ àti àlàáfíà lọ́wọ́. Ṣùgbọ́n Róòmù 8:28 rán wa létí pé: “Gbogbo nǹkan ń ṣiṣẹ́ papọ̀ fún rere àwọn tí ó nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run, àwọn tí a pè gẹ́gẹ́ bí ète Rẹ̀.” Gbogbo àgbélébùú, àìṣòdodo, tàbí ìnira ló wà lábẹ́ ìtọ́jú Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí ìṣètò Rẹ̀, gẹ́gẹ́ bí Ọ̀sẹ̀ Mímọ́ ti rí. Nígbà tí a bá gbẹ́kẹ̀ lé E, àní ibi tí a bá nírìírí rẹ̀ pàápàá lè di ọ̀nà sí ògo Ọlọ́run àti sí ire tiwa.
Ronú lónìí lórí ọgbọ́n pípé tí ó wà nínú ètò Ọlọ́run, èyí tí ó lo àní ẹ̀ṣẹ̀ àwọn ènìyàn búburú pàápàá láti mú ìgbàlà wá. Gbé àwọn àgbélébùú, ìjìyà, tàbí àìṣòdodo èyíkéyìí tí o ń dojú kọ lọ́wọ́lọ́wọ́ yẹ̀ wò. Dípò kí o juwọ́ sílẹ̀ fún ìbínú tàbí àìnírètí, ní ìgbàgbọ́ pé Ọlọ́run lè lò wọ́n fún rere. Bí o bá dúró nínú oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run, gbẹ́kẹ̀ lé E pé ohunkóhun tí Ó bá fàyè gbà nínú ìgbésí ayé rẹ jẹ́ ìfihàn agbára àti ìfẹ́ Rẹ̀ tí ó lágbára lórí ohun gbogbo, tí Ó ń mú gbogbo nǹkan ṣiṣẹ́ fún ògo Rẹ̀ àti ire tìrẹ. Gẹ́gẹ́ bí Jésù ti kọjú sí Jerúsálẹ́mù, tí Ó mọ̀ pé ìjìyà ńlá ń dúró de Òun, bẹ́ẹ̀ náà ni àwa pẹ̀lú gbọ́dọ̀ gbé ojú wa sí “Jerúsálẹ́mù” tiwa—sí àwọn ìpèníjà àti ìṣòro tí a ń dojú kọ—kí a sì gbẹ́kẹ̀ lé Ọlọ́run pé yóò mú gbogbo nǹkan ṣiṣẹ́ fún rere.
Olúwa Olódùmarè, kò sí ohun tí ó dá Ọ dúró láti mú ìfẹ́ Baba Rẹ ṣẹ. Iṣẹ́ Rẹ ni láti gba ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọkàn là, kí O sì ṣe bẹ́ẹ̀ nípa lílo àwọn ẹni rere àti àwọn ẹni búburú gẹ́gẹ́ bí irinṣẹ́. A ṣẹ́gun ibi nítorí pé Ìwọ, nínú oore Rẹ, mú rere tí ó tún tóbi jù jáde láti inú rẹ̀. Jọ̀wọ́, ràn mí lọ́wọ́ láti fara wé Ọ àti láti kópa nínú ìṣẹ́gun ológo Rẹ lórí ẹ̀ṣẹ̀ àti ikú, nípa sísopọ̀ gbogbo àìṣòdodo àti ìjìyà tí mo ń fara dà mọ́ Ìjìyà Rẹ, kí ògo àti ìṣẹ́gun Rẹ lè farahàn nínú ìgbésí ayé mi. Jésù, mo gbẹ́kẹ̀ lé Ọ.
Gbogbo ìdìpọ̀ 4 wà ní àtẹ̀jáde aláwọ̀ ìwé & ìwé ẹ̀rọ ayélujára!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble Ìtumọ̀ Yorùbá: – àti àwọn mìíràn!
