Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – at iba pa!
Ang Kagalakan ng Pakikipagkasundo
Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon A)
Sinabi ni Jesus sa kanyang mga alagad: “Kung magkasala sa iyo ang iyong kapatid, puntahan mo siya at sabihin ang kanyang pagkakamali nang kayong dalawa lamang. Kung makinig siya sa iyo, naibalik mo na ang iyong kapatid.” Mateo 18:15
Kapag may nagkasala laban sa atin, lalo na kung mabigat ang ginawa, madaling sumibol ang matinding tuksong magalit at humatol. Madalas na nangingibabaw ang ating likas na pagpapahalaga sa katarungan, at maaari nating matagpuan ang ating sarili na naghahanap ng katwiran para sa isang tugong nakaugat sa paghatol sa halip na sa habag. Gayunman, sa Ebanghelyo ngayon, itinuturo ni Hesus ang higit na mabuting landas—ang hangarin ang pakikipagkasundo, hindi ang pagkakawatak-watak. Ang pinakalayunin ay maibalik ang makasalanan sa Diyos at maipanumbalik ang buklod ng pakikipagkaisa.
Naaapektuhan ng kasalanan ang bawat ugnayan ng tao, maliban lamang sa ugnayan ni Hesus at ng Kanyang Mahal na Ina. Dahil sa kanilang ganap na pag-ibig sa isa’t isa, lubos na walang kasalanan at pagkakawatak-watak sa kanilang pagkakaisa. Kaydakila at kaynatatangi ng kaloob na kanilang pinagsaluhan!
Ngunit hindi tayo ganap. Maging ang mga ugnayang puspos ng pag-ibig at kabanalan ay naaapektuhan ng kahinaan ng tao, at hindi maiiwasang makapasok ang kasalanan. Nagkakasala tayo laban sa iba, at nagkakasala rin sila laban sa atin. Kung minsan, ang kasalanan ay sinasadya at nagdudulot ng malalim na sugat. Sa ibang pagkakataon, nagmumula ito sa kahinaan o sa kakulangan ng lubos na nahubog na birtud. Anuman ang pinagmumulan nito, bawat kasalanan ay nakapipinsala at nagpapahina sa pakikipagkaisang tinatawag tayong pagsaluhan at lubos nating hinahangad.
Sa Ebanghelyo ngayon, bagaman tila ang tinutukoy ni Hesus ay ang mabigat na kasalanang naghihiwalay sa tao mula sa biyayang nagpapabanal—ang kasalanang mortal—ang gayunding mga simulain ay naaangkop sa lahat ng pagkakasala, maging sa mga kasalanang benyal at mga di-kaganapang espirituwal. Ang Kristiyanong pagtugon sa kasalanan ay dapat laging nakaugat sa awa. Tayo man ang nagtutuwid o itinutuwid, dapat laging maging layunin ang maghilom, magpanumbalik, at palalimin ang ating pagkakaisa kay Kristo.
Upang simulang isabuhay ang mga simulaing espirituwal na ito, alalahanin ang mga taong maaaring kinikimkiman mo ng sama ng loob. Magsimula sa iyong pamilya, sapagkat ang mga buklod ng pamilya—dahil sa likas na pagiging malapit sa isa’t isa—ay lalong madaling masugatan ng kasalanan. Madalas na may sama ng loob na bunga ng kasalanan sa malalapit na ugnayan. Bagaman ang ilang sugat ay maaaring nagdulot ng malalim na lamat, maging ang mga buklod na puspos ng pagmamahal ay maaaring magkaroon ng mga sugat na hindi agad napapansin. Suriin sa panalangin ang mga ugnayang ito sa iyong buhay.
Kung malalim ang mga sugat at matindi ang alitan, karaniwang malinaw ang landas na dapat tahakin: Sikaping makipagkasundo sa iyong kapatid, magulang, o asawa. At kung ikaw ang nakasugat, mapagpakumbaba mong aminin ang iyong kasalanan nang walang pagdadahilan. Iyan ang higit na mabuting landas sa tuwina. Lagi.
Upang makatulong sa prosesong ito, makabubuting kilalanin ang isang nakatagong pangyayari sa ating kalooban: Ang pagkikimkim ng sama ng loob o galit ay maaaring magdulot ng isang uri ng emosyonal na kasiyahan. Bagaman tila nakapagtataka, madalas itong mangyari. Pinasisigla ng galit ang mga damdamin at lumilikha ng matinding pakiramdam na, bagaman hindi maayos, ay maaaring magbigay ng kasiyahan—tulad ng drogang nagpapalakas sa pagkagumon.
Ang unang hakbang ay ang kilalanin ang di-maayos na padron ng damdaming ito ayon sa tunay nitong kalikasan. Ang susunod na hakbang ay ang maunawaang ang isang ugnayang naghilom at naipanumbalik sa pagkakasundo ay nag-aalok ng mas malalim at mas pangmatagalang kaganapan na higit na nakahihigit sa panandaliang kasiyahang dulot ng sama ng loob o alitan. Ang mapanumbalik ang pakikipagkasundo sa iba—o ang mahikayat na makipagkasundo ng isang taong pinagkasalahan natin—ay nagdudulot ng malalim na kaganapan. Lumalampas ito sa damdamin at pumapasok sa larangan ng biyaya, na nagbubunga ng tunay na kapayapaan at espirituwal na kagalakan.
Pagnilayan ngayon ang unang hakbang ng pakikipagkasundo na itinuro ni Hesus sa Ebanghelyo: “Kung magkasala sa iyo ang iyong kapatid, puntahan mo siya at sabihin ang kanyang pagkakamali nang kayong dalawa lamang.” Seryosohin ang kasalanan. Kilalanin ang presensiya nito sa iyong mga ugnayan, lalo na sa malalapit sa iyo. Tingnan ang iyong sarili bilang isang pinagkakasalahan at bilang isang nagkakasala rin. Tukuyin ang mga pagkakasalang nagpapahina sa pag-ibig. Harapin ang mga kasalanang iyon nang may tapang at kababaang-loob. Tanggihan ang huwad na ginhawang dulot ng sama ng loob, at sa halip ay hangarin ang tunay na kaaliwang nagmumula sa pagkakaisa at pag-ibig. Ito ang landas tungo sa pakikibahagi sa banal na pag-ibig ni Hesus at ng Kanyang Mahal na Ina—isang pag-ibig na nais nilang ating makilala at isabuhay.
Panginoon ng ganap na awa, nag-aalab ang Iyong Mahal na Puso sa matinding hangaring maibalik kami sa Iyo—lubos na nakipagkasundo at nagkakaisa sa pag-ibig. Pinagsisisihan ko sa harap Mo ang aking mga kasalanan, at idinadalangin kong ang Iyong pag-ibig na nananahan sa akin ay maging bukal ng awa para sa iba. Pinatatawad ko ang lahat ng nagkasala sa akin, at pinagsisisihan ko ang mga kasalanang nagawa ko laban sa iba. Panumbalikin Mo ang bawat ugnayan sa aking buhay, Panginoon, at pagkalooban ang mga ito ng gayunding dalisay at banal na pag-ibig na namagitan sa Iyo at sa Iyong Mahal na Ina. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Kahulugan ng mga Himala
Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon B)
At dinala nila sa Kanya ang isang lalaking bingi at may kapansanan sa pagsasalita, at nakiusap silang ipatong Niya ang Kanyang kamay dito. Inilayo Niya ang lalaki sa karamihan upang sila lamang ang magkasama. Ipinasok Niya ang Kanyang daliri sa mga tainga ng lalaki at, matapos dumura, hinipo ang dila nito; pagkatapos ay tumingala Siya sa langit, bumuntong-hininga, at sinabi rito, “Ephphatha!”—na ang ibig sabihin ay, “Mabuksan ka!”—At kaagad na nabuksan ang mga tainga ng lalaki, nawala ang kanyang kapansanan sa pagsasalita, at malinaw siyang nakapagsalita. Marcos 7:32–35
Nakabibighani ang mga himala. Isipin mo sandali na ang isang mahal mo sa buhay—marahil ay kapatid o anak mo—ay bingi na mula nang ipanganak. Pagkatapos, sa isang iglap, may nanalangin para sa kanya at agad siyang gumaling nang lubusan. Ang gayong pangyayari ay lubos na makapagpapabago ng buhay, hindi lamang para sa mahal mo sa buhay kundi para sa lahat ng nakasaksi nito.
Bakit gumawa ng mga himala si Hesus? Sa isang banda, ang mga himala ay likas na pagpapahayag ng Kanyang ganap na habag. Kapag nakatagpo ang ating Panginoon ng isang nagdurusa—lalo na ng mga nagdurusa nang hindi dahil sa sarili nilang pagkakamali—ang Kanyang Mahal na Puso, na puspos ng pakikiramay ng Diyos, ay nag-uudyok sa Kanya na kumilos nang may awa at pag-ibig. Sa ganitong diwa, ang Kanyang mga himala ay lubhang personal na mga tugon ng awa sa pagdurusa ng tao.
Ngunit hindi lamang ito ang dahilan kung bakit gumawa ng mga himala si Hesus. Bawat himala ay nagtataglay rin ng kahulugang propetiko at nagsisilbing tanda ng Kanyang pagkakakilanlan bilang Diyos. Bawat gawang mahimala ay isang nakikitang paghahayag ng Kanyang pagka-Diyos, na nagpapatotoo sa Kanyang kapangyarihan maging sa kalikasan mismo. Ang mga batas ng kalikasan, na itinatag ng Diyos sa paglikha, ay sakop lamang ng Lumikha. Kaya kapag si Hesus—tunay na Diyos at tunay na tao, kaisa sa pagka-Diyos ng Ama—ay nagpapanumbalik ng kalusugan o pansamantalang nagpapatigil sa bisa ng batas ng kalikasan, ginagawa Niya ito taglay ang kapangyarihan ng Diyos na Tatlong Persona. Walang nilalang ang makapagbabago sa kalikasan ayon lamang sa sarili nitong kagustuhan. Tanging ang Lumikha ang makapagpapatigil o makapagpapanumbalik sa takbo nito ayon sa Kanyang kalooban.
Bukod dito, laging naghahatid ang mga himala ni Hesus ng mas malalim na katotohanan tungkol sa Kanyang misyon ng pagtubos. Sa Ebanghelyo ngayon, halimbawa, pinagaling ni Hesus ang isang lalaking bingi at may kapansanan sa pagsasalita. Hindi lamang ito isang gawa ng habag, kundi tanda rin ng Kanyang ipinarito upang gawin para sa buong sangkatauhan: buksan ang ating mga tainga upang marinig ang Salita ng Diyos at kalagan ang ating mga dila upang ipahayag ang katotohanan nang malinaw at buong tapang. Ang pisikal na pagpapagaling ay nagtuturo sa isang espirituwal na katotohanang para sa lahat at mahalaga sa kaligtasan.
Kapag binibigkas ni Hesus ang salitang Aramaiko na “Ephphatha!”—“Mabuksan ka!”—hindi lamang Niya kinakausap ang pisikal na kalagayan ng lalaki kundi pati ang bawat kaluluwang hinahadlangan ng kasalanan at espirituwal na pagkabingi. Tinatawag Niya ang bawat isa sa atin na maging bukas sa Salita ng Diyos at malinaw na ipahayag ang mensahe ng katotohanan at kaligtasan.
Bagaman maaaring mabighani tayo sa mga himala, higit na mahalaga ang mga espirituwal na katotohanang inihahatid ng mga ito. Bagaman likas na magdudulot ng kaaliwan at inspirasyon ang masaksihan ang isang mahimalang pagpapagaling, ang gayong paggaling ay pansamantala lamang at limitado sa buhay na ito sa lupa. Gayunman, ang espirituwal na kahulugan ng mga himala ni Hesus ay walang hanggan. Kapag nabuksan ang ating mga tainga upang marinig ang Kanyang tinig, binibigyan tayo ng pagkakataong tumugon sa Kanyang biyaya at lumago sa kabanalan. Kapag nakalagan ang ating mga dila upang ipahayag ang Kanyang Salita, naaantig ang buhay ng iba sa pamamagitan ng ating pagpapatotoo, at ang espirituwal na Katawan ni Kristo ay napagagaling, lumalawak, at napalalakas.
Pagnilayan ngayon kung may anumang uri ng espirituwal na pagkabingi sa iyong buhay. May mga bagay ba kung saan nahihirapan kang marinig ang banayad na tinig ng Diyos o hindi mo maipahayag nang malinaw ang Kanyang katotohanan? Anyayahan si Jesus na isama ka nang bukod, gaya ng ginawa Niya sa lalaki sa Ebanghelyo, at hilingin sa Kanya na bigkasin sa iyo ang salitang iyon na nagpapagaling: “Ephphatha!” Nawa’y mabuksan ang iyong mga tainga, makalag ang iyong dila, at mabago ang iyong buhay sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Kanyang awa at biyaya.
Panginoong puspos ng awa, ganap ang Iyong habag sa amin, at ninanais Mo ang aming lubos na pagpapanumbalik at pagbabago, na matutupad sa wakas ng panahon. Hanggang sa araw na iyon, pagalingin Mo po ang aking kaluluwa sa pamamagitan ng pagbubukas ng aking puso sa Iyong tinig. Pagkalooban Mo ako ng lakas ng loob na tumugon nang bukas-palad sa Iyong tawag. Kalagan Mo ang aking dila, dalangin ko, upang maipahayag ko nang may pagmamahal ang Iyong katotohanan sa mga higit na nangangailangan nito. Nawa’y maipahayag sa pamamagitan ko ang Iyong Salita hanggang sa mga dulo ng daigdig, na naghahatid ng liwanag sa mga nasa kadiliman at pag-asa sa mga nanghihina. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Radikal na Pagiging Alagad
Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon C)
Sumasama kay Jesus sa paglalakbay ang napakaraming tao, at humarap Siya sa kanila at sinabi, “Kung ang sinuman ay lumalapit sa akin nang hindi kinapopootan ang kanyang ama at ina, asawa at mga anak, mga kapatid na lalaki at babae, at maging ang sarili niyang buhay, hindi siya maaaring maging alagad ko. Ang sinumang hindi nagpapasan ng sarili niyang krus at sumusunod sa akin ay hindi maaaring maging alagad ko.” Lucas 14:25–27
Nagtatapos ang Ebanghelyo ngayon sa isang matinding pahayag ng ating Panginoon: “Gayundin, ang sinuman sa inyo na hindi tumatalikod sa lahat ng kanyang ari-arian ay hindi maaaring maging alagad ko.” Ang mga salitang ito ay kabilang sa mga pinakaradikal na hinihingi ni Jesus. Upang maging Kanyang alagad, sinasabi Niya sa atin na dapat nating “kapootan” ang ating pinakamalalapit na kamag-anak at maging ang sarili nating buhay, pasanin ang ating krus sa pagsunod sa Kanya, at talikuran ang lahat ng ating ari-arian. Maiisip na lamang natin kung ilan sa “napakaraming tao” na naglalakbay kasama Niya ang nagsimulang lumayo matapos marinig ang gayong mahihirap na salita.
Handa ka bang yakapin ang radikal na pagiging alagad? Madaling ituring ang ating pananampalataya bilang isang bahagi lamang ng ating buhay—marahil ay maliit na bahagi pa nga. Maaaring hayagan nating ipahayag ang ating pananampalataya sa simbahan, manalangin bago kumain, dumalo sa Misa tuwing Linggo at mga araw na banal, at mag-alay ng mga panalangin kapag may mga natatanging pangangailangan. Ngunit sa labas ng mga sandaling ito, madalas na nauubos ang ating oras at atensiyon sa trabaho, paglilibang, mga pananagutan sa pamilya, mga gawaing-bahay, at mga libangan. Bagaman hindi masama ang mga ito sa kanilang sarili, madali silang maging pangunahing pinagtutuunan ng ating buhay.
Ngunit ang ating pananampalataya ba ay nilalayong maging isang bahagi lamang ng kung sino tayo? Tiyak na hindi. Napakalinaw nito sa Ebanghelyo ngayon. Ang ating pananampalataya kay Cristo ay hindi dapat basta isingit lamang sa ating buhay—ito ang dapat humubog dito. Ang pagiging alagad ay hindi isang hiwalay na bahagi; ito ang pundasyon. Ang ating pakikipag-isa sa Diyos ang dapat maging sentro ng ating buhay—ang bukal na pinagmumulan ng lahat ng iba pa at ang rurok na pinatutunguhan ng lahat.
Sa pag-iisip na ito, balikan natin ang Ebanghelyo ngayon. Nang sabihin ni Jesus, “Kung ang sinuman ay lumalapit sa akin nang hindi kinapopootan ang kanyang ama at ina…” hindi Niya itinataguyod ang literal na pagkapoot. Sa halip, gumagamit Siya ng matinding pananalita upang bigyang-diin na ang ating pagmamahal sa Kanya ay dapat maging ganap at walang pagkakahati, upang ang lahat ng iba pang pagmamahal—maging ang pinakalikas at pinakabanal—ay pumangalawa lamang. Sa pananalita ng Bibliya, ang “kapootan” ang isang bagay at “mahalin” ang isa pa ay madalas na nangangahulugang higit na piliin ang isa kaysa sa isa. Tinatawag tayo ni Jesus na piliin Siya nang higit sa lahat—hindi lamang dahil karapat-dapat Siya sa natatanging pagmamahal na ito, kundi dahil ang lahat ng iba pang pagmamahal na tinatawag tayong taglayin ay dapat maisaayos at magabayan ng ating pangunahing pagmamahal sa Diyos.
Gayundin, ang “pasanin ang ating sariling krus” ay nangangahulugang kusang yakapin ang bawat sakripisyo, pagdurusa, at hamong kaakibat ng katapatan kay Cristo—sapagkat ang mga krus na iyon ay nagiging mga tanglaw ng biyaya. Nangangahulugan ito ng pagtalikod sa paggigiit ng sariling kalooban, sa mga makasariling hangarin, at maging sa sarili nating mga plano sa buhay. Ang pagiging alagad ay may kaakibat na pagkamatay sa sarili upang si Cristo ay tunay na mamuhay sa atin.
Panghuli, ang panawagang “talikuran ang lahat ng ari-arian” ay hindi lamang tungkol sa materyal na karukhaan, bagaman may mga tinatawag sa gayong pamumuhay. Tungkol ito sa panloob na kalayaan mula sa pagkakapit—ang kalayaan ng puso mula sa anumang maaaring umagaw sa atensiyon at pagmamahal na nararapat kay Kristo. Ang lahat ng mayroon tayo ay dapat ialay sa Diyos upang Kanyang gamitin. Kung may anumang umaalipin sa atin, hindi tayo malayang sumunod sa Kanya. Tanging sa paglalaan ng lahat ng iba pa sa paglilingkod sa Diyos nagiging kasangkapan ang ating mga ari-arian para sa Kanyang layunin at sa ating ikabubuti.
Radikal ito, at iyon mismo ang diwa nito. Ang pagsunod kay Hesus ay hindi isang paninindigang inilalaan lamang sa ilang bahagi ng ating buhay. Ito ay ganap. Hindi Siya nasisiyahan sa isang sulok lamang ng ating puso; nais Niya ang buo nating pagkatao. Ang mabuting balita ay ang ganitong radikal na pagiging alagad ay hindi isang pasanin kundi isang kaloob. Humahantong ito sa kagalakan, kapayapaan, at buhay na walang hanggan. Kapag tinalikuran natin ang lahat para kay Kristo, tumatanggap tayo ng di-masusukat na higit pa bilang kapalit: ang Kanyang biyaya, ang Kanyang pakikipagkaibigan, at ang Kanya mismong buhay sa loob natin, na tumatagos sa bawat iba pang aspeto ng ating buhay.
Pagnilayan mo ngayon kung gaano kaganap ang iyong pagtatalaga ng sarili kay Hesus. Tapat mong tanungin ang iyong sarili: Minamahal ko ba Siya nang higit sa lahat? Ang pananampalataya ko ba ang sentro ng aking buhay o bahagi lamang nito? Handa ba akong pasanin ang aking krus at talikuran ang lahat ng humahadlang sa aking buong-pusong pagsunod sa Kanya? Ang radikal na pagiging alagad ang tanging tunay na landas tungo sa kabanalan. Nawa ay hindi tayo mapabilang sa karamihang tumatalikod, kundi sa mga sumusunod sa Kanya hanggang wakas—kasama ang krus at ang lahat ng kaakibat nito.
Panginoon kong humihingi ng lahat, hinihingi Mo ang lahat sa akin at tinatawag Mo akong isuko sa Iyo ang lahat ng mayroon ako at ang buo kong pagkatao sapagkat alam Mong ito ang tanging landas tungo sa walang-hanggang kagalakang hangad Mong ipagkaloob. Nawa ay huwag Kitang ituring na bahagi lamang ng aking buhay, kundi gawin Kitang mismong sentro at pundasyon nito. Mahal Kita, Panginoon ko. Nawa ay mahalin Kita nang buong puso, higit sa lahat. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Makakita Ba ay Manampalataya?
Lunes ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
Isang araw ng Sabbath, pumasok si Hesus sa sinagoga at nagturo, at naroon ang isang lalaking tuyot ang kanang kamay. Pinagmamasdan Siyang mabuti ng mga eskriba at mga Pariseo upang makita kung magpapagaling Siya sa araw ng Sabbath, nang sa gayon ay makahanap sila ng dahilan upang akusahan Siya. Ngunit alam Niya ang kanilang mga balak at sinabi Niya sa lalaking tuyot ang kamay, “Lumapit ka at tumayo sa harap namin.” At tumindig siya at tumayo roon. Luke 6:6–8
Kahit sa unang tingin pa lamang, walang katwiran ang pag-iisip at mga kilos ng mga Pariseo. Nabulag sila ng kanilang selos sa kapangyarihan at inggit kay Hesus. Malinaw itong makikita sa katotohanang umaasa silang gagawa si Hesus ng isang mahimalang pagpapagaling sa araw ng Sabbath—hindi dahil nais nilang gumaling ang isang tao o hangad nilang makitang kumikilos ang kapangyarihan ng Diyos, kundi dahil ipinasiya nilang ang mga himala ay maituturing na “trabaho” at, samakatuwid, isang paglabag sa batas ng pamamahinga sa Sabbath. Nakagugulat ang kawalang-katwiran ng kanilang pangangatwiran.
Kahit ang isang ateistang nakasaksi sa isang mahimalang pagpapagaling ay mahihirapang ipaliwanag ito bilang isang pangkaraniwang pangyayari o balewalain ito. Tanging ang Maylikha, na nagtakda ng mga batas ng kalikasan, ang may kakayahang baguhin ang pag-iral ng mga batas na iyon ayon sa Kanyang kalooban.
Ang dahilan kung bakit lubhang kahabag-habag ang mga Pariseo ay hindi dahil hindi sila naniwala sa mga himala ni Hesus, kundi dahil naniwala sila ngunit sadyang tinanggihan ang kahulugan ng mga himalang iyon. Ang mga himala ay mga tanda, bukod sa iba pa, ng pagka-Diyos ni Hesus. Malinaw na nasaksihan ng mga Pariseo ang tanda sa sarili nilang mga mata, ngunit ang kanilang nakita ay hindi nakapag-alis ng kanilang pagkamakasarili. Sa halip na sambahin si Hesus, tinanggihan nila Siya at sinimulang balakin ang Kanyang kapahamakan.
Isipin mong naroon ka sa sinagoga at nasasaksihan ang mahimalang pagpapagaling sa kamay ng lalaking ito. Dahil sinagoga iyon ng kanilang pamayanan, malamang na matagal nang kilala ng mga naroon ang lalaki, at hindi maikakaila ang pagkatuyot ng kanyang kamay—gayon din ang paggaling nito. Habang pinagmamasdan mo ang himala, pagnilayan mo rin ang naging tugon ng mga Pariseo. Sa halip na magalak sa kabutihan ng Diyos o lumuhod sa pagkamangha at pasasalamat, nagngingitngit sila sa galit. Lubhang pinatigas ng kapalaluan at pagkamakasarili ang kanilang mga puso, anupat maging ang hindi maikakailang kapangyarihan ng Diyos ay hindi umaantig sa kanila. Sa halip na makita ang gawang ito bilang pagpapahayag ng banal na pag-ibig at awa, itinuturing nila itong banta sa kanilang awtoridad. At sa halip na hayaang buksan ng himala ang kanilang mga puso sa pananampalataya, nagsimula silang magbalak laban kay Hesus.
Sa buhay ng bawat isa sa atin, madaling lumitaw ang kahangalan ng walang-katwirang pagkapoot ng mga Pariseo. Kung minsan, maaaring tratuhin tayo o ang ating mga mahal sa buhay nang may paghamak na lubhang walang katwiran, kaya napapatigil tayo sa pagkalito at nasasabing walang saysay ang gayong mga kilos—sapagkat wala nga. Maaari rin tayong matukso sa ganitong walang-katwirang pag-iisip kapag hinayaan nating lumala sa ating kaluluwa ang mga kasalanan ng pagseselos at pagkainggit. Humahantong ang mga kasalanang iyon sa pag-iisip na walang katwiran at, kung minsan, ay kahangalan.
Bagaman hindi talaga huwarang dapat tularan ang mga Pariseo, maaari tayong mapukaw ng kanilang ipinakita sa ibang paraan—sa pagkagulat natin ay mamulat tayo kung gaano kapaminsala ang kapalaluan at inggit. Ang masamang halimbawa ng mga Pariseo ay nagiging babala at panawagan upang suriin ang ating sarili. Kapag nakikita nating kumikilos ang biyaya sa iba, dapat mapuno ng pasasalamat ang ating mga puso, hindi mabahiran ng selos o inggit.
Pagnilayan mo ngayon ang kawalan ng katwiran at espirituwal na pagkabulag na maaaring magmula sa pagiging makasarili, selos, at inggit. Isaalang-alang ang mga Pariseo—hindi upang hatulan sila, kundi upang makilala kung gaano kadaling mag-ugat sa sarili nating mga puso ang gayunding mga tukso. Kapag pinagpapala ng Diyos ang iba, nagagawa mo bang magalak? Kapag pinupuri ang ibang tao, nagtatagumpay, o tumatanggap ng biyaya, nag-uumapaw ba sa pasasalamat ang iyong puso o nahuhulog ito sa sama ng loob? Maging tapat ka. Ipanalangin mong ipagkaloob sa iyo ang biyaya ng pagpapakumbaba, upang hindi ka kailanman mahulog sa bitag ng pagtanggi sa mabuti dahil lamang hindi ito nagmula sa iyo. Nawa ang asal ng mga Pariseo ay magsilbi hindi lamang bilang babala, kundi bilang panawagan sa taimtim na pagsusuri sa sarili, pagsisisi, at pananampalataya.
Aking banal na Panginoon, hindi maikakaila ang Iyong kapangyarihan, at tiyak kung sino Ka. Kapag kumikilos Ka sa mundong ito, nahahayag ang Iyong biyaya at kabutihan upang makita ng lahat. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang kailangan ko upang laging magalak sa mabuting ginagawa Mo, lalo na kapag ginagawa ito sa iba at sa pamamagitan nila. Palayain Mo ako sa selos na naghihinanakit sa Iyong mga pagpapala sa aking kapwa at sa inggit na bumubulag sa akin sa Iyong presensya sa labas ng aking sarili. Nawa ay mapagpakumbaba Kitang mahalin sa bawat paraan ng paglapit Mo sa akin, maging sa pamamagitan ng Iyong Salita, ng Iyong mga Sakramento, o ng kabanalan ng mga nakapaligid sa akin. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Panalangin Bago Kumilos
Martes ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
Umakyat si Hesus sa bundok upang manalangin, at magdamag Siyang nanalangin sa Diyos. Nang magbukang-liwayway, tinawag Niya ang Kanyang mga alagad, at mula sa kanila ay pumili Siya ng Labindalawa, na tinawag din Niyang mga Apostol: si Simon, na pinangalanan Niyang Pedro, at ang kapatid nitong si Andres, sina Santiago, Juan, Felipe, Bartolome, Mateo, Tomas, Santiago na anak ni Alfeo, Simon na tinatawag na Zelote, Judas na anak ni Santiago, at Judas Iscariote, na naging taksil. Lucas 6:12–16
Mabilis na sumulong ang hayagang ministeryo ni Hesus. Nagsimula ito sa pagtanggi sa Kanya sa Nazaret, nagpatuloy sa pagtitipon ng mga alagad, pangangaral sa buong Israel, pagpapagaling sa mga maysakit, at umabot pa maging sa lupain ng mga pagano. Ang Ebanghelyo ngayon ay naglalahad ng isang mahalagang sandali sa patuloy na pagsasakatuparan ng misyong iyon: pumili si Hesus ng labindalawa sa Kanyang mga alagad at itinalaga silang mga Apostol—yaong mga isusugo nang may awtoridad.
Matapos ang maringal na paghirang na ito, nakatagpo ni Jesus ang napakaraming tao na, sa Ebanghelyo ni Lucas, ay nagsilbing tagpuan ng Pangangaral sa Kapatagan. Kabilang sa mga naroon ang mga taong mula sa buong bansang Judio at sa mga karatig na rehiyon ng mga Hentil. Naganap ito nang halos nasa kalagitnaan na si Jesus ng Kanyang hayagang ministeryo, noong marami ang lumalapit sa Kanya, nabibighani sa Kanyang mga salita at sa banal na kapangyarihang dumadaloy mula sa Kanya.
Kapansin-pansin na bago piliin ang Labindalawa, umakyat si Jesus nang mag-isa sa isang bundok at magdamag na nanalangin. Siya ay Diyos. Bakit Siya nanalangin? Kailangan ba Niya ng patnubay upang matukoy kung sino ang pipiliin? Kailangan ba Niya ng lakas o kalinawan? Tiyak na hindi. Bilang Diyos, taglay ni Jesus ang ganap na kaalaman, kapangyarihan, at katatagan ng loob. Alam na Niya ang kalooban ng Ama, kabilang ang pagpili sa mga Apostol. Kaya bakit Siya nanalangin nang gayon kataimtim?
Bagaman si Jesus ay ganap na Diyos, ang Kanyang kalikasang banal ay ganap na nakaugnay sa Kanyang kalikasang pantao sa Kanyang iisang banal na Persona. Ang Kanyang pagkatao ang nagsilbing tulay upang makapasok ang pagka-Diyos sa sangnilikha—upang ang banal ay makita, mahipo, at malapitan. Sa Kanyang pagkataong iyon, malaya Niyang piniling lubusang umasa sa Ama, na naghahayag ng kaganapan ng pagsunod ng tao at pakikipagkaisa sa Diyos.
Ang Kanyang magdamag na pananalangin ay hindi paghahanap ng kaalaman kundi pagpapahayag ng banal na pag-ibig sa pamamagitan ng Kanyang pagkatao. Isa itong pagpapahayag ng ganap na pagkakaisa ng Kanyang kaloobang pantao at ng kaloobang banal. Sa pananalangin, inihahayag Niya hindi lamang ang bukal ng biyaya kundi pati ang huwaran ng kabanalan. Ang Kanyang mga kilos bilang tao ay hindi lamang naghatid ng banal na biyaya kundi naghayag din kung paano tayo tinatawag na mamuhay.
Sa pagtanggap ng Kanyang biyaya at pagtulad sa Kanyang halimbawa, tinuturuan tayong ipagkatiwala ang bawat misyon, pasiya, at ugnayan sa Ama sa pamamagitan ng mapagpakumbaba at matiyagang pananalangin. Pinababanal ng Kanyang panalangin ang mga darating at binibigyan ang Simbahan ng isang namamalaging huwaran para sa banal na pagkilatis.
Yamang pinili ni Jesus na magpalipas ng magdamag sa pananalangin bago gumawa ng gayon kahalagang pasiya, dapat nating sundin ang Kanyang halimbawa. Isipin kung ano ang ibig sabihin nito sa aktuwal mong buhay. Karamihan sa mga tao ay gumagawa ng mahahalagang pasiya sa buhay na pangunahing nakabatay sa sariling kagustuhan, emosyonal na pagkakaugnay, o inaakalang pagkakataon. Madalas tayong magsimula sa mga salitang, “Gusto ko…” o “Nais ko…” Ngunit bagaman bahagi ng karanasan ng tao ang mga damdamin at kagustuhan, hindi maaasahang saligan ang mga ito sa pagkilatis sa kalooban ng Diyos. Ang tanging tiyak na saligan ay ang banal na kalooban, at ang tanging paraan upang matuklasan ang kalooban ng Diyos ay sa pamamagitan ng pananalanging lubusan, malalim, at buong-puso, na nakaugat sa pagsuko at pagtitiwala.
Pagnilayan mo ngayon ang anumang mga pasiyang kinakaharap mo—malaki man o maliit. Ano ang nagtutulak sa iyo? Sarili bang kagustuhan, panggigipit, takot, o pansariling kapakanan? O tunay mo bang hinahanap ang kalooban ng Diyos nang higit sa lahat? Hayaang ang magdamag na pananalangin ni Jesus sa bundok ay magbigay-inspirasyon sa iyo na lumayo sa ingay ng mundo, pumasok sa katahimikan, at hanapin ang kalooban ng Ama nang buong puso. Hayaang maging saligan ng bawat pagpili mo ang iyong panalangin upang, tulad ni Kristo, makasulong ka nang may kapayapaan, kalinawan, layunin, at awtoridad na nagmumula sa pamumuhay na kaisa ng ganap na kalooban ng Ama.
Panginoon ko at Diyos ko, sa Iyo ay ganap na nagkakaisa ang pagkatao at pagka-Diyos, na nagbubuhos ng biyaya sa amin at nagbibigay sa amin ng kakayahang makibahagi sa Iyong banal na buhay sa pamamagitan ng pag-aayon ng aming sarili sa Iyong kalooban. Ipagkaloob Mo sa akin ang karunungan at biyayang lagi Kang hanapin sa panalangin bago ako kumilos. Nawa ang aking malalim at buong-pusong pagtitiwala sa Iyo ang maging saligan ng bawat pagpili ko sa buhay. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Isang Pagbabago ng Pananaw
Miyerkules ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
“Mapalad kayong mga dukha, sapagkat inyo ang Kaharian ng Diyos. Mapalad kayong mga nagugutom ngayon, sapagkat kayo ay bubusugin. Mapalad kayong mga umiiyak ngayon, sapagkat kayo ay tatawa. Mapalad kayo kapag kinapopootan kayo ng mga tao, kapag kayo ay itinatakwil at nilalait nila, at sinisiraang-puri ang inyong pangalan dahil sa Anak ng Tao. Magalak kayo at lumukso sa tuwa sa araw na iyon! Narito, magiging malaki ang inyong gantimpala sa langit.” Lucas 6:20–23
Karaniwan, hindi natin itinuturing na mabuti ang karukhaan, gutom, pagdadalamhati, o ang siraan at laitin ng iba. Gayunman, sa simula pa lamang ng Kanyang Pangangaral sa Kapatagan, ipinahayag ni Hesus na ang mga dumaranas ng gayong mga pagsubok ay tunay na mapalad—ibig sabihin, may malalim na kagalakan at pinagpala sa espirituwal na buhay. Ang pagiging “mapalad” sa ganitong diwa ay ang pagiging maligaya sa pinakatunay na kahulugan ng salita. Sa kabilang banda, ang mga mayayaman, busog, tumatawa, at tinitingala ng lipunan ay nahaharap sa isang malubhang panganib sa espirituwal na buhay. Malamang, habang nakikinig ang napakaraming alagad sa pangangaral na ito ni Hesus, marami sa kanila ang nalito man lamang—kung hindi man lubusang nabigla—sa kanilang narinig.
Sa mga natitirang araw ng linggong ito, patuloy nating babasahin ang makapangyarihang pangangaral na ito, kung saan itinuturo ni Hesus ang pangangailangang mahalin ang mga kaaway, umiwas sa paghatol at paghatol ng kaparusahan, magpakita ng awa, at itayo ang sariling buhay sa matibay na pundasyon ng Kanyang mga salita. Lubhang salungat sa umiiral na kultura ang mga turong ito at hinihingi ng mga ito ang isang radikal na pagbabago sa mga pagpapahalagang pinanghahawakan ng marami sa mga alagad ni Hesus. Upang matanggap ang Kanyang mensahe, kailangan ang isang pagbabago sa pananaw—isang ganap na pagsasaayos muli ng kanilang buhay at mga saligang paniniwala.
Ang landas ng mga Sabda ng Pagpapala ay dumaraan sa Krus patungo sa kaluwalhatian ng Kaharian ng Diyos. Upang tahakin ang landas na iyon—na puno ng mga pagsubok at kapighatian—kailangang-kailangan ang karunungan ng Diyos. Kailangang talikuran ng mga alagad ang kanilang mabababaw at di-ganap na paninindigan sa moral at espirituwal na buhay upang maunawaan, yakapin, at isabuhay nila ang isang higit na malalim at mayamang paraan ng pamumuhay.
Dahil pamilyar na pamilyar na tayo sa mga turo ni Hesus at sa mga Sabda ng Pagpapala, maaaring hindi na tayo mabigla o malito man lamang sa Kanyang mga salita—maliban kung tunay nating pakikinggan ang mga ito, hahayaang mag-ugat ang kahulugan ng mga ito sa ating buhay, at pahihintulutang maisakatuparan ng mga ito ang pagbabagong nilalayon nilang idulot. Upang mangyari ito, dapat nating lapitan ang mga turong ito nang may kababaang-loob, bukas na kalooban, at kahandaang talikuran ang mga makamundong pagpapahalaga, upang maging pundasyon ng ating buhay ang karunungan ng Krus. Ang buhay Kristiyano ay higit pa sa pagkilos nang may kabaitan at kahinahunan, pagtulong sa kapwa, at paggawa ng mabuting pagbabago sa pamayanan. Bagaman mahahalaga ang mga katangian at tungkuling iyon, ang pagsasabuhay ng mga Sabda ng Pagpapala ay umaakay sa atin nang higit na malalim tungo sa isang buhay ng banal at mapagsakripisyong pag-ibig.
Ang pagtanggap sa mga Sabda ng Pagpapala ay nagsisimula sa ating pag-iisip; dapat nating maunawaan ang mensahe ng mga ito. Ang karukhaan, gutom, pagdadalamhati, pag-uusig, at bawat iba pang pagsubok na ating nararanasan ay dapat harapin at yakapin nang may pag-asa at matibay na paniniwalang kaya ng Diyos at tunay Niyang idudulot mula sa mga krus na ating pinapasan ang isang kabutihang higit na dakila kaysa kung ang ating buhay ay lubusang malaya sa pagdurusa. Ang katotohanang ito—na ang Diyos ay nagdudulot ng kabutihan mula sa bawat krus—ay humahamon sa pinakapundasyon ng ating pag-iisip at dapat humubog muli sa ating mga dati nang palagay tungkol sa kung ano ang ating gusto at ayaw. Mapalad tayo kung matututuhan nating mahalin ang bawat pagsubok na ipinahihintulot na ating pagdaanan, maging ang mismong mga pagdurusang tinutukoy ni Hesus sa Kanyang pangangaral.
Kapag sinimulan nating tingnan ang buhay sa liwanag ng karunungan ng Diyos, gaya ng inihahayag sa mga Sabda ng Pagpapala, binibigyan tayo ng biyaya ng kakayahang piliin ang mga bagay na dati sana nating iiwasan. Ang mga krus na ibinibigay sa atin ay hindi lamang nagsisimulang magkaroon ng saysay; nagiging mga bagay na hinahangad natin ang mga ito dahil kinikilala natin ang mga ito bilang paraan ng Diyos upang magdulot ng tunay at pangmatagalang kaligayahan.
Pagnilayan mo ngayon ang isang pagsubok na kasalukuyan mong hinaharap, at hilingin sa Diyos na tulungan kang makita ito sa liwanag ng mga Sabda ng mga Mapapalad. Sa halip na takasan ang pagsubok, ano kaya ang mangyayari kung tatanggapin mo ito nang may pag-asa, pagtitiwala, at maging kagalakan, batid na maaari ka nitong akayin tungo sa kabanalan at gantimpalang walang hanggan? Hayaang tumimo sa iyong puso ang karunungan ng mga salita ni Hesus, at hayaan Siyang muling isaayos ang iyong mga kaisipan at hangarin ayon sa Kanyang ganap at maawaing kalooban.
Panginoon ng ganap na Karunungan, winawasak ng Iyong Salita ang karunungan ng mundo at inihahayag ang tunay na landas tungo sa kaligayahan at kabanalan. Tulungan Mo akong marinig ang Iyong tinig, maunawaan ang Iyong karunungan at isabuhay ito, upang maging saligan ng aking buhay ang Iyong Katotohanan. Muling ituon ang buo kong buhay ayon sa Iyong kalooban, at gawin Mong daan tungo sa kabutihan ang lahat ng bagay—maging ang mga pagsubok na aking tinitiis. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo!
Banal na Pag-ibig para sa mga Mahirap Mahalin
Huwebes ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
Sinabi ni Hesus sa Kanyang mga alagad: “Sinasabi Ko sa inyong mga nakikinig: mahalin ninyo ang inyong mga kaaway, gawan ninyo ng mabuti ang mga napopoot sa inyo, pagpalain ninyo ang mga sumusumpa sa inyo, at ipanalangin ninyo ang mga umaapi sa inyo. Sa sumampal sa iyo sa isang pisngi, iharap mo rin ang kabila, at sa kumuha ng iyong balabal, huwag mong ipagkait maging ang iyong tunika. Bigyan mo ang bawat humihingi sa iyo, at huwag mo nang bawiin sa kumuha ang anumang sa iyo.” Luke 6:27–30
Magmahal, gumawa ng mabuti, magbasbas, at manalangin. Ang apat na utos na ito ang pinakadiwa ng pangaral ni Hesus sa Sermon sa Kapatagan. Hindi lamang mga tagubiling moral o prinsipyong gagabay ang mga ito, kundi mga paanyayang makibahagi sa mismong buhay ng Diyos sa pamamagitan ng Kanyang Banal na Awa. Ang pag-ibig Kristiyano ay dapat umabot sa lahat ng tao—maging sa mga nananakit sa atin—sapagkat ang tunay na pag-ibig ay nakatuon sa larawan ng Diyos sa bawat tao, anuman ang kanyang asal. Ang mga utos na ito ang aktibong pagpapahayag ng banal na pag-ibig, na nagpapakitang ang pag-ibig ay hindi isang damdaming walang pagkilos o panandaliang pakiramdam, kundi isang kusang pagpapasyang hangarin ang kabutihan ng kapwa, kahit malaki ang maging kapalit nito para sa sarili.
Ang pagmamahal sa mga kaaway ay nangangailangan ng paglipat mula sa likas na damdamin tungo sa biyayang higit sa likas. Hindi ito nangangahulugang ipagwalang-bahala ang kasamaan. Sa halip, ito ay isang kusang gawa ng agapē—isang pag-ibig na nakaugat sa Diyos at nakatuon sa tunay at walang hanggang kabutihan ng kapwa. Hindi nito pinawawalang-sala ang kasalanan o minamaliit ang kawalang-katarungan. Sa halip, dinadaig nito ang kasalanan sa pamamagitan ng awa, gaya ng ginawa ni Kristo sa Krus. Nang sumigaw si Hesus, “Ama, patawarin Mo sila, sapagkat hindi nila nalalaman ang kanilang ginagawa,” hindi Niya itinanggi ang bigat ng kanilang kasalanan; dinaig at pinanaigan Niya ito sa pamamagitan ng Banal na Awa. Sa ganitong paraan, ibinigay Niya sa atin ang pinakadakilang halimbawa ng kahulugan ng pagmamahal sa mga nagkakasala sa atin.
Ang paggawa ng mabuti sa mga napopoot sa iyo ay nangangahulugang pagtugon sa masamang hangarin sa pamamagitan ng kabutihan—hindi upang payapain lamang sila sa panlabas na paraan, kundi bilang patotoo sa kapangyarihan ng biyayang magpabago. Pinuputol ng kabutihang ito na naipakikita sa gawa ang siklo ng pagganti—isang karaniwan at malalim na nakaugat na suliranin sa Israel noong unang siglo—at inihahayag ang presensya ng bago at maluwalhating Kaharian ng Diyos, kung saan pumapalit ang biyaya sa paghihiganti at nangingibabaw ang awa sa paghatol. Kapag kabutihan ang iginaganti natin sa kasamaan, tinutularan natin ang Diyos na nagpapasikat ng araw sa kapwa matuwid at di-matuwid. Maaaring hindi laging mapalambot ng kabutihang ito ang puso ng taong napopoot, ngunit hindi ito kailanman mabibigong magpabanal sa taong pinipiling magmahal.
Ang pagbabasbas sa mga sumusumpa sa iyo ay nangangahulugang paggamit ng iyong mga salita hindi upang manakit bilang ganti, kundi upang magpagaling, mamagitan sa panalangin, at magpatibay. Ang pagbigkas ng basbas sa harap ng mga sumpa ay hindi tanda ng kahinaan, kundi ng panloob na lakas na nagmumula lamang sa pakikipagkaisa kay Kristo. Sinasalamin nito ang asal ng mga banal, na dumanas ng panlalait at pangungutya ngunit tumugon nang may papuri, katotohanan, at awa. Ang gayong basbas ay nagiging isang anyo ng pakikibakang espirituwal, na naglalantad sa kasamaan at nag-aalis ng kapangyarihan nito sa pamamagitan ng mga pananalitang puspos ng biyaya. Ginagawa nitong kasangkapan ng pagtubos ang dila sa halip na kasangkapan ng paghihiganti.
Ang pananalangin para sa mga umaapi sa iyo ang pinakamataas na pagpapahayag ng pagpapatawad. Ipinagkakatiwala nito ang mga nagkasala sa awa ng Diyos at hinahangad ang kanilang pagbabalik-loob at kaligtasan. Inaalis ng panalangin sa ating mga balikat ang pasanin ng paghatol at inilalagay ito sa harap ng banal na hukuman ng pag-ibig. Sa pananalangin para sa mga umuusig sa atin, higit tayong natutulad kay Kristo, na namamagitan hindi lamang para sa Kanyang mga kaibigan kundi maging para sa mga nagpako sa Kanyang mga kamay. May kapangyarihan ang panalanging ito na baguhin ang mga puso, pati na ang ating sariling puso, at maghatid ng pagkakasundo kung saan mabibigo ang pagsisikap ng tao lamang.
Pagnilayan mo ngayon ang kapangyarihan ng awa ng Diyos na buhay at kumikilos sa iyong buhay. Ang gayong banal na pag-ibig ay may kakayahang daigin ang kasalanan, magpagaling ng mga sugat, at magpanumbalik ng pag-asa. Hayaan mong pawiin ng Banal na Awa ang anumang sama ng loob na kinikimkim mo at palambutin ang bawat matigas na sulok ng iyong puso. Pagkatapos, humayo ka at ipadama ang gayon ding makapangyarihang awa sa mga hindi karapat-dapat dito, na nagtitiwalang sa paggawa nito, mahuhubog ang iyong puso ayon sa puso ni Kristo, at sa pamamagitan mo, magniningning ang Kanyang Kaharian ng awa.
Panginoong puspos ng awa, hindi Mo kailanman hinayaang hadlangan Ka ng mga kasalanan ng iba sa pagmamahal sa kanila nang may dalisay at banal na pag-ibig. Minahal Mo ang Iyong mga kaaway, ginawan Mo ng mabuti ang mga napopoot sa Iyo, binasbasan Mo ang mga sumusumpa sa Iyo, at ipinanalangin Mo ang mga umaapi sa Iyo. Pakidalisay ang aking puso at ipagkaisa ito sa Iyong puso, upang ang pag-ibig na iniaalay ko sa iba ay unang magmula sa Iyo at pagkatapos, sa pamamagitan ko, ay dumaloy sa kanila. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Binulag ng Sarili
Biyernes ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
Isinalaysay ni Hesus sa Kanyang mga alagad ang isang talinghaga: “Maaari bang akayin ng isang bulag ang kapwa bulag? Hindi ba silang dalawa ay mahuhulog sa hukay?” Lucas 6:39
Sa pagpapatuloy natin sa pagbasa ng Pangaral ni Hesus sa Kapatagan, matatagpuan natin ang maituturing na pinakamaikling talinghaga sa buong Banal na Kasulatan—dalawang maiikling tanong lamang na hindi na nangangailangan ng sagot: “Maaari bang akayin ng isang bulag ang kapwa bulag? Hindi ba silang dalawa ay mahuhulog sa hukay?” Bagaman maikli, naghaharap ang mga linyang ito ng isang makapangyarihang talinghaga. Inilalagay ni Hesus ang talinghagang ito sa loob ng isang mas malawak na aral tungkol sa pamumuhay na nagbababala laban sa padalus-dalos na paghatol at humihimok sa atin na maging maawain. Bago ang Ebanghelyo ngayon, iniutos Niya, “Huwag kayong humatol at hindi kayo hahatulan. Huwag kayong magparusa at hindi kayo parurusahan. Magpatawad kayo at patatawarin kayo” (Lucas 6:37). Sa kontekstong ito, nagiging tuwirang paalala ang talinghaga na ang mga bulag sa espirituwal ay hindi dapat mangahas na umakay sa iba, upang hindi sila kapwa mahulog sa kamalian.
Ipinapakita ng talinghagang ito ang kahalagahan ng panloob na pagbabalik-loob bago natin tangkaing gabayan ang iba sa moral na pamumuhay. Kung binubulag tayo ng kapalaluan, kasalanan, o kamangmangan, nanganganib tayong hindi lamang mapinsala ang ating sarili kundi mailigaw rin ang iba. Sa gayong kalagayan, ang hindi natin pagbabago—na nag-uugat sa panlilinlang sa sarili—ay nagiging katitisuran para sa mga naiimpluwensiyahan natin.
Sa kasalukuyang panahon, isipin ang isang tagapayo na nagbibigay ng nakapipinsalang payo sa isang taong lubhang nababagabag, isang abogadong hindi maayos na naipagtatanggol ang kliyente dahil sa kawalan ng kakayahan, o isang doktor na dahil sa kapabayaan ay hindi pinapansin ang malinaw na mga palatandaan ng karamdaman, na nagdudulot ng higit pang pagdurusa. Sa bawat kaso, ang taong pinagkatiwalaang mangalaga sa kapwa ay nagkukulang sa kanyang tungkulin, hindi naman laging dahil sa kawalan ng kaalaman, kundi madalas ay dahil sa kapalaluan, katamaran, o labis na pagkakampante.
Higit pang mapanganib ang espirituwal na pagkabulag. Gaya ng ipinahihiwatig ng konteksto ng talinghagang ito, nag-uugat ito lalo na sa paghatol, pagpaparusa, at pagtangging magpatawad. Mapaminsala ang mga kasalanang ito sapagkat nagkukubli ang mga ito sa huwad na pag-aakalang matuwid ang sarili. Pinayayabong ng paghatol at pagpaparusa ang kapalaluan, at binubulag ng kapalaluan ang kaluluwa upang hindi nito makita ang napakalalim na awa ng Diyos na tinatawag tayong ipadama—maging sa mga nagkasala nang mabigat laban sa atin.
Kaagad pagkatapos ng talinghagang ito, nagbigay si Jesus ng tatlong aral na tuwirang kaugnay ng mensahe nito. Una, sinabi Niya, “Walang alagad na nakahihigit sa kanyang guro; ngunit kapag ganap nang nahubog, ang bawat alagad ay magiging katulad ng kanyang guro.” Pinagtitibay nito ang pangangailangan ng pagpapakumbaba at wastong paghubog sa buhay espirituwal at moral. Dapat muna tayong maging tunay na mga alagad ni Cristo, na nagpapasakop sa Kanyang pagtuturo, bago tayo mangahas na magturo o magtuwid ng iba sa Kanyang pangalan.
Ikalawa, nagtanong si Jesus, “Bakit mo napapansin ang puwing sa mata ng iyong kapatid, ngunit hindi mo nakikita ang troso sa sarili mong mata?” Inilalantad ng matingkad na larawang ito ang pagkukunwari ng pagtutuon sa maliliit na pagkakamali ng iba habang nananatiling bulag sa sarili nating mga kasalanang higit na mabigat.
Sa huli, ipinahayag Niya, “Mapagkunwari ka! Alisin mo muna ang troso sa iyong mata; saka ka makakakita nang malinaw upang maalis ang puwing sa mata ng iyong kapatid.” Matutulungan lamang natin ang iba na makita ang katotohanan kapag dinalisay na tayo ng biyaya—kapag naalis na ang trosong bumubulag sa sarili nating mga matang espirituwal. Sa gayon lamang magmumula ang ating paggabay sa pag-ibig sa halip na sa pagmamataas, sa karunungan sa halip na sa kapangahasan.
Pagnilayan ngayon kung sinusubukan mong gabayan ang iba habang ikaw mismo ay nananatiling bulag sa espirituwal. Isaalang-alang ang mga pagkakataong maaaring humusga ka, humatol, o tumangging magpatawad, sa pag-aakalang tama ang ginagawa mo. Kung gayon, kilalanin na hindi ka hinahatulan ni Cristo, kundi buong pagmamahal ka Niyang tinatawag na magpagaling sa pamamagitan ng pagpapanumbalik ng iyong espirituwal na paningin sa tulong ng Kanyang biyaya. Sa pamamagitan lamang ng pagpapakumbaba, tapat na pagsusuri sa sarili, at taos-pusong pagsisisi tayo magkakaroon ng malinaw na paningin at tunay na makatutulong sa iba.
Panginoong lubos na mapagpakumbaba at ganap, sa Iyong kalikasang pantao, Ikaw ang ganap na pagpapahayag ng pag-ibig ng Ama, na nagbibigay-liwanag sa kadiliman ng aming buhay sa pamamagitan ng paghahayag ng Iyong katotohanan at awa. Tulungan Mo akong laging magpakumbaba sa harap Mo at manatiling bukas sa paghubog na iniaalok Mo, upang hindi lamang ako mapalapit sa Iyo, kundi maging higit na tapat at makapangyarihang kasangkapan din ng Iyong presensya sa mundo. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Panloob na Buhay na Isinasabuhay
Sabado ng Ikadalawampu’t Tatlong Linggo sa Karaniwang Panahon
Sinabi ni Hesus sa kanyang mga alagad: “Ang mabuting puno ay hindi namumunga ng bulok na bunga, ni ang bulok na puno ay namumunga ng mabuting bunga. Sapagkat ang bawat puno ay nakikilala sa sarili nitong bunga. Hindi pumipitas ang mga tao ng igos sa mga palumpong na matinik, ni nangunguha ng ubas sa mga dawagan.” Lucas 6:43–44
Ang panloob na buhay sa teolohiyang espirituwal ng Simbahang Katolika ay tumutukoy sa nakatagong pagkilos ng biyaya ng Diyos sa loob ng kaluluwa—tahimik ngunit makapangyarihang binabago tayo mula sa loob upang ang nasa kaibuturan ng puso ay mahayag sa ating mga panlabas na kilos. Ang ating panloob na buhay ang saligan ng ating pagkatao; ang ating panlabas na buhay naman ang nakikita at tapat na pagpapahayag ng saligang iyon.
Sa Ebanghelyo ngayon, nagturo si Jesus ng dalawang talinghagang may mga kahulugang magkatugma—kapwa naghahayag ng mahalagang ugnayan ng panloob at ng panlabas. Inilalahad ng unang talinghaga, ang Talinghaga ng Puno at ng Bunga Nito, ang larawang ito: “Ang mabuting puno ay hindi namumunga ng bulok, at ang bulok na puno ay hindi namumunga ng mabuti.” Ang “puno” ay isang talinghaga para sa kaluluwa, sa panloob na buhay ng biyaya na siyang panawagan sa bawat isa sa atin. Bagaman ang bawat tao ay likas na “mabuti” dahil nilikha siya ayon sa larawan at wangis ng Diyos, ang kabutihang tinutukoy dito ni Jesus ay ang kabutihan ng isang kaluluwang binago ng biyaya—isang kaluluwang nakikipagtulungan sa biyaya ng Diyos at namumuhay ayon sa Kanyang Salita.
Ang gayong kaluluwa ay tulad ng isang punong tumatanggap ng wastong sustansya: ang ulan ng banal na awa, ang liwanag ng katotohanan, ang init ng pag-ibig, at ang matabang lupa ng mga Sakramento at panalangin. Isa itong punong pinatitibay ng biyayang higit sa kalikasan. Ngunit bagaman napakahalaga ng isang punong malusog at mayabong—tulad ng likas na halaga ng isang kaluluwang puspos ng buhay ng Diyos—ang pinakalayunin ng isang malusog na punong namumunga ay mamunga ng mabuti para sa kapakinabangan ng iba.
Sa isang diwa, ang isang punong namumunga na matibay at maganda ngunit walang kumakain ng bunga nito ay hindi lubusang natutupad ang layunin nito. Gayundin, ang isang Kristiyanong may mayamang buhay panloob ay dapat hayaang umapaw ang buhay na iyon sa mga kongkretong gawa ng pag-ibig, awa, katotohanan, at paglilingkod. Ang “bunga” ng ating buhay—ang ating mga salita, pasya, at gawa—ay dapat magbigay ng sustansiya sa mga nasa paligid natin at umakay sa iba tungo sa pakikibahagi sa buhay ng Diyos. Kung nananatiling nakatago ang bunga o nasisira ito dahil sa pagkamakasarili o takot, hindi pa lubos na nagaganap ang ating buhay panloob.
Dinagdagan ni Hesus ang talinghagang ito ng isa pang talinghaga na sinimulan Niya sa pagsasabing, “Ipapakita ko sa inyo kung ano ang katulad ng taong lumalapit sa akin, nakikinig sa aking mga salita, at isinasagawa ang mga ito.” Pagkatapos ay isinalaysay Niya ang Talinghaga ng Dalawang Pundasyon. Ang unang pundasyon—ang buhay panloob na nahubog nang mabuti—“ay katulad ng isang taong nagtayo ng bahay, na humukay nang malalim at inilagay ang pundasyon sa bato; nang dumating ang baha, humampas ang ilog sa bahay na iyon ngunit hindi ito natinag sapagkat mahusay ang pagkakatayo nito” (Luke 6:47–48). Kung paanong ang matatag na buhay panloob ay nagbubunga ng mabuting bunga ng pag-ibig sa kapwa, inihahanda rin nito ang kaluluwa upang makayanan ang mga unos ng buhay. Tiyak na darating ang mga pagsubok, tukso, at pagdurusa, ngunit ang kaluluwang nakasalig kay Kristo ay mananatiling matatag.
Sa kabilang banda, nagbabala si Hesus na “ang nakikinig ngunit hindi nagsasagawa ay katulad ng isang taong nagtayo ng bahay sa lupa nang walang pundasyon. Nang humampas dito ang ilog, agad itong gumuho at lubusang nawasak” (Luke 6:49). Ang mababaw na buhay espirituwal—na puro damdamin ngunit walang tunay na laman—ay hindi makatatagal laban sa mga puwersa ng mundong ito. Maaaring magmukha itong sapat habang payapa ang lahat, ngunit babagsak ito sa panahon ng pagsubok, nang walang anumang bunga.
Pagnilayan ngayon ang pundasyon ng iyong sariling kaluluwa. Humukay ka na ba nang malalim sa buhay ng panalangin, niyakap ang mga Sakramento, at hinayaang tumagos ang Salita ng Diyos at hubugin ang bawat bahagi ng iyong pagkatao? Namumunga ka ba ng bungang nagbibigay ng sustansiya sa iba, at matatag bang nakasalig ang iyong buhay sa di-natitinag na bato na si Kristo? Ang katatagan ng iyong espirituwal na tahanan ay lubos na nakasalalay sa lalim at tibay ng iyong buhay panloob. Huwag masiyahan sa panlabas na anyo lamang. Magpalalim, at hayaang gawing matibay na bato ng biyaya ng Diyos ang iyong pundasyon, pagyamanin ang iyong kaluluwa, gawing mabuting bunga ang iyong mga salita, at gawing tahanang mananatili magpakailanman ang iyong buhay.
Panginoon ng Biyaya at Katotohanan, patuloy Kang nangungusap sa akin at nag-aalok ng tulong ng Iyong biyaya sa pamamagitan ng panalangin at mga Sakramento. Nawa’y lagi akong makinig nang mabuti sa Iyong Salita at lubos na makipagtulungan sa Iyong biyaya, upang maging matatag ang panloob na buhay ng aking kaluluwa—namumunga ng mabuti at nakatatagal sa bawat pagsubok. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa paperback & eBook na format!

Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble – at iba pa!
