Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Isinugo sa Pamamagitan ng Kapangyarihan ng Diyos
Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon A)
Nang makita Niya ang napakaraming tao, nahabag Siya sa kanila sapagkat sila ay balisa at pinabayaan, tulad ng mga tupang walang pastol. Kaya sinabi Niya sa Kanyang mga alagad, “Sagana ang aanihin ngunit kakaunti ang mga manggagawa; kaya hilingin ninyo sa panginoon ng ani na magpadala ng mga manggagawa para sa kanyang aanihin.” Mateo 9:36–38
Nagsisimula ang talatang ito mula sa Ebanghelyo ngayon sa paghahayag sa atin ng Puso ni Hesus. Ang Kanyang Puso ay “nahabag.” Habang minamasdan ni Hesus ang napakaraming tao sa Kanyang harapan, nakita Niyang sila ay “balisa at pinabayaan, tulad ng mga tupang walang pastol.” Ang pagkakita sa kanila ay pumukaw ng habag, malasakit at awa sa Kanyang kalooban. Isang napakagandang larawan ito na pagnilayan sa panalangin.
Kapag tinitingnan ka ni Hesus, pinagmamasdan ka Niya gaya ng pagmamasid Niya sa napakaraming tao noon. Habang ginagawa Niya ito, napupukaw sa Kanyang Kabanal-banalang Puso ang gayunding lalim ng awa at habag. Kung minsan, kapag iniisip natin ang Diyos, hinahayaan nating magkaroon tayo ng mga maling pagkaunawa tungkol sa kung Sino Siya at kung paano Niya tayo nakikita. Kung hindi mo palaging nakikita ang mahabaging Puso ni Hesus, pagnilayan ang talatang ito at alaming ang pagmamahal ng Kanyang Puso para sa iyo ay katulad din ng pagmamahal Niya para sa napakaraming tao noon.
Inihahayag sa atin ng ikalawang bahagi ng talata sa itaas ang isa sa mga paraan ng paglapit sa atin ni Hesus. Siya ang “panginoon ng ani” na tumawag ng iba upang lumapit sa Kanya at pagkatapos ay isinugo sila upang maglingkod sa Kanyang pangalan at taglay ang Kanyang kapangyarihan. Sinasabi sa atin ng mga talatang kasunod ng Ebanghelyong sinipi sa itaas na agad na “tinawag ni Hesus ang Kanyang labindalawang alagad at binigyan sila ng kapangyarihan laban sa mga maruruming espiritu upang palayasin ang mga ito at pagalingin ang bawat sakit at bawat karamdaman.”
Habang sinusuri mo ang iyong sariling buhay, ang iyong mga pakikibaka, ang iyong mga pangangailangang espirituwal at ang iyong pagnanais na lumago sa pananampalataya, paano ka pinalusog ng Diyos? Sa pamamagitan nino Siya nangusap sa iyo? Ang pagpapastol na ito ay magaganap sa iyong pakikibahagi sa Misa, sa pamamagitan ng Sakramento ng Kumpisal, sa pamamagitan ng banal na pangangaral, sa pamamagitan ng nakasulat na salita, sa pamamagitan ng patotoong kinasihan ng Diyos na ibinibigay ng ibang tao, at sa marami pang ibang paraan. Makatutulong na pagnilayan na sa tuwing naranasan mo ang biyaya ng Diyos sa pamamagitan ng ibang tao, nangyari iyon sapagkat pinili ng Panginoon ng Ani na magpadala sa iyo ng isang manggagawa. Kapag nagbubunga ng mabuti ang iyong buhay, ang Diyos ang nagpasimula ng mabuting gawaing iyon sa pamamagitan ng ibang tao, dahil sa awa at habag ng Kanyang Kabanal-banalang Puso.
Pagnilayan ngayon ang larawan ni Hesus na nagmamasid sa iyo nang may pagmamahal at nagpapasyang isugo sa iyo ang Kanyang mga lingkod sa Kanyang pangalan at taglay ang Kanyang kapangyarihan. Bigyang-pansin lalo na kung paano nangungusap sa iyo ang Diyos kamakailan. Kung sa pamamagitan ng isang partikular na aklat, ipagpatuloy mo ang pagbabasa nito. Kung sa pamamagitan ng isang tiyak na mangangaral ng Ebanghelyo, patuloy kang makinig. Kung sa pamamagitan ng isang pag-uusap sa isang kaibigan, asawa o mahal sa buhay, ipagpatuloy ang pakikipag-usap. Mahal ka ng Diyos, puspos ng habag para sa iyo ang Kanyang Puso, at patuloy Siyang lalapit sa iyo sa maraming iba’t ibang paraan, lalo na sa pamamagitan ng pagsusugo sa iyo ng iba sa Kanyang pangalan.
Aking Panginoon at Guro, hinahangad Mong magkaroon ng masaganang ani ng biyaya sa aking buhay. Patuloy Mong binibigyang-inspirasyon ang iba na maging mga kasangkapan ng Iyong pag-ibig at nangungusap Ka sa akin sa pamamagitan nila, tinatawag akong lumapit sa Iyo. Nawa’y lagi akong maging bukas sa maraming paraan ng Iyong paglapit sa akin, at nawa’y lagi kong tanggapin ang Iyong banal na Salita sa pamamagitan ng mga lingkod na isinusugo Mo sa akin. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang mga Hiwaga ng Kaharian
Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon B)
Sa pamamagitan ng maraming ganitong talinghaga, ipinahayag niya sa kanila ang salita ayon sa kaya nilang maunawaan. Hindi siya nagsasalita sa kanila nang walang talinghaga, ngunit ipinapaliwanag niya ang lahat sa sarili niyang mga alagad kapag sila-sila na lamang. Marcos 4:33–34
Ang pinakamalalalim na hiwaga ng ating pananampalataya ay mauunawaan lamang ng isang taong may malalim na pananampalataya. Ang pag-unawa ay nangangailangan ng higit pa sa matalas na talino; nangangailangan din ito ng panloob na pakikinig at pagiging pamilyar sa tinig ng Diyos. Dahil dito, nang mangusap si Hesus sa napakaraming tao, gumamit Siya ng mga talinghaga at tayutay sa halip na tuwirang magsalita tungkol sa mga hiwaga ng Langit.
Bilang paghahambing, kung dadalo ka sa isang napakaespesyal na piging at sanay kang kumilala ng masarap na pagkain, maaaring masiyahan ka sa paghahain ng pinakamainam na hiwa ng karneng lutong-luto sa tamang paraan, na may kasamang isang baso ng mahusay na alak. Ngunit para sa isang maliit na bata, maaaring hindi gaanong kaakit-akit ang gayong pagkain. Ganoon din sa musika. Kung isa kang musikero na buong buhay na nag-aral at tumugtog ng musika, maaaring mas malalim ang pagpapahalaga mo sa ilang uri nito. Ang iba naman ay maaaring maakit lamang sa isang uri ng musika dahil sa kumpas nito o dahil madaling tandaan ang mga liriko.
Sa katulad na paraan, ang isang taong may kaunting pananampalataya pa lamang ay maaaring hindi agad maakit sa pinakamalalalim na mistikong katotohanan ng Diyos kapag ipinaliwanag ang mga ito nang tuwiran at malinaw. Sa halip, maaaring makita niyang mas nakapupukaw ng kanyang pansin at mas nakapaghahatid ng mensahe ang isang pinasimpleng mensahe ng Ebanghelyo na gumagamit ng mga pamilyar na larawan o kuwento.
Mabuting maunawaan ito sapagkat makabubuti sa atin na gumamit ng mga paraan ng pakikipag-ugnayan sa Diyos na pinakaangkop sa lalim ng ating pananampalataya at pagkaunawa. Para sa karamihan, lubhang makatutulong na ituring ang kanilang sarili bilang isa sa mga taong kabilang sa karamihang pinagsalitaan ni Jesus ng Kanyang mga talinghaga. Lalo nating dapat makita ang ating sarili bilang bahagi ng karamihang iyon sa pagsisimula ng ating paglalakbay sa pananampalataya. Gayunman, kapag ang isang tao ay gumugol na ng mahabang panahon sa pananalangin at pagninilay sa loob ng maraming taon at nagsisimula nang lumalim ang kanyang pananampalataya, maaaring mapansin niyang hindi na gaanong nagbibigay ng inspirasyon ang mga talinghaga at kuwento gaya ng dati. Nangangailangan siya ng higit pa. Nananabik siyang mangusap sa kanya ang Diyos nang mas malinaw at mas malalim.
Sa praktikal na pananaw, habang lumalago ang iyong pananampalataya, mabuting hanapin ang mas malalalim na paraan ng pangungusap sa iyo ng Diyos. Paano Siya lumalapit sa iyo at mas tuwirang ipinapaliwanag ang Kanyang kalooban at ang mga katotohanan ng pananampalataya, gaya ng ginawa ni Jesus sa mga Apostol? Marahil ang pagbabasa ng buhay ng mga santo, ng Katesismo ng Simbahang Katolika, o ng iba pang aklat na espirituwal ay higit na makaaantig sa iyong kalooban. Gayundin, maaaring higit kang mapangalagaan sa espirituwal ng ilang talata sa Banal na Kasulatan habang lumalago ka sa pananampalataya, tulad ng mga talata kung saan mas tuwirang nangungusap si Jesus sa Kanyang mga alagad.
Pagnilayan mo ngayon kung sa anong paraan ka lubos na pinangangalagaan ng banal na Salita ng Diyos sa yugtong ito ng iyong buhay. Ang pinakamabuting paraan upang matukoy ito ay pag-isipan kung ano ang nagbigay sa iyo ng pinakamalaking kaaliwan at inspirasyon nitong mga nakaraang panahon. Paano pinakamakapangyarihang umalingawngaw sa iyong kalooban ang Salita ng Diyos nitong nakaraang taon? Ang pagtukoy sa paraan ng pangungusap sa iyo ng Diyos kamakailan ang pinakamabuting paraan upang mapagpasiyahan kung paano patuloy na tatanggapin mula sa Kanya ang lahat ng nais Niyang ituro at ihayag sa iyo sa yugtong ito ng iyong paglalakbay sa pananampalataya. Patuloy mong hanapin ang tinig ng Diyos, at maging bukas sa pag-akay Niya sa iyo nang higit na malalim sa kagila-gilalas na kalaliman ng mga hiwaga ng Kanyang Kaharian.
Maluwalhating Salita ng Diyos, pinipili Mong mangusap sa Iyong bayan sa iba’t ibang paraan. Sa ilan, nangungusap Ka sa pamamagitan ng mga talinghaga at talinghagang pananalita. Sa iba naman, nangungusap Ka nang mas tuwiran at mas matalik, na inihahayag ang kaibuturan ng Iyong Puso. Mangusap Ka po sa akin sa mga paraang magpapalalim sa aking pananampalataya upang maipagpatuloy ko ang aking paglalakbay tungo sa maraming hiwagang nais Mong ihayag. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagngingitngit Laban sa Pag-ibig
Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon (Taon C)
“Simon, may sasabihin Ako sa iyo.” “Sabihin po ninyo, Guro,” tugon niya. “May dalawang taong may utang sa isang nagpapautang; ang isa ay may utang na katumbas ng sahod sa limandaang araw at ang isa naman ay sa limampung araw. Dahil hindi nila kayang bayaran ang utang, pinatawad niya ang utang nilang dalawa. Sino sa kanila ang higit na magmamahal sa kanya?” Sumagot si Simon, “Sa palagay ko po, ang pinatawad sa mas malaking utang.” Sinabi Niya sa kanya, “Tama ang iyong paghatol.” Lucas 7:40–43
Naganap ang pag-uusap na ito nina Jesus at Simon na Pariseo habang nasa bahay ni Simon si Jesus, nakahilig sa hapag upang kumain. Isang makasalanang babae ang pumasok nang walang pasabi. Taglay ang sukdulang pagpapakumbaba at pagmamahal, pinahiran niya ng mabangong langis ang mga paa ni Jesus, hinugasan ang mga ito ng kanyang mga luha, hinalikan at pinunasan ng kanyang buhok. Malinaw na hindi niya inaalintana ang iniisip at sinasabi tungkol sa kanya ng mga taong naroon. Ang tanging mahalaga sa kanya ay maipakita ang kanyang pagmamahal at pagsinta kay Jesus nang may sukdulang pagpapakumbaba.
Ipinakita ni Jesus ang Kanyang pagka-Diyos sa pamamagitan ng pagbasa sa iniisip ni Simon. Nagalit si Simon kapwa sa babae at kay Jesus. Mapamintas siya at mapanghusga. At bagaman walang sinabi si Simon, alam ni Jesus ang saloobin niya, kaya sinabi Niya kay Simon ang talinghagang ito.
Una sa lahat, dapat maunawaan na tayong lahat ay may utang sa Diyos. Tayong lahat ay nagkasala at hindi natin kailanman mababayaran ang ating pagkakautang dahil sa kasalanan. May mga nagkasala nang mabigat, at may mga hindi gaanong mabigat ang mga kasalanan. Ngunit ang bawat tao ay may utang sa Diyos at walang sinuman ang makababayad ng kanyang utang sa pamamagitan lamang ng sarili niyang merito. Hindi ito napagtanto ni Simon at hindi siya nagkaroon ng pasasalamat sa awa ng Diyos sa sarili niyang buhay, kaya kumilos siya na para bang siya lamang ang matuwid.
Tungkol sa babaeng ito, sinabi pa ni Jesus na “pinatawad na ang marami niyang kasalanan sapagkat nagpakita siya ng malaking pagmamahal.” At idinagdag Niya, “Ngunit ang pinatawad nang kaunti ay nagmamahal nang kaunti.” Ipinakikita nito sa atin na hindi ang dami ng mga kasalanang kailangang patawarin sa ating buhay ang pangunahing pinahahalagahan ng Diyos. Kaunti man o marami, ang lahat ng kasalanan ay isang utang na hindi kayang bayaran. Sa halip, ang pangunahing pinahahalagahan ng Diyos ay ang mapagmahal na pasasalamat na ipinakikita natin sa Kanya kapag napagtatanto natin kung gaano karami ang Kanyang ginawa para sa atin.
Nagtuturo ang salaysay na ito ng isang napakahalagang aral sa mga karaniwang namumuhay nang mabuti at umiiwas sa mabigat na kasalanan. Ang mga namumuhay nang ganito ay matutuksong husgahan ang iba at magalit sa kanilang mga kasalanan, at kasabay nito ay magkulang sa nararapat na pasasalamat para sa kapatawarang ipinagkaloob sa kanila ng Diyos. Maraming matututuhan si Simon na Pariseo mula sa makasalanang babaeng ito. Dapat sana ay nagpakumbaba siya sa harap ni Jesus nang pumasok si Jesus sa kanyang bahay. Dapat sana ay ipinahayag niya ang kanyang pinakamalalim na pasasalamat sa ating Panginoon para sa Kanyang awa at kapatawaran. At dapat sana ay kinilala niyang hindi siya karapat-dapat tumanggap ng kaloob na ito mula kay Jesus. Dahil hindi niya ito ginawa, samantalang ginawa naman ito ng makasalanang babae, higit na pinagpala ang babae kaysa kay Simon. Bukod dito, nang masaksihan ni Simon ang pagpapakita ni Jesus ng awa sa babaeng ito, dapat sana ay nagalak ang kanyang puso dahil nasaksihan niya ang gayong pagmamahal.
Pagnilayan ngayon ang katotohanang dapat nating mapagpakumbabang tanggapin: tayong lahat ay tinatawag na tularan ang makasalanang babaeng ito. Bawat isa sa atin ay may utang na hindi natin kayang bayaran. Ang tanging nararapat na tugon ay kilalanin ang ating pagkakautang, mapagpakumbabang ilapit ito sa ating Panginoon, magsumamo para sa Kanyang awa, at pagkatapos ay ipahayag ang ating pinakamalalim na pasasalamat at pagmamahal para sa kaloob na tinanggap natin. Magpakumbaba ka sa araw na ito at sa tuwina. Huwag maging mapanghusga o magalit sa mga kasalanan ng iba. Sa huli, magalak habang nakikita mong masaganang ibinubuhos ng Diyos ang Kanyang awa sa iyo at sa lahat.
Panginoong lubos na mapagbigay, nagpapakita Ka ng awa at habag sa lahat. Nawa’y lagi kong lubos na mabatid ang lahat ng ginawa Mo para sa akin at tumugon nang may malalim at mapagmahal na pasasalamat. Nawa’y makita ko rin ang Iyong pagmamahal at awa na iniaalok sa iba at magalak habang tinatanggap Ka nila sa kanilang buhay. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Isang Bagong Lalim ng Awa
Lunes ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
Kung may pumilit sa iyong maglingkod sa kanya nang isang milya, sumama ka sa kanya nang dalawang milya. Bigyan mo ang humihingi sa iyo, at huwag mong talikuran ang nagnanais humiram sa iyo.” Matthew 5:41–42
Habang umuunlad ang pananampalataya ng Israel sa paglipas ng mga siglo bago dumating si Kristo, dumaan ito sa iba’t ibang yugto ng pag-unlad sa moralidad. Bago itinatag ang mga batas moral sa Lumang Tipan, karaniwan sa mga pamilya ang matinding paghihiganti sa ibang pamilya kapag sila ay napinsala. Nagdulot ito ng patuloy na karahasan at alitan. Ngunit nagkaroon ng pag-unlad nang itinatag ang batas ng pagganti na nagsasaad, “Kapag pininsala ng isang tao ang katawan ng kanyang kapwa, ang ginawa niya ay gagawin din sa kanya: bali sa bali, mata sa mata, ngipin sa ngipin; kung paano niya pininsala ang katawan ng isang tao, gayundin ang gagawin sa kanya” (Leviticus 24:19–20). Isa itong bagong anyo ng katarungan na nagbabawal sa paghihiganting mas matindi kaysa sa krimeng ginagantihan. Noong panahong iyon, nakatulong ito upang wakasan ang patuloy at lalong tumitinding alitan ng mga pamilya.
Ang batas na ito ng pagganti ang tinutukoy ni Jesus sa ating Ebanghelyo ngayon. Ang bago at higit na mataas na pamantayan ng moralidad na itinuro ni Jesus ay nananawagan sa Kanyang mga alagad na “huwag lumaban sa taong masama” at iharap ang kabilang pisngi kapag ginawan sila ng masama. Bagama’t hinihingi ng mahigpit na katarungan ang pagbabayad-pinsala para sa kasalanan, ang bagong turo ni Jesus ay binabayaran ng awa ang bawat pagkakautang. Una, ang Kanyang awang ipinagkakaloob sa atin para sa kapatawaran ng ating mga kasalanan ay nagbabayad sa pagkakautang dahil sa ating mga kasalanan kapag tayo ay tunay na nagsisisi at nagbabago. Ngunit kung nais nating mapatawad at mabayaran ang ating mga pagkakautang sa Diyos dahil sa ating mga kasalanan, dapat din nating gawin iyon sa iba, nang walang anumang hinanakit laban sa kanila.
Ngunit higit pa rito ang itinuturo ni Jesus. Sa siping nasa itaas, hinihimok ni Jesus ang Kanyang mga alagad tungo sa isang bago at radikal na paraan ng pag-ibig sa kapwa at pagkabukas-palad. Ang bagong pamantayang moral na ito ang paraan ng pagkilos na hinihingi ngayon sa mga anak ng Kaharian ng Diyos. Hindi sapat na magpatawad lamang at kalimutan ang pagkakautang sa iyo ng isang tao dahil sa kanyang kasalanan. Hinihingi na ngayon ng awa na “Magbigay sa humihingi” at lumakad nang “dalawang milya” kasama ng taong humihiling lamang na samahan mo siya nang isang milya. Sa madaling salita, ang Kristiyanong pag-ibig sa kapwa ay higit na lumalampas sa anumang konsepto ng mahigpit na katarungan at maging sa payak na pagpapatawad. Tunay na bago at radikal ang turong ito ng ating Panginoon.
Pag-isipan ang bagong batas na moral na ito sa iyong sariling buhay. Anong antas ng “katarungan” ang karaniwan mong isinasabuhay? Kapag may nagkasala sa iyo, namumuhay ka ba tulad ng mga tao bago ibinigay ang mga batas ng Lumang Tipan, na naghahangad na gumanti nang higit pa sa pinsalang ginawa sa iyo? Namumuhay ka ba ayon sa batas na naghahangad ng katumbas na katarungan ng mata sa mata? Nagsisikap ka bang magpatawad at mag-alay ng awa bilang kabayaran sa pagkakautang ng iba dahil sa kasalanang ginawa nila laban sa iyo? O, bilang pinakamabuting tugon, sinisikap mo bang lumampas pa sa pagpapatawad at magkaloob ng awa sa isang bago, bukas-palad, at lubhang masaganang paraan? Mahirap abutin at isabuhay ang huling antas na ito ng pag-ibig, ngunit ito ang paraan ng pakikitungo sa atin ng ating Panginoon, at ito rin ang paraan ng pakikitungo sa iba na hinihingi Niya sa atin.
Pagnilayan ngayon ang anumang sakit ng kalooban na maaaring pinagdaraanan mo sa kasalukuyan. Isaalang-alang din kung paano mo hinaharap ang sakit na iyon. Habang sinisikap mong maunawaan ang bagong batas ng pag-ibig at awa na ibinigay ng ating Panginoon, manalangin sa Kanya na ipagkaloob Niya sa iyo ang biyayang kailangan mo upang maibigay sa iba ang gayunding antas ng awa na ibinibigay sa iyo ng Diyos.
Aking mapagbigay na Panginoon, iniaalok Mo nang nag-uumapaw ang Iyong awa. Hindi Mo lamang kami pinatatawad kapag nagsisisi kami, kundi pinanunumbalik Mo rin kami sa higit na mataas na antas ng kabanalan kaysa sa maaari naming maging karapat-dapat na kamtin kailanman. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang kailangan ko, mahal na Panginoon, upang maipakita ang ganito ring kalaking awa at pagmamahal sa mga nagkasala sa akin. Pinatatawad ko ang lahat ng nakasakit sa akin. Tulungan Mo po akong mahalin din sila nang buong puso. Jesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang “Kaloob” ng Pag-uusig
Martes ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
Sinabi ni Jesus sa kanyang mga alagad: “Narinig ninyo na sinabi, Ibigin mo ang iyong kapwa at kapootan mo ang iyong kaaway. Ngunit sinasabi ko sa inyo, ibigin ninyo ang inyong mga kaaway at ipanalangin ang mga umuusig sa inyo, upang kayo ay maging mga anak ng inyong Ama sa langit, sapagkat pinasisikat niya ang kanyang araw sa masasama at sa mabubuti, at nagpapaulan sa mga matuwid at sa mga di-matuwid.” Matthew 5:43–45
Patuloy na pinalalalim at nililinaw ni Jesus ang Kanyang panawagan na sundin ang Kanyang bagong utos na ibigin ang kapwa. Ang pag-ibig na hinihingi Niya sa atin ay radikal, lubos, at maaaring maging napakahirap sa simula. Tinatawag Niya tayong higit na lumampas sa pagkaunawa sa katarungan sa Lumang Tipan sa pamamagitan ng pag-uutos na ibigin natin ang lahat, kabilang ang mga umuusig sa atin. Ang panawagang ito sa pag-ibig ay hindi isang pagpipilian kundi isang utos. Isa itong hinihingi sa bawat Kristiyano.
Sa pagsasabuhay ng utos na ito, hindi lamang ibinibigay sa atin ni Jesus ang mismong utos kundi nag-aalok din Siya ng ilang napakapraktikal na payo kung paano natin makakamit ang ganitong lalim ng pag-ibig. Sinasabi Niyang hindi lamang natin dapat mahalin ang ating mga kaaway kundi dapat din natin silang ipanalangin kapag inuusig nila tayo. Una sa lahat, ang isang “kaaway” ay yaong nagtatangkang gumawa ng anumang uri ng pinsala sa atin at, sa pangkalahatan, nagkakasala laban sa atin. Ang karaniwang tugon sa ganitong mga karanasan ay ipagtanggol ang ating sarili at gumanti. Kaya ang unang hakbang ay tanggihan ang anumang ganitong tukso. Gaya ng sinabi ni Jesus sa talata ng Ebanghelyo bago nito, “huwag labanan ang taong masama.”
Dinadala tayo ng talata ng Ebanghelyo ngayon sa higit pa rito. Ang praktikal na payong ibinibigay ng ating Panginoon ay “ipanalangin ninyo ang mga umuusig sa inyo.” Hindi lamang hinihingi ng utos na ito na tanggihan mo ang tuksong “gumanti” sa isang tao o kahit basta “labanan” ang ginagawa niya sa atin. Kailangan mo na rin siyang ipanalangin. Ang pananalangin para sa isang taong nagkakasala laban sa iyo ay isang gawa ng pinakadakilang pag-ibig at pagkabukas-palad. At isa itong napakapraktikal na paraan ng pagtulad sa masaganang awa ng Diyos. Dahil dito, ang pananalangin para sa mga umuusig sa iyo ay lubusang bumabago sa iyong kalooban at nagpapabanal sa iyo. Sa isang diwa, ang kasamaang ginagawa sa iyo ng iba ay maaaring maging isang kaloob sa iyo, sapagkat binibigyan ka nito ng pagkakataong suklian ng panalangin ang pinsalang ginawa sa iyo. At iyan ay isang tunay at praktikal na kaloob na dapat nating tanggapin sa pamamagitan ng bagong utos na ito ng ating Panginoon.
Pagnilayan mo ngayon kung sinu-sino ang mga taong ipinananawagan sa iyo ng bagong utos na ito na ipanalangin. Kaninong kasalanan ang nagdulot ng sakit o pinsala sa iyo o sa iyong pamilya? Kanino ka may sama ng loob? Sinuman ang pumasok sa iyong isip, italaga mo ang iyong sarili sa malalim at patuloy na pananalangin para sa taong iyon. Madalas mo siyang ipanalangin at ipagpatuloy ang panalanging iyon hangga’t nagpapatuloy ang pag-uusig. Sa paggawa nito, ang bawat masamang hangaring isinasakatuparan laban sa iyo ay magiging biyaya para sa kanya at kabanalan para sa iyo.
Panginoon kong sagana sa awa, Ikaw ang unang ganap na nagsabuhay ng Iyong utos na ipanalangin ko ang mga umuusig sa akin. Ipinanalangin Mo ang mga nagpako sa Iyo habang nakabayubay Ka sa Krus. Ipagkaloob Mo sa akin ang biyayang kailangan ko upang hindi lamang magpatawad kundi ipanalangin din ang mga nagtangka at patuloy na nagtatangkang saktan ako. Bigyan Mo ako ng pusong puspos ng awa upang ang bawat kasalanang ginawa laban sa akin ay maging pag-ibig at kabanalan ng sarili kong buhay. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Binabago ng mga Tahimik na Sakripisyo
Miyerkules ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
“Kapag kayo ay nag-aayuno, huwag kayong magmukhang malungkot gaya ng mga mapagpaimbabaw. Pinababayaan nila ang kanilang anyo upang makita ng iba na sila ay nag-aayuno. Amen, sinasabi ko sa inyo, natanggap na nila ang kanilang gantimpala. Ngunit kapag ikaw ay nag-aayuno, pahiran mo ng langis ang iyong ulo at maghilamos ka, upang hindi makita ng iba na ikaw ay nag-aayuno, kundi ng iyong Ama lamang na nasa lihim. At ang iyong Ama na nakakakita ng nasa lihim ay gagantimpala sa iyo.” Mateo 6:16–18
Marami ngayon ang tumalikod na sa banal na gawain ng pag-aayuno. Ang pag-aayuno ay isang makapangyarihang gawaing penitensiyal na nagdudulot ng malaking pakinabang sa kaluluwa. Ang pagkakait sa sarili ng ilang pagkain at inumin, at sa halip ay pagpili paminsan-minsan ng payak na pagkain, tulad ng tinapay at tubig, o ng mas kaunting pagkain, ay lubhang nagpapalakas sa kaluluwa at naghahanda sa isang tao na tumanggap ng maraming pagpapalang espirituwal. Napakadalas nating mabuhay para sa mga kasiyahan ng laman at mahulog sa bitag ng palaging pagpapasasa sa ating mga pagnanasa. Ngunit ang paggawa nito ay may masamang epekto: tinutukso tayong pabayaan ang higit na mahalagang espirituwal na pagnanais na maging banal. Sa pagkakait sa ating sarili paminsan-minsan ng mga kalugurang pandama, nagiging mas handa tayong hanapin ang tunay at pangmatagalang mga kagalakang nagmumula lamang sa biyaya ng Diyos. Kaya ipinagpapalagay ng talata sa itaas na regular tayong nag-aayuno at nagsasagawa ng iba pang mga anyo ng pagkakait sa sarili.
Nag-aayuno ka ba? Regular ka bang nagsasagawa ng iba pang anyo ng pagkakait sa sarili? Ang araw-araw na panalangin, pagbabasa ng Banal na Kasulatan, pag-aaral ng buhay ng mga santo, at regular na pakikibahagi sa mga Sakramento ay pawang naglalapit sa atin sa Diyos at nagpapabanal sa atin. Ngunit napakahalaga rin ng pag-aayuno at pagkakait sa sarili, kaya mahalagang sikapin nating yakapin ang mga ito bilang bahagi ng ating paglago sa buhay espirituwal.
Sa talatang ito, partikular tayong tinatawag ni Hesus na hangarin ang mga gantimpalang panloob na dulot ng pag-aayuno at pagkakait sa sarili. Ipinapaliwanag Niya na kung ginagamit natin ang pag-aayuno upang makamit ang papuri ng iba, nawawala sa atin ang mga espirituwal na pakinabang nito. Ang pananalangin, pag-aayuno, at paglilimos ay dapat isagawa nang palihim hangga’t maaari, upang maging tunay na tapat ang ating mga gawa at hindi ginagawa para tumanggap ng makalupang gantimpala ng paghanga ng iba.
Bukod dito, ang aral sa Ebanghelyong ito ay maaari ring isabuhay sa iba pang bahagi ng ating buhay. Halimbawa, kung dumaranas ka ng isang karamdaman o anumang uri ng pananakit o di-magandang pakiramdam sa katawan, siyempre, dapat kang humingi ng kinakailangang pangangalagang medikal. Ngunit ang mga karamdamang ito ay nagbibigay rin sa atin ng isa pang pagkakataong lumago sa buhay espirituwal kapag tahimik nating niyayakap ang mga ito sa ating kalooban. Maging ang ating sakit o di-magandang pakiramdam ay maaaring maging biyaya kung pipiliin nating yakapin ito nang may kagalakan, ialay ito sa Diyos bilang isang sakripisyo, at sarilinin ito bilang isang tahimik na handog sa Diyos.
Pagnilayan mo ngayon ang iyong pag-aayuno, gayundin ang bawat pagkakataon mo sa araw-araw na mag-alay sa Diyos ng mga tahimik at panloob na sakripisyo. Kung dumaranas ka ng isang pang-araw-araw na krus na hindi mo kayang baguhin, sikapin mong gawin itong isang espirituwal na handog sa ating Panginoon. At kung kaya mong kusang-loob na yakapin ang regular na pag-aayuno, sikapin mong italaga ang iyong sarili sa gawaing ito sa diwa ng panalangin. Sikapin mong gawin ito linggu-linggo, lalo na tuwing Biyernes bilang paggalang sa sakripisyong inialay ng ating Panginoon noong Biyernes Santo. Huwag maliitin ang halaga ng mga lihim na sakripisyong ito. Gawin mong regular na bahagi ng iyong buhay espirituwal ang mga ito, at pagkakalooban ka ng Diyos ng maraming espirituwal na kayamanan mula sa Langit.
Panginoon kong nag-alay ng sarili, pinagkaitan Mo ang Iyong sarili ng maraming kasiyahang makalupa, lalo na nang mag-ayuno Ka nang apatnapung araw sa ilang. Tulungan Mo akong seryosohin ang tungkuling ito na mag-ayuno at supilin ang aking mga pagnanasa. At tulungan Mo akong gawin ito nang lingid sa paningin ng iba. Nawa’y patuloy na tularan ng aking buhay ang Iyong ganap na sakripisyo upang lalo akong maging katulad Mo sa bawat araw. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Pagpapatawad sa Kapwa
Huwebes ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
“Kung patatawarin ninyo ang iba sa kanilang mga pagkakasala, patatawarin din kayo ng inyong Ama sa langit. Ngunit kung hindi ninyo patatawarin ang iba, hindi rin patatawarin ng inyong Ama ang inyong mga pagkakasala.” Mateo 6:14–15
Tunay na kamangha-mangha kung gaano kadalas tayong hinihimok ng ating Panginoon na magpatawad. Ang malaking bahagi ng Pangaral ni Hesus sa Bundok, na binabasa natin sa buong linggong ito, ay patuloy na tumatawag sa atin na magpakita ng awa at magpatawad sa kapwa. At sa talata sa itaas mula sa huling bahagi ng Ebanghelyo ngayon, inilalahad ni Hesus ang mga kahihinatnan ng hindi pakikinig sa Kanyang mga panghihimok.
Ang talatang ito ay isang uri ng karagdagan sa panalanging “Ama Namin” na kaagad na nauuna rito. Ang panalanging Ama Namin ay nagbibigay sa atin ng pitong kahilingan, at isa sa mga ito ang “patawarin Mo kami sa aming mga sala, para nang pagpapatawad namin sa mga nagkakasala sa amin.” Kapansin-pansin na pagkaraang ituro sa atin ni Hesus ang panalanging ito na may pitong kahilingan, muli Niyang binigyang-diin ang isa sa mga kahilingang iyon sa pamamagitan ng pag-uulit nito, gaya ng makikita sa talatang sinipi sa itaas. Ang karagdagang pagbibigay-diin na ito ay dapat magpatibay sa ating pagkaunawa sa kaseryosohan ng kahilingang ito.
Sa simula, sinasabi lamang ni Hesus na manalangin tayo para sa kapatawaran “gaya ng pagpapatawad natin.” Ngunit pagkatapos ay nililinaw Niya na kung hindi natin ito gagawin, tayo mismo ay hindi patatawarin. Dapat itong maging matibay na udyok sa atin na gawin ang lahat ng makakaya upang lubos na patawarin ang kapwa mula sa kaibuturan ng ating puso.
Sino ang kailangan mong patawarin? May mga pagkakataong nakalilito ang pagpapatawad. Nagiging nakalilito ito kapag hindi umaayon ang ating damdamin sa pasiyang ginagawa natin sa ating kalooban. Karaniwang karanasan na kahit magpasiya tayo sa ating kalooban na patawarin ang isang tao, nakakaramdam pa rin tayo ng galit sa kanya. Ngunit hindi dapat makahadlang sa atin ang mga damdaming ito na wala sa wastong kaayusan, ni dapat nating hayaang magdulot ang mga ito ng pag-aalinlangan sa kung ano ang kailangan nating gawin. Ang pagpapatawad ay una sa lahat isang kilos ng kalooban. Ito ay isang pasiyang ginagawa sa panalangin na sabihin sa kapwa na hindi mo isinusumbat sa kanya ang kanyang kasalanan. Ang pagpapatawad ay hindi pagkukunwaring walang nagawang kasalanan. Sa kabaligtaran, kung walang nagawang kasalanan, wala ring kailangang patawarin. Kaya ang mismong pagpapatawad ay pagkilala rin sa kasalanang kailangang patawarin.
Kapag nagpasiya kang patawarin ang isang tao, at hindi agad sumunod ang iyong damdamin, patuloy mo siyang patawarin sa iyong puso. Ipanalangin mo siya. Sikapin mong baguhin ang iyong pagtingin sa kanya. Huwag mong pagtuunan ng pansin ang sakit na idinulot niya. Sa halip, isipin mo ang kanyang dignidad bilang tao, ang pagmamahal ng Diyos sa kanya, at ang pagmamahal na dapat mong patuloy na linangin para sa kanya. Magpatawad, magpatawad, at muling magpatawad. Huwag kang tumigil at huwag kang magsawa sa gawang ito ng awa. Kung gagawin mo ito, maaari mo pang matuklasan na sa bandang huli ay umaayon na ang iyong mga damdamin at simbuyo sa pasiyang ginawa mo.
Pagnilayan mo ngayon ang anumang galit na nananatili sa iyong damdamin. Harapin ang mga damdaming iyon sa pamamagitan ng malaya at lubos na pagpapasiyang patawarin ang taong kinagagalitan mo. Gawin mo ito ngayon, mamaya, bukas, at patuloy pa. Aktibo mong labanan ang galit at kapaitan sa pamamagitan ng iyong paulit-ulit na pagpapatawad, at matutuklasan mong sisimulan ng Diyos na palayain ka mula sa mabigat na pasaning dulot ng hindi pagpapatawad.
Panginoon kong mapagpatawad, iniaalok Mo sa akin ang ganap na pagpapatawad at tinatawag Mo akong magpatawad din nang gayon sa iba. Hinihiling ko ang Iyong pagpapatawad sa aking buhay. Pinagsisisihan ko ang aking kasalanan at nagsusumamo ako sa Iyong awa. Bilang tugon sa banal na kaloob na ito, ipinangangako ko sa Iyo ngayon na patatawarin ko ang lahat ng nagkasala sa akin. Lalo kong pinatatawad ang mga kinagagalitan ko pa rin. Palayain Mo ako sa galit na ito, mahal kong Panginoon, upang lubos kong matanggap ang mga bunga ng Iyong awa sa aking buhay. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Ang Iyong mga Layunin sa Buhay
Biyernes ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
“Ang ilawan ng katawan ay ang mata. Kung malusog ang iyong mata, mapupuno ng liwanag ang iyong buong katawan; ngunit kung masama ang iyong mata, mapapasadilim ang iyong buong katawan. At kung ang liwanag na nasa iyo ay kadiliman, napakalaki ng kadilimang iyon.” Mateo 6:22–23
Ang bawat talata sa Banal na Kasulatan, sa espirituwal na kahulugan nito, ay makapagtuturo sa atin ng maraming aral. Si Santo Tomas de Aquino, sa kanyang komentaryo sa Ebanghelyo ayon kay Mateo, ay nagbibigay ng isang pagpapakahulugan sa talatang sinipi sa itaas. Ayon sa kanya, ang “mata” sa talatang ito ay tumutukoy sa iyong layunin, at ang “iyong buong katawan” ay tumutukoy sa lahat ng kilos na nagmumula sa iyong layunin. Samakatuwid, kapag ang iyong mga layunin ay naaayon sa kalooban ng Diyos, gayundin ang mga kilos na magmumula sa mga ito. Ito ay isang napakapraktikal at kapaki-pakinabang na aral para sa iyong paglalakbay tungo sa kabanalan.
Sa liwanag ng kaisipang ito mula kay Santo Tomas, dapat nating suriin nang tapat at lubusan ang ating mga layunin. Ano ang iyong mga layunin sa buhay? Madali para sa atin na bumuo ng iba’t ibang layuning tila mabuti, gayundin ng ilang salungat sa kalooban ng Diyos nang hindi man lamang natin namamalayan. Sa isang pagkakataon, maaari nating layuning makatulog nang mahimbing sa gabi. O kaya ay magsaya kasama ang pamilya at mga kaibigan sa isang takdang araw. Maaari rin nating layuning magluto ng masarap na pagkain, maglinis ng bahay, magtrabaho nang mahusay, at iba pa. Maraming panandaliang layunin ang mabuti at normal na bahagi ng pang-araw-araw na pamumuhay. Gayunman, ang pinakamahalagang layuning dapat suriin ay ang pinakamalalim sa lahat. Ano ang pinakasentro, pinakapundasyon, at pinakapangunahing layuning gumagabay sa iyong buhay?
Ang pangunahing intensiyong dapat mong sikaping taglayin ay ang maibigay sa Diyos ang pinakadakilang kaluwalhatiang maaari mong ibigay sa lahat ng iyong ginagawa. Naluluwalhati mo ang Diyos kapag pinipili mo Siya at ang Kanyang banal na kalooban nang higit sa lahat ng iba pa sa buhay. Kapag ito ang pinakamalalim at pinakapangunahing intensiyon ng iyong buhay, dito magmumula ang lahat ng iba pa. Ang lahat ng pangalawang intensiyon at kilos ay aayon sa pangunahing layuning ito at magsisikap na maisakatuparan ito. Ngunit kapag may iba kang “mga pangunahing intensiyon” sa pinakapundasyon ng iyong pagkatao, maliligaw at mawawalan ng wastong kaayusan ang lahat ng iba mo pang intensiyon at kilos.
Pagnilayan mo ngayon ang pinakapangunahing intensiyon mo sa buhay. Mangangailangan ito ng masusing pagninilay sa iyong kalooban at katapatan. Kakailanganin mong suriin ang maraming bagay na nag-uudyok sa iyo at ang mga pasiyang ginagawa mo sa bawat araw. Pagnilayan ang pangunahing layunin ng iyong buhay, na dapat ay ang maibigay sa Diyos ang pinakadakilang kaluwalhatiang maaari mong ibigay sa pamamagitan ng pagpili at pagsasabuhay ng Kanyang ganap na kalooban. Naaayon ba sa pinakahuling layuning ito ang lahat ng iyong pang-araw-araw na kilos? Italaga mo ang iyong sarili sa banal na gawain ng pagsusuri sa lahat ng iyong kilos sa liwanag nito upang mas lubos mong matupad ang layunin kung bakit ka nilikha.
Diyos ng lahat ng kaluwalhatian, Ikaw at Ikaw lamang ang karapat-dapat sa lahat ng aking papuri. Ang Iyong kalooban at ang Iyong kalooban lamang ang dapat maging saligan ng lahat ng aking pinipili sa buhay. Ipagkaloob Mo sa akin ang espirituwal na pang-unawang kailangan ko upang masusing suriin ang lahat ng nag-uudyok sa akin at ang lahat ng aking pinakaloob na layunin sa buhay. Nawa’y maging layon ng lahat ng aking hangarin at lahat ng aking kilos ang Iyong walang-hanggang kaluwalhatian. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Lubos na Nakalaan sa Iisa
Sabado ng Ikalabing-isang Linggo sa Karaniwang Panahon
Sinabi ni Hesus sa kanyang mga alagad: “Walang makapaglilingkod sa dalawang panginoon. Sapagkat kapopootan niya ang isa at mamahalin ang isa pa, o magiging tapat siya sa isa at hahamakin ang isa pa. Hindi kayo makapaglilingkod sa Diyos at sa mamon.” Mateo 6:24
Ang mamon ay isa pang tawag sa salapi. Malinaw ang sinabi ni Hesus na dapat mong piliing maglingkod sa Diyos o sa salapi, ngunit hindi sa dalawa. Hindi sapat ang pusong nahahati. Sa kanyang klasikong akdang espirituwal na “Pag-akyat sa Bundok Carmelo,” ipinaliliwanag ni San Juan de la Cruz ang isang katulad na bagay. Sinasabi niya na ang ating mga pagnanasa ay dapat lubusang dalisayin hanggang sa ang tanging hangarin natin ay ang Diyos at ang Kanyang banal na kalooban. Ang lahat ng iba pang pagnanasa sa buhay ay dapat alisin upang sa Diyos lamang tayo lubos na nakalaan. Nangangahulugan ba ito na ang Diyos at ang Diyos lamang ang dapat pag-ukulan ng lahat ng ating pag-ibig? Oo, tunay nga. Ngunit kailangang maunawaan nang wasto ang katotohanang iyon.
Kapag pinagninilayan natin ang tawag ng Diyos sa atin na magmahal, totoo na dapat nating mahalin hindi lamang ang Diyos kundi pati ang marami pang ibang bagay sa buhay. Dapat nating mahalin ang pamilya, mga kaibigan, mga kapwa, at maging ang ating mga kaaway. Sana ay mahal din natin ang iba pang bahagi ng ating buhay, gaya ng ating bokasyon, trabaho, tahanan, isang libangan, at iba pa. Kaya paano natin mamahalin ang Diyos nang may bukod-tanging debosyon kung marami rin tayong ibang dapat mahalin?
Payak lamang ang sagot. Ganito ang pag-ibig sa Diyos: kapag ginawa nating bukod-tanging pinagtutuunan ng ating pag-ibig at debosyon ang Diyos, ang pag-ibig natin sa Kanya ay mag-uumapaw sa paraang higit sa likas. Ito ang kalikasan ng pag-ibig sa Diyos. Habang minamahal natin ang Diyos, matutuklasan nating tinatawag Niya tayong mahalin Siya sa pamamagitan ng pagmamahal sa ibang tao at maging sa iba’t ibang bahagi ng ating buhay. Habang minamahal natin ang nais ng Diyos na mahalin natin at ipinapahayag ang ating pag-ibig sa lahat ng nasasaklaw ng kalooban ng Diyos, minamahal pa rin natin ang Diyos nang buong puso, pag-iisip, kaluluwa at lakas.
Ngunit balikan natin ang sipi sa Banal na Kasulatan sa itaas. Bakit hindi natin maaaring mahalin kapwa ang Diyos at ang salapi? Ang “Mammon” sa talatang ito ay dapat unawain bilang isang pag-ibig na nagiging di-wastong pagkakapit at pagnanasa. Maaari nating “mahalin” ang salapi sa pamamagitan ng pagpapahintulot na maging di-maayos ang ating pagnanasa rito at, sa gayon, maihiwalay ang kalooban ng Diyos sa “pag-ibig” na iyon. Hindi masama ang salapi kapag ginagamit ito ayon lamang sa kalooban ng Diyos. Sa gayong kalagayan, ang salaping ginagamit natin ay magbibigay ng dakilang kaluwalhatian sa Diyos. Ngunit kapag ang salapi, o anumang iba pang bagay na ating ninanasa, ay nagsimulang tila magkaroon ng sarili nitong buhay, ang pagnanasang iyon ay sasalungat sa ating pag-ibig sa Diyos. Ang mahalin ang Diyos at ang Diyos lamang ay nangangahulugang mahalin natin ang Diyos at ang lahat ng nais Niyang mahalin natin sa buhay.
Pagnilayan ngayon ang pangangailangang ilaan ang iyong sarili sa Diyos lamang. Habang itinatalaga mo ang iyong sarili sa pag-ibig na ito na nakatuon lamang sa Kanya, isaalang-alang din kung sino at ano ang tinatawag ka ng Diyos na mahalin sa Kanya at sa pamamagitan Niya. Saan ka inaakay ng Kanyang ganap na kalooban, at paano ka tinatawag na ipakita ang iyong pag-ibig sa Diyos sa pamamagitan ng pagmamahal sa kapwa? Isaalang-alang din ang anumang paraan na hinayaan mong ilihis ka ng di-wastong pagkakapit sa salapi o sa anumang iba pang bagay sa buhay mula sa nag-iisa at sukdulang layunin ng iyong buhay. Hayaan mong linisin ng Diyos ang iyong puso mula sa mga di-wastong pagnanasang iyon at mga huwad na “pag-ibig” upang malaya kang magmahal ayon sa layuning inilaan sa iyo nang ikaw ay likhain.
Panginoon ko at Diyos ko, karapat-dapat Ka sa buong pag-ibig ko. Ikaw at Ikaw lamang ang dapat maging tanging pinagtutuunan ng buong pag-ibig ko. Habang minamahal Kita, mahal kong Panginoon, tulungan Mo akong matuklasan ang lahat ng itinuturo ng Iyong kalooban na higit kong mahalin at ang lahat ng hinihingi ng Iyong kalooban na bitiwan ko. Nawa’y piliin ko lamang Ikaw at ang nasasaklaw ng Iyong banal at ganap na kalooban. Hesus, nagtitiwala ako sa Iyo.
Makukuha ang lahat ng 4 na tomo sa format na paperback & eBook!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble