Tagalog

Aklat XIII – Ang mga Pangungumpisal ni San Agustin

Talaan ng mga Nilalaman

Tumatawag ako sa Iyo, O Diyos ko, aking awa, na lumikha sa akin at hindi lumimot sa akin kahit nililimot Kita. Inaanyayahan Kitang pumasok sa aking kaluluwa, na inihahanda Mo para sa Iyo sa pamamagitan ng pananabik na Ikaw mismo ang pumupukaw sa kanya. Huwag Mo akong pabayaan ngayong tumatawag ako sa Iyo, Ikaw na umuna sa akin bago pa ako tumawag, at paulit-ulit akong hinimok sa sari-saring pagtawag, upang marinig Kita mula sa malayo, magbalik-loob, at tumawag sa Iyo na patuloy na tumawag sa akin; sapagkat Ikaw, Panginoon, ang pumawi sa lahat ng kaparusahang nararapat sa aking kasamaan, upang hindi Mo ako gantihan ayon sa mga gawa kong naglayo sa akin sa Iyo; at inunahan Mo ang lahat ng kabutihang maaari kong maging karapat-dapat na gantimpalaan, upang gantimpalaan ang gawa ng Iyong mga kamay na lumikha sa akin; sapagkat bago pa ako umiral, Ikaw ay umiiral na; at wala pa ako upang pagkalooban Mo ng pag-iral; gayunman, narito ako, dahil sa Iyong kabutihang nauna sa lahat ng ito na ginawa Mo sa akin, at sa pinagmulan ng pagkakagawa Mo sa akin. Sapagkat hindi Mo ako kinailangan, ni ako man ay isang kabutihang makatutulong sa Iyo, aking Panginoon at Diyos; hindi ako naglilingkod sa Iyo na para bang mapapagod Ka sa paggawa, o para bang mababawasan ang Iyong kapangyarihan kung wala ang aking paglilingkod; ni hindi ko inaalagaan ang paglilingkod sa Iyo na tulad ng isang lupang mananatiling tiwangwang kung hindi Kita lilinangin; kundi naglilingkod at sumasamba ako sa Iyo upang matanggap ko mula sa Iyo ang mabuting kalagayan ng aking pag-iral, Ikaw na pinagmumulan ng aking pag-iral na may kakayahang mapabuti.

Sapagkat sa kapuspusan ng Iyong kabutihan nananatili sa pag-iral ang Iyong nilikha, upang ang isang kabutihang hindi makapagdudulot sa Iyo ng anumang pakinabang, at hindi mula sa Iyo (sapagkat kung gayon ay magiging kapantay Mo ito), ay umiral pa rin, yamang maaari Mo itong likhain. Sapagkat ano ang naging karapatan sa Iyo ng langit at lupa, na nilikha Mo sa Pasimula? Sabihin ng mga kalikasang espirituwal at pangkatawan na nilikha Mo sa Iyong Karunungan kung ano ang kanilang nagawa upang maging karapat-dapat na umasa rito—maging sa kani-kanilang kalagayang nagsisimula pa lamang at walang anyo, espirituwal man o pangkatawan, na maaaring malugmok sa isang kalayaang walang sukat at sa isang kalagayang lubhang malayo sa pagkakahawig sa Iyo; ang espirituwal, bagaman walang anyo, ay nakahihigit sa pangkatawan kahit ito ay may anyo, at ang pangkatawan, bagaman walang anyo, ay higit na mabuti kaysa kung ito ay lubos na wala—at sa gayon ay umasa sa Iyong Salita, na mananatiling walang anyo malibang sa pamamagitan ng Salita ring iyon ay maibalik sila sa Iyong Kaisahan, mabigyan ng anyo, at sa pamamagitan Mo, ang Iisang Kataas-taasang Kabutihan, ay gawing napakabuti ang lahat. Ano ang kanilang nagawa upang maging karapat-dapat sa Iyo na umiral kahit walang anyo, gayong hindi man lamang sila magiging ganito kundi dahil sa Iyo?

Ano ang nagawa ng materyang pangkatawan upang maging karapat-dapat sa Iyo na umiral kahit hindi nakikita at walang anyo? Sapagkat hindi man lamang ito magiging ganito kung hindi Mo ito nilikha; at samakatuwid, dahil hindi pa ito umiiral, hindi ito maaaring naging karapat-dapat sa Iyo na likhain. O paano naging karapat-dapat sa Iyo ang nagsisimula pa lamang na nilikhang espirituwal, kahit ang umurong at umagos sa kadiliman na gaya ng kalaliman—na hindi katulad Mo—malibang sa pamamagitan ng Salita ring iyon ay naibaling ito sa Kanya na lumikha rito, at sa gayong pagtanggap ng liwanag mula sa Kanya ay naging liwanag; bagaman hindi kapantay, gayunma’y kaayon ng Anyong kapantay Mo? Sapagkat kung paanong sa isang katawan, ang umiral ay hindi katumbas ng pagiging maganda, kung hindi ay hindi ito maaaring maging pangit; gayundin naman, para sa isang nilikhang espiritu, ang mabuhay ay hindi katumbas ng pamumuhay nang may karunungan; kung hindi ay magiging marunong ito nang hindi nagbabago. Ngunit mabuti para rito ang laging kumapit nang mahigpit sa Iyo; upang ang liwanag na natamo nito sa pagbaling sa Iyo ay hindi mawala sa pagtalikod sa Iyo, at hindi ito muling malugmok sa buhay na kahawig ng madilim na kalaliman. Sapagkat kami rin, na ayon sa kaluluwa ay nilikhang espirituwal, nang tumalikod sa Iyo na aming liwanag, ay naging kadiliman noon sa buhay na iyon; at patuloy pa rin kaming nagsisikap sa gitna ng mga labi ng aming kadiliman, hanggang sa Iyong Bugtong na Anak ay maging katuwiran Mo kami, tulad ng mga bundok ng Diyos. Sapagkat kami ay naging mga paghatol Mo, na tulad ng dakilang kalaliman.

Ang sinabi Mo sa simula ng paglikha, Magkaroon ng liwanag, at nagkaroon ng liwanag, ay nauunawaan kong tumutukoy, nang hindi naman di-angkop, sa nilalang na espirituwal: sapagkat mayroon nang isang uri ng buhay na maaari Mong tanglawan. Ngunit kung paanong wala itong karapatang humingi sa Iyo ng buhay na maaaring maliwanagan, gayundin, ngayong umiiral na ito, wala rin itong karapatang huminging maliwanagan. Sapagkat hindi rin magiging kalugud-lugod sa Iyo ang kalagayan nitong walang anyo, malibang maging liwanag ito, at hindi sa pamamagitan lamang ng pag-iral, kundi sa pagmamasid sa liwanag na tumatanglaw at sa pagkapit dito; kaya ang pagkakaroon nito ng buhay, at ng maligayang buhay, ay wala itong ibang pinagkakautangan kundi ang Iyong biyaya, yamang sa isang pagbabagong ikinabuti nito ay bumaling ito sa Iyo na hindi maaaring magbago tungo sa mas masama o mas mabuti; Ikaw lamang ang gayon, sapagkat Ikaw lamang ang umiiral sa Iyong sarili; para sa Iyo, ang mabuhay at ang mabuhay nang mapalad ay hindi dalawang magkaibang bagay, yamang Ikaw mismo ang Iyong sariling Lubos na Kaligayahan.

Ano nga ba ang maaaring magkulang sa Iyong kabutihan, na Ikaw mismo, kahit hindi kailanman umiral ang mga bagay na ito, o nanatiling walang anyo? Nilikha Mo ang mga ito, hindi dahil sa anumang kakulangan, kundi dahil sa kapuspusan ng Iyong kabutihan, na nagtakda ng mga hangganan sa mga ito at nagbigay sa mga ito ng anyo, hindi na para bang sa mga ito nalulubos ang Iyong kagalakan. Sapagkat Ikaw na ganap ay hindi nalulugod sa kanilang di-kaganapan, kaya ginawa Mo silang ganap at naging kalugud-lugod sila sa Iyo; hindi na para bang Ikaw ay di-ganap at sa pagiging ganap nila ay magiging ganap Ka rin. Sapagkat ang Iyong mabuting Espiritu ay tunay ngang sumasaibabaw ng tubig, at hindi inaalalayan nito, na para bang Siya ay nagpapahinga rito. Sapagkat yaong mga sinasabing pinananahanan ng Iyong mabuting Espiritu ay pinapamamahinga Niya sa Kanyang sarili. Ngunit ang Iyong kaloobang di-nasisira at di-nagbabago, na lubos na sapat sa sarili nito, ay sumasaibabaw ng buhay na Iyong nilikha; para sa buhay na ito, ang mabuhay ay hindi katumbas ng mabuhay nang maligaya, sapagkat nabubuhay rin ito habang umuurong at sumusulong sa sarili nitong kadiliman: kaya kailangan pa nitong bumaling sa Kanya na lumikha rito, at lalong mabuhay sa bukal ng buhay, at sa Kanyang liwanag ay makakita ng liwanag, at maging ganap, maliwanagan, at maging marikit.

Narito, ngayo’y lumilitaw sa akin ang Santatlo na tila sa isang salamin, nang malabo; ang Santatlong ito ay Ikaw, aking Diyos, sapagkat Ikaw, O Ama, ang lumikha ng langit at lupa sa Kanya na Pasimula ng aming karunungan, na Siyang Iyong Karunungan, isinilang mula sa Iyo, kapantay Mo at kapwa Mong walang hanggan, samakatuwid, sa Iyong Anak. Marami na kaming nasabi tungkol sa Langit ng mga langit, at sa lupang di-nakikita at walang anyo, at sa madilim na kalaliman, kaugnay ng pagkaligaw at pagkasalawahan ng kawalan nito ng anyong espirituwal, kung hindi ito bumaling sa Kanya na pinagmulan ng antas ng buhay na taglay nito noon, at sa pamamagitan ng Kanyang pagtanglaw ay naging isang marikit na buhay, at naging langit ng langit na iyon na pagkatapos ay inilagay sa pagitan ng tubig at tubig. At sa pangalang Diyos, ang nauunawaan ko noon ay ang Ama, na gumawa ng mga bagay na ito, at sa pangalang Pasimula, ang Anak, na sa Kanya ay ginawa Niya ang mga bagay na ito; at yamang sumasampalataya akong ang aking Diyos ay Santatlo, nagpatuloy ako sa pagsasaliksik sa Kanyang mga banal na salita, at narito, ang Iyong Espiritu ay kumikilos sa ibabaw ng tubig. Narito ang Santatlo, aking Diyos, Ama, Anak, at Espiritu Santo, ang Maylikha ng buong sangnilikha.

Ngunit ano ang dahilan, O Liwanag na nagsasabi ng katotohanan?—Sa Iyo ko itinataas ang aking puso; huwag Mong hayaang turuan ako nito ng mga bagay na walang kabuluhan; pawiin Mo ang kadiliman nito. At sabihin Mo sa akin, isinasamo ko sa Iyo, alang-alang sa pag-ibig na ating ina, sabihin Mo sa akin ang dahilan, isinasamo ko sa Iyo, kung bakit matapos banggitin ang langit, at ang lupang di-nakikita at walang anyo, at ang kadiliman sa ibabaw ng kalaliman, saka lamang binanggit ng Iyong Kasulatan ang Iyong Espiritu? Dahil ba nararapat na ipakilala Siya bilang isang “sumasaibabaw”; at hindi ito masasabi kung hindi muna babanggitin yaong maaaring unawaing sinasaibabawan ng Iyong Espiritu? Sapagkat hindi Siya sumasaibabaw sa Ama, ni sa Anak, ni hindi marapat sabihing sumasaibabaw Siya kung wala naman Siyang sinasaibabawan. Kaya dapat munang banggitin yaong maaari Niyang sibabawan; at saka Siya, na nararapat banggitin lamang bilang sumasaibabaw. Ngunit bakit hindi nararapat na ipakilala Siya sa ibang paraan kundi bilang sumasaibabaw?

Kaya ang sinumang may kakayahan ay sumunod sa kanyang pag-unawa sa Iyong Apostol, nang sabihin niya: Sapagkat ang Iyong pag-ibig ay ibinuhos sa aming mga puso sa pamamagitan ng Espiritu Santo na ipinagkaloob sa amin; at nang, tungkol sa mga kaloob na espirituwal, ay itinuro at ipinakita niya sa amin ang higit na marangal na landas ng pag-ibig; at nang lumuhod siya sa Iyo alang-alang sa amin, upang makilala namin ang pag-ibig ni Kristo na higit sa lahat ng kaalaman. At dahil dito, mula pa sa simula, Siya ay sumasaibabaw sa mga tubig, higit na mataas sa mga ito. Kanino ko ito sasabihin? Paano ko ipahahayag ang bigat ng masasamang pagnanasa, na humihila pababa sa matarik na bangin ng kalaliman; at kung paanong muli kaming itinataas ng pag-ibig sa pamamagitan ng Iyong Espiritu na sumasaibabaw sa mga tubig? Kanino ko ito sasabihin? Paano ko ito sasabihin? Sapagkat hindi sa pisikal na kalawakan kami lumulubog at umaahon. Ano pa ang higit na magkatulad, gayunma’y higit na magkaiba? Ang mga ito ay mga damdamin, mga pag-ibig: ang karumihan ng aming espiritu na umaagos pababa dahil sa pag-ibig sa mga alalahanin, at ang kabanalan ng Iyong Espiritu na nagtataas sa amin sa pamamagitan ng pag-ibig sa pamamahingang walang pagkabalisa; upang maitaas namin sa Iyo ang aming mga puso, kung saan ang Iyong Espiritu ay sumasaibabaw sa mga tubig; at makarating sa pamamahingang higit sa lahat, kapag nakatawid na ang aming kaluluwa sa mga tubig na hindi makasusuporta rito.

Tumalikod ang mga anghel, tumalikod ang kaluluwa ng tao, at sa gayon ay ipinakita nila ang bangin sa madilim na kalalimang iyon, na nakahanda para sa buong sangnilikha na espirituwal, kung hindi Mo sinabi sa simula, Magkaroon ng liwanag, at nagkaroon ng liwanag, at kung hindi kumapit sa Iyo ang bawat masunuring nilalang na may pang-unawa sa Iyong makalangit na Lungsod, at namahinga sa Iyong Espiritu, na walang pagbabagong sumasaibabaw sa lahat ng bagay na nagbabago. Kung hindi, maging ang langit ng mga langit ay naging isang madilim na kalaliman sa sarili nito; ngunit ngayo’y liwanag ito sa Panginoon. Sapagkat kahit sa kahabag-habag na pagkabalisa ng mga espiritung tumalikod at nakatuklas ng sarili nilang kadiliman, nang mahubaran sila ng kasuotan ng Iyong liwanag, sapat Mong inihahayag kung gaano karangal ang pagkakalikha Mo sa nilalang na may katwiran; walang anumang mas mababa sa Iyo ang makapagbibigay rito ng maligayang pamamahinga; kaya maging ang sarili nito ay hindi sapat. Sapagkat Ikaw, O aming Diyos, ang magliliwanag sa aming kadiliman: sa Iyo nagmumula ang aming kasuotan ng liwanag; at kung magkagayon, ang aming kadiliman ay magiging gaya ng katanghaliang-tapat. Ipagkaloob Mo sa akin ang Iyong Sarili, O aking Diyos, ibalik Mo sa akin ang Iyong Sarili: narito, umiibig ako, at kung kulang pa ito, nais kong umibig nang higit na marubdob. Hindi ko masukat upang malaman kung gaano pang pag-ibig ang kulang sa akin bago dumaloy ang aking buhay sa Iyong mga yakap at hindi na tumalikod, hanggang sa ito’y makubli sa lihim na dako ng Iyong Presensiya. Ito lamang ang nalalaman ko: kahabag-habag ako maliban kung ako’y nasa Iyo; hindi lamang sa labas kundi maging sa loob ng aking sarili; at lahat ng kasaganaang hindi ang aking Diyos ay kawalang-laman para sa akin.

Ngunit hindi ba sumasaibabaw rin sa mga tubig ang Ama o ang Anak? Kung ang ibig sabihin nito ay ang pag-iral sa isang dako, gaya ng isang katawan, kung gayon ay hindi rin sumasaibabaw ang Espiritu Santo; ngunit kung ang ibig sabihin ay ang di-nagbabagong kataasan ng pagka-Diyos sa lahat ng bagay na nagbabago, kung gayon ay kapuwa sumasaibabaw sa mga tubig ang Ama, ang Anak, at ang Espiritu Santo. Bakit nga ito sinasabi tungkol lamang sa Iyong Espiritu, bakit tungkol lamang sa Kanya? Na para bang nasa isang dako Siya na hindi nasasaklaw ng anumang dako, na tungkol sa Kanya lamang nasusulat na Siya ang Iyong kaloob? Sa Iyong Kaloob kami nagpapahinga; doon namin tinatamasa ang Iyong presensya. Ang aming kapahingahan ang aming dako. Itinataas kami roon ng pag-ibig, at itinataas ng Iyong mabuting Espiritu ang aming kababaan mula sa mga pintuan ng kamatayan. Nasa Iyong mabuting kalooban ang aming kapayapaan. Dahil sa sarili nitong bigat, ang katawan ay tumutungo sa sarili nitong dako. Hindi lamang pababa ang hatak ng bigat, kundi patungo sa sariling dako ng bawat bagay. Pataas ang tungo ng apoy, pababa naman ang bato. Itinutulak sila ng sarili nilang bigat; hinahanap nila ang sarili nilang mga dako. Ang langis na ibinuhos sa ilalim ng tubig ay umaangat sa ibabaw ng tubig; ang tubig na ibinuhos sa ibabaw ng langis ay lumulubog sa ilalim ng langis. Itinutulak sila ng sarili nilang mga bigat upang hanapin ang sarili nilang mga dako. Kapag wala sila sa kanilang wastong kaayusan, hindi sila mapakali; kapag naibalik sa kaayusan, sila ay nagpapahinga. Ang aking bigat ay ang aking pag-ibig; ito ang nagdadala sa akin, saanman ako dalhin. Nag-aalab kami, sa Iyong Kaloob kami pinagniningas; at dinadala kami paitaas; nagbabaga ang aming kalooban, at sumusulong kami. Umaakyat kami sa Iyong mga landas na nasa aming puso, at umaawit ng awit ng pag-akyat; nagbabaga ang aming kalooban sa Iyong apoy, sa Iyong mabuting apoy, at nagpapatuloy kami; sapagkat umaakyat kami tungo sa kapayapaan ng Jerusalem: sapagkat nagalak ako sa mga nagsabi sa akin, Aakyat tayo sa bahay ng Panginoon. Doon kami inilagay ng Iyong mabuting kalooban, upang wala na kaming hangarin kundi ang manatili roon magpakailanman.

Mapalad ang nilalang na, bagaman iba ito kaysa sa Iyo, ay walang nakilalang ibang kalagayan kundi ito: sa sandaling likhain ito, walang anumang pagitan, sa pamamagitan ng Iyong Kaloob na sumasaibabaw sa lahat ng bagay na nagbabago, ito ay iniangat ng panawagang iyon na Iyong binigkas, Magkaroon ng liwanag, at nagkaroon ng liwanag. Samantalang sa amin ay naganap ito sa magkakaibang panahon, sapagkat kami ay dating kadiliman, at ginagawang liwanag: ngunit tungkol sa nilalang na iyon, ang sinasabi lamang ay kung ano sana ito kung hindi ito naliwanagan. At sinasabi ito na para bang dati itong walang katatagan at madilim; upang sa gayon ay mahayag ang dahilan kung bakit ito naging iba, samakatuwid, na nang bumaling ito sa Liwanag na hindi nagmamaliw, ito ay naging liwanag. Sinumang may kakayahan, unawain niya ito; humingi siya sa Iyo. Bakit niya ako gagambalain, na para bang kaya kong liwanagan ang sinumang taong dumarating sa mundong ito?

Sino sa atin ang nakauunawa sa Makapangyarihang Trinidad? Gayunman, sino ang hindi nagsasalita tungkol Dito, kung tunay ngang Ito ang kanyang tinutukoy? Bihira ang kaluluwang, habang nagsasalita tungkol Dito, ay nakaaalam kung ano ang kanyang sinasabi. At sila ay nagtatalo at nag-aalitan, ngunit kung walang kapayapaan, walang sinumang nakakakita sa pangitaing iyon. Nais kong pagnilayan ng mga tao ang tatlong bagay na ito na nasa kanilang sarili. Ang tatlong ito ay tunay na lubhang naiiba sa Trinidad: itinuturo ko lamang kung saan nila maaaring sanayin ang kanilang sarili, at doon ay masubok at madama kung gaano sila kalayo. Ang tatlong tinutukoy ko ay ang Pag-iral, ang Pagkaalam, at ang Pagnanais. Sapagkat ako ay Umiiral, Nakaaalam, at Nagnanais: ako ay Umiiral na Nakaaalam at Nagnanais; at Alam kong ako ay Umiiral at Nagnanais; at Nais kong Umiral at Makaalam. Kung gayon, sa tatlong ito, unawain ng sinumang may kakayahan kung gaano kawalang-pagkakahiwalay ang buhay na naroon—oo, iisang buhay, iisang isip, at iisang diwa—at sa huli, kung paanong ang pagkakaiba ay hindi maihihiwalay, ngunit nananatiling isang pagkakaiba. Tiyak na nasa harap mismo ng tao ang mga ito; suriin niya ang kanyang sarili, at tingnan, at sabihin sa akin. Ngunit kapag natuklasan niya ang mga ito at may nasabi siya tungkol sa mga ito, huwag niyang isipin dahil dito na natagpuan na niya Yaong Di-nagbabago na higit sa mga ito, na Umiiral nang di-nagbabago, Nakaaalam nang di-nagbabago, at Nagnanais nang di-nagbabago; at kung dahil ba sa tatlong ito ay mayroon ding Trinidad sa Diyos, o kung ang lahat ng tatlo ay nasa Bawat Isa, kaya ang tatlo ay taglay ng Bawat Isa; o kung kapwa ito totoo nang sabay, sa paraang kamangha-mangha, payak gayunma’y maramihan, na Siya mismo ang hangganan ng Kanyang Sarili sa loob ng Kanyang Sarili, gayunma’y walang hangganan; kung kaya Siya ay umiiral, at nakikilala Niya ang Kanyang Sarili, at sapat Siya sa Kanyang Sarili, di-nagbabagong Siya pa rin, sa nag-uumapaw na kadakilaan ng Kanyang Kaisahan—sino ang madaling makauunawa nito? Sino ang makapagpapahayag nito sa anumang paraan? Sino ang mangangahas na magpasiya tungkol dito nang padalus-dalos?

Magpatuloy ka sa iyong pagpapahayag, O aking pananampalataya; sabihin mo sa Panginoon mong Diyos: Banal, Banal, Banal, O Panginoon kong Diyos, sa Iyong Pangalan kami ay bininyagan, Ama, Anak, at Espiritu Santo; sa Iyong Pangalan kami ay nagbibinyag, Ama, Anak, at Espiritu Santo, sapagkat sa gitna rin namin, sa Kanyang Kristo, nilikha ng Diyos ang langit at lupa, samakatuwid, ang mga taong espirituwal at makalaman sa Kanyang Simbahan. Oo, at ang aming lupa, bago ito tumanggap ng anyo ng aral, ay hindi nakikita at walang anyo; at natatakpan kami ng kadiliman ng kamangmangan. Sapagkat pinarusahan Mo ang tao dahil sa kasamaan, at ang Iyong mga hatol ay naging tulad ng malaking kalaliman para sa kanya. Ngunit dahil ang Iyong Espiritu ay sumasaibabaw ng mga tubig, hindi pinabayaan ng Iyong awa ang aming karukhaan, at sinabi Mo: Magkaroon ng liwanag. Magsisi kayo, sapagkat malapit na ang kaharian ng langit. Magsisi kayo, magkaroon ng liwanag. At sapagkat ang aming kaluluwa ay nababagabag sa aming kalooban, inalaala Ka namin, O Panginoon, mula sa lupain ng Jordan, at sa bundok na iyon na kapantay Mo, ngunit naging maliit alang-alang sa amin; at hindi namin kinalugdan ang aming kadiliman, bumaling kami sa Iyo at nagkaroon ng liwanag. At narito, kami ay dating kadiliman, ngunit ngayo’y liwanag sa Panginoon.

Ngunit sa ngayon ay sa pamamagitan ng pananampalataya at hindi ng pagkakita, sapagkat sa pag-asa tayo naliligtas; ngunit ang pag-asang nakikita ay hindi na pag-asa. Sa ngayon ay tumatawag pa rin ang kalaliman sa kapwa kalaliman, ngunit ngayon ay sa dagundong ng Iyong mga talon. Sa ngayon, yaong nagsasabi, Hindi ko kayo makausap bilang mga taong espirituwal, kundi bilang mga taong makalaman, ay hindi pa rin nag-aakalang nakamit na niya ang kanyang hinahangad; at nililimot niya ang mga bagay na nasa likuran at nagsusumikap tungo sa mga bagay na nasa unahan, at dumaraing sa bigat ng kanyang pasanin; at ang kanyang kaluluwa ay nauuhaw sa Diyos na Buhay, gaya ng usa na nauuhaw sa mga batis, at nagsasabi, Kailan ako makararating? Nananabik siyang mabihisan ng kanyang tahanang mula sa langit, at tumatawag sa kalalimang ito sa ibaba, na nagsasabi, Huwag kayong umayon sa sanlibutang ito, kundi magbagong-anyo kayo sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pag-iisip. At, huwag kayong maging mga bata sa pang-unawa, ngunit sa kasamaan ay maging mga bata kayo, upang sa pang-unawa ay maging ganap kayo; at, O mga hangal na taga-Galacia, sino ang nanggayuma sa inyo? Ngunit ngayon ay hindi na sa sarili niyang tinig, kundi sa Iyo, na nagsugo ng Iyong Espiritu mula sa itaas; sa pamamagitan Niya na umakyat sa kaitaasan at nagbukas ng mga pintuan ng baha ng Kanyang mga kaloob, upang ang lakas ng Kanyang mga agos ay magpasaya sa lungsod ng Diyos. Siya ang pinananabikan ng kaibigang ito ng Kasintahang Lalaki, na taglay na ang mga unang bunga ng Espiritu na nakalaan sa piling Niya, ngunit dumaraing pa rin sa kanyang kalooban, habang hinihintay ang pag-aampon bilang anak, samakatuwid, ang pagtubos sa kanyang katawan; Siya ang pinananabikan niya, bilang isang sangkap ng Kasintahang Babae; para sa Kanya ang kanyang paninibugho, bilang kaibigan ng Kasintahang Lalaki; para sa Kanya ang kanyang paninibugho, hindi para sa kanyang sarili; sapagkat sa dagundong ng Iyong mga talon, hindi sa sarili niyang tinig, siya tumatawag sa isa pang kalalimang iyon, na pinaninibughuan niya at pinangangambahang, kung paanong nilinlang ng ahas si Eva sa pamamagitan ng katusuhan nito, ay malihis din ang kanilang mga pag-iisip mula sa kadalisayang nasa aming Kasintahang Lalaki, ang Iyong bugtong na Anak. O anong liwanag ng kagandahan ang makikita namin kapag nakita namin Siya kung ano Siya, at naparam na ang mga luhang iyon na naging pagkain ko araw at gabi, habang araw-araw nilang sinasabi sa akin, Nasaan na ang iyong Diyos?

Narito, sinasabi ko rin, O aking Diyos, Nasaan Ka? Tingnan, narito Ka! Sa Iyo ako nakagiginhawa nang kaunti, kapag mag-isa kong ibinubuhos ang aking kaluluwa sa tinig ng kagalakan at papuri, sa tinig ng nagdiriwang ng banal na kapistahan. At muli itong nalulungkot, sapagkat muli itong nahuhulog at nagiging isang kalaliman, o sa halip ay napagtatanto nitong isa pa rin itong kalaliman. Kinakausap ito ng aking pananampalataya, na Iyong pinaningas upang tanglawan ang aking mga paa sa gabi: Bakit ka nalulungkot, O aking kaluluwa, at bakit mo ako binabagabag? Umasa ka sa Panginoon; ang Kanyang salita ay ilawan sa iyong mga paa: umasa ka at magtiis, hanggang sa lumipas ang gabi, ang ina ng masasama, hanggang sa lumipas ang poot ng Panginoon; kami man ay naging mga anak noon ng gabing iyon, kaming dating kadiliman, na ang mga labi ay dala-dala pa namin sa aming katawan, na patay dahil sa kasalanan; hanggang sa magbukang-liwayway at maglaho ang mga anino. Umasa ka sa Panginoon; sa umaga ay tatayo ako sa Iyong harapan at magninilay sa Iyo: magpakailanman akong magpupuri sa Iyo. Sa umaga ay tatayo ako sa Iyong harapan at makikita ko ang kaligtasan ng aking mukha, ang aking Diyos, na magbibigay-buhay rin sa aming mga katawang mortal, sa pamamagitan ng Espiritung nananahan sa amin, sapagkat sa Kanyang awa ay sumasaibabaw Siya ng madilim at alun-along kalaliman sa aming kalooban: mula sa Kanya ay tumanggap kami sa paglalakbay na ito ng isang paunang garantiya, upang ngayon ay maging liwanag kami: habang naliligtas kami sa pag-asa, at mga anak ng liwanag at mga anak ng araw, hindi mga anak ng gabi ni ng kadiliman, na dati rin naman ay kami. Sa kawalang-katiyakang ito ng kaalaman ng tao, Ikaw lamang ang naghihiwalay sa kanila at sa amin; Ikaw, na sumusubok sa aming mga puso at tumatawag sa liwanag na araw, at sa kadiliman na gabi. Sapagkat sino ang makakilala sa pagkakaiba namin kundi Ikaw? At ano ang mayroon kami na hindi namin tinanggap mula sa Iyo? Mula sa iisang limpak ng luwad ay ginagawa ang mga sisidlang para sa marangal na gamit, at mula rin dito ay ginagawa ang iba para sa di-marangal na gamit.

O sino, maliban sa Iyo, aming Diyos, ang gumawa para sa amin ng kalangitang iyon ng kapangyarihan sa aming ulunan sa Iyong Banal na Kasulatan? Gaya ng nasusulat: Sapagkat ang langit ay lululuning parang balumbon; at ngayon ay nakaunat ito sa aming ulunan na parang balat. Sapagkat lalong dakila ang kapangyarihan ng Iyong Banal na Kasulatan, yamang ang mga taong mortal na sa pamamagitan nila ay ipinagkakaloob Mo ito sa amin ay dumanas ng kamatayan. At nalalaman Mo, Panginoon, nalalaman Mo kung paanong dinamitan Mo ng mga balat ang mga tao nang sila, dahil sa kasalanan, ay naging mortal. Kaya iniunat Mo na parang balat ang kalangitan ng Iyong aklat, samakatuwid, ang Iyong magkakatugmang mga salita, na sa pamamagitan ng paglilingkod ng mga taong mortal ay inilaladlad Mo sa aming ulunan. Sapagkat sa mismong kamatayan nila ay lalong maringal na naiunat sa lahat ng nasa ilalim nito ang matatag na kalangitang iyon ng kapangyarihan, sa Iyong mga pananalitang inilahad nila; samantalang noong nabubuhay pa sila rito, hindi pa ito gayon karingal na naiunat. Hindi Mo pa noon inilaladlad ang langit na parang balat; hindi Mo pa pinalalaganap sa lahat ng dako ang kaluwalhatian ng kanilang mga kamatayan.

Masdan nawa namin, O Panginoon, ang kalangitan, ang gawa ng Iyong mga daliri; pawiin Mo sa aming mga mata ang ulap na inilatag Mo sa ilalim nito. Naroon ang Iyong patotoo, na nagbibigay ng karunungan sa maliliit: lubusin Mo, O aking Diyos, ang Iyong papuri mula sa bibig ng mga sanggol at mga pasusuhin. Sapagkat wala kaming nalalamang ibang mga aklat na gayon pumapawi sa kapalaluan, na gayon pumupuksa sa kaaway at sa tagapagtanggol na lumalaban sa pakikipagkasundong alok Mo sa pamamagitan ng pagtatanggol sa sarili niyang mga kasalanan. Wala akong nalalaman, Panginoon, wala akong nalalamang iba pang gayong kadalisay na mga salita, na gayon humihikayat sa aking magtapat, at nagpapayuko sa aking leeg sa Iyong pamatok, at nag-aanyaya sa aking maglingkod sa Iyo nang walang hinihintay na kapalit. Ipaunawa Mo ang mga ito sa akin, mabuting Ama: ipagkaloob Mo ito sa akin, na inilagay sa ilalim ng mga ito: sapagkat itinatag Mo ang mga ito para sa mga inilagay sa ilalim ng mga ito.

May iba pang mga tubig sa ibabaw ng kalangitang ito, na naniniwala akong walang kamatayan at hiwalay sa kabulukang makalupa. Purihin nawa nila ang Iyong Pangalan, purihin Ka nawa nila, ang bayang nasa kaitaasan ng kalangitan, ang Iyong mga anghel, na hindi kailangang tumingala sa kalangitang ito, o magbasa upang makilala ang Iyong Salita. Sapagkat lagi nilang namamasdan ang Iyong mukha, at doon ay binabasa nila, nang walang mga pantig na binibigkas sa panahon, kung ano ang ninanais ng Iyong walang-hanggang kalooban; bumabasa sila, pumipili sila, umiibig sila. Lagi silang bumabasa; at hindi kailanman lumilipas ang kanilang binabasa; sapagkat sa pagpili at sa pag-ibig ay binabasa nila ang mismong di-pagbabago ng Iyong panukala. Hindi kailanman isinasara ang kanilang aklat, ni nilululon ang kanilang balumbon; sapagkat Ikaw mismo ang siyang gayon para sa kanila, at gayon Ka magpakailanman; dahil inilagay Mo sila sa ibabaw ng kalangitang ito, na matatag Mong inilagay sa ibabaw ng kahinaan ng mga taong nasa ibaba, upang makatingala sila at matutuhan ang Iyong awa, habang ipinahahayag nito sa loob ng panahon Ikaw na lumikha ng mga panahon. Sapagkat ang Iyong awa, O Panginoon, ay nasa kalangitan, at ang Iyong katotohanan ay umaabot hanggang sa mga ulap. Lumilipas ang mga ulap, ngunit nananatili ang langit. Ang mga mangangaral ng Iyong salita ay lumilisan mula sa buhay na ito tungo sa iba; ngunit ang Iyong Kasulatan ay nakaladlad sa ibabaw ng mga tao, hanggang sa wakas ng daigdig. Gayunman, maging ang langit at lupa ay lilipas, ngunit ang Iyong mga salita ay hindi lilipas. Sapagkat lululunin ang balumbon: at ang damong nasa ilalim ng pagkakaladlad nito ay lilipas, kasama ang kagandahan nito; ngunit ang Iyong Salita ay nananatili magpakailanman, na ngayo’y nagpapakita sa amin sa ilalim ng malabong larawan ng mga ulap, at sa pamamagitan ng salamin ng kalangitan, hindi ayon sa kung ano Siya: sapagkat kami rin, bagaman lubhang minamahal ng Iyong Anak, ay hindi pa nahahayag kung magiging ano kami. Sumisilip Siya sa mga sala-sala ng aming laman, at magiliw Siyang nangusap sa amin, at pinag-alab Niya kami, at tumakbo kami kasunod ng Kanyang halimuyak. Ngunit kapag nahayag na Siya, magiging katulad Niya kami, sapagkat makikita namin Siya kung ano Siya. Kung ano Siya, Panginoon, gayon namin Siya makikita.

Sapagkat Ikaw lamang ang lubos na nakakakilala sa Iyong sarili ayon sa kung ano Ka; Ikaw na umiiral nang hindi nagbabago, nakaaalam nang hindi nagbabago, at nagnanais nang hindi nagbabago. At ang Iyong Esensiya ay Nakaaalam at Nagnanais nang hindi nagbabago; at ang Iyong Kaalaman ay Umiiral at Nagnanais nang hindi nagbabago; at ang Iyong Kalooban ay Umiiral at Nakaaalam nang hindi nagbabago. At hindi rin marapat sa Iyong paningin na kung paanong kinikilala ng Di-nagbabagong Liwanag ang Sarili Nito, ay gayon din Ito makilala ng nilalang na nililiwanagan at nagbabago. Kaya ang aking kaluluwa ay parang lupaing walang tubig, sapagkat kung paanong hindi nito kayang liwanagan ang sarili sa sarili nitong kakayahan, gayon din hindi nito kayang bigyang-kasiyahan ang sarili sa sarili nitong kakayahan. Sapagkat nasa Iyo ang bukal ng buhay, kung paanong sa Iyong liwanag ay makikita namin ang liwanag.

Sino ang nagtipon sa mga taong puno ng kapaitan upang maging iisang kalipunan? Sapagkat iisa ang kanilang mithiin, ang kaligayahang pansamantala at makalupa, at ginagawa nila ang lahat upang makamit ito, bagaman sila ay nagpapabagu-bago dahil sa di-mabilang na sari-saring alalahanin. Sino, Panginoon, kundi Ikaw, ang nagsabi, Matipon ang tubig sa isang dako, at lumitaw ang tuyong lupa, na nauuhaw sa Iyo? Sapagkat Iyo rin ang dagat, at Ikaw ang gumawa nito, at ang Iyong mga kamay ang naghanda ng tuyong lupa. At hindi ang kapaitan ng mga kalooban ng tao, kundi ang pagkakatipon ng tubig, ang tinatawag na dagat; sapagkat pinipigil Mo ang masasamang hangarin ng mga kaluluwa ng tao, at nagtatakda Ka ng mga hangganan kung hanggang saan sila pahihintulutang makarating, upang ang kanilang mga alon ay magsalpukan: at sa gayon ay ginagawa Mo itong dagat, sa kaayusan ng Iyong paghahari sa lahat ng bagay.

Ngunit ang mga kaluluwang nauuhaw sa Iyo at humaharap sa Iyo (na ibinukod ng iba pang mga hangganan mula sa kalipunan ng dagat) ay dinidiligan Mo mula sa isang bukal ng matamis na tubig, upang mamunga ang lupa, at sa gayong pag-uutos Mo, Panginoong Diyos, ang aming kaluluwa ay magsibol ng mga gawa ng awa ayon sa kani-kanilang uri, na umiibig sa aming kapwa sa pamamagitan ng pagtugon sa kanyang mga pangangailangang pangkatawan, na may binhi sa sarili nito ayon sa sarili nitong wangis, kapag, dahil sa pagkadama namin ng aming kahinaan, kami ay nahahabag at tumutulong sa mga nangangailangan; tinutulungan sila gaya ng nais naming kami ay tulungan kung kami ay nasa gayunding pangangailangan; hindi lamang sa mga bagay na madali, gaya ng halamang nagbibinhi, kundi pati sa pagkalinga ng aming pagtulong, sa abot ng aming makakaya, gaya ng punong namumunga: ibig sabihin, ang paggawa ng mabuti sa pagliligtas sa inaapi mula sa kamay ng makapangyarihan, at pagbibigay sa kanya ng kanlungang mapagkukublihan, sa pamamagitan ng makapangyarihang lakas ng makatarungang paghatol.

Gayon nga, Panginoon, gayon nga, isinasamo ko sa Iyo: ayon sa Iyong pagkilos, ayon sa kagalakan at kakayahang ipinagkakaloob Mo, hayaang sumibol ang katotohanan mula sa lupa, at tumunghay ang katuwiran mula sa langit, at magkaroon ng mga tanglaw sa kalawakan. Hatiin natin ang ating tinapay upang ibahagi sa nagugutom, at patuluyin sa ating tahanan ang mga dukhang walang masilungan. Damtan natin ang hubad, at huwag hamakin ang mga kapwa natin kalaman. Kapag sumibol na mula sa lupa ang mga bungang ito, masdan Mo na ito ay mabuti; at hayaang sumilay ang aming liwanag na panandalian; at kami mismo, mula sa mabungang paggawa rito sa ibaba, ay makarating sa tamis ng pagninilay, makamit ang Salita ng Buhay sa itaas, at magningning na parang mga tanglaw sa sanlibutan, na nakakapit sa kalawakan ng Iyong Kasulatan. Sapagkat doon Mo kami tinuturuan na pag-ibahin ang mga bagay na nauunawaan ng isip at ang mga bagay na nadarama ng mga pandama, gaya ng araw at gabi; o ang mga kaluluwang nakatuon sa mga bagay na nauunawaan ng isip at yaong nakatuon sa mga bagay na nadarama ng mga pandama. Sa gayon, hindi na Ikaw lamang, sa lihim ng Iyong paghatol, gaya noong hindi pa nalilikha ang kalawakan, ang naghihiwalay sa liwanag at kadiliman, kundi pati ang Iyong mga anak na espirituwal, na inilagay at isinaayos sa kalawakan ding iyon ngayong nahayag na sa buong sanlibutan ang Iyong biyaya, ay makapagbibigay-liwanag sa lupa, makapaghihiwalay sa araw at gabi, at magsilbing mga tanda ng mga panahon: na lumipas na ang mga dating bagay, at masdan, naging bago na ang lahat; na mas malapit na ang aming kaligtasan kaysa noong kami ay sumampalataya; na malalim na ang gabi at malapit na ang araw; at na puputungan Mo ng pagpapala ang Iyong taon, sa pagpapadala ng mga manggagawa ng Iyong kabutihan sa Iyong anihin, na pinaghirapan ng iba sa paghahasik, at sa pagpapadala rin sa ibang bukid, na aanihin sa wakas. Sa ganitong paraan Mo ipinagkakaloob ang mga panalangin ng humihingi, at pinagpapala ang mga taon ng mga matuwid; ngunit Ikaw ay hindi nagbabago, at sa Iyong mga taong hindi nagwawakas, naghahanda Ka ng isang kamalig para sa aming mga taong lumilipas. Sapagkat ayon sa Iyong walang-hanggang panukala, ipinagkakaloob Mo sa lupa ang mga pagpapalang makalangit sa kani-kanilang takdang panahon. Sapagkat sa isa ay ibinibigay ng Espiritu ang salita ng karunungan, na wari’y ang tanglaw na mas maliit; sa iba naman ang pananampalataya; sa iba ang kaloob na may liwanag ng malinaw na katotohanan, na wari’y upang mamahala sa araw. Sa iba naman ang salita ng kaalaman sa pamamagitan ng iisang Espiritu, na wari’y ang tanglaw na mas maliit; sa iba ang pananampalataya; sa iba ang kaloob ng pagpapagaling; sa iba ang paggawa ng mga himala; sa iba ang propesiya; sa iba ang pagkilatis sa mga espiritu; sa iba ang sari-saring wika. At ang lahat ng ito ay wari’y mga bituin. Sapagkat ang lahat ng ito ay ginagawa ng iisa at gayunding Espiritu, na namamahagi sa bawat isa ayon sa Kanyang kalooban, at nagpapalitaw nang malinaw sa mga bituin upang pakinabangan ng lahat. Ngunit ang salita ng kaalaman, na naglalaman ng lahat ng Sakramento, na nag-iiba-iba sa kani-kanilang panahon na gaya ng buwan, at ang iba pang nabanggit na mga kaloob, na isa-isang binilang ayon sa pagkakasunod-sunod na gaya ng mga bituin, yamang hindi nila naaabot ang ningning ng karunungang nagpapasaya sa araw na nabanggit, ay para lamang sa pamamahala sa gabi. Sapagkat kailangan ang mga ito ng mga taong hindi makausap ng Iyong lubhang maingat na lingkod na parang mga espirituwal, kundi parang mga makalaman; siya rin na nagsasalita ng karunungan sa piling ng mga ganap. Ngunit ang taong likas, na wari’y sanggol kay Kristo at pinakakain ng gatas, hanggang sa lumakas siya para sa pagkaing matigas at makayang pagmasdan ng kanyang mata ang Araw, ay huwag nawang manahan sa gabing wala ni anumang liwanag, kundi masiyahan sa liwanag ng buwan at mga bituin. Ganito Ka nagsasalita sa amin, aming Diyos na puspos ng karunungan, sa Iyong Aklat, sa Iyong kalawakan; upang makilatis namin ang lahat ng bagay sa isang kahanga-hangang pagninilay, bagaman sa ngayon ay sa mga tanda pa lamang, at sa mga panahon, at sa mga araw, at sa mga taon.

Ngunit una, maghugas kayo, magpakalinis; alisin ninyo ang kasamaan sa inyong mga kaluluwa at sa harap ng Aking mga mata, upang lumitaw ang tuyong lupa. Matuto kayong gumawa ng mabuti, ipagtanggol ang karapatan ng ulila, ipaglaban ang usapin ng babaing balo, upang magpasibol ang lupa ng luntiang halamang makakain at ng punong namumunga; at halikayo, mangatuwiran tayo sa isa’t isa, sabi ng Panginoon, upang magkaroon ng mga tanglaw sa kalawakan ng langit at magliwanag ang mga ito sa lupa. Tinanong ng mayamang iyon ang mabuting Guro kung ano ang dapat niyang gawin upang makamit ang buhay na walang hanggan. Sabihin nawa sa kanya ng mabuting Guro (na inakala niyang tao lamang; ngunit Siya ay mabuti sapagkat Siya ay Diyos), sabihin Niya sa kanya na kung nais niyang pumasok sa buhay, dapat niyang sundin ang mga utos: iwaksi niya ang kapaitan ng masamang hangarin at kasamaan; huwag pumatay, huwag mangalunya, huwag magnakaw, huwag sumaksi nang walang katotohanan; upang lumitaw ang tuyong lupa at magbunga ng paggalang sa ama at ina, at ng pag-ibig sa ating kapwa. Ang lahat ng ito, sabi niya, ay sinunod ko na. Saan, kung gayon, nanggaling ang napakaraming tinik, kung mabunga ang lupa? Humayo ka, bunutin mo ang lumalaganap na mga dawag ng kasakiman; ipagbili mo ang iyong mga ari-arian, at mapuno ka ng bunga sa pamamagitan ng pagbibigay sa mga dukha, at magkakaroon ka ng kayamanan sa langit; at sumunod ka sa Panginoon kung nais mong maging ganap, na nakikiisa sa mga taong kinakausap Niya ng karunungan, Siya na nakaaalam kung ano ang ipamamahagi sa araw at sa gabi, upang malaman mo rin ito, at upang magkaroon para sa iyo ng mga tanglaw sa kalawakan ng langit; hindi ito mangyayari malibang naroon ang iyong puso: at hindi rin mapaparoon ang iyong puso malibang naroon ang iyong kayamanan; gaya ng narinig mo mula sa mabuting Guro. Ngunit nalumbay ang tigang na lupang iyon; at sinakal ng mga tinik ang salita.

Ngunit kayo, lahing hinirang, kayong mahihina sa sanlibutan, na tumalikod sa lahat upang makasunod sa Panginoon; sumunod kayo sa Kanya, at hiyain ang makapangyarihan; sumunod kayo sa Kanya, kayong may magagandang paa, at magningning kayo sa kalawakan, upang ipahayag ng kalangitan ang Kanyang kaluwalhatian, na ibinubukod ang liwanag ng mga ganap, bagaman hindi sila katulad ng mga anghel, sa kadiliman ng mga musmos, bagaman hindi sila hinahamak. Magliwanag kayo sa ibabaw ng lupa; at ang araw, na tinatanglawan ng araw, ay magpahayag nawa sa kapwa araw ng pananalita ng karunungan; at ang gabi, na nagniningning sa liwanag ng buwan, ay maghayag nawa sa kapwa gabi ng salita ng kaalaman. Ang buwan at mga bituin ay nagliliwanag para sa gabi; gayunman, hindi sila napadidilim ng gabi, sapagkat binibigyan nila ito ng liwanag ayon sa sukat nito. Sapagkat masdan ang Diyos na wari’y nagsasabi, Magkaroon ng mga tanglaw sa kalawakan ng langit; biglang dumating mula sa langit ang isang ugong na gaya ng lagaslas ng malakas na hangin, at may lumitaw na mga dilang parang apoy na nagkahiwa-hiwalay, at dumapo sa bawat isa sa kanila. At nagkaroon ng mga tanglaw sa kalawakan ng langit, na taglay ang salita ng buhay. Humayo kayo sa lahat ng dako, kayong mga banal na apoy, kayong magagandang apoy; sapagkat kayo ang ilaw ng sanlibutan, at hindi kayo inilalagay sa ilalim ng takalan; Siya na inyong kinakapitan ay itinaas, at itinaas Niya kayo. Humayo kayo sa lahat ng dako, at makilala nawa kayo ng lahat ng mga bansa.

Ipaglihi rin nawa ng dagat at iluwal ang inyong mga gawa; at magluwal nawa ang mga tubig ng nilalang na gumagalaw at may buhay. Sapagkat kayo, na naghihiwalay sa mahalaga mula sa hamak, ay ginagawang bibig ng Diyos, na sa pamamagitan ninyo ay nagsasabi Siya, Magluwal ang mga tubig, hindi ng nilalang na buhay na iniluluwal ng lupa, kundi ng nilalang na gumagalaw at may buhay, at ng mga ibong lumilipad sa ibabaw ng lupa. Sapagkat ang Iyong mga Sakramento, O Diyos, sa pamamagitan ng paglilingkod ng Iyong mga banal, ay kumilos sa gitna ng mga alon ng mga tukso ng sanlibutan, upang pabanalin ang mga Hentil sa Iyong Pangalan, sa Iyong Binyag. At sa gitna ng mga ito, maraming dakilang kababalaghan ang naganap, na waring malalaking balyena; at ang mga tinig ng Iyong mga sugo ay lumilipad sa ibabaw ng lupa, sa bukás na kalawakan ng Iyong Aklat; sapagkat inilagay ito sa itaas nila bilang awtoridad na sa ilalim nito ay dapat silang lumipad saanman sila magpunta. Sapagkat walang pananalita ni wika na hindi naririnig ang kanilang tinig: yamang umabot ang kanilang himig sa buong lupa, at ang kanilang mga salita hanggang sa dulo ng sanlibutan, sapagkat Ikaw, Panginoon, ang nagparami sa kanila sa pamamagitan ng Iyong pagpapala.

Nagsasalita ba ako ng hindi totoo, o pinaghahalo at pinagugulo ko ba, sa halip na pag-ibahin, ang malinaw na kaalaman tungkol sa mga bagay na ito sa kalawakan ng langit, at ang mga gawang materyal sa maalon na dagat at sa ilalim ng kalawakan ng langit? Sapagkat yaong mga bagay na ang kaalaman ay matatag at tiyak, na hindi nadaragdagan sa pamamagitan ng pagpaparami, ay waring mga tanglaw ng karunungan at kaalaman; gayunman, maging sa mga ito, marami at sari-sari ang mga gawaing materyal. At sa pag-usbong ng isang bagay mula sa iba, dumarami ang mga ito sa pamamagitan ng Iyong pagpapala, O Diyos, na nagpanariwa sa mga pandamang mortal na nagsasawa; upang ang iisang bagay sa pagkaunawa ng aming isip ay mailahad at maipahayag sa maraming paraan sa pamamagitan ng mga galaw ng katawan. Ang mga Sakramentong ito ay iniluwal ng mga tubig, ngunit sa Iyong salita. Ang mga pangangailangan ng mga taong napalayo sa kawalang-hanggan ng Iyong katotohanan ang nagluwal sa mga ito, ngunit sa Iyong Ebanghelyo; sapagkat ang mga tubig mismo ang naglabas sa mga ito, at ang mapait at may-sakit na kalagayan ng mga tubig ang dahilan kung bakit isinugo ang mga ito sa Iyong Salita.

Ngayon, maganda ang lahat ng Iyong nilikha; ngunit narito, Ikaw mismo, na lumikha ng lahat, ay higit na maganda nang hindi kayang ipahayag ng mga salita. Kung hindi nahulog si Adan at napalayo sa Iyo, hindi sana umagos mula sa kanya ang alat ng dagat, samakatuwid, ang sangkatauhang lubhang mausisa, umaalimpuyong gaya ng unos, at walang tigil na nagpapabalik-balik. At hindi na sana kinailangan ng Iyong mga tagapangasiwa na gumawa sa maraming tubig, sa paraang pangkatawan at nadarama, ng mga mahiwagang gawa at pananalita. Sapagkat sa wari ko ngayon, ito ang kahulugan ng mga nilalang na gumagalaw at lumilipad: na ang mga taong pinasimulan at itinalaga sa pamamagitan ng mga Sakramentong pangkatawan ay hindi na susulong pa, maliban kung ang kanilang kaluluwa ay may buhay na espirituwal, at maliban kung, matapos ang salita ng pagtanggap, ay tumatanaw ito sa kaganapan.

At sa ganitong paraan, sa Iyong Salita, hindi ang kailaliman ng dagat kundi ang lupang ibinukod sa kapaitan ng mga tubig ang nagluluwal, hindi ng gumagalaw na nilalang na may buhay, kundi ng kaluluwang buhay. Sapagkat ngayon ay hindi na nito kailangan ang binyag, gaya ng mga pagano, at gaya ng pangangailangan nito noon nang natatakpan pa ito ng mga tubig; (sapagkat walang ibang pasukan sa kaharian ng langit, yamang itinakda Mong ito ang maging pasukan). Hindi rin ito naghahanap ng mga kamangha-manghang himala upang sumampalataya; sapagkat hindi ito yaong hindi maniniwala malibang makakita ng mga tanda at kababalaghan, ngayong ang lupang sumasampalataya ay ibinukod na sa mga tubig na pinapait ng kawalan ng pananampalataya; at ang mga wika ay tanda, hindi para sa mga sumasampalataya, kundi para sa mga hindi sumasampalataya. Kaya hindi rin kailangan ng lupang Iyong itinatag sa ibabaw ng mga tubig ang mga nilalang na lumilipad na iniluwal ng mga tubig sa Iyong salita. Isugo Mo rito ang Iyong salita sa pamamagitan ng Iyong mga sugo: sapagkat bagaman ang kanilang paggawa ang aming tinutukoy, Ikaw ang gumagawa sa kanila upang makabuo sila rito ng isang kaluluwang buhay. Iniluluwal ito ng lupa, sapagkat ang lupa ang dahilan kung bakit ginagawa nila ito sa kaluluwa; gaya ng dagat na siyang dahilan kung bakit gumawa sila sa mga gumagalaw na nilalang na may buhay, at sa mga ibong lumilipad sa ilalim ng kalawakan ng langit, na hindi kailangan ng lupa; bagaman kumakain ito ng isdang hinango mula sa kailaliman, sa hapag na Iyong inihanda sa harap ng mga sumasampalataya. Sapagkat hinango Siya mula sa kailaliman upang pakainin Niya ang tuyong lupa; at ang ibon, bagaman pinalaki sa dagat, ay dumarami naman sa lupa. Sapagkat ang kawalan ng pananampalataya ng tao ang dahilan ng mga unang pangangaral ng mga Ebanghelista; gayunman, ang mga sumasampalataya ay pinapayuhan din at pinagpapala ng mga ito sa maraming paraan, araw-araw. Ngunit ang kaluluwang buhay ay nagsisimula sa lupa: sapagkat yaon lamang mga kabilang na sa mga mananampalataya ang nakikinabang sa pagpipigil sa kanilang sarili sa pag-ibig sa sanlibutang ito, upang ang kanilang kaluluwa ay mabuhay para sa Iyo, ang kaluluwang patay habang nabubuhay sa mga kalayawan; sa mga kalayawang nagdudulot ng kamatayan, Panginoon, sapagkat Ikaw, Panginoon, ang kalugurang nagbibigay-buhay sa pusong dalisay.

Ngayon nga, hayaang gumawa ang Iyong mga lingkod sa lupa—hindi gaya ng paggawa sa mga tubig ng kawalan ng pananampalataya, sa pamamagitan ng pangangaral at pagsasalita sa pamamagitan ng mga himala, mga Sakramento, at mga salitang mahiwaga; na maaaring pagtuunan ng kamangmangan, na siyang ina ng pagkamangha, dahil sa paggalang sa mga lihim na tandang iyon. Sapagkat ganito ang pagpasok sa Pananampalataya ng mga anak ni Adan na nakalimot sa Iyo, habang nagtatago sila mula sa Iyong mukha at nagiging isang madilim na kalaliman. Ngunit hayaang gumawa ngayon ang Iyong mga lingkod na para bang nasa tuyong lupa, na nakahiwalay sa mga alimpuyo ng malawak na kalaliman; at maging huwaran sila sa mga mananampalataya sa pamamagitan ng kanilang pamumuhay sa harap ng mga ito, na hinihikayat nilang tumulad sa kanila. Sapagkat sa ganitong paraan nakikinig ang mga tao, upang hindi lamang makarinig kundi maisagawa rin ang narinig. Hanapin ninyo ang Panginoon, at mabubuhay ang inyong kaluluwa, upang magluwal ang lupa ng kaluluwang buháy. Huwag kayong umayon sa sanlibutan. Magpigil kayo ng sarili laban dito: nabubuhay ang kaluluwa sa pag-iwas sa mga bagay na ikinamamatay nito kapag kinahumalingan. Magpigil kayo ng sarili laban sa walang-kendal na kabangisan ng kapalaluan, sa matamlay na pagpapakasasa sa karangyaan, at sa maling tinatawag na kaalaman: upang mapaamo ang mababangis na hayop, masanay sa pamatok ang mga hayop na alagain, at maging di-nakapipinsala ang mga ahas. Sapagkat ang mga ito ay mga pagkilos ng ating isip na inilalarawan sa isang talinghaga; ibig sabihin, ang pagmamataas ng kapalaluan, ang kaluguran ng pita ng laman, at ang lason ng pagkamausisa ay mga pagkilos ng isang patay na kaluluwa; sapagkat hindi namamatay ang kaluluwa sa paraang nawawala ang lahat ng pagkilos nito; namamatay ito dahil sa pagtalikod sa bukal ng buhay, at sa gayon ay nasasakop ng lumilipas na sanlibutang ito at umaayon dito.

Ngunit ang Iyong salita, O Diyos, ang bukal ng buhay na walang hanggan; at hindi ito lilipas: kaya pinipigil ng Iyong salita ang paglayong ito ng kaluluwa, kapag sinasabi sa amin, Huwag kayong umayon sa sanlibutang ito; upang ang lupa, sa bukal ng buhay, ay magluwal ng isang kaluluwang buháy; ibig sabihin, isang kaluluwang natutong magpigil ng sarili sa Iyong Salita sa pamamagitan ng Iyong mga Ebanghelista, sa pagsunod sa mga sumusunod sa Iyong Kristo. Sapagkat ito ay ayon sa kaniyang uri; dahil nakagawian ng tao na tumulad sa kaniyang kaibigan. Maging tulad kayo sa akin (wika niya), sapagkat ako man ay naging tulad ninyo. Kaya sa kaluluwang buháy na ito ay magkakaroon ng mabubuting mababangis na hayop, sa kaamuan ng pagkilos (sapagkat iniutos Mo, Isagawa mo ang iyong gawain nang may kaamuan, at sa gayon ay mamahalin ka ng lahat ng tao); at mabubuting hayop na alagain, na hindi magpapakalabis kung kumakain, ni magkukulang kung hindi kumakain; at mabubuting ahas, na hindi mapanganib upang makapinsala, kundi marunong mag-ingat; at nagsisiyasat lamang sa kalikasang lumilipas na ito hanggang sa sukat na sapat upang malinaw na makita ang walang hanggan, na nauunawaan sa pamamagitan ng mga bagay na nilikha. Sapagkat ang mga nilalang na ito ay sumusunod sa katwiran kapag pinipigilan silang manaig sa atin nang nakamamatay; sa gayon ay nabubuhay sila at mabubuti.

Sapagkat narito, O Panginoon, aming Diyos, aming Manlilikha: kapag napigil na ang aming mga pagnanasa sa pag-ibig sa sanlibutan, na siyang ikinamatay namin dahil sa masamang pamumuhay, at nagsimula na kaming maging kaluluwang buhay sa pamamagitan ng mabuting pamumuhay; at natupad na sa amin ang Iyong salitang binigkas Mo sa pamamagitan ng Iyong apostol, Huwag kayong umayon sa sanlibutang ito: kasunod din nito ang agad Mong idinugtong, na sinasabi, Kundi magbago kayo sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pag-iisip; hindi na ayon sa inyong uri, na para bang sumusunod sa inyong kapwang nauna sa inyo, ni namumuhay ayon sa halimbawa ng isang taong higit na mabuti (sapagkat hindi Mo sinabi, “Gawin ang tao ayon sa kaniyang uri,” kundi, Lalangin natin ang tao ayon sa ating larawan at wangis), upang makilala namin kung ano ang Iyong kalooban. Sapagkat sa layuning ito sinabi ng Iyong katiwalang iyon (na naging ama ng mga anak sa pamamagitan ng Ebanghelyo), upang hindi sila manatiling mga sanggol magpakailanman, na kailangan pa niyang pakainin ng gatas at arugain gaya ng isang tagapag-alaga: magbago kayo (sabi niya) sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pag-iisip, upang makilala ninyo kung ano ang mabuti, kalugud-lugod, at ganap na kalooban ng Diyos. Kaya hindi Mo sinasabing, “Gawin ang tao,” kundi, Lalangin natin ang tao. Hindi Mo rin sinabi, “ayon sa kaniyang uri”; kundi, ayon sa ating larawan at wangis. Sapagkat ang taong nabago sa kaniyang pag-iisip, at nagmamasid at nakauunawa sa Iyong katotohanan, ay hindi nangangailangan ng taong gagabay sa kaniya upang sumunod ayon sa kaniyang uri; kundi sa pamamagitan ng Iyong paggabay ay nakikilala niya kung ano ang mabuti, kalugud-lugod, at ganap Mong kalooban: oo, itinuturo Mo sa kaniya, ngayong may kakayahan na siya, na makilala ang Trinidad sa Kaisahan, at ang Kaisahan sa Trinidad. Kaya sa sinabi sa pangmaramihan, Lalangin natin ang tao, ay idinugtong naman sa pang-isahan, At nilalang ng Diyos ang tao: at sa sinabi sa pangmaramihan, Ayon sa ating wangis, ay idinugtong sa pang-isahan, Ayon sa larawan ng Diyos. Sa gayon ay nababago ang tao sa pagkakilala sa Diyos, ayon sa larawan Niya na lumikha sa kaniya: at nang maging espirituwal, hinahatulan niya ang lahat ng bagay (lahat ng bagay na dapat hatulan), subalit siya mismo ay hindi hinahatulan ng sinumang tao.

Ngunit ang paghatol niya sa lahat ng bagay ay tumutugma sa pagkakaroon niya ng kapangyarihan sa mga isda sa dagat, sa mga ibon sa himpapawid, sa lahat ng hayop na maamo at mailap, sa buong lupa, at sa bawat nilalang na gumagapang sa lupa. Sapagkat ginagawa niya ito sa pamamagitan ng pagkaunawa ng kanyang isip, na siyang ikinauunawa niya sa mga bagay ng Espiritu ng Diyos; kung wala ito, ang tao, bagaman inilagay sa karangalan, ay walang pagkaunawa, at inihahambing sa mga hayop na walang isip, at naging katulad nila. Kaya sa Iyong Simbahan, O aming Diyos, ayon sa Iyong biyayang ipinagkaloob Mo rito (sapagkat kami ay Iyong gawa, nilikha para sa mabubuting gawa), hindi lamang yaong mga namumuno sa espirituwal, kundi pati yaong mga nasasakupan nila sa espirituwal,—sapagkat sa ganitong paraan Mo nilikha ang tao na lalaki at babae, sa Iyong biyayang espirituwal, kung saan, hinggil sa kasarian ng katawan, ay walang lalaki ni babae, sapagkat wala ring Judio ni Griego, alipin ni malaya.—Ang mga taong espirituwal (maging mga namumuno man o mga sumusunod) ay humahatol sa paraang espirituwal; hindi sa kaalamang espirituwal na nagniningning sa kalawakan (sapagkat hindi sila dapat humatol sa gayong kataas-taasang awtoridad), ni maaari nilang hatulan ang Iyong Aklat mismo, kahit may bagay roong hindi malinaw na nagniningning; sapagkat ipinasasailalim namin dito ang aming pagkaunawa, at pinanghahawakan naming tiyak na maging ang nalilingid sa aming paningin ay nasabi nang wasto at totoo. Sapagkat sa gayon ang tao, bagaman espirituwal na ngayon at nabago sa pagkakilala sa Diyos ayon sa larawan Niya na lumikha sa kanya, ay dapat maging tagatupad ng kautusan, hindi hukom nito. Hindi rin niya hinahatulan ang pagkakaiba ng mga taong espirituwal at makalaman, na kilala ng Iyong mga mata, O aming Diyos, at hindi pa nagpapakilala sa amin sa pamamagitan ng mga gawa, upang makilala namin sila sa kanilang mga bunga: ngunit Ikaw, Panginoon, ay nakakikilala na sa kanila ngayon, at ibinukod Mo na sila at tinawag sa lihim bago pa nilikha ang kalawakan. Hindi rin niya hinahatulan, bagaman siya ay espirituwal, ang mga taong walang kapayapaan sa daigdig na ito; sapagkat ano ang kinalaman niya sa paghatol sa mga nasa labas, gayong hindi niya nalalaman kung sino sa kanila ang darating balang araw sa tamis ng Iyong biyaya, at kung sino ang mananatili sa walang hanggang kapaitan ng kawalang-pagkilala sa Diyos?

Kaya ang tao, na nilikha Mo ayon sa Iyong sariling larawan, ay hindi tumanggap ng kapangyarihan sa mga tanglaw ng langit, ni sa natatagong langit mismo, ni sa araw at sa gabi, na pinangalanan Mo bago inilatag ang langit, ni sa pagkakatipon ng mga tubig, na siyang dagat; ngunit tumanggap siya ng kapangyarihan sa mga isda sa dagat, sa mga ibon sa himpapawid, sa lahat ng hayop na maamo, sa buong lupa, at sa lahat ng nilalang na gumagapang sa lupa. Sapagkat hinahatulan at sinasang-ayunan niya ang nakikita niyang tama, at tinatanggihan niya ang nakikita niyang mali, maging sa pagdiriwang ng mga Sakramentong iyon na sa pamamagitan ng mga ito ay tinatanggap sa pananampalataya ang mga hinahanap ng Iyong awa sa maraming tubig; o sa pagdiriwang na iyon kung saan inihahain ang Isdang iyon na hinango mula sa kalaliman at kinakain ng lupang maka-Diyos; o sa mga pagpapahayag at mga tanda ng mga salita, na napasasailalim sa awtoridad ng Iyong Aklat,—mga tandang lumalabas sa bibig at umaalingawngaw, na para bang lumilipad sa ilalim ng kalawakan, sa pamamagitan ng pagbibigay-kahulugan, pagpapaliwanag, pagtalakay, pakikipagtalo, pagkokonsagra, o pananalangin sa Iyo, upang makatugon ang bayan ng Amen. Ang pagbigkas nang malakas sa lahat ng salitang ito ay kinakailangan dahil sa kalaliman ng daigdig na ito at sa pagkabulag ng laman, na hindi makakita ng mga kaisipan; kaya kailangang magsalita nang malakas upang marinig ng mga tainga; kaya nga, bagaman dumarami sa lupa ang mga ibong lumilipad, nagmumula pa rin sila sa mga tubig. Humahatol din ang taong espirituwal sa pamamagitan ng pagsang-ayon sa tama at pagtanggi sa nakikita niyang mali sa mga gawa at pamumuhay ng mga mananampalataya; sa kanilang mga limos, na para bang lupang namumunga, at sa kaluluwang buháy, na nabubuhay sa pamamagitan ng pagsupil sa mga pagnanasa, sa kalinisang-puri, sa pag-aayuno, sa mga banal na pagninilay; at sa mga bagay na nadarama ng mga pandama ng katawan. Sinasabi ngayong humahatol siya sa lahat ng ito, na may kapangyarihan din siyang iwasto.

Ngunit ano ito, at anong uri ng hiwaga ito? Masdan, pinagpapala Mo ang sangkatauhan, O Panginoon, upang sila ay dumami at magpakarami, at punuin ang lupa; hindi ba sa pamamagitan nito ay binibigyan Mo kami ng pahiwatig upang maunawaan ang isang bagay? Bakit hindi Mo rin pinagpala ang liwanag, na tinawag Mong araw; ni ang kalawakan ng langit, ni ang mga tanglaw, ni ang mga bituin, ni ang lupa, ni ang dagat? Maaari kong sabihin na Ikaw, O Diyos, na lumikha sa amin ayon sa Iyong Larawan, ay niloob na ipagkaloob ang pagpapalang ito sa tao lamang; kung hindi Mo rin lamang pinagpala ang mga isda at mga balyena upang sila ay dumami at magpakarami, at punuin ang tubig ng dagat, at upang dumami ang mga ibon sa lupa. Maaari ko ring sabihin na ang pagpapalang ito ay nauukol talaga sa mga nilalang na nagpaparami ng sarili nilang uri, kung nasumpungan kong ipinagkaloob ito sa mga punong namumunga, sa mga halaman, at sa mga hayop sa lupa. Ngunit hindi sinabi sa mga damo, ni sa mga puno, ni sa mga hayop, ni sa mga ahas, na Dumami kayo at magpakarami; gayong ang lahat ng ito, tulad din ng mga isda, mga ibon, o mga tao, ay dumarami at nagpapatuloy ng kanilang uri sa pamamagitan ng pag-aanak.

Ano nga ang sasabihin ko, O Katotohanan na aking Liwanag? “Na sinabi iyon nang walang kabuluhan at walang kahulugan?” Hindi gayon, O Ama ng kabanalan; malayo nawang sabihin iyon ng isang lingkod ng Iyong salita. At kung hindi ko nauunawaan ang ibig Mong sabihin sa mga katagang iyon, hayaan Mong higit na makinabang dito ang mga nakahihigit sa akin, yaong mga may higit na pang-unawa kaysa sa akin, ayon sa ipinagkaloob Mo sa bawat isa upang makaunawa, O aking Diyos. Ngunit maging kalugud-lugod din nawa sa Iyong paningin ang aking pagtatapat, na dito ay ipinagtatapat ko sa Iyo na naniniwala ako, O Panginoon, na hindi Mo sinabi iyon nang walang kabuluhan; at hindi ko rin ililihim ang ipinahihiwatig sa akin ng aral na ito. Sapagkat totoo ito, at wala akong nakikitang dapat humadlang sa akin upang unawain nang ganito ang mga matalinghagang pahayag ng Iyong Bibliya. Sapagkat alam kong ang isang bagay na nauunawaan ng isip sa iisang paraan ay maaaring ipahiwatig sa sari-saring paraan sa pamamagitan ng mga pisikal na pagpapahayag; at ang ipinahihiwatig sa iisang paraan sa pamamagitan ng pisikal na pagpapahayag ay maaaring maunawaan ng isip sa maraming paraan. Masdan kung sa gaano karaming sakramento at di-mabilang na wika, at sa bawat wika, sa gaano karaming di-mabilang na paraan ng pananalita, naipahahayag sa pisikal na paraan ang iisang pag-ibig sa Diyos at sa ating kapwa. Sa ganitong paraan dumarami at nagpaparami ang mga supling ng tubig. Muli mong pagmasdan, sinumang bumabasa nito: masdan, ang ipinahahayag ng Kasulatan at binibigkas ng tinig sa iisang paraan lamang, Nang pasimula ay nilikha ng Diyos ang langit at ang lupa; hindi ba ito nauunawaan sa sari-saring paraan, hindi dahil sa anumang mapanlinlang na kamalian, kundi ayon sa iba’t ibang tunay na kahulugan? Sa ganitong paraan dumarami at nagpaparami ang mga supling ng tao.

Kung iisipin nga natin ang mga likas na katangian ng mga bagay mismo, hindi bilang mga talinghaga kundi ayon sa tunay nilang kahulugan, ang pariralang lumago at magpakarami ay angkop sa lahat ng bagay na nagmumula sa binhi. Ngunit kung ituturing nating matalinghaga ang mga salitang ito (na siyang higit kong ipinapalagay na layunin ng Kasulatan, na tiyak na hindi walang kabuluhang nag-uukol ng pagpapalang ito sa mga supling lamang ng mga hayop sa tubig at ng tao), makikita nating ang “karamihan” ay nauukol sa mga nilalang na espirituwal gayundin sa mga may katawan, gaya ng sa langit at lupa; at sa mga matuwid at di-matuwid, gaya ng sa liwanag at dilim; at sa mga banal na may-akda na naging mga tagapaglingkod ng Kautusan para sa amin, gaya ng sa kalawakang inilagay sa pagitan ng mga tubig at mga tubig; at sa kalipunan ng mga taong nasa kapaitan pa ng kawalang-pananampalataya, gaya ng sa dagat; at sa sigasig ng mga banal na kaluluwa, gaya ng sa tuyong lupa; at sa mga gawa ng awa na nauukol sa kasalukuyang buhay na ito, gaya ng sa mga halamang namumunga ng binhi at sa mga punong namumunga; at sa mga kaloob na espirituwal na inihaharap para sa ikatitibay, gaya ng sa mga tanglaw sa langit; at sa mga damdaming hinubog tungo sa pagpipigil sa sarili, gaya ng sa kaluluwang may buhay. Sa lahat ng pagkakataong ito ay nakasusumpong tayo ng karamihan, kasaganaan, at paglago; ngunit yaong lalago at magpapakarami sa paraang ang isang bagay ay maipahahayag sa maraming paraan, at ang isang pahayag ay mauunawaan sa maraming paraan, ay hindi natin masusumpungan maliban sa mga tandang ipinahahayag sa pamamagitan ng katawan at sa mga bagay na nabubuo sa isip. Sa mga tandang binibigkas sa pamamagitan ng katawan ay nauunawaan natin ang mga supling ng mga tubig, na kinailangan dahil sa kalaliman ng laman; at sa mga bagay na nabubuo sa isip, ang mga supling ng tao, dahil sa pagiging mabunga ng katwiran. At para sa layuning ito ay naniniwala kaming sinabi Ninyo, Panginoon, sa mga uring ito: Lumago kayo at magpakarami. Sapagkat sa pagpapalang ito ay nauunawaan kong pinagkalooban Ninyo kami ng kapangyarihan at kakayahan kapwa na maipahayag sa sari-saring paraan ang nauunawaan namin sa iisang paraan lamang, at na maunawaan sa sari-saring paraan ang nababasa naming malabong ipinahayag sa iisang paraan lamang. Sa gayon ay napupuno ang mga tubig ng dagat, na hindi napakikilos kundi sa pamamagitan ng sari-saring kahulugan; sa gayon din ay napupuno ang lupa sa pagdami ng tao, ang lupa na ang pagkatuyo ay nahahayag sa pananabik nito, at pinaghaharian ito ng katwiran.

Sasabihin ko rin, O Panginoon kong Diyos, ang ipinapaalaala sa akin ng sumusunod na Kasulatan; oo, sasabihin ko ito nang walang takot. Sapagkat sasabihin ko ang katotohanan, habang Ikaw mismo ang nagbibigay sa akin ng inspirasyon sa nais Mong ipahayag ko mula sa mga salitang iyon. Ngunit naniniwala akong nagsasalita ako ng katotohanan sa pamamagitan lamang ng Iyong inspirasyon, at wala nang iba, yamang Ikaw ang Katotohanan, at ang bawat tao ay sinungaling. Kaya ang nagsisinungaling ay nagsasalita mula sa sarili niya; upang makapagsalita ako ng katotohanan, magsasalita ako mula sa Iyo. Narito, ibinigay Mo sa amin bilang pagkain ang bawat halamang nagbubunga ng binhi sa ibabaw ng buong lupa; at ang bawat punong may bungang nagtataglay ng binhi. At hindi lamang sa amin, kundi pati sa lahat ng ibon sa himpapawid, sa mga hayop sa lupa, at sa lahat ng gumagapang; ngunit hindi Mo ibinigay ang mga ito sa mga isda at sa malalaking balyena. Sinabi na namin na ang mga bungang ito ng lupa ay sumasagisag at naglalarawan sa paraang patalinghaga sa mga gawa ng awa na inilalaan mula sa mabungang lupa para sa mga pangangailangan ng buhay na ito. Gayong lupa ang debotong si Onesiforo, na ang sambahayan ay pinagkalooban Mo ng awa, sapagkat madalas niyang pinaginhawa ang Iyong Pablo, at hindi niya ikinahiya ang pagkakagapos nito. Gayon din ang ginawa ng mga kapatid, at gayong bunga ang kanilang ibinunga, nang mula sa Macedonia ay pinunan nila ang kaniyang mga kakulangan. Ngunit kaylaki ng kaniyang dalamhati dahil sa ilang punong hindi nagbigay sa kaniya ng bungang nararapat sa kaniya, nang sabihin niya, Sa una kong pagtatanggol ay walang tumindig sa aking panig, kundi pinabayaan ako ng lahat. Idinadalangin ko sa Diyos na huwag itong ibilang laban sa kanila. Sapagkat ang mga bungang ito ay nararapat sa mga naghahatid sa amin ng aral na espirituwal mula sa kanilang pagkaunawa sa mga banal na misteryo; at nararapat ang mga ito sa kanila bilang mga tao; oo, nararapat din sa kanila bilang kaluluwang may buhay, na inihahandog ang sarili bilang halimbawa ng ganap na pagpipigil sa sarili; at nararapat din sa kanila bilang mga nilalang na lumilipad, dahil sa kanilang mga pagpapalang dumarami sa lupa, sapagkat ang kanilang tinig ay umabot sa lahat ng lupain.

Ngunit ang pinakakain ng mga bungang ito ay yaong nasisiyahan sa mga ito; at hindi nasisiyahan sa mga ito ang mga taong ang diyos ay ang kanilang tiyan. Sapagkat maging sa mga nagbibigay, ang bunga ay hindi ang mga bagay na ibinibigay, kundi ang kaloobang taglay nila sa pagbibigay. Kaya malinaw kong nakikita kung bakit nagalak ang naglingkod sa Diyos, at hindi sa sarili niyang tiyan; nakikita ko ito, at nakikigalak ako sa kaniya. Sapagkat tinanggap niya mula sa mga taga-Filipos ang kanilang ipinadala sa kaniya sa pamamagitan ni Epafrodito; gayunman, nauunawaan ko kung bakit siya nagalak. Sapagkat ang kaniyang ikinagalak ang siya niyang naging pagkain; sapagkat sa pagsasalita ng katotohanan, sabi niya, Lubos akong nagalak sa Panginoon na ngayon, sa wakas, ay muling namukadkad ang inyong pagmamalasakit sa akin; may malasakit na rin naman kayo noon, ngunit naging nakapapagod na ito para sa inyo. Ang mga taga-Filipos na ito, kung gayon, ay natuyo na sa matagal na pagkahapo, at tila nalanta sa pamumunga ng mabuting gawang ito; at nagagalak siya para sa kanila, dahil muli silang namukadkad, hindi para sa kaniyang sarili, dahil tinustusan nila ang kaniyang mga pangangailangan. Kaya idinugtong niya, Hindi ko ito sinasabi dahil sa kakapusan, sapagkat natutuhan kong masiyahan anuman ang aking kalagayan. Marunong akong mamuhay sa karalitaan, at marunong din akong mamuhay sa kasaganaan; saanman at sa lahat ng bagay, natutuhan ko kapuwa ang mabusog at ang magutom, ang managana at ang magtiis ng kakapusan. Magagawa ko ang lahat ng bagay sa pamamagitan Niya na nagpapalakas sa akin.

Ano nga ba ang iyong ikinagagalak, O dakilang Pablo? Ano ang iyong ikinagagalak? Ano ang iyong ikinabubuhay, O taong binago sa pagkakilala sa Diyos ayon sa larawan Niya na lumikha sa iyo, ikaw na kaluluwang buháy, na may gayong pagpipigil sa sarili, ikaw na dilang tulad ng mga ibong lumilipad, na nagpapahayag ng mga hiwaga? (Sapagkat sa gayong mga nilalang nararapat ang pagkaing ito.) Ano ang nagpapakain sa iyo? Ang kagalakan. Pakinggan natin ang kasunod: Gayunman, mabuti ang inyong ginawa na nakibahagi kayo sa aking kapighatian. Ito ang kanyang ikinagagalak, ito ang kanyang ikinabubuhay: sapagkat mabuti ang kanilang ginawa, hindi sapagkat naibsan ang kanyang kagipitan, siya na nagsasabi sa Iyo, Binigyan Mo ako ng kaluwagan nang ako ay nasa kagipitan; sapagkat marunong siyang managana at magtiis ng kakulangan, sa Iyo na nagpapalakas sa kanya. Sapagkat alam din ninyo, kayong mga taga-Filipos (sabi niya), na sa pasimula ng pangangaral ng Ebanghelyo, nang umalis ako sa Macedonia, walang Simbahang nakibahagi sa akin sa pagbibigay at pagtanggap kundi kayo lamang. Sapagkat maging sa Tesalonica ay nagpadala kayo nang minsan at muli para sa aking pangangailangan. Ikinagagalak niya ngayon na nagbalik sila sa mabubuting gawang ito; at natutuwa siyang muli silang yumabong, gaya ng isang mabungang bukid na muling nananariwa.

Dahil ba ito sa sarili niyang mga pangangailangan, sapagkat sinabi niya, Nagpadala kayo para sa aking pangangailangan? Iyon ba ang kanyang ikinagagalak? Tunay na hindi iyon. Ngunit paano natin ito nalalaman? Sapagkat siya mismo ang nagsabi kaagad, Hindi sa hinahangad ko ang kaloob, kundi ang hinahangad ko ay ang bunga. Natutuhan ko sa Iyo, aking Diyos, na pag-ibahin ang kaloob at ang bunga. Ang kaloob ay ang mismong bagay na ibinibigay ng nagbabahagi sa amin ng mga pangangailangang ito: gaya ng salapi, pagkain, inumin, kasuotan, matutuluyan, tulong; ngunit ang bunga ay ang mabuti at matuwid na kalooban ng nagbibigay. Sapagkat hindi lamang sinabi ng Mabuting Guro, Ang tumatanggap sa isang propeta, kundi idinagdag Niya, sa pangalan ng isang propeta; ni hindi lamang Niya sinabi, Ang tumatanggap sa isang taong matuwid, kundi idinagdag Niya, sa pangalan ng isang taong matuwid. Sa gayon, tunay na tatanggap ang isa ng gantimpala ng isang propeta, at ang isa naman, ng gantimpala ng isang taong matuwid. Hindi rin lamang Niya sinabi, Ang magpainom ng isang sarong malamig na tubig sa isa sa maliliit Kong ito; kundi idinagdag Niya, sa pangalan ng isang alagad; at ganito Niya tinapos, Katotohanang sinasabi Ko sa inyo, hindi mawawala sa kanya ang kanyang gantimpala. Ang kaloob ay ang pagtanggap sa isang propeta, ang pagtanggap sa isang taong matuwid, ang pagbibigay ng isang sarong malamig na tubig sa isang alagad; ngunit ang bunga ay ang paggawa nito sa pangalan ng isang propeta, sa pangalan ng isang taong matuwid, sa pangalan ng isang alagad. May bungang kasama ang pagpapakain kay Elias ng babaing balo, na nakaaalam na isang tao ng Diyos ang kanyang pinakakain, at dahil dito ay pinakain niya siya; ngunit kaloob ang ipinakain sa kanya ng uwak. Hindi nito pinakain ang panloob na pagkatao ni Elias, kundi ang panlabas lamang, na maaari ring nasawi kung wala ang pagkaing iyon.

Sasabihin ko nga ang totoo sa Iyong paningin, O Panginoon: kapag ang mga taong makalaman at mga di-sumasampalataya (na upang mahikayat at maipasok sa pananampalataya ay nangangailangan ng mga Sakramento ng pagsisimula at ng makapangyarihang paggawa ng mga himala, na ipinapalagay naming tinutukoy ng mga pangalang isda at balyena) ay naglalaan ng ikagiginhawa ng katawan, o sa ibang paraan ay tumutulong sa Iyong lingkod sa pamamagitan ng isang bagay na kapaki-pakinabang sa kasalukuyang buhay, samantalang hindi nila nalalaman kung bakit ito dapat gawin at kung ano ang layon nito, hindi nila pinakakain ang mga lingkod na ito, ni napakakain ang mga ito sa pamamagitan nila. Sapagkat hindi ito ginagawa ng una nang may banal at matuwid na hangarin; ni ikinagagalak ng huli ang kanilang mga kaloob, na ang bunga ay hindi pa nila nakikita. Sapagkat ang isip ay pinakakain ng bagay na ikinagagalak nito. Kaya naman hindi kinakain ng mga isda at mga balyena ang gayong mga pagkaing hindi ibinubunga ng lupa hangga’t hindi pa ito naihihiwalay at naibubukod sa kapaitan ng mga alon ng dagat.

At nakita Mo, O Diyos, ang lahat ng Iyong ginawa, at narito, napakabuti ng lahat. Oo, nakikita rin namin ang gayon, at narito, napakabuti ng lahat ng bagay. Sa bawat uri ng Iyong mga gawa, nang sabihin Mong “magkaroon ng mga ito,” at nagkaroon nga, nakita Mong mabuti ang bawat isa. Pitong ulit kong nabilang na nasusulat na nakita Mong mabuti ang Iyong ginawa; at ito ang ikawalo: nakita Mo ang lahat ng Iyong ginawa, at narito, hindi lamang ito mabuti, kundi napakabuti, sapagkat ngayo’y magkakasama na ang lahat. Sapagkat kung hiwa-hiwalay, mabuti lamang ang mga ito; ngunit kung magkakasama, kapuwa mabuti at napakabuti. Ipinakikita rin ito ng lahat ng magagandang katawan; sapagkat ang isang katawang binubuo ng mga sangkap na pawang magaganda ay higit na maganda kaysa sa mga sangkap ding iyon kung magkakahiwalay. Sa maayos na pagkakaugnay ng mga ito nagiging ganap ang kabuuan, bagaman maganda rin ang bawat sangkap sa sarili nito.

At maingat kong sinuri kung pito o walong ulit Mong nakitang mabuti ang Iyong mga gawa, nang kalugdan Mo ang mga ito; ngunit sa Iyong pagkakita ay wala akong natagpuang mga sandali ng panahon na magpapaliwanag kung ilang ulit Mong nakita ang Iyong ginawa. At sinabi ko, “Panginoon, hindi ba’t totoo ang Iyong Kasulatang ito, yamang Ikaw ay totoo, at bilang Katotohanan, Ikaw ang naghayag nito? Bakit Mo nga sinasabi sa akin, ‘na sa Iyong pagkakita ay walang mga sandali ng panahon’; samantalang sinasabi sa akin ng Iyong Kasulatang ito na ang ginawa Mo sa bawat araw ay nakita Mong mabuti; at nang bilangin ko ang mga iyon, natuklasan ko kung ilang ulit.” Dito ay sumasagot Ka sa akin, sapagkat Ikaw ang aking Diyos, at sa malakas na tinig ay sinasabi Mo sa panloob na pandinig ng Iyong lingkod, na nilalagos ang aking pagkabingi at sumisigaw, “O tao, ang sinasabi ng Aking Kasulatan ay sinasabi Ko; gayunman, nagsasalita ito sa loob ng panahon; ngunit walang kaugnayan ang panahon sa Aking Verbo, sapagkat ang Aking Verbo ay umiiral sa kawalang-hanggang kapantay ng sa Akin. Kaya ang mga bagay na nakikita ninyo sa pamamagitan ng Aking Espiritu ay nakikita Ko; gayundin, ang sinasabi ninyo sa pamamagitan ng Aking Espiritu ay sinasabi Ko. Kaya kapag nakikita ninyo ang mga bagay na iyon sa loob ng panahon, nakikita Ko ang mga ito hindi sa loob ng panahon; kung paanong kapag nagsasalita kayo sa loob ng panahon, sinasabi Ko ang mga iyon hindi sa loob ng panahon.”

At narinig ko, O Panginoon kong Diyos, at nilagok ko ang isang patak ng katamisan mula sa Iyong katotohanan, at naunawaan kong may ilang taong hindi nalulugod sa Iyong mga gawa; at sinasabi nilang marami sa mga ito ang ginawa Mo dahil napilitan Ka ng pangangailangan, gaya ng kayarian ng kalangitan at pagkakatugma ng mga bituin; at na ginawa Mo ang mga ito hindi mula sa anumang sa Iyo, kundi nilikha ang mga ito sa ibang dako at mula sa ibang pinagmulan, upang Iyong tipunin, pag-isahin at pag-ugnayin, nang mula sa Iyong mga nagaping kaaway ay itinayo Mo ang mga pader ng sansinukob, upang sila, na nakagapos sa kayariang iyon, ay hindi na muling makapaghimagsik laban sa Iyo. Tungkol naman sa ibang mga bagay, sinasabi nilang hindi Mo nilikha ni pinagsama-sama ang mga ito, gaya ng lahat ng laman at lahat ng napakaliliit na nilalang, at anumang may ugat sa lupa; kundi isang isip na kaaway Mo, at isa pang kalikasang hindi Mo nilikha at salungat sa Iyo, ang nagluwal at humubog sa mga bagay na ito sa mga mabababang bahaging ito ng sanlibutan. Mga hibang ang nagsasabi ng ganito, sapagkat hindi nila nakikita ang Iyong mga gawa sa pamamagitan ng Iyong Espiritu, ni nakikilala Ka sa mga ito.

Ngunit yaong mga nakakakita sa mga bagay na ito sa pamamagitan ng Iyong Espiritu, Ikaw ang nakakakita sa kanila. Kaya kapag nakikita nilang mabuti ang mga bagay na ito, Ikaw ang nakakikitang mabuti ang mga ito; at anumang mga bagay ang nakalulugod dahil sa Iyo, Ikaw ang nakalulugod sa pamamagitan ng mga ito, at ang anumang nakalulugod sa amin sa pamamagitan ng Iyong Espiritu ay nakalulugod sa Iyo sa loob namin. Sapagkat sino sa mga tao ang nakaaalam ng mga bagay ng isang tao, maliban sa espiritu ng taong nasa kanya? Gayundin, walang nakaaalam ng mga bagay ng Diyos kundi ang Espiritu ng Diyos. Ngayon, kami (wika niya) ay tumanggap, hindi ng espiritu ng sanlibutang ito, kundi ng Espiritung mula sa Diyos, upang malaman namin ang mga bagay na malayang ipinagkaloob sa amin ng Diyos. At pinaaalalahanan ako: “Tunay na walang nakaaalam ng mga bagay ng Diyos kundi ang Espiritu ng Diyos: paano nga namin nalalaman ang mga bagay na ipinagkaloob sa amin ng Diyos?” Ito ang sagot sa akin: “Sapagkat ang mga bagay na nalalaman namin sa pamamagitan ng Kanyang Espiritu, maging ang mga ito ay walang nakaaalam kundi ang Espiritu ng Diyos. Sapagkat kung paanong wastong sinabi sa mga magsasalita sa pamamagitan ng Espiritu ng Diyos, hindi kayo ang nagsasalita, gayundin namang wastong sinasabi sa mga nakaaalam sa pamamagitan ng Espiritu ng Diyos, ‘Hindi kayo ang nakaaalam.’ At gayundin namang wastong sinasabi sa mga nakakakita sa pamamagitan ng Espiritu ng Diyos, ‘Hindi kayo ang nakakakita’; kaya anumang nakikita nilang mabuti sa pamamagitan ng Espiritu ng Diyos, hindi sila kundi ang Diyos ang nakakikitang mabuti iyon.” Kaya magkaibang bagay ang isipin ng isang tao na masama ang mabuti, gaya ng ginagawa ng mga nabanggit na; at ang makita ng isang tao na mabuti ang isang bagay na mabuti (gaya ng pagkalugod ng marami sa Iyong mga nilikha dahil mabuti ang mga ito, gayunma’y hindi Ikaw ang kinalulugdan nila sa mga ito, kapag mas pinipili nilang tamasahin ang mga ito kaysa sa Iyo); at iba pa rin ang, kapag nakikita ng isang tao na mabuti ang isang bagay, ang Diyos ang nakakikita sa kanya na mabuti iyon, samakatuwid, upang sa Kanyang nilikha ay mahalin Siya na hindi maaaring mahalin kundi sa pamamagitan ng Espiritu Santo na Kanyang ipinagkaloob. Sapagkat ang pag-ibig ng Diyos ay ibinuhos sa aming mga puso sa pamamagitan ng Espiritu Santo na ipinagkaloob sa amin: sa pamamagitan Niya ay nakikita naming mabuti ang anumang umiiral sa anumang antas. Sapagkat nagmumula iyon sa Kanya, na Siya Mismo ay hindi umiiral ayon sa antas, kundi Siya ay kung ano Siya.

Salamat sa Iyo, O Panginoon. Namamasdan namin ang langit at lupa, maging ang bahaging materyal, ang nasa itaas at ang nasa ibaba, o ang nilikhang espirituwal at materyal; at sa pagpapaganda sa mga bahaging ito, na bumubuo sa kabuuan ng daigdig, o sa halip, sa buong sangnilikha, nakikita namin ang liwanag na nilikha at inihiwalay sa kadiliman. Nakikita namin ang kalawakan ng langit, maging iyon man ang pangunahing materyal na bahagi ng daigdig, sa pagitan ng espirituwal na tubig sa itaas at ng materyal na tubig sa ibaba, o (yamang ito rin ay tinatawag na langit) ang kalawakang ito ng hangin na nililiparan ng mga ibon sa langit, sa pagitan ng tubig na nasa anyong singaw na nakataas sa ibabaw nila, at sa mga gabing maaliwalas ay pumapatak bilang hamog, at ng mas mabigat na tubig na dumadaloy sa lupa. Namamasdan namin ang ibabaw ng tubig na natipon sa mga kalawakan ng dagat; at ang tuyong lupa, na kapuwa walang laman at hinubog upang makita at maging maayos, at siya ring sangkap ng mga halaman at punungkahoy. Namamasdan namin ang mga tanglaw na nagniningning mula sa itaas, ang araw upang magbigay ng sapat na liwanag sa maghapon, ang buwan at mga bituin upang magpasaya sa gabi; at sa pamamagitan ng lahat ng ito ay matukoy at maipahiwatig ang mga panahon. Namamasdan namin sa lahat ng dako ang isang matubig na sangkap, na puno ng mga isda, hayop, at ibon; sapagkat ang makapal na hangin, na umaalalay sa paglipad ng mga ibon, ay lalong kumakapal dahil sa pagsingaw ng tubig. Namamasdan namin ang ibabaw ng lupa na napapalamutian ng mga nilalang sa lupa, at ang tao, na nilikha ayon sa Iyong larawan at wangis, at sa pamamagitan mismo ng Iyong larawang ito at wangis (samakatuwid, ang kakayahang mangatwiran at umunawa), ay inilagay na mamahala sa lahat ng nilalang na walang katwiran. At kung paanong sa kanyang kaluluwa ay may isang kakayahang namamahala sa pamamagitan ng paggabay, at may isa namang ipinasasailalim upang sumunod; gayundin, para sa lalaki ay nilikha rin sa katawan ang isang babae, na sa isip ng kanyang may-katwirang pang-unawa ay dapat magkaroon ng kapantay na kalikasan, ngunit sa kasarian ng kanyang katawan ay dapat ding mapasailalim sa kasarian ng kanyang asawa, kung paanong ang pagnanasang kumilos ay kailangang tumanggap mula sa katwiran ng isip ng kaalaman sa tamang pagkilos. Ang mga bagay na ito ay aming namamasdan, at ang bawat isa ay mabuti, at ang lahat ng magkakasama ay napakabuti.

Nawa’y purihin Ka ng Iyong mga gawa, upang mahalin Ka namin; at nawa’y mahalin Ka namin, upang purihin Ka ng Iyong mga gawa, na sa panahon ay may simula at wakas, pagsikat at paglubog, paglago at pagkabulok, anyo at kawalan nito. Kaya ang mga ito ay may paghahalili ng umaga at gabi, na ang isang bahagi ay lingid at ang isa naman ay hayag; sapagkat nilikha Mo ang mga ito mula sa wala, hindi mula sa Iyong sarili; hindi mula sa anumang sangkap na hindi Iyo, o umiiral na noon pa, kundi mula sa sangkap na nilikhang kasabay ng mga ito (samakatuwid, nilikha Mo nang sabay), sapagkat ang kalagayan nitong walang anyo ay binigyan Mo ng anyo nang walang anumang pagitan ng panahon. Sapagkat yamang magkaiba ang sangkap ng langit at lupa at ang anyo nito, nilikha Mo ang sangkap mula sa lubos na kawalan, ngunit ang anyo ng daigdig ay mula sa sangkap na walang anyo: gayunman, kapuwa nang magkasabay, upang ang anyo ay sumunod sa sangkap, nang walang anumang pagitan o pagkaantala.

Sinuri rin namin kung ano ang niloob Mong ilarawan sa pamamagitan man ng paglikha o ng pagsasalaysay ng mga bagay sa gayong pagkakasunud-sunod. At nakita namin na ang bawat bagay ay mabuti, at ang lahat nang magkakasama ay napakabuti, sa Iyong Salita, sa Iyong Bugtong na Anak: kapwa ang langit at ang lupa, ang Ulo at ang katawan ng Simbahan, sa Iyong pagtatadhana bago pa ang lahat ng panahon, nang walang umaga at gabi. Ngunit nang simulan Mong isakatuparan sa panahon ang mga bagay na naitadhana, upang ihayag ang mga nakatago at ituwid ang aming mga kaguluhan; sapagkat nakabitin sa amin ang aming mga kasalanan, at lumubog kami sa madilim na kalaliman; at sumasaibabaw namin ang Iyong mabuting Espiritu, upang tulungan kami sa takdang panahon; at pinawalang-sala Mo ang mga di-makadiyos, at ibinukod sila sa masasama; at ginawa Mo ang kalawakan ng awtoridad ng Iyong Aklat sa pagitan ng mga inilagay sa itaas, na dapat maging masunurin sa Iyo, at ng mga nasa ibaba, na dapat magpasakop sa kanila; at tinipon Mo ang samahan ng mga di-sumasampalataya sa iisang sabwatan, upang mahayag ang sigasig ng mga mananampalataya, at upang magbunga sila ng mga gawa ng awa, na ipinamamahagi pa nga sa mga dukha ang kanilang mga kayamanan sa lupa upang makamit ang mga kayamanan sa langit. At pagkatapos nito ay nagpaningas Ka ng ilang tanglaw sa kalawakan, ang Iyong mga Banal, na nagtataglay ng salita ng buhay; at nagniningning sa dakilang awtoridad na inilagay sa kaitaasan sa pamamagitan ng mga kaloob na espirituwal. Pagkatapos naman nito, upang maipasok sa pananampalataya ang mga Hentil na di-sumasampalataya, nilikha Mo mula sa materyang pisikal ang mga Sakramento, at ang mga himalang nakikita, at ang mga anyo ng pananalita ayon sa kalawakan ng Iyong Aklat, na sa pamamagitan ng mga ito ay pagpapalain at pararamihin ang mga mananampalataya. Sumunod ay hinubog Mo ang buhay na kaluluwa ng mga mananampalataya, sa pamamagitan ng mga damdaming maayos na pinamamahalaan ng lakas ng pagpipigil sa sarili. At pagkatapos nito, ang isip na sa Iyo lamang nagpapasakop at hindi kailangang tumulad sa anumang awtoridad ng tao ay binago Mo ayon sa Iyong larawan at wangis; at ipinasakop Mo ang mga makatuwirang pagkilos nito sa kahusayan ng pag-unawa, gaya ng babae sa lalaki. At niloob Mo na ang lahat ng katungkulan sa Iyong Paglilingkod, na kailangan upang maging ganap ang mga mananampalataya sa buhay na ito, ay tumanggap mula sa mga mananampalatayang iyon ng mabubuting bagay para sa kanilang mga pangangailangang panlupa, na magbubunga naman para sa mga nagbibigay sa panahong darating. Nakikita namin ang lahat ng ito, at napakabuti ng mga ito, sapagkat nakikita Mo ang mga ito sa amin, Ikaw na nagkaloob sa amin ng Iyong Espiritu, upang sa pamamagitan Niya ay makita namin ang mga ito, at sa mga ito ay ibigin Ka.

O Panginoong Diyos, pagkalooban Mo kami ng kapayapaan: (sapagkat ipinagkaloob Mo na sa amin ang lahat ng bagay;) ang kapayapaan ng pamamahinga, ang kapayapaan ng Sabbath, na walang gabi. Sapagkat ang buong napakagandang kaayusang ito ng mga bagay na napakabuti, kapag natapos na ang kani-kanilang takbo, ay lilipas, sapagkat sa mga ito ay may umaga at gabi.

Ngunit ang ikapitong araw ay walang gabi, ni mayroon itong paglubog; sapagkat pinabanal Mo ito upang manatili magpakailanman. Sa gayon, ang ginawa Mo matapos ang Iyong mga gawang napakabuti—ang pamamahinga sa ikapitong araw, bagaman ginawa Mo ang mga iyon sa walang patid na pamamahinga—ay maipahayag nawa sa amin nang patiuna ng tinig ng Iyong Aklat: na kami rin, matapos ang aming mga gawa (na napakabuti dahil ipinagkaloob Mo ang mga iyon sa amin), ay mamamahinga rin sa Iyo sa Sabbath ng buhay na walang hanggan.

Sapagkat sa panahong iyon ay mamamahinga Ka sa amin, gaya ng pagkilos Mo ngayon sa amin; at sa gayon, iyon ay magiging Iyong pamamahinga sa pamamagitan namin, gaya ng mga ito na Iyong mga gawa sa pamamagitan namin. Ngunit Ikaw, Panginoon, ay laging gumagawa, at laging namamahinga. Hindi Ka nakakakita sa loob ng panahon, ni kumikilos sa loob ng panahon, ni namamahinga sa isang panahon; gayunman, nililikha Mo ang mga bagay na nakikita sa panahon, maging ang mga panahon mismo, at ang pamamahingang bunga ng panahon.

Kaya nakikita namin ang mga bagay na ito na Iyong nilikha, sapagkat umiiral ang mga ito; ngunit umiiral ang mga ito, sapagkat nakikita Mo ang mga ito. At nakikita namin sa labas na umiiral ang mga ito, at sa loob, na mabuti ang mga ito; ngunit nakita Mo ang mga ito nang malikha na, doon din kung saan nakita Mo ang mga ito noong hindi pa nalilikha. At nang maglaon, naudyukan kaming gumawa ng mabuti, matapos maglihi ang aming mga puso mula sa Iyong Espiritu; ngunit noong una, naudyukan kaming gumawa ng masama, habang tinatalikuran Ka; subalit Ikaw, ang Nag-iisa, ang Mabuting Diyos, ay hindi kailanman tumigil sa paggawa ng mabuti. At kami rin ay may ilang mabubuting gawa, na kaloob Mo, ngunit hindi walang hanggan; matapos ang mga ito, umaasa kaming mamamahinga sa Iyong dakilang pagpapabanal. Ngunit Ikaw, na siyang Kabutihang hindi nangangailangan ng anumang kabutihan, ay laging namamahinga, sapagkat ang Iyong kapahingahan ay Ikaw Mismo. At sinong tao ang makapagtuturo sa kapwa tao na maunawaan ito? O sinong Anghel ang makapagtuturo sa kapwa Anghel? O sinong Anghel ang makapagtuturo sa tao? Hilingin ito sa Iyo, hanapin ito sa Iyo, katukin ang Iyong pinto para rito; sa gayong paraan, sa gayong paraan ito matatanggap, sa gayong paraan ito matatagpuan, sa gayong paraan ito mabubuksan. Amen.

SALAMAT SA IYO, PANGINOON

Talaan ng mga Nilalaman

Ibahagi ang Pahinang Ito: