คุณแม่ที่รัก ดิฉันกำลังจะเล่าเรื่องราวของวิญญาณดิฉันให้คุณแม่ฟังอย่างไว้วางใจ เมื่อคุณแม่ขอให้ดิฉันเขียนเรื่องนี้ ดิฉันกลัวว่างานนี้อาจทำให้จิตใจหวั่นไหว แต่ตั้งแต่นั้นมา องค์พระผู้เป็นเจ้าได้ทรงพระกรุณาให้ดิฉันเข้าใจว่า การนบนอบอย่างเรียบง่ายจะทำให้ดิฉันเป็นที่พอพระทัยพระองค์มากที่สุด ดังนั้น ดิฉันจึงเริ่มขับร้องสิ่งที่จะต้องเป็นบทเพลงนิรันดรของดิฉัน นั่นคือ “พระเมตตาขององค์พระผู้เป็นเจ้า”[1]
ก่อนลงมือทำงานนี้ ดิฉันคุกเข่าต่อหน้ารูปปั้นแม่พระ ซึ่งได้แสดงให้ครอบครัวของดิฉันเห็นประจักษ์หลายต่อหลายครั้งถึงความเอาพระทัยใส่อันเปี่ยมด้วยความรักของพระมารดาในสวรรค์ของเรา[2] ขณะคุกเข่า ดิฉันวอนขอพระมารดาที่รักยิ่งให้ทรงนำมือของดิฉัน เพื่อให้แน่ใจว่าจะมีเพียงสิ่งที่พอพระทัยพระนางเท่านั้นปรากฏอยู่ในข้อเขียนนี้
จากนั้น เมื่อเปิดพระวรสาร สายตาของดิฉันก็สะดุดกับถ้อยคำเหล่านี้ว่า “พระเยซูเจ้าเสด็จขึ้นไปบนภูเขา ทรงเรียกผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ให้มาพบพระองค์”[3]
ถ้อยคำเหล่านี้ส่องสว่างอย่างชัดเจนให้ดิฉันเข้าใจธรรมล้ำลึกแห่งกระแสเรียกและชีวิตทั้งหมดของดิฉัน และเหนือสิ่งอื่นใด ให้เข้าใจพระคุณต่าง ๆ ที่องค์พระผู้เป็นเจ้าได้ประทานแก่วิญญาณของดิฉัน พระองค์มิได้ทรงเรียกผู้ที่คู่ควร แต่ทรงเรียกผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ดังที่นักบุญเปาโลกล่าวว่า “พระเจ้าจะทรงเมตตาผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์จะเมตตา[4] ดังนั้น จึงมิได้ขึ้นอยู่กับผู้ที่ปรารถนา หรือผู้ที่วิ่งขวนขวาย แต่ขึ้นอยู่กับพระเจ้าผู้ทรงแสดงพระเมตตา”[5]
ดิฉันมักถามตนเองว่า เหตุใดพระเจ้าจึงทรงโปรดปรานบางคนเป็นพิเศษ เหตุใดวิญญาณทั้งหลายจึงไม่ได้รับพระหรรษทานในปริมาณเท่ากัน ดิฉันพิศวงยิ่งนักเมื่อเห็นพระคุณพิเศษหลั่งไหลลงมาเหนือคนบาปใหญ่หลวง เช่น นักบุญเปาโล นักบุญออกัสติน นักบุญมารีย์ชาวมักดาลา และอีกหลายคน ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าพระองค์ทรงบังคับให้รับพระหรรษทานของพระองค์ เมื่ออ่านประวัตินักบุญ ดิฉันประหลาดใจที่เห็นว่ามีบางวิญญาณได้รับพระคุณเป็นพิเศษ องค์พระผู้เป็นเจ้าทรงโปรดปรานพวกเขาตั้งแต่เปลจนถึงหลุมศพ ไม่ทรงยอมให้มีอุปสรรคใดบนหนทางที่อาจขัดขวางพวกเขามิให้ก้าวขึ้นไปหาพระองค์ และไม่ทรงยอมให้บาปใดทำให้ความผ่องใสไร้มลทินของอาภรณ์แห่งศีลล้างบาปของพวกเขาต้องมัวหมอง อีกทั้งดิฉันยังสงสัยว่า เหตุใดคนป่าผู้น่าสงสารจำนวนมากจึงต้องตายไปโดยไม่เคยแม้แต่จะได้ยินพระนามของพระเจ้า
องค์พระผู้เป็นเจ้าทรงพระกรุณาอธิบายธรรมล้ำลึกนี้แก่ดิฉัน พระองค์ทรงแสดงหนังสือแห่งธรรมชาติให้ดิฉันเห็น และดิฉันก็เข้าใจว่าดอกไม้ทุกดอกที่พระองค์ทรงสร้างล้วนงดงาม ความงามสดใสของกุหลาบและความขาวบริสุทธิ์ของลิลลี่มิได้ลดทอนกลิ่นหอมของไวโอเล็ตหรือความเรียบง่ายอันอ่อนหวานของเดซี ดิฉันเข้าใจว่า หากดอกไม้เล็กน้อยทั้งหลายล้วนปรารถนาจะเป็นกุหลาบ ธรรมชาติก็จะสูญเสียความงามแห่งฤดูใบไม้ผลิ และท้องทุ่งก็จะไม่ประดับประดาด้วยสีสันงดงามอีกต่อไป ในโลกแห่งวิญญาณซึ่งเป็นสวนอันมีชีวิตขององค์พระผู้เป็นเจ้าก็เป็นเช่นเดียวกัน พระองค์พอพระทัยที่จะทรงสร้างนักบุญผู้ยิ่งใหญ่ซึ่งเปรียบได้กับลิลลี่และกุหลาบ แต่พระองค์ก็ทรงสร้างนักบุญผู้เล็กน้อยด้วย ผู้ซึ่งต้องพอใจที่จะเป็นเดซีหรือไวโอเล็ตธรรมดา ๆ ที่ผลิบานแทบพระบาท และมีพันธกิจที่จะทำให้พระเนตรของพระองค์ชื่นชมยินดี เมื่อพระองค์ทรงพระกรุณาทอดพระเนตรลงมายังพวกเขา ยิ่งพวกเขาปฏิบัติตามพระประสงค์ด้วยความยินดีมากเท่าใด พวกเขาก็ยิ่งมีความครบครันมากขึ้นเท่านั้น
ดิฉันยังเข้าใจด้วยว่า ความรักของพระเจ้าปรากฏในวิญญาณที่เรียบง่ายซึ่งไม่ต่อต้านพระหรรษทานของพระองค์ เช่นเดียวกับที่ปรากฏในวิญญาณซึ่งได้รับพระพรอย่างอุดมกว่า ที่จริง เนื่องจากลักษณะเฉพาะของความรักคือการถ่อมตนลง หากวิญญาณทั้งหลายล้วนเหมือนบรรดานักปราชญ์ผู้ศักดิ์สิทธิ์ของพระศาสนจักรซึ่งได้ส่องสว่างแก่พระศาสนจักรแล้ว ก็ดูเหมือนว่าเมื่อพระเจ้าเสด็จมาหาพวกเขา พระองค์คงมิได้ทรงโน้มพระองค์ลงต่ำมากพอ แต่พระองค์ทรงสร้างเด็กเล็กที่ไม่รู้อะไรเลยและทำได้เพียงส่งเสียงร้องแผ่วเบา กับคนป่าผู้น่าสงสารที่มีเพียงกฎธรรมชาติเป็นเครื่องนำทาง และพระองค์ทรงพระกรุณาโน้มพระองค์ลงมายังหัวใจของพวกเขาเหล่านี้ พวกเขาคือดอกไม้ในท้องทุ่งที่มีความเรียบง่ายเป็นที่จับพระทัยพระองค์ และด้วยการทรงถ่อมพระองค์ลงมาหาพวกเขา พระผู้ไถ่ของเราทรงแสดงความยิ่งใหญ่อันไม่มีขอบเขตของพระองค์ ดวงอาทิตย์ส่องแสงทั้งบนต้นสนซีดาร์และดอกไม้เล็ก ๆ ฉันใด พระเจ้าผู้ทรงเป็นดวงอาทิตย์ก็ทรงส่องสว่างแก่วิญญาณทุกดวง ทั้งใหญ่และเล็กฉันนั้น และทุกดวงต่างตอบสนองต่อความเอาพระทัยใส่ของพระองค์ เช่นเดียวกับในธรรมชาติที่ฤดูกาลได้รับการจัดวางไว้เพื่อให้แม้แต่ดอกเดซีที่ต่ำต้อยที่สุดก็จะคลี่กลีบในวันที่กำหนด
คุณแม่ที่รัก คุณแม่คงสงสัยว่าทั้งหมดนี้กำลังจะนำไปสู่อะไร เพราะจนถึงตอนนี้ ดิฉันยังไม่ได้กล่าวอะไรที่ฟังดูเหมือนเรื่องราวชีวิตของดิฉันเลย แต่คุณแม่มิได้บอกให้ดิฉันเขียนสิ่งใดก็ตามที่ผุดขึ้นในใจได้อย่างอิสระเต็มที่หรอกหรือ ดังนั้น สิ่งที่คุณแม่จะพบในหน้าหนังสือเหล่านี้ จึงมิใช่ชีวิตของดิฉันโดยตรง แต่เป็นความคิดของดิฉันเกี่ยวกับพระหรรษทานต่าง ๆ ที่องค์พระผู้เป็นเจ้าพอพระทัยประทานแก่ดิฉัน
บัดนี้ลูกมาถึงช่วงหนึ่งของชีวิตที่สามารถมองย้อนกลับไปในอดีตได้ เพราะจิตวิญญาณของลูกได้รับการขัดเกลาในเบ้าหลอมแห่งการทดสอบทั้งภายในและภายนอกแล้ว บัดนี้ ลูกเป็นเสมือนดอกไม้หลังพายุที่สามารถชูศีรษะขึ้น และเห็นว่าถ้อยคำในบทสดุดีเป็นจริงในตัวลูกว่า “องค์พระผู้เป็นเจ้าทรงเป็นผู้เลี้ยงดูข้าพเจ้าดุจผู้เลี้ยงแกะ ข้าพเจ้าจะไม่ขาดสิ่งใด พระองค์ทรงให้ข้าพเจ้าอยู่ในทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ ทรงนำข้าพเจ้าไปยังสายน้ำที่ให้ความสดชื่น ทรงนำจิตวิญญาณของข้าพเจ้ากลับคืน ทรงนำข้าพเจ้าไปตามหนทางแห่งความชอบธรรมเพื่อพระนามของพระองค์ แม้ข้าพเจ้าจะเดินอยู่ท่ามกลางเงาแห่งความตาย ข้าพเจ้าก็จะไม่กลัวภัยร้ายใด ๆ เพราะพระองค์ประทับอยู่กับข้าพเจ้า”[6]
ใช่แล้ว สำหรับลูก องค์พระผู้เป็นเจ้าของเราทรง “เปี่ยมด้วยพระกรุณาและพระเมตตา ทรงอดกลั้นและอุดมด้วยพระเมตตา” เสมอมา[7]
ดังนั้น คุณแม่ที่รัก ลูกจึงยินดีอย่างยิ่งที่ได้มาหาคุณแม่และขับร้องถึงพระเมตตาของพระองค์ซึ่งเกินกว่าจะพรรณนาได้ ลูกเขียนเรื่องราวของดอกไม้น้อยที่พระเยซูเจ้าทรงเก็บมานี้เพื่อคุณแม่เพียงผู้เดียว ความคิดนี้จะช่วยให้ลูกพูดได้อย่างอิสระ โดยไม่ต้องกังวลทั้งเรื่องสำนวนหรือเรื่องที่ลูกจะออกนอกเรื่องอยู่บ่อย ๆ เพราะหัวใจของผู้เป็นแม่ย่อมเข้าใจลูกของตนเสมอ แม้ลูกจะยังพูดได้เพียงอ้อแอ้ ลูกจึงมั่นใจว่าคุณแม่จะเข้าใจลูกและเห็นคุณค่าของสิ่งที่ลูกต้องการสื่อ
หากดอกไม้น้อยพูดได้ ดิฉันคิดว่ามันคงจะบอกเราด้วยความเรียบง่ายถึงทุกสิ่งที่พระเจ้าทรงทำเพื่อมัน โดยไม่ปิดบังของประทานใด ๆ ที่มันได้รับ มันคงไม่อ้างความถ่อมตนแล้วพูดว่าตนไม่งดงาม หรือไม่มีกลิ่นหอมหวาน ว่าแสงอาทิตย์ทำให้กลีบของมันเหี่ยวเฉา หรือพายุทำให้ก้านของมันบอบช้ำ หากมันรู้ว่าสิ่งเหล่านั้นไม่เป็นความจริง
ดอกไม้น้อยซึ่งบัดนี้กำลังเล่าเรื่องของตน ยินดีที่ต้องเผยให้รู้ถึงพระพรที่องค์พระผู้เป็นเจ้าของเราประทานแก่ตน ทั้งที่ตนไม่คู่ควรเลย ดอกไม้น้อยรู้ว่าตนไม่มีสิ่งใดที่คู่ควรจะดึงดูดพระองค์ได้ มีเพียงพระเมตตาของพระองค์เท่านั้นที่หลั่งพระพรมายังตน พระองค์ทรงให้ดอกไม้น้อยเติบโตในผืนดินศักดิ์สิทธิ์ที่อบอวลด้วยกลิ่นหอมแห่งความบริสุทธิ์ โดยมีดอกลิลลี่ขาวผ่องแปดดอกอยู่ก่อนแล้ว ด้วยความรัก พระองค์มีพระประสงค์จะปกป้องดอกไม้น้อยให้พ้นจากลมหายใจอาบยาพิษของโลก กลีบดอกเพิ่งจะเริ่มคลี่บาน พระอาจารย์ผู้พระทัยดีพระองค์นี้ก็ทรงย้ายดอกไม้น้อยไปปลูกบนภูเขาคาร์แมล อันเป็นสวนที่พระแม่เจ้าทรงเลือกไว้
และบัดนี้ คุณแม่ที่รัก เมื่อลูกได้สรุปด้วยถ้อยคำเพียงไม่กี่คำถึงทุกสิ่งที่พระทัยดีของพระเจ้าได้ทรงกระทำเพื่อลูกแล้ว ลูกจะเล่าเรื่องราวในวัยเด็กอย่างละเอียด ลูกทราบว่า แม้คนอื่นอาจรู้สึกว่าเรื่องนี้น่าเบื่อหน่าย แต่หัวใจเยี่ยงมารดาของคุณแม่จะพบความชื่นใจในเรื่องนี้ เรื่องราวของจิตวิญญาณของลูกจนถึงเวลาที่ลูกเข้าอารามคาร์แมลนั้น แบ่งได้เป็นสามช่วงอย่างชัดเจน ช่วงแรกแม้จะสั้น แต่ก็มิได้มีความทรงจำอันล้ำค่าน้อยกว่าช่วงอื่นเลย
ช่วงนี้เริ่มตั้งแต่ลูกเริ่มรู้ความจนถึงวันที่คุณแม่สุดที่รักของลูกเสียชีวิต กล่าวคือ จนถึงเวลาที่ลูกมีอายุสี่ปีแปดเดือน พระเจ้าผู้พระทัยดีได้ประทานพระพรให้สติปัญญาของลูกตื่นขึ้นตั้งแต่ยังเล็กมาก และทรงประทับความทรงจำในวัยเด็กไว้ในความจำของลูกอย่างลึกซึ้ง จนเหตุการณ์ในอดีตดูราวกับเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวานนี้ ไม่ต้องสงสัยเลยว่า พระองค์ทรงประสงค์ให้ลูกรู้จักและเห็นคุณค่าของคุณแม่ที่พระองค์ประทานให้ลูก อนิจจา! ไม่นานนัก พระหัตถ์ของพระองค์ก็ทรงรับคุณแม่ไปจากลูก เพื่อสวมมงกุฎให้ท่านในสวรรค์
ตลอดชีวิตของลูก พระองค์พอพระทัยที่จะให้ลูกมีความรักความเอ็นดูอยู่รอบตัว ความทรงจำแรก ๆ ของลูกคือรอยยิ้มที่เปี่ยมด้วยความรักและการโอบกอดลูบไล้อย่างอ่อนโยน แต่หากพระองค์ทรงทำให้ผู้อื่นรักลูกมากถึงเพียงนั้น พระองค์ก็ทรงทำให้ลูกรักพวกเขาด้วยเช่นกัน เพราะลูกเป็นคนที่มีนิสัยรักใคร่ผูกพันกับผู้อื่น
คุณแม่คงแทบจะนึกไม่ออกว่าลูกรักคุณพ่อคุณแม่มากเพียงใด และเพราะลูกเป็นคนชอบแสดงความรู้สึก ลูกจึงแสดงความรักออกมาด้วยวิธีเล็ก ๆ น้อย ๆ นับพันวิธี แม้เมื่อคิดถึงวิธีที่ลูกใช้ในเวลานั้น ลูกก็อดยิ้มไม่ได้ในเวลานี้
คุณแม่ที่รัก คุณแม่ได้มอบจดหมายที่คุณแม่ของลูกเขียนถึงโปลีนในช่วงเวลานั้นให้แก่ลูก ตอนนั้นโปลีนกำลังเรียนอยู่ที่โรงเรียนในอารามแม่พระเสด็จเยี่ยมที่เลอม็อง ลูกจำเหตุการณ์ที่กล่าวถึงในจดหมายเหล่านั้นได้อย่างชัดเจน แต่คงง่ายกว่าสำหรับลูกที่จะยกข้อความบางตอนมาโดยตรง แม้ว่าจดหมายอันน่ารักเหล่านี้ ซึ่งเขียนขึ้นด้วยแรงบันดาลใจจากความรักของผู้เป็นแม่ จะเต็มไปด้วยคำชมลูกอยู่บ่อยครั้งเหลือเกินก็ตาม
เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันสิ่งที่ลูกได้กล่าวถึงวิธีแสดงความรักต่อคุณพ่อคุณแม่ นี่คือตัวอย่างหนึ่ง “เจ้าตัวน้อยเป็นเด็กซนตัวจิ๋วที่น่ารักที่สุด เธอเข้ามาจูบแม่ และในเวลาเดียวกันก็อยากให้แม่ตาย เธอพูดว่า ‘โธ่ คุณแม่ที่รัก หนูอยากให้คุณแม่ตายจังเลย’ และเมื่อถูกดุ เธอก็ประหลาดใจมาก แล้วตอบว่า ‘ก็หนูอยากให้คุณแม่ไปสวรรค์นี่คะ และคุณแม่ก็บอกว่าเราต้องตายก่อนจึงจะไปที่นั่นได้’ และเมื่อแสดงความรักอย่างท่วมท้นต่อพ่อ เธอก็อยากให้พ่อตายด้วยเช่นกัน เจ้าตัวน้อยที่น่ารักนี้แทบไม่ยอมห่างจากแม่เลย เธอตามแม่ไปทุกแห่ง แต่ชอบไปในสวนมากที่สุด เมื่อแม่ไม่อยู่ที่นั่น เธอก็ไม่ยอมอยู่ และร้องไห้หนักจนคนอื่นต้องพาเธอกลับมาหาแม่ เธอไม่ยอมแม้แต่จะขึ้นบันไดไปคนเดียวโดยไม่เรียกแม่ทุกขั้นว่า ‘คุณแม่! คุณแม่!’ และถ้าแม่ลืมตอบว่า ‘จ๋า ลูกรัก!’ เธอก็จะยืนรออยู่ตรงนั้น ไม่ยอมขยับไปไหน”
ดิฉันอายุเกือบสามขวบเมื่อคุณแม่เขียนไว้ว่า “วันก่อน เทเรซาน้อยถามฉันว่าเธอจะได้ไปสวรรค์ไหม ฉันบอกเธอว่า ‘ได้สิ ถ้าลูกเป็นเด็กดี’ เธอตอบว่า ‘โธ่ คุณแม่ ถ้าหนูไม่เป็นเด็กดี หนูจะต้องไปนรกหรือคะ ถ้าอย่างนั้น คุณแม่รู้ไหมว่าหนูจะทำอย่างไร หนูจะบินไปหาคุณแม่บนสวรรค์ แล้วคุณแม่ก็จะกอดหนูไว้แน่น ๆ แล้วพระเจ้าจะทรงพาหนูไปจากคุณแม่ได้อย่างไรล่ะคะ’ ฉันเห็นว่าเธอเชื่อมั่นว่าพระเจ้าจะทรงทำอะไรเธอไม่ได้เลย หากเธอซ่อนตัวอยู่ในอ้อมแขนของฉัน”
“มารีรักน้องสาวตัวน้อยของเธอมาก ที่จริงแล้ว เด็กคนนี้ทำให้เราทุกคนชื่นใจ เธอเป็นเด็กที่พูดตรงอย่างยิ่ง และน่าเอ็นดูนักเวลาที่เห็นเธอวิ่งตามฉันมาเพื่อสารภาพความผิดประสาเด็กของตนว่า ‘คุณแม่คะ หนูผลักเซลีน หนูตบเธอไปทีหนึ่ง แต่หนูจะไม่ทำอีกแล้วค่ะ’ ทันทีที่เธอทำอะไรซุกซน ทุกคนจะต้องรู้ เมื่อวานเธอทำกระดาษปิดผนังฉีกหลุดออกมาชิ้นเล็ก ๆ โดยไม่ได้ตั้งใจ หากคุณได้เห็นก็คงสงสารเธอ เธออยากบอกคุณพ่อทันที เมื่อคุณพ่อกลับถึงบ้านสี่ชั่วโมงต่อมา คนอื่น ๆ ก็ลืมเรื่องนี้ไปหมดแล้ว แต่เธอวิ่งไปหามารีทันทีแล้วพูดว่า ‘บอกคุณพ่อด้วยว่าหนูทำกระดาษขาด’ เธอยืนรออยู่ตรงนั้นราวกับผู้กระทำผิดที่กำลังรอคำตัดสิน แต่เธอคิดว่าตนจะได้รับการอภัยง่ายขึ้นหากเป็นฝ่ายกล่าวโทษตนเอง”
เมื่อเอ่ยถึงคุณพ่อ ความทรงจำอันแสนสุขมากมายก็เอ่อล้นขึ้นในใจดิฉัน คุณแม่พูดกลั้วหัวเราะว่าคุณพ่อทำตามที่ดิฉันต้องการเสมอ แต่คุณพ่อตอบว่า “แล้วทำไมจะไม่ได้ล่ะ เธอเป็นราชินีนี่นา!” แล้วคุณพ่อก็จะยกดิฉันขึ้นนั่งบนบ่า และแสดงความรักต่อดิฉันสารพัดวิธี ถึงกระนั้น ดิฉันก็พูดไม่ได้ว่าคุณพ่อตามใจจนดิฉันเสียคน ดิฉันจำได้ว่าวันหนึ่ง ขณะที่ดิฉันกำลังเล่นชิงช้า คุณพ่อเดินผ่านมาและเรียกว่า “มาจูบพ่อหน่อยสิ ราชินีน้อย” ผิดจากนิสัยปกติของดิฉัน ดิฉันไม่ยอมขยับ และตอบอย่างทะเล้นว่า “คุณพ่อต้องมาหาหนูเองค่ะ” คุณพ่อไม่ยอม ซึ่งก็ถูกต้องแล้ว และเดินจากไป มารีอยู่ที่นั่นด้วยและดุดิฉันว่า “ตอบคุณพ่ออย่างนั้น ช่างเป็นเด็กไม่ดีเลย!” คำตักเตือนของพี่ได้ผล ดิฉันลงจากชิงช้าทันที และเสียงร้องไห้ของดิฉันก็ดังลั่นไปทั้งบ้าน ดิฉันรีบขึ้นบันไดไป คราวนี้ไม่ได้หยุดเรียกคุณแม่ทุกขั้นอย่างเคย ในใจคิดเพียงอย่างเดียวว่าจะต้องหาคุณพ่อให้พบและคืนดีกับท่าน ดิฉันคงไม่ต้องบอกคุณแม่ว่าเรื่องนี้สำเร็จลงในเวลาไม่นาน
ดิฉันทนคิดไม่ได้ว่าตนทำให้คุณพ่อคุณแม่ที่รักต้องเสียใจ และยอมรับความผิดของตนทันที ดังที่เรื่องเล็ก ๆ ซึ่งคุณแม่เล่าไว้นี้จะแสดงให้เห็นว่า “เช้าวันหนึ่ง ก่อนลงไปชั้นล่าง ฉันอยากจูบเทเรซา เธอดูเหมือนกำลังหลับสนิท ฉันจึงไม่อยากปลุก แต่ มารีพูดว่า ‘คุณแม่คะ หนูแน่ใจว่าน้องแค่แกล้งหลับค่ะ’ ฉันจึงก้มลงจูบหน้าผากเธอ ทันใดนั้นเธอก็มุดลงไปใต้ผ้าห่มและพูดด้วยน้ำเสียงของเด็กเอาแต่ใจว่า ‘หนูไม่อยากให้ใครมองหนู’ ฉันไม่พอใจเธอและบอกเธอเช่นนั้น หนึ่งหรือสองนาทีต่อมา ฉันได้ยินเสียงเธอร้องไห้ และประหลาดใจที่เห็นเธอมาอยู่ข้าง ๆ เธอปีนออกจากเตียงเด็กด้วยตัวเอง และเดินเท้าเปล่าลงบันไดมา สะดุดชายชุดนอนยาวของตน ใบหน้าน้อย ๆ เปียกชุ่มไปด้วยน้ำตา เธอโผเข้าหาตักฉันแล้วพูดว่า ‘คุณแม่คะ หนูเสียใจที่เป็นเด็กไม่ดี ยกโทษให้หนูด้วยนะคะ!’ ฉันยกโทษให้ทันที อุ้มนางฟ้าตัวน้อยไว้ในอ้อมแขน กอดเธอแนบอก และจูบเธอซ้ำแล้วซ้ำเล่า”
ดิฉันยังจำได้ด้วยว่ารักมารี พี่สาวคนโตซึ่งเพิ่งเรียนจบมากเพียงใด แม้ภายนอกจะดูไม่เป็นเช่นนั้น แต่ดิฉันซึมซับทุกสิ่งที่ได้เห็นและได้ยิน และคิดว่าในเวลานั้นดิฉันก็ไตร่ตรองเรื่องต่าง ๆ เช่นเดียวกับที่ทำอยู่ในเวลานี้ ดิฉันตั้งใจฟังขณะที่พี่สอนเซลีน และทำตัวดีและเชื่อฟังมาก เพื่อจะได้รับสิทธิพิเศษให้อยู่ในห้องระหว่างเวลาเรียนได้ พี่ให้ของขวัญเล็ก ๆ น้อย ๆ แก่ดิฉันหลายอย่าง ซึ่งทำให้ดิฉันดีใจมาก ดิฉันภูมิใจในพี่สาวทั้งสองคน แต่เนื่องจากโปลีนดูเหมือนอยู่ห่างไกลจากพวกเรามาก ดิฉันจึงคิดถึงพี่ตลอดทั้งวัน เมื่อดิฉันเพิ่งหัดพูด และคุณแม่ถามว่า “กำลังคิดอะไรอยู่จ๊ะ” ดิฉันก็จะตอบเสมอว่า “โปลีนค่ะ” บางครั้งดิฉันได้ยินคนพูดกันว่าโปลีนจะเป็นซิสเตอร์ และแม้จะยังไม่ค่อยเข้าใจว่าหมายถึงอะไร ดิฉันก็คิดว่า “ฉันจะเป็นซิสเตอร์ด้วย” นี่เป็นหนึ่งในความทรงจำแรก ๆ ของดิฉัน และดิฉันไม่เคยเปลี่ยนใจเลย ดังนั้น แบบอย่างของพี่สาวที่รักคนนี้เองที่ดึงดูดดิฉันให้เข้าหาพระเจ้าผู้ทรงเป็นพระสวามีของบรรดาพรหมจารีตั้งแต่อายุสองขวบ คุณแม่ที่รักยิ่ง ดิฉันมีความทรงจำอันอ่อนโยนเกี่ยวกับโปลีนมากมายเหลือเกินที่อยากเล่าให้คุณแม่ฟัง ณ ที่นี้! แต่คงจะใช้เวลานานเกินไป
เลโอนีก็มีที่อันอบอุ่นยิ่งในหัวใจของดิฉันเช่นกัน พี่รักดิฉันมาก และดิฉันก็รักพี่ตอบ ในตอนเย็นเมื่อพี่กลับจากโรงเรียน พี่มักดูแลดิฉันขณะที่คนอื่น ๆ ออกไปข้างนอก และดิฉันรู้สึกราวกับว่ายังได้ยินบทเพลงอันไพเราะที่พี่ร้องกล่อมดิฉันให้นอนหลับ ดิฉันจำวันรับศีลมหาสนิทครั้งแรกของพี่ได้อย่างชัดเจน และยังจำเพื่อนที่อยู่เคียงข้างพี่ในวันนั้นได้ด้วย เป็นเด็กยากจนคนหนึ่งที่คุณแม่ของดิฉันจัดหาเสื้อผ้าให้ ตามธรรมเนียมอันน่าประทับใจของครอบครัวที่มีฐานะดีในเมืองอาล็องซง ในวันอันแสนสุขนั้น เด็กคนนี้ไม่ห่างจากเลโอนีแม้แต่ครู่เดียว และในงานเลี้ยงใหญ่ตอนเย็น เธอก็ได้นั่งในที่นั่งอันทรงเกียรติ น่าเสียดายที่ดิฉันยังเล็กเกินกว่าจะอยู่ร่วมงานเลี้ยงจนดึกได้ แต่ดิฉันก็ได้มีส่วนในงานอยู่บ้าง ด้วยความใจดีของคุณพ่อ เพราะท่านนำขนมเค้กเคลือบน้ำตาลชิ้นหนึ่งมาให้ราชินีน้อยของท่านด้วยตนเอง
บัดนี้เหลือเพียงเซลีน เพื่อนร่วมวัยเด็กของดิฉันที่ยังไม่ได้เล่าถึง ดิฉันมีความทรงจำเกี่ยวกับพี่มากมายจนไม่รู้ว่าจะเลือกเรื่องใด เราเข้าใจกันอย่างสมบูรณ์ แต่ดิฉันกล้าแสดงออกและร่าเริงมีชีวิตชีวามากกว่าพี่มาก ทั้งยังไร้เดียงสาน้อยกว่าพี่มากด้วย คุณแม่ที่รัก จดหมายฉบับต่อไปนี้จะแสดงให้คุณแม่เห็นว่าเซลีนอ่อนโยนน่ารักเพียงใด และเทเรซาซุกซนเพียงใด ตอนนั้นดิฉันอายุเกือบสามขวบ ส่วนเซลีนอายุหกขวบครึ่ง “เซลีนมีนิสัยใฝ่ดีโดยธรรมชาติ ส่วนแม่แมวน้อยเทเรซานั้น ยังบอกไม่ได้ว่าโตขึ้นจะเป็นอย่างไร เพราะเธอยังเล็กมากและไม่ค่อยคิดหน้าคิดหลัง เธอเป็นเด็กฉลาดมาก แต่นิสัยไม่อ่อนโยนน่ารักเท่าพี่สาวเลย และความดื้อรั้นของเธอก็แทบจะเอาชนะไม่ได้ เมื่อเธอบอกว่า ‘ไม่’ แล้ว ก็ไม่มีอะไรทำให้เธอเปลี่ยนใจได้ ต่อให้ปล่อยเธอไว้ในห้องใต้ดินทั้งวัน ก็ไม่อาจทำให้เธอพูดว่า ‘ตกลง’ ได้ เธอยอมนอนอยู่ในนั้นเสียมากกว่า”
ดิฉันยังมีข้อบกพร่องอีกอย่างหนึ่งที่คุณแม่ไม่ได้กล่าวถึงในจดหมาย นั่นคือความรักตนเอง ต่อไปนี้คือตัวอย่างสองเรื่อง —วันหนึ่ง คุณแม่คงอยากรู้ว่าความหยิ่งของดิฉันมีมากเพียงใด ท่านจึงยิ้มแล้วพูดกับดิฉันว่า “เทเรซา ถ้าลูกยอมจูบพื้น แม่จะให้เงินครึ่งเพนนี” ในสมัยนั้น เงินครึ่งเพนนีถือเป็นเงินก้อนโตทีเดียว และเพื่อให้ได้เงินนั้น ดิฉันก็ไม่ต้องก้มลงมากนัก เพราะตัวดิฉันเล็กนิดเดียว อยู่ห่างจากพื้นไม่เท่าไร แต่ความหยิ่งของดิฉันกลับลุกขึ้นต่อต้าน ดิฉันยืดตัวยืนตรงแล้วพูดว่า “ไม่ค่ะ ขอบคุณค่ะคุณแม่ หนูขอไม่รับเงินดีกว่า”
อีกครั้งหนึ่ง เรากำลังจะออกไปเยี่ยมเพื่อนที่ชนบท คุณแม่บอกมารีให้ใส่ชุดกระโปรงที่สวยที่สุดให้ดิฉัน แต่อย่าให้ดิฉันเปลือยแขน ดิฉันไม่ได้พูดอะไรสักคำ และทำท่าไม่ใส่ใจอย่างที่เด็กวัยนั้นควรจะเป็น แต่ในใจดิฉันคิดว่า “ถ้าได้เปลือยแขน ฉันคงดูสวยกว่านี้มาก”
ด้วยนิสัยเช่นนี้ ดิฉันมั่นใจว่าหากได้รับการเลี้ยงดูจากพ่อแม่ที่ไม่เอาใจใส่ ดิฉันคงกลายเป็นคนชั่วร้ายมาก และอาจสูญเสียวิญญาณไป แต่พระเยซูเจ้าทรงเฝ้าดูแลเจ้าสาวน้อยของพระองค์ และทรงเปลี่ยนแม้กระทั่งข้อบกพร่องของเธอให้เกิดประโยชน์ เพราะเมื่อข้อบกพร่องเหล่านั้นได้รับการแก้ไขเสียแต่ยังเล็ก ก็กลายเป็นหนทางนำเธอไปสู่ความครบครัน ตัวอย่างเช่น เนื่องจากดิฉันรักตนเองมาก และในขณะเดียวกันก็มีความรักความดีมาแต่กำเนิด เพียงมีใครบอกดิฉันครั้งเดียวว่า “ลูกต้องไม่ทำอย่างนั้น” ดิฉันก็ไม่อยากทำอีกเลย เมื่อมีแต่แบบอย่างที่ดีอยู่ต่อหน้า ดิฉันจึงปรารถนาจะทำตามโดยธรรมชาติ และดิฉันอ่านจดหมายของคุณแม่ด้วยความยินดีที่ได้เห็นว่า เมื่อโตขึ้น ดิฉันก็เริ่มเป็นที่ชื่นใจของท่านมากขึ้น นี่คือสิ่งที่ท่านเขียนไว้ในปี 1876 “แม้แต่เทเรซาก็กระตือรือร้นที่จะเสียสละ มารีให้สายลูกปัดแก่น้องสาวทั้งสองโดยเฉพาะสำหรับนับการละใจตนเองแต่ละครั้ง พวกเธอพูดคุยกันในเรื่องชีวิตฝ่ายจิตอย่างแท้จริง แต่ก็น่าขันมากด้วย วันก่อนเซลีนถามว่า ‘พระเจ้าประทับอยู่ในแผ่นศีลเล็กนิดเดียวเช่นนี้ได้อย่างไร’ เทเรซาตอบว่า ‘ไม่แปลกหรอก เพราะพระเจ้าทรงสรรพานุภาพ!’ ‘แล้วสรรพานุภาพหมายความว่าอะไร’ ‘ก็หมายความว่าพระองค์ทรงทำได้ทุกสิ่งที่ทรงปรารถนา’
“แต่ที่น่าเอ็นดูยิ่งกว่านั้นก็คือ การเห็นเทเรซาล้วงมือเข้าไปในกระเป๋าครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อเลื่อนลูกปัดไปตามสายทุกครั้งที่เธอเสียสละเล็ก ๆ น้อย ๆ เด็กทั้งสองแยกจากกันไม่ได้ และเพียงมีกันและกันก็ไม่ต้องการเพื่อนคนอื่นอีก พี่เลี้ยงให้ไก่แจ้แก่เทเรซาสองตัว และทุกวันหลังอาหารเย็น เธอกับเซลีนจะนั่งเล่นกับพวกมันข้างเตาผิง
“เช้าวันหนึ่ง เทเรซาลุกออกจากเตียงเล็กของตนแล้วปีนขึ้นไปบนเตียงของเซลีน พี่เลี้ยงไปตามหาเธอเพื่อพาไปแต่งตัว และเมื่อหาเธอพบในที่สุด เด็กน้อยก็กอดพี่สาวไว้แน่นแล้วพูดว่า ‘โธ่ หลุยส์! ให้หนูอยู่ตรงนี้เถอะ ไม่เห็นหรือว่าเราเหมือนไก่แจ้สีขาวตัวน้อย ๆ เราแยกจากกันไม่ได้หรอก’”
เป็นความจริงทีเดียวที่ดิฉันแยกจากเซลีนไม่ได้ ดิฉันยอมทิ้งของหวานไว้บนโต๊ะทั้งที่ยังกินไม่หมด ดีกว่าปล่อยให้เธอไปโดยไม่มีดิฉัน เมื่อเธอลุกจากโต๊ะ ดิฉันก็จะลงจากเก้าอี้สูงของดิฉัน แล้วเราก็ออกไปเล่นด้วยกัน ในวันอาทิตย์ เนื่องจากดิฉันยังเล็กเกินกว่าจะไปร่วมพิธีที่ยาวนาน คุณแม่จึงอยู่บ้านดูแลดิฉัน ดิฉันประพฤติตัวดีมากเสมอ เดินไปมาอย่างย่องเบา แต่ทันทีที่ได้ยินเสียงประตูเปิด ดิฉันก็แสดงความยินดีออกมาอย่างล้นเหลือ วิ่งเข้าไปกอดพี่สาวที่รักพลางร้องว่า “โอ เซลีน! เอาปังเสกให้ฉันเร็ว!”[8] วันหนึ่งเธอไม่ได้เอาปังเสกกลับมาเลย จะทำอย่างไรดี? ดิฉันขาดปังเสกไม่ได้ เพราะดิฉันเรียกการกินเล็ก ๆ น้อย ๆ นี้ว่าพิธีบูชาขอบพระคุณของดิฉัน แล้วดิฉันก็เกิดความคิดดี ๆ ขึ้นมาว่า “เธอไม่มีปังเสกหรือ! ก็ทำขึ้นมาสิ” เซลีนเปิดตู้ทันที หยิบขนมปังออกมา ตัดเป็นชิ้นเล็กนิดเดียว แล้วหลังจากสวดบทวันทามารีย์เหนือขนมปังนั้นอย่างสำรวมจริงจัง เธอก็ยื่นให้ดิฉันอย่างภาคภูมิใจ ส่วนดิฉันก็ทำเครื่องหมายกางเขนและกินด้วยความศรัทธา โดยนึกว่ามีรสชาติเหมือนปังเสกจริง ๆ ทุกประการ
วันหนึ่ง เลโอนีคงคิดว่าตนโตเกินกว่าจะเล่นตุ๊กตาแล้ว จึงนำตะกร้าใบหนึ่งมาให้เรา ในนั้นเต็มไปด้วยเสื้อผ้า เศษผ้าสวย ๆ และของเล็ก ๆ น้อย ๆ อื่น ๆ โดยมีตุ๊กตาของเธอวางอยู่ข้างบน เธอบอกว่า “เอ้า น้องรัก เลือกเอาตามชอบเลย” เซลีนมองดูแล้วหยิบไหมพรมหนึ่งก้อน หลังจากคิดอยู่ครู่หนึ่ง ดิฉันก็ยื่นมือออกไปพลางพูดว่า “ฉันเลือกทั้งหมด” แล้วก็ยกทั้งตุ๊กตาและตะกร้าไปโดยไม่รีรอ
อาจกล่าวได้ว่าเหตุการณ์ในวัยเด็กครั้งนี้เป็นภาพล่วงหน้าของชีวิตทั้งชีวิตของดิฉัน ต่อมา เมื่อหนทางแห่งความครบครันเปิดออกต่อหน้าดิฉัน ดิฉันก็ตระหนักว่า การจะเป็นนักบุญได้นั้น เราต้องทนทุกข์มาก แสวงหาหนทางที่ครบครันที่สุดเสมอ และลืมตนเอง ดิฉันยังเข้าใจด้วยว่า ความศักดิ์สิทธิ์มีหลายระดับ แต่ละวิญญาณมีอิสระที่จะตอบสนองเสียงเรียกขององค์พระผู้เป็นเจ้าของเรา จะทำมากหรือน้อยเพราะรักพระองค์ กล่าวโดยสรุปคือ เลือกในบรรดาการเสียสละที่พระองค์ทรงขอ และในเวลานั้น เช่นเดียวกับในวัยเด็ก ดิฉันก็ร้องว่า “ข้าแต่พระเจ้าของลูก ลูกเลือกทั้งหมด ลูกจะไม่เป็นนักบุญเพียงครึ่ง ๆ กลาง ๆ ลูกไม่กลัวที่จะทนทุกข์เพื่อพระองค์ ลูกกลัวเพียงสิ่งเดียว คือการทำตามใจตนเอง โปรดทรงรับเจตจำนงที่ลูกถวายแด่พระองค์ เพราะลูกเลือกทุกสิ่งที่พระองค์ทรงปรารถนา”
แต่คุณแม่ที่รักคะ ดิฉันเผลอเล่าเลยไปเสียแล้ว ดิฉันยังไม่ควรเล่าเรื่องวัยสาวให้คุณแม่ฟัง ตอนนี้ดิฉันยังพูดถึงเด็กน้อยวัยสามสี่ขวบอยู่
ดิฉันจำความฝันครั้งหนึ่งในวัยนั้นได้ ซึ่งฝังลึกอยู่ในความทรงจำอย่างยิ่ง ดิฉันฝันว่ากำลังเดินอยู่คนเดียวในสวน ทันใดนั้นก็เห็นปีศาจตัวเล็กน่าเกลียดสองตนอยู่ใกล้ซุ้มไม้ กำลังเต้นอยู่บนถังปูนขาวอย่างคล่องแคล่วน่าประหลาด ทั้งที่มีโซ่ตรวนหนักผูกติดอยู่กับเท้า ทีแรกพวกมันจ้องดิฉันด้วยสายตาเหมือนเปลวไฟ แล้วราวกับว่าจู่ ๆ ก็ตกใจกลัว ดิฉันเห็นพวกมันทิ้งตัวลงไปที่ก้นถังในชั่วพริบตา จากนั้นก็ออกมาได้อย่างไรก็ไม่ทราบ แล้ววิ่งไปซ่อนตัวในห้องซักผ้าซึ่งมีทางเปิดออกสู่สวน เมื่อเห็นว่าพวกมันขี้ขลาดถึงเพียงนี้ ดิฉันก็อยากรู้ว่าพวกมันจะทำอะไรต่อไป จึงเอาชนะความกลัวแล้วเดินไปที่หน้าต่าง เจ้าตัวเล็กน่าสมเพชทั้งสองอยู่ที่นั่น วิ่งไปมาบนโต๊ะ ไม่รู้ว่าจะซ่อนตัวให้พ้นสายตาดิฉันได้อย่างไร บางครั้งพวกมันก็เข้ามาใกล้ ชะเง้อมองผ่านหน้าต่างอย่างกระวนกระวาย ครั้นเห็นว่าดิฉันยังอยู่ ก็เริ่มวิ่งไปมาอีกอย่างหมดหนทาง แน่นอนว่าความฝันนี้ไม่ได้มีอะไรพิเศษ แต่ดิฉันคิดว่าองค์พระผู้เป็นเจ้าของเราทรงใช้ความฝันนี้เพื่อแสดงให้ดิฉันเห็นว่า วิญญาณที่อยู่ในสถานะพระหรรษทานไม่มีอะไรต้องกลัวปีศาจ ซึ่งเป็นผู้ขี้ขลาด และถึงกับหนีแม้กระทั่งสายตาของเด็กเล็กคนหนึ่ง
คุณแม่ที่รักคะ ในวัยนั้นดิฉันมีความสุขเหลือเกิน! ดิฉันเริ่มรู้จักชื่นชมชีวิต และความดีเองก็ดูเปี่ยมด้วยเสน่ห์ นิสัยของดิฉันในเวลานั้นคงเหมือนกับในเวลานี้ เพราะแม้ในตอนนั้นดิฉันก็ควบคุมตนเองได้ดีมาก และฝึกตนไม่ให้บ่นเลยเมื่อมีใครเอาของของดิฉันไป แม้จะถูกกล่าวหาอย่างไม่เป็นธรรม ดิฉันก็เลือกที่จะเงียบ เรื่องนี้ไม่ได้เป็นบุญกุศลอะไร เพราะดิฉันทำไปโดยธรรมชาติ
ช่วงปีอันสดใสในวัยเด็กของดิฉันผ่านไปอย่างรวดเร็วเพียงใด และได้ฝากความทรงจำอันอ่อนโยนไว้ในใจดิฉันมากมายสักเพียงใด! ดิฉันจำการออกไปเดินเล่นในวันอาทิตย์ได้ ซึ่งคุณแม่ที่รักของดิฉันจะไปกับพวกเราเสมอ และดิฉันยังรู้สึกได้ถึงความประทับใจที่เกิดขึ้นในหัวใจวัยเยาว์ เมื่อเห็นท้องทุ่งสดใสไปด้วยดอกคอร์นฟลาวเวอร์ ดอกป๊อปปี้ และดอกมาร์เกอริต แม้ในวัยนั้น ดิฉันก็รักทิวทัศน์ที่ทอดไกลสุดสายตา พื้นที่ที่อาบแสงอาทิตย์ และต้นไม้สูงสง่า กล่าวโดยสรุปคือ ธรรมชาติทั้งมวลทำให้ดิฉันหลงใหล และยกจิตวิญญาณของดิฉันขึ้นสู่สวรรค์
บ่อยครั้งระหว่างการเดินเล่นเหล่านี้ เราพบคนยากจน ดิฉันได้รับเลือกให้เป็นผู้มอบทานแก่พวกเขาเสมอ ซึ่งทำให้ดิฉันมีความสุขมาก บางครั้งคุณพ่อที่รักของดิฉันทราบว่าหนทางนั้นไกลเกินไปสำหรับราชินีน้อยของท่าน จึงพาดิฉันกลับบ้าน เรื่องนี้ทำให้ดิฉันเศร้าใจ และเพื่อปลอบใจดิฉัน เซลีนจะเก็บดอกเดซี่จนเต็มตะกร้า แล้วนำมามอบให้ดิฉันเมื่อเธอกลับมา ทุกสิ่งบนโลกยิ้มให้ดิฉันอย่างแท้จริง ดิฉันพบดอกไม้โปรยอยู่ทุกย่างก้าว และนิสัยร่าเริงโดยธรรมชาติของดิฉันก็ช่วยให้ชีวิตสดใส แต่ช่วงเวลาใหม่ของชีวิตกำลังจะเริ่มต้นขึ้น
ดิฉันจะได้เป็นเจ้าสาวขององค์พระผู้เป็นเจ้าตั้งแต่อายุยังน้อยมาก จึงจำเป็นที่ดิฉันจะต้องทนทุกข์ตั้งแต่วัยเด็ก เช่นเดียวกับดอกไม้ต้นฤดูใบไม้ผลิที่เริ่มผลิขึ้นใต้หิมะและเบ่งบานเมื่อได้รับแสงแรกของดวงอาทิตย์ ดอกไม้น้อยซึ่งดิฉันกำลังเขียนเรื่องราวอยู่นี้ก็ต้องผ่านฤดูหนาวแห่งการทดลอง และต้องให้ถ้วยดอกอันบอบบางของเธอเต็มไปด้วยหยาดน้ำค้างแห่งน้ำตา ______________________________
[1] สดด. 88[89]:1.
[2] รูปปั้นนี้เคยดูราวกับมีชีวิตขึ้นมาสองครั้ง เพื่อให้แสงสว่างและปลอบโยนคุณนายมาร์แต็ง มารดาของเทเรซา เทเรซาเองก็ได้รับพระกรุณาเช่นเดียวกันนี้ ดังที่จะได้เห็นต่อไปในเรื่องเล่า
[3] มก. 3:13.
[4] เทียบ อพย. 33:19.
[5] เทียบ รม. 9:16.
[6] เทียบ สดด. 22[23]:1-4.
[7] สดด. 102[103]:8.
[8] ในบางท้องถิ่นของฝรั่งเศสยังคงมีธรรมเนียมเสกขนมปังในภาคถวายของพิธีบูชาขอบพระคุณ แล้วแจกจ่ายแก่บรรดาสัตบุรุษ ขนมปังนี้เรียกว่า pain bénit. การเสกนี้ทำเฉพาะในพิธีบูชาขอบพระคุณประจำวัดเท่านั้น [บรรณาธิการ]
สารบัญของ เรื่องราวของวิญญาณดวงหนึ่ง
สารบัญ บทเรียนจากนักบุญเทเรซา: ปรีชาญาณของดอกไม้น้อยของพระเจ้า