తెలుగు

గ్రంథం VIII – సంత అగుస్తీను గారి ఆత్మనివేదనలు

విషయ సూచిక

ఓ నా దేవా, నీవు నాపై చూపిన కరుణను కృతజ్ఞతతో స్మరించుకొని, నీ ఎదుట ప్రకటించనిమ్ము. నీ ప్రేమ నా ఎముకలను తడపనిమ్ము; అవి నీతో, ప్రభూ, నీకు సాటి ఎవరు? అని పలకనిమ్ము. నీవు నా బంధనాలను తెంచివేశావు; నీకు కృతజ్ఞతాబలిని అర్పిస్తాను. నీవు వాటిని ఎలా తెంచివేశావో నేను ప్రకటిస్తాను; నిన్ను ఆరాధించేవారందరూ అది విని, “ప్రభువు స్తుతింపబడునుగాక; పరలోకంలోను భూమిపైనను ఆయన నామం గొప్పది, అద్భుతమైనది” అని పలుకుతారు. నీ వాక్కులు నా హృదయంలో దృఢంగా నాటుకున్నాయి; నీవు అన్నివైపులా నన్ను ఆవరించావు. నీ నిత్యజీవాన్ని ఒక ప్రతిరూపంలోను, అద్దం గుండాను చూస్తున్నట్లుగా మాత్రమే చూసినా, దానిని గురించి ఇప్పుడు నాకు నిశ్చయత కలిగింది. ఇతర సత్తాలన్నిటికీ మూలమైన నాశనరహిత సత్తా ఒకటి ఉందనే సందేహం ఇక నాకు లేదు. నీ గురించి మరింత నిశ్చయత పొందాలని కాక, నీలో మరింత స్థిరంగా ఉండాలని ఇప్పుడు కోరుకున్నాను. అయితే నా ఇహలోక జీవితమంతా ఇంకా అస్థిరంగానే ఉంది; పాత పులిపిండిని తొలగించి నా హృదయాన్ని శుద్ధి చేయవలసి ఉంది. మార్గమైన రక్షకుడే నాకు ఎంతో ప్రీతికరంగా ఉన్నాడు; అయినా ఆ మార్గం ఇరుకుగా ఉండటంవల్ల అందులో నడవడానికి ఇంకా వెనుకాడుతున్నాను. నీ మంచి సేవకుడని నాకు అనిపించిన సింప్లిసియానుస్ వద్దకు వెళ్లాలనే ఆలోచనను నీవు నా మనసులో ఉంచావు; అది నాకు మంచిదిగా తోచింది. నీ కృప ఆయనలో ప్రకాశించింది. ఆయన తన యౌవనకాలం నుండే నీ పట్ల ఎంతో భక్తితో జీవించాడని కూడా విన్నాను. ఇప్పుడు ఆయన వయోవృద్ధుడు; నీ మార్గాలను అంతటి ఉత్సాహంతో అనుసరిస్తూ ఇన్నేళ్లు గడిపినందువల్ల, ఆయన ఎంతో అనుభవాన్ని సంపాదించి ఉంటాడని నాకు అనిపించింది; నిజంగానే ఆయన సంపాదించాడు. అందుచేత నా ఆందోళనలను ఆయన ముందు ఉంచి, నాలాంటి స్థితిలో ఉన్న వ్యక్తి నీ మార్గాలలో నడవడానికి అత్యంత అనుకూలమైన దారి ఏదో, తన అపార అనుభవం నుండి నాకు చెప్పాలని కోరుకున్నాను.

ఎందుకంటే, సభ నిండుగా ఉండటం చూశాను; ఒకరు ఈ మార్గంలోను, మరొకరు ఆ మార్గంలోను నడుస్తున్నారు. అయితే నేను లౌకిక జీవితం గడుపుతున్నందుకు అసంతృప్తిగా ఉన్నాను. గౌరవం, లాభం పొందాలనే ఆశలతో నా కోరికలు మునుపటిలా నన్ను ఇక రగిలించకపోవడంతో, అంతటి కఠిన బానిసత్వాన్ని భరించడం ఇప్పుడు నాకు ఎంతో బాధాకరమైన భారమైంది. ఎందుకంటే, నీ మాధుర్యంతోను, నేను ప్రేమించిన నీ మందిర సౌందర్యంతోను పోల్చినప్పుడు, ఆ విషయాలు ఇక నాకు ఆనందాన్నివ్వలేదు. అయినా స్త్రీప్రేమకు నేను ఇంకా బందీగానే ఉన్నాను. అపొస్తలుడు నన్ను వివాహం చేసుకోవద్దని నిషేధించలేదు; అయితే తనలాగే అందరూ ఉండాలని ముఖ్యంగా కోరుకుంటూ, మరింత శ్రేష్ఠమైన స్థితిని నాకు సూచించాడు. కానీ నేను బలహీనుడనై, నాకు ఎక్కువ వెసులుబాటు కలిగించే స్థితినే ఎంచుకున్నాను. ఈ ఒక్క కారణంవల్ల మిగతా విషయాలన్నిటిలోనూ అటూ ఇటూ కొట్టుకుపోయాను; నన్ను కృశింపజేసే చింతలతో నీరసించి, క్షీణించిపోయాను. ఎందుకంటే, నేను లొంగిపోయి బందీనైన వైవాహిక జీవితానికి అనుగుణంగా, ఇతర విషయాలలో నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా నన్ను నేను మలచుకోవలసి వచ్చింది. పరలోక రాజ్యం కోసం తమను తాము నపుంసకులుగా చేసుకున్న నపుంసకులు కొందరు ఉన్నారని సత్యస్వరూపుని నోటి నుండి విన్నాను; అయితే, దీనిని స్వీకరించగలవారు స్వీకరించుగాక అని ఆయన అన్నాడు. దేవుణ్ణి ఎరుగక, కంటికి కనిపించే మంచివాటి ద్వారా మంచివాడైన ఆయనను కనుగొనలేకపోయిన మనుషులందరూ నిజంగా వ్యర్థులే. అయితే నేను ఇక ఆ వ్యర్థస్థితిలో లేను; దానిని అధిగమించాను. నీ సృష్టిప్రాణులన్నీ ఏకంగా ఇచ్చిన సాక్ష్యం ద్వారా, మా సృష్టికర్తవైన నిన్ను, నీతో దేవుడై ఉండి, నీతో కలిసి ఏకైక దేవుడైన నీ వాక్కును కనుగొన్నాను; ఆ వాక్కు ద్వారానే నీవు సమస్తాన్ని సృష్టించావు. దేవుణ్ణి ఎరిగినా, ఆయనను దేవునిగా మహిమపరచక, కృతజ్ఞతలు చెల్లించని భక్తిహీనులు మరొక రకం ఉన్నారు. ఈ స్థితిలోనూ నేను పడిపోయాను; కానీ నీ కుడిచేయి నన్ను ఆదుకొని, అక్కడి నుండి బయటకు తీసి, నేను కోలుకోగల స్థలంలో నన్ను ఉంచింది. ఎందుకంటే నీవు మనిషితో, ఇదిగో, ప్రభుభయమే జ్ఞానం అనీ, జ్ఞానివిగా కనిపించాలని కోరుకోవద్దు అనీ చెప్పావు; తాము జ్ఞానులమని చెప్పుకున్నవారు మూర్ఖులయ్యారు కాబట్టి. అయితే ఇప్పుడు నేను అమూల్యమైన ముత్యాన్ని కనుగొన్నాను; నాకున్నదంతా అమ్మి దానిని కొనవలసి ఉన్నా, నేను వెనుకాడాను.

అప్పుడు నేను సింప్లిషియానుస్ వద్దకు వెళ్లాను. ఇప్పుడు పీఠాధిపతిగా ఉన్న ఆంబ్రోస్ నీ కృపను స్వీకరించడంలో ఆయన తండ్రివంటివాడు; ఆంబ్రోస్ కూడా ఆయనను నిజంగా తండ్రిలాగే ప్రేమించేవాడు. నా దారితప్పిన సంచారాల చిక్కుమార్గాలన్నిటినీ ఆయనకు వివరించాను. ఒకప్పుడు రోములో వాగ్విద్యా ఆచార్యుడిగా పనిచేసిన విక్టోరినుస్ లాటినులోకి అనువదించిన ప్లేటోనీయుల గ్రంథాలలో కొన్నిటిని నేను చదివానని చెప్పాను. విక్టోరినుస్ క్రైస్తవుడిగా మరణించాడని నేను విన్నాను. అప్పుడు సింప్లిషియానుస్ సంతోషాన్ని వ్యక్తం చేశాడు. ఎందుకంటే, ఈ లోకపు ప్రాథమిక భావాలకు అనుగుణంగా, తప్పుడు తర్కాలతోనూ మోసాలతోనూ నిండిన ఇతర తత్వవేత్తల రచనలు నా చేతికి రాలేదు; ప్లేటోనీయుల రచనలైతే అనేక విధాలుగా దేవునిపైనా ఆయన వాక్కుపైనా విశ్వాసం వైపు నడిపించేవి. తరువాత, జ్ఞానులకు మరుగై ఉండి చిన్నవారికి బయలుపరచబడిన క్రీస్తు వినయాన్ని అలవరచుకోమని నన్ను ప్రోత్సహించడానికి, ఆయన విక్టోరినుస్ గురించే మాట్లాడాడు. రోములో ఉన్నప్పుడు ఆయనకు విక్టోరినుస్‌తో ఎంతో సన్నిహిత పరిచయం ఉండేది. ఆయన చెప్పిన విషయాన్ని నేను దాచను. ఎందుకంటే, నీ ఎదుట ప్రకటించవలసిన నీ కృపకు గొప్ప స్తుతి అందులో ఉంది. ఆ వృద్ధుడు ఉదార విద్యలలో ఎంతో పాండిత్యం, నైపుణ్యం కలిగినవాడు; తత్వవేత్తల ఎన్నో రచనలను చదివి, పరిశీలించినవాడు; ఎంతోమంది కులీన సభాసదులకు బోధించినవాడు. తన బాధ్యతను అత్యుత్తమంగా నిర్వర్తించినందుకు గుర్తుగా, రోమన్ ఫోరమ్‌లో తన విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించే గౌరవానికి అర్హుడై, ఆ గౌరవాన్ని పొందినవాడు కూడా. ఈ లోకపు ప్రజలు దానిని ఎంతో గొప్ప సత్కారంగా భావిస్తారు. అంత వయస్సు వచ్చేవరకు అతడు విగ్రహారాధకుడిగా, దైవదూషణతో కూడిన ఆచారాలలో పాలుపంచుకునేవాడిగా ఉండేవాడు. రోములోని కులీనులలో దాదాపు అందరూ ఆ ఆచారాలకు అంకితమై, ప్రజల్లో ఈ దేవతలపట్ల ప్రేమను రేకెత్తించారు:

         మొరిగే దేవత అనూబిస్, ఇంకా

         అన్ని రకాల వికృత దేవతలు, యుద్ధం చేసినవారు

         నెప్ట్యూన్, వీనస్, మినెర్వాలకు వ్యతిరేకంగా:

ఒకప్పుడు రోము జయించిన ఆ దేవతలనే ఇప్పుడు ఆరాధిస్తోంది. ఆ దేవతలన్నిటినీ ఎన్నో సంవత్సరాలపాటు ఉరుములవంటి వాగ్ధాటితో సమర్థించిన ఆ వృద్ధ విక్టోరినుస్, ఇప్పుడు నీ క్రీస్తుకు బిడ్డగా, నీ ఊటలో కొత్తగా జన్మించిన శిశువుగా ఉండటానికి సిగ్గుపడలేదు. వినయమనే కాడికి తన మెడను వంచి, సిలువ నిందను స్వీకరించడానికి తన నుదుటిని ఒగ్గాడు.

ఓ ప్రభువా, ప్రభువా, ఆకాశాలను వంచి దిగివచ్చినవాడా, పర్వతాలను తాకగా వాటినుండి పొగ లేచేలా చేసినవాడా, నీవు ఏ విధంగా ఆ హృదయంలోకి ప్రవేశించావు? సింప్లిషియానుస్ చెప్పినట్లుగా, అతడు పవిత్ర లేఖనాలను చదువుతూ, క్రైస్తవ రచనలన్నిటినీ ఎంతో శ్రద్ధగా వెదకి పరిశీలించేవాడు. అతడు సింప్లిషియానుస్‌తో బహిరంగంగా కాక, ఏకాంతంగా ఒక మిత్రునితో చెప్పినట్లు, “నేను ఇప్పటికే క్రైస్తవుడినని తెలుసుకోండి” అనేవాడు. అందుకు ఆయన, “క్రీస్తు సభలో మిమ్మల్ని చూసేవరకు నేను అది నమ్మను; మిమ్మల్ని క్రైస్తవులలో ఒకరిగా ఎంచను” అని జవాబిచ్చేవాడు. అతడు సరదాగా, “అయితే గోడలు మనుషులను క్రైస్తవులుగా చేస్తాయా?” అని బదులిచ్చేవాడు. తాను ఇప్పటికే క్రైస్తవుడినని అతడు తరచూ చెప్పేవాడు; సింప్లిషియానుస్ ప్రతిసారీ అదే సమాధానం ఇచ్చేవాడు; అతడు కూడా ఆ “గోడల” చమత్కారాన్ని మళ్లీ మళ్లీ వినిపించేవాడు. ఎందుకంటే, గర్విష్ఠులైన దయ్యాల ఆరాధకులైన తన మిత్రులకు మనస్తాపం కలిగించడానికి అతడు భయపడ్డాడు. ప్రభువు ఇంకా కూలదోయని లిబానుస్ దేవదారు వృక్షాలవలె, బాబిలోనువంటి తమ వైభవంలో ఎత్తున నిలిచిన వారి నుండి శత్రుత్వపు భారం తనపై పడుతుందని అతడు భావించాడు. అయితే పఠనం ద్వారా, గాఢమైన ఆలోచన ద్వారా అతనిలో స్థైర్యం పెరిగింది. ఇప్పుడు మనుషుల ఎదుట క్రీస్తును ఒప్పుకోవడానికి భయపడితే, పవిత్ర దూతల ఎదుట క్రీస్తు తనను నిరాకరిస్తాడేమోనని అతడు భయపడ్డాడు. తాను అనుకరించిన గర్వం కలిగి, తాను ఆచరించిన పూజావిధులు కలిగిన ఆ గర్విష్ఠ దయ్యాల దైవదూషణతో కూడిన ఆచారాలకు సిగ్గుపడకుండా, నీ వాక్కు వినయానికి సంబంధించిన సంస్కారాలకు సిగ్గుపడటం తీవ్రమైన అపరాధమని అతడు గ్రహించాడు. అప్పుడు అతడు వ్యర్థమైన వాటిని ఎదిరించడంలో నిర్భయుడయ్యాడు; సత్యం ఎదుట సిగ్గుతో తలవంచాడు. హఠాత్తుగా, ఎవరూ ఊహించని విధంగా, సింప్లిషియానుస్‌తో, “మనం దేవాలయానికి వెళ్దాం; నేను క్రైస్తవుడిని కావాలనుకుంటున్నాను” అన్నాడు. ఈ విషయాన్ని సింప్లిషియానుస్ స్వయంగా నాకు చెప్పాడు. ఆయన ఆనందాన్ని పట్టలేక అతనితో వెళ్లాడు. అతడు మొదటి సంస్కారంలో ప్రవేశం పొంది, క్రైస్తవ విశ్వాస శిక్షణార్థి అయ్యాడు. కొద్దికాలానికే జ్ఞానస్నానం ద్వారా నూతన జన్మ పొందడానికి తన పేరును కూడా నమోదు చేయించుకున్నాడు. రోము ఆశ్చర్యపడింది; సభ ఆనందించింది. గర్విష్ఠులు అది చూసి కోపగించారు; పళ్లు కొరుకుతూ కృశించిపోయారు. కానీ ప్రభువైన దేవుడే నీ సేవకుని ఆశగా ఉన్నాడు; అతడు వ్యర్థమైనవాటినీ మోసపూరితమైన ఉన్మాదాన్నీ లెక్కచేయలేదు.

చివరికి, అతడు తన విశ్వాసాన్ని ప్రకటించే సమయం వచ్చినప్పుడు (రోములో నీ కృపను పొందడానికి సమీపిస్తున్నవారు, కంఠస్థం చేసిన నిర్దిష్టమైన మాటలతో, ఎత్తైన స్థలంపై నిలబడి విశ్వాసులందరి సమక్షంలో ఆ ప్రకటన చేస్తారు), విక్టోరినుస్ మరింత ఏకాంతంగా తన విశ్వాసాన్ని ప్రకటించవచ్చని గురువులు అతనికి సూచించారని అతడు చెప్పాడు. బిడియం వల్ల భయపడవచ్చని అనిపించినవారికి ఇలా అవకాశం ఇచ్చేవారు. కానీ అతడు పవిత్ర జనసమూహం సమక్షంలోనే తన రక్షణను ప్రకటించడానికి ఇష్టపడ్డాడు. “అతడు వాక్చాతుర్య బోధనలో నేర్పింది రక్షణను గురించి కాదు; అయినా దానిని బహిరంగంగానే ప్రకటించాడు. తన సొంత మాటలను పలికేటప్పుడు ఉన్మత్తమైన జనసమూహానికి భయపడనివాడు, నీ వాక్యాన్ని పలికేటప్పుడు నీ సాత్విక మందకు భయపడటం ఎంత అనుచితం!” కాబట్టి అతడు తన విశ్వాసాన్ని ప్రకటించడానికి పైకి వెళ్లినప్పుడు, అతనిని ఎరిగినవారందరూ అభినందన స్వరంతో అతని పేరును ఒకరితో ఒకరు గుసగుసలాడుకున్నారు. అక్కడ అతనిని ఎరుగనివారు ఎవరు? ఆనందిస్తున్న ఆ జనసమూహమంతటి నోళ్లలోనూ, ‘విక్టోరినుస్! విక్టోరినుస్!’ అనే మెల్లని గుసగుస వ్యాపించింది. అతనిని చూసిన వెంటనే వారి ఆనందం ఒక్కసారిగా ఉప్పొంగింది; అతని మాటలు వినడానికి అంతే హఠాత్తుగా వారు నిశ్శబ్దమయ్యారు. అతడు అసాధారణమైన ధైర్యంతో సత్యవిశ్వాసాన్ని ప్రకటించాడు. అందరూ అతనిని తమ హృదయంలోకే చేర్చుకోవాలని కోరుకున్నారు; అవును, తమ ప్రేమతోను ఆనందంతోను అతనిని అక్కడికి చేర్చుకున్నారు. అతనిని తమవైపు లాగిన చేతులు అవే.

మంచి దేవా! ఒక ఆత్మ రక్షణ పొందగలదనే ఆశ ఎప్పుడూ ఉన్నప్పటికన్నా, లేదా దానికి ప్రమాదం తక్కువగా ఉన్నప్పటికన్నా, దానిపై ఆశ వదలుకున్న తరువాత, మరింత గొప్ప ప్రమాదం నుంచి అది విముక్తి పొందినప్పుడు మనిషి ఎక్కువగా సంతోషించడానికి అతనిలో జరిగేదేమిటి? ఎందుకంటే, కరుణామయుడవైన తండ్రీ, పశ్చాత్తాపం అవసరం లేని తొంభై తొమ్మిది మంది నీతిమంతుల కంటే, పశ్చాత్తాపపడే ఒక్కరి విషయమై నీవు కూడా ఎక్కువగా సంతోషిస్తావు. దారితప్పిన గొర్రెను కాపరి ఎంత ఆనందంతో తన భుజంపై తిరిగి తీసుకువస్తాడో విన్న ప్రతిసారీ మేము ఎంతో ఆనందిస్తాము. పోయిన వెండి నాణెం నీ ఖజానాకు తిరిగి చేరగా, దానిని కనుగొన్న స్త్రీతో పొరుగువారు సంతోషించడం గురించి విన్నప్పుడూ అలాగే ఆనందిస్తాము. నీ చిన్న కుమారుడు చనిపోయి తిరిగి బ్రతికాడనీ, తప్పిపోయి దొరికాడనీ నీ మందిరంలో చదివినప్పుడు, నీ మందిరంలోని గంభీర ఆరాధనలోని ఆనందం కన్నీళ్లు తెప్పిస్తుంది. ఎందుకంటే నీవు మాలోను, పవిత్ర ప్రేమ ద్వారా పవిత్రులైన నీ పవిత్ర దూతలలోను సంతోషిస్తావు. నీవు ఎల్లప్పుడూ ఒకే విధంగా ఉంటావు; ఒకే విధంగా గాని, శాశ్వతంగా గాని నిలిచి ఉండని సమస్తాన్ని నీవు శాశ్వతంగా ఒకే విధంగా ఎరుగుదువు.

అయితే, తాను ప్రేమించే వాటిని ఎప్పుడూ కలిగి ఉన్నప్పటికన్నా, వాటిని కనుగొన్నప్పుడు లేదా తిరిగి పొందినప్పుడు ఆత్మ ఎక్కువగా ఆనందించడంలో దానిలో జరిగేదేమిటి? అవును, ఇతర విషయాలు కూడా దీనికి సాక్ష్యమిస్తున్నాయి; అన్నిటిలోనూ సాక్ష్యాలు నిండి ఉన్నాయి. అవి, “అది అలాగే ఉంది” అని బిగ్గరగా చెబుతున్నాయి. జయించిన సేనాధిపతి విజయోత్సవం జరుపుకుంటాడు; కానీ అతడు పోరాడకపోతే జయించేవాడు కాదు. యుద్ధంలో ప్రమాదం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, విజయంలో ఆనందం అంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. తుఫాను నావికులను అల్లకల్లోలానికి గురిచేసి, ఓడ బద్దలయ్యే ప్రమాదాన్ని తెస్తుంది; మరణం సమీపిస్తుండగా అందరి ముఖాలూ పాలిపోతాయి. ఆకాశమూ సముద్రమూ శాంతిస్తాయి; అంతకు ముందు ఎంతగా భయపడ్డారో, ఇప్పుడు అంతగా ఆనందిస్తారు. ఒక స్నేహితుడు జబ్బుపడతాడు; అతని నాడి ప్రమాదాన్ని సూచిస్తుంది. అతడు కోలుకోవాలని కోరుకునేవారందరూ అతనితోపాటు మానసికంగా కృంగిపోతారు. అతడు కోలుకుంటాడు; ఇంకా మునుపటి బలంతో నడవలేకపోయినా, అతడు అంతకు ముందు ఆరోగ్యంగా, బలంగా నడిచినప్పటికన్నా ఇప్పుడు ఎంతో ఎక్కువ ఆనందం కలుగుతుంది. అవును, మానవ జీవితంలోని సుఖాలను సైతం మనుషులు కష్టాల ద్వారానే పొందుతారు. అనుకోకుండా, మన ఇష్టానికి విరుద్ధంగా మనపై పడే కష్టాల ద్వారానే కాక, సుఖం కోసం తమంతట తాము ఎంచుకున్న కష్టాల ద్వారా కూడా వాటిని పొందుతారు. ముందుగా ఆకలిదప్పుల బాధ లేకపోతే, తినడంలోను తాగడంలోను ఆనందం ఉండదు. మద్యపానానికి అలవాటుపడినవారు బాధించే దాహాన్ని రేపుకోవడానికి ఉప్పు కలిపిన కొన్ని మాంసపదార్థాలను తింటారు; పానీయం ఆ దాహాన్ని తీర్చినప్పుడు వారికి సుఖం కలుగుతుంది. అలాగే, నిశ్చితార్థమైన వధువును వెంటనే వివాహమాడి అప్పగించకూడదనే నియమం కూడా ఉంది; ఎందుకంటే నిశ్చితార్థ సమయంలో ఎవరి కోసం అతడు తపించలేదో, ఆమెను భర్త అయిన తరువాత అతడు చులకనగా చూడకూడదు.

అపవిత్రమైన, శాపగ్రస్తమైన ఆనందంలోనూ ఈ నియమం వర్తిస్తుంది; అనుమతించబడిన, న్యాయసమ్మతమైన ఆనందంలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది; స్నేహం యొక్క అత్యంత పవిత్రమైన పరిపూర్ణతలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది; చనిపోయి తిరిగి బ్రతికినవాని విషయంలోనూ, తప్పిపోయి దొరికినవాని విషయంలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది. ప్రతిచోటా గొప్ప ఆనందానికి ముందు గొప్ప బాధ వస్తుంది. ఓ ప్రభువా, నా దేవా, దీనికి అర్థమేమిటి? నీవు శాశ్వతంగా నీలో నీవే ఆనందంగా ఉన్నావు; నీ చుట్టూ ఉన్న కొన్ని సృష్టులు నిత్యమూ నీయందు ఆనందిస్తున్నాయి కదా? మరి సృష్టిలోని ఈ భాగం ఇలా ఒకసారి అసంతృప్తితో, మరొకసారి సమాధానంతో, ఆటుపోట్లకు లోనవడానికి అర్థమేమిటి? వారికి కేటాయించిన పరిమితి ఇదేనా? వారికి నీవు నిర్ణయించినదంతా ఇంతేనా? అత్యున్నత ఆకాశాల నుంచి అత్యంత దిగువనున్న భూమి వరకు, లోకారంభం నుంచి యుగాంతం వరకు, దేవదూత నుంచి పురుగు వరకు, తొలి కదలిక నుంచి చివరి కదలిక వరకు, ప్రతిదానిని దాని స్థానంలో నీవే ఉంచుతున్నావు; ప్రతిదానిని దాని తగిన కాలంలో ఉనికిలోకి తెస్తున్నావు; ప్రతిదీ దాని దాని రీతిని బట్టి మంచిదే కదా? అయ్యో, నా దుస్థితి! అత్యున్నతమైన వాటిలో నీవు ఎంత ఉన్నతంగా ఉన్నావు! అత్యంత లోతైన వాటిలో ఎంత లోతుగా ఉన్నావు! నీవు ఎన్నడూ మమ్మల్ని విడిచి వెళ్లవు; అయినా మేము నీ వద్దకు తిరిగి రావడం ఎంత అరుదు!

ప్రభువా, లేచి కార్యం చేయుము; మమ్మల్ని మేల్కొలిపి, నీ వద్దకు తిరిగి పిలువుము; మాలో జ్వాలను రగిలించి, మమ్మల్ని నీ వైపుకు ఆకర్షించుము; మాలో ప్రేమాగ్నిని ప్రజ్వలింపజేయుము, మాకు మధురమైనవాడవుగా ఉండుము; ఇక మేము ప్రేమించేలా, పరుగెత్తేలా చేయుము. విక్టోరినుస్ కంటే మరింత లోతైన అంధత్వమనే నరకంలో ఉన్న అనేకులు నీ వైపు తిరిగి వచ్చి, నిన్ను సమీపించి, ఆ వెలుగును స్వీకరించి ప్రకాశింపబడటం లేదా? ఆ వెలుగును స్వీకరించేవారు నీ కుమారులయ్యే అధికారాన్ని నీ నుండే పొందుతారు కదా? అయితే వారు ప్రజలలో అంతగా పేరుపొందినవారు కాకపోతే, వారిని ఎరిగినవారు సైతం వారి విషయమై తక్కువగా సంతోషిస్తారు. ఎందుకంటే అనేకులు కలిసి ఆనందించినప్పుడు, ఒకరివల్ల మరొకరిలో ఉత్సాహమూ ప్రేమాగ్నీ రగులుతాయి గనుక, ప్రతి ఒక్కరి ఆనందమూ మరింత ఉప్పొంగుతుంది. అంతేకాక, అనేకులకు తెలిసినవారు మరింతమందిని రక్షణవైపు ప్రభావితం చేస్తారు; అనేకులు తమ వెంట వచ్చేందుకు వారు ముందుండి దారి చూపుతారు. అందువల్ల, వారికంటే ముందుగా నీ వద్దకు వచ్చినవారు కూడా వారి విషయమై ఎంతో ఆనందిస్తారు; ఎందుకంటే వారి ఆనందం ఆ ఒక్కరికే పరిమితం కాదు. నీ నివాసమందిరంలో పేదవారికంటే ధనికులకు గానీ, సామాన్యులకంటే ఉన్నత వంశస్థులకు గానీ ప్రాధాన్యం ఇవ్వబడటం ఎన్నటికీ జరుగకుండుగాక. నిజానికి, బలవంతులను సిగ్గుపరచడానికి నీవు లోకంలోని బలహీనమైనవాటిని ఎన్నుకున్నావు; ఉన్నవాటిని వ్యర్థం చేయడానికి ఈ లోకంలో నీచంగా ఎంచబడినవాటినీ, తృణీకరించబడినవాటినీ, లేనివిగా పరిగణించబడినవాటినీ ఎన్నుకున్నావు. అయినప్పటికీ, ఏ అపొస్తలుని నాలుక ద్వారా నీవు ఈ మాటలను ప్రకటించావో, నీ అపొస్తలులలో అతి చిన్నవాడైన అతడు కూడా, తన ఆధ్యాత్మిక పోరాటం ద్వారా ప్రోకన్సుల్ పౌలుస్ గర్వాన్ని జయించి, అతనిని నీ క్రీస్తు యొక్క సులువైన కాడి కిందికి తీసుకువచ్చి, మహారాజు రాజ్యంలోని ప్రజగా చేసినప్పుడు, అంత గొప్ప విజయానికి సాక్ష్యంగా, తన పూర్వనామమైన సౌలుకు బదులుగా పౌలు అని పిలువబడటానికి సంతోషించాడు. ఎందుకంటే శత్రువు ఎవరిని మరింత గట్టిగా పట్టుకున్నాడో, ఎవరి ద్వారా మరింతమందిని తన పట్టులో ఉంచుకున్నాడో, అటువంటి ఒకరిని కోల్పోయినప్పుడు అతనికి మరింత గొప్ప ఓటమి కలుగుతుంది. ఉన్నత వంశస్థులను వారి వంశగౌరవం ద్వారా అతడు మరింత గట్టిగా పట్టుకుంటాడు; వారి అధికారం ద్వారా మరింతమందిని తన పట్టులో ఉంచుకుంటాడు. కాబట్టి, అపవాది దుర్భేద్యమైన తన సొత్తుగా పట్టి ఉంచుకున్న విక్టోరినుస్ హృదయం తిరిగి రావడం ఎంత ఎక్కువగా ఆహ్వానించదగినదిగా భావించబడిందో, అతడు అనేకులను సంహరించడానికి బలమైన, పదునైన ఆయుధంగా వాడుకున్న విక్టోరినుస్ నాలుక తిరిగి రావడం ఎంత ఎక్కువగా ఆహ్వానించదగినదిగా భావించబడిందో, అంత సమృద్ధిగా నీ కుమారులు ఆనందించాలి. ఎందుకంటే మా రాజు ఆ బలవంతుణ్ణి బంధించాడు; అతని పాత్రలు అతని నుండి తీసివేయబడి, శుద్ధి చేయబడి, నీ ఘనతకు తగినవిగా చేయబడటాన్నీ, ప్రతి సత్కార్యంలో ప్రభువుకు ఉపయోగపడేవిగా మారటాన్నీ వారు చూశారు.

అయితే నీ సేవకుడైన సింప్లిసియానుస్ విక్టోరినుస్ గురించి ఈ విషయాన్ని నాకు చెప్పినప్పుడు, అతనిని అనుసరించాలనే తీవ్రమైన కోరిక నాలో రగిలింది; నిజానికి ఆ ఉద్దేశంతోనే అతడు దానిని నాకు చెప్పాడు. జూలియన్ చక్రవర్తి కాలంలో క్రైస్తవులు ఉదార విద్యలను గానీ, వక్తృత్వాన్ని గానీ బోధించకూడదని ఒక చట్టం చేయబడిందనీ, అతడు ఆ చట్టానికి లోబడి, మూగవారి నాలుకలకు వాక్చాతుర్యాన్ని ప్రసాదించే నీ వాక్యాన్ని విడిచిపెట్టడం కంటే, మాటలతో నిండిన తన పాఠశాలను విడిచిపెట్టడానికే ఇష్టపడ్డాడనీ సింప్లిసియానుస్ ఇంకా చెప్పాడు. అలా నిన్ను మాత్రమే సేవించే అవకాశం అతనికి దొరికినందుకు, అతడు దృఢనిశ్చయం గలవాడిగా కంటే ధన్యునిగానే నాకు ఎక్కువగా కనిపించాడు. నేనూ దానికోసమే నిట్టూర్చుతున్నాను; అయితే వేరొకరి ఇనుప సంకెళ్లతో కాక, ఇనుమువంటి నా స్వంత సంకల్పంతోనే బంధింపబడి ఉన్నాను. శత్రువు నా సంకల్పాన్ని తన పట్టులో ఉంచుకొని, దానితోనే నాకొక గొలుసును తయారుచేసి, నన్ను బంధించాడు. ఎందుకంటే మొండి సంకల్పం నుండి దురాశ పుట్టింది; దురాశకు లోబడటం అలవాటుగా మారింది; ఎదిరించని అలవాటు తప్పనిసరి అవసరంగా మారింది. అలా ఒకదానితో మరొకటి కలిసిన కడియాలవంటి వాటి ద్వారా—అందుకే దానిని గొలుసు అని పిలిచాను—కఠినమైన బానిసత్వం నన్ను బంధించి ఉంచింది. అయితే ఓ దేవా, నిన్ను స్వేచ్ఛగా సేవించాలనీ, నిశ్చయమైన ఏకైక ఆనందమైన నిన్ను ఆస్వాదించాలనీ నాలో పుట్టడం ప్రారంభించిన ఆ కొత్త సంకల్పం, దీర్ఘకాలంగా బలపడిన నా పాత మొండితనాన్ని ఇంకా జయించలేకపోయింది. అలా నాలోని రెండు సంకల్పాలు—ఒకటి కొత్తది, మరొకటి పాతది; ఒకటి శరీర సంబంధమైనది, మరొకటి ఆధ్యాత్మికమైనది—నాలో పోరాడుతూ, తమ విరోధంతో నా ఆత్మను ఛిన్నాభిన్నం చేశాయి.

ఈ విధంగా, శరీరం ఆత్మకు విరోధంగానూ, ఆత్మ శరీరానికి విరోధంగానూ ఎలా ఆశపడతాయో నేను చదివిన విషయాన్ని నా సొంత అనుభవం ద్వారా అర్థం చేసుకున్నాను. ఆ రెండింటిలోనూ ఉన్నది నిజంగా నేనే; అయినా, నాలో నేను నిరాకరించిన దానికంటే, నాలో నేను ఆమోదించిన దానిలోనే నా నిజమైన స్వరూపం ఎక్కువగా ఉంది. ఎందుకంటే, నేను నిరాకరించిన దాని విషయంలో, ఇప్పుడు చాలా వరకు ప్రవర్తిస్తున్నది నేను కాదు; అనేక విషయాల్లో నేను ఇష్టపూర్వకంగా ప్రవర్తించడం కంటే, నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా వాటిని భరిస్తున్నాను. అయినా, నాకు వ్యతిరేకంగా పోరాడే ఈ శక్తిని అలవాటు సంపాదించుకున్నది నా ద్వారానే; ఎందుకంటే, నేను కోరుకోని స్థితిలోకి ఇష్టపూర్వకంగానే వచ్చి చేరాను. పాపికి న్యాయమైన శిక్ష కలిగితే, దానికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడే హక్కు ఎవరికి ఉంది? సత్యం నాకు పూర్తిగా నిర్ధారణ కాలేదు కాబట్టే, లోకాన్ని అధిగమించి నిన్ను సేవించడానికి ఇంకా వెనుకాడుతున్నాననే మునుపటి సాకు కూడా ఇప్పుడు నాకు లేకపోయింది; ఎందుకంటే ఇప్పుడు సత్యం కూడా నాకు నిర్ధారణ అయింది. అయినా, ఇంకా భూసంబంధమైన వాటికి దాస్యంలోనే ఉండి, నీ పతాకం కింద పోరాడటానికి నిరాకరించాను. బంధనాల్లో చిక్కుకోవడానికి మనం ఎంతగా భయపడతామో, అన్ని బంధనాల నుంచి విడుదల కావడానికి నేను అంతగానే భయపడ్డాను. అలా, ఈ లోకపు భారాల కింద, నిద్రలో ఉన్నట్లుగా సుఖంగా అణగిపడి ఉన్నాను. నీ గురించి నేను ధ్యానించిన ఆలోచనలు, మేల్కొనాలని ప్రయత్నించినా గాఢమైన మత్తుకు లొంగి మళ్లీ నిద్రలో మునిగిపోయేవారి ప్రయత్నాల్లా ఉండేవి. ఎవరూ ఎప్పటికీ నిద్రపోవాలని కోరుకోరు; వివేకంతో ఆలోచించే వారందరి దృష్టిలో మేల్కొని ఉండటమే మేలు. అయినా, ఒళ్లంతా తీవ్రమైన బద్ధకం ఆవహించినప్పుడు, సాధారణంగా మనిషి నిద్రను వదిలించుకోవడాన్ని వాయిదా వేస్తాడు; కొంత అయిష్టత ఉన్నా, లేవవలసిన సమయం దాటిపోయిన తరువాత కూడా సుఖంగా నిద్రకు లొంగిపోతాడు. అలాగే, నా సొంత దురాశకు నన్ను నేను అప్పగించుకోవడం కంటే, నీ ప్రేమకు నన్ను నేను సమర్పించుకోవడం ఎంతో మేలని నాకు నిశ్చయంగా తెలుసు. మొదటి మార్గం నా అంతరంగానికి సమ్మతమై, పైచేయి సాధించినా, రెండవది నాకు ఆనందాన్నిస్తూ నన్ను తన వశంలో ఉంచుకుంది. “నిద్రిస్తున్న నీవు మేలుకో, మృతులలోనుండి లేచిరా, క్రీస్తు నీకు వెలుగునిస్తాడు” అని నీవు నన్ను పిలిచినప్పుడు, నీకు జవాబు చెప్పడానికి నా దగ్గర ఏమీ లేదు. నీవు చెప్పినది సత్యమని నీవు అన్ని విధాలా నాకు చూపించినప్పుడు, ఆ సత్యం నా తప్పును నిరూపించగా, జవాబుగా చెప్పడానికి నా దగ్గర ఏమీ లేకపోయింది; “ఇంకాసేపట్లో, ఇంకాసేపట్లో,” “వెంటనే,” “నన్ను కాస్తసేపు వదిలిపెట్టు” అనే ఆ మందకొడి, నిద్రమత్తు మాటలు మాత్రమే మిగిలాయి. కానీ ఆ “వెంటనే, వెంటనే” అనేదానికి వర్తమానం ఎన్నడూ రాలేదు; నా “కాస్తసేపు” చాలా కాలంగా సాగిపోయింది. నా అంతరంగంలో నీ ధర్మశాస్త్రాన్ని బట్టి ఆనందించడం వ్యర్థమైంది; ఎందుకంటే నా అవయవాల్లో ఉన్న మరొక నియమం నా మనస్సులోని ధర్మశాస్త్రానికి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసి, నా అవయవాల్లో ఉన్న పాపనియమానికి నన్ను బందీగా చేసింది. పాపనియమం అంటే అలవాటు చేసే బలవంతమే; దానివల్ల మనస్సు తన ఇష్టానికి విరుద్ధంగా కూడా లాగబడి, బంధించబడుతుంది. అయినా అది న్యాయంగానే జరుగుతుంది; ఎందుకంటే మనస్సు ఇష్టపూర్వకంగానే దానిలో పడిపోయింది. ఇంత దౌర్భాగ్య స్థితిలో ఉన్న నన్ను ఈ మరణానికి లోనైన శరీరం నుంచి, మన ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు ద్వారా కలిగే నీ కృప తప్ప మరేది విడిపించగలదు?

నా సహాయకుడవూ, నా విమోచకుడవూ అయిన ప్రభువా, శారీరక కామవాంఛకు నన్ను అత్యంత బిగువుగా కట్టివేసిన కోరికల బంధాల నుంచీ, లౌకిక విషయాల వెట్టిచాకిరి నుంచీ నీవు నన్ను ఎలా విడిపించావో ఇప్పుడు వివరిస్తాను; నీ నామాన్ని స్తుతిస్తూ దానిని ఒప్పుకుంటాను. పెరుగుతున్న ఆందోళన మధ్య నా రోజువారీ పనులు చేసుకుంటూ, ప్రతిరోజూ నీ వైపు నిట్టూర్పులు విడిచేవాడిని. ఏ పనుల భారంతో నేను మూలుగుతున్నానో, ఆ పనుల నుంచి తీరిక దొరికినప్పుడల్లా నీ సంఘపు ఆరాధనలకు హాజరయ్యేవాడిని. అలిపియుస్ నాతో ఉన్నాడు. మూడవ న్యాయస్థాన సమావేశం తరువాత తన న్యాయసంబంధమైన పని నుంచి విముక్తి పొంది, తన న్యాయసలహాను ఎవరికి అమ్మగలనా అని ఎదురుచూస్తున్నాడు; బోధన ద్వారా వాక్చాతుర్యాన్ని నిజంగా అందించగలిగితే, నేను ఆ నైపుణ్యాన్ని అమ్ముతున్నట్లుగానే అతడూ తన సలహాను అమ్మాలని చూస్తున్నాడు. మా స్నేహాన్ని బట్టి నెబ్రిడియుస్ ఇప్పుడు వెరెకుందుస్ కింద బోధించడానికి ఒప్పుకున్నాడు. వెరెకుందుస్ మిలాను నగరవాసి, వ్యాకరణ ఉపాధ్యాయుడు, మా అందరికీ అత్యంత సన్నిహిత మిత్రుడు. తనకు ఎంతో అవసరమైన నమ్మకమైన సహాయం కోసం అతడు తీవ్రంగా కోరుకుని, స్నేహానుబంధం ఇచ్చిన హక్కుతో మా బృందంలోనుంచి అటువంటి సహాయాన్ని అడిగాడు. కాబట్టి నెబ్రిడియుస్ ఏదైనా లాభం పొందాలనే కోరికతో ఈ పనిని చేపట్టలేదు; అతడు కోరుకుని ఉంటే తన పాండిత్యంతో ఇంకా ఎంతో ఎక్కువ సంపాదించగలిగేవాడు. కానీ ఎంతో దయగల, సౌమ్యుడైన మిత్రునిగా, ఒక మంచి సహాయాన్ని చేయకుండా ఉండి, మా అభ్యర్థనను నిర్లక్ష్యం చేయడానికి అతనికి మనసొప్పలేదు. అయితే, ఈ విషయంలో అతడు ఎంతో వివేకంతో ప్రవర్తించాడు. ఈ లోకంలో గొప్పవారిగా పరిగణింపబడేవారి దృష్టిలో పడకుండా, దానివల్ల కలిగే మనస్సు చెదరిపోవడాన్ని నివారించాడు. జ్ఞానానికి సంబంధించిన విషయాలను అన్వేషించడానికి గానీ, చదవడానికి గానీ, వినడానికి గానీ వీలైనన్ని గంటలపాటు తన మనస్సు స్వేచ్ఛగా, తీరికగా ఉండాలని కోరుకున్నాడు.

అలా ఒకరోజు, నెబ్రిడియస్ లేనప్పుడు (ఎందుకో నాకు గుర్తులేదు), పొంటిటియానస్ అనే వ్యక్తి నన్నూ అలిపియస్‌నూ చూడటానికి వచ్చాడు. అతడు కూడా ఆఫ్రికా వాడే కనుక ఆ విధంగా మా దేశస్థుడు; చక్రవర్తి ఆస్థానంలో ఉన్నత పదవిలో ఉన్నాడు. అతడు మా దగ్గరకు ఏ పని మీద వచ్చాడో నాకు తెలియదు. మేము మాట్లాడుకోవడానికి కూర్చున్నాము. మా ముందు ఏదో ఆట ఆడటానికి వాడే బల్లపై ఉన్న ఒక పుస్తకం అతని కంటపడింది. దాన్ని తీసి తెరిచి చూస్తే, అతడు ఊహించిన దానికి భిన్నంగా, అది అపొస్తలుడైన పౌలు రచనలని తెలిసింది. ఎందుకంటే, బోధించడంలో నేను శ్రమపడుతూ ఉపయోగించే పుస్తకాలలో అదీ ఒకటని అతడు అనుకున్నాడు. అప్పుడు చిరునవ్వుతో నా వైపు చూసి, అనుకోకుండా నా కళ్లముందు ఈ పుస్తకాన్ని, అదీ ఈ ఒక్క పుస్తకాన్నే చూడటం తనకు ఎంత ఆనందాన్నీ ఆశ్చర్యాన్నీ కలిగించిందో తెలిపాడు. అతడు క్రైస్తవుడు, జ్ఞానస్నానం పొందినవాడు; మా దేవా, తరచుగా, ఎడతెగని ప్రార్థనలతో దేవాలయంలో నీ ఎదుట మోకరిల్లేవాడు. ఆ లేఖనాలను అధ్యయనం చేయడానికి నేను ఎంతో శ్రమ పడుతున్నానని అతనికి చెప్పినప్పుడు, అతడు చెప్పిన విషయాల వల్ల ఈజిప్టు సన్యాసి ఆంటోనీ గురించి సంభాషణ మొదలైంది. నీ సేవకులలో ఆయనకు గొప్ప పేరు ఉన్నా, అప్పటివరకు ఆయన పేరు మాకు తెలియదు. అది తెలుసుకున్న అతడు, అంతటి ప్రసిద్ధ వ్యక్తి గురించి మాకు తెలియకపోవడాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడుతూ, ఆయన గురించి మాకు తెలియజేయడానికి ఆ విషయంపై మరింత విపులంగా మాట్లాడాడు. ఇంత ఇటీవలి కాలంలో, దాదాపు మా కాలంలోనే, యథార్థ విశ్వాసంలోనూ కతోలిక సభలోనూ నీవు చేసిన అద్భుత కార్యాలకు అంత సంపూర్ణమైన సాక్ష్యాన్ని విని మేము విస్మయం చెందాము. మేమందరమూ ఆశ్చర్యపోయాము; అవి అంత గొప్పవైనందుకు మేము, వాటి సంగతి మాకు చేరనందుకు అతడు.

అక్కడి నుంచి అతని మాటలు మఠాలలోని సన్యాసుల సమూహాల వైపునకు, నీకు సువాసనగా ఉండే వారి పవిత్ర జీవన విధానాల వైపునకు, ఆధ్యాత్మిక ఫలాలు పండించే నిర్జన అరణ్యాల వైపునకు మళ్లాయి. వీటి గురించి మాకేమీ తెలియదు. మిలానులో, నగర ప్రాకారాల వెలుపల, అంబ్రోస్ ఆదరణపూర్వక సంరక్షణలో మంచి సహోదరులతో నిండిన ఒక మఠం ఉండేది; అది కూడా మాకు తెలియదు. అతడు చెబుతూ పోయాడు; మేము ఏకాగ్రతతో మౌనంగా వింటూ ఉన్నాము. ఒక మధ్యాహ్నం ట్రియర్స్‌లో చక్రవర్తి సర్కస్ క్రీడలలో నిమగ్నమై ఉండగా, తానూ తన సహచరులైన మరో ముగ్గురూ నగర ప్రాకారాల దగ్గర ఉన్న తోటలలో నడవడానికి వెళ్లామని అతడు చెప్పాడు. అక్కడ వారు ఇద్దరిద్దరుగా నడుస్తూ ఉండగా, ఒకడు అతనితో ఒక వైపునకు వెళ్లాడు; మిగిలిన ఇద్దరూ వేరుగా తిరుగుతూ వెళ్లారు. అలా తిరుగుతుండగా, వారు ఒక చిన్న కుటీరానికి చేరుకున్నారు. ఆత్మలో పేదవారైన నీ సేవకులు కొందరు అందులో నివసించేవారు; స్వర్గరాజ్యం అటువంటివారిదే. అక్కడ వారికి ఆంటోనీ జీవితచరిత్ర ఉన్న ఒక చిన్న పుస్తకం దొరికింది. వారిలో ఒకడు దాన్ని చదవడం మొదలుపెట్టి, ఆశ్చర్యానందాలతో ప్రేరణ పొందాడు. చదువుతూనే, తాను కూడా అలాంటి జీవితాన్ని చేపట్టడం గురించీ, తన లౌకిక ఉద్యోగాన్ని విడిచిపెట్టి నిన్ను సేవించడం గురించీ ఆలోచించసాగాడు. ఈ ఇద్దరూ ప్రజావ్యవహారాల అధికారులుగా పిలువబడేవారిలో ఉన్నారు. అప్పుడు హఠాత్తుగా అతడు పవిత్రమైన ప్రేమతోనూ, వివేకంతో కూడిన సిగ్గుతోనూ నిండిపోయి, తనపై తానే కోపంతో తన స్నేహితుని వైపు చూసి ఇలా అన్నాడు: “దయచేసి చెప్పు, మనం పడుతున్న ఈ శ్రమలన్నిటితో ఏమి సాధించాలనుకుంటున్నాం? మన లక్ష్యం ఏమిటి? మనం దేనికోసం సేవ చేస్తున్నాం? ఆస్థానంలో మన ఆశలు చక్రవర్తికి ప్రియపాత్రులం కావడంకన్నా పైకి వెళ్లగలవా? అందులో అస్థిరమైనది, ప్రమాదాలతో నిండినది కానిదేదైనా ఉందా? మరింత పెద్ద ప్రమాదాన్ని చేరుకోవడానికి ఎన్ని ప్రమాదాల గుండా వెళ్లాలి? అసలు అక్కడికి ఎప్పుడు చేరుకుంటాం? కానీ దేవునికి స్నేహితుడిని కావాలనుకుంటే, ఇప్పుడే, ఈ క్షణమే కాగలను.” అతడు ఇలా అన్నాడు. కొత్త జీవితపు ప్రసవవేదనతో బాధపడుతూ, మళ్లీ తన చూపును పుస్తకం వైపు తిప్పి చదవసాగాడు. నీవు చూస్తున్న అతని అంతరంగంలో మార్పు కలిగింది; అతని మనస్సు లోకబంధాల నుంచి విడిపోయింది. అది త్వరలోనే బయటపడింది. ఎందుకంటే, అతడు చదువుతూ, హృదయంలోని భావతరంగాల మధ్య పైకీ కిందికీ కొట్టుకుపోతూ, కొంతసేపు తనను తానే తీవ్రంగా నిందించుకున్నాడు. తరువాత వివేచించి, మరింత మేలైన మార్గాన్ని అనుసరించాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. అప్పటికే నీకు చెందినవాడై, తన స్నేహితునితో ఇలా అన్నాడు: “ఇప్పుడు మనం పెట్టుకున్న ఆ ఆశల బంధాలను తెంచుకున్నాను; దేవుణ్ణి సేవించాలని నిశ్చయించుకున్నాను. ఈ గంట నుంచే, ఈ స్థలంలోనే దాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాను. నన్ను అనుసరించడం నీకు ఇష్టం లేకపోతే, అడ్డుపడకు.” అంత మహిమాన్వితమైన ప్రతిఫలంలోనూ, అంత మహిమాన్వితమైన సేవలోనూ పాలుపొందడానికి తాను అతనితోనే ఉంటానని మరొకడు జవాబిచ్చాడు. ఇలా ఇద్దరూ ఇప్పుడు నీవారై, తమకున్నదంతా విడిచిపెట్టి నిన్ను అనుసరించడమనే అవసరమైన మూల్యాన్ని చెల్లిస్తూ గోపురాన్ని కట్టసాగారు. అప్పుడు తోటలోని ఇతర భాగాలలో నడిచిన పొంటిటియానస్, అతనితో ఉన్న మరొకడూ వారిని వెతుకుతూ అదే చోటికి వచ్చారు. వారిని కనుగొని, అప్పటికే బాగా పొద్దుపోయింది కనుక తిరిగి వెళ్లాలని గుర్తుచేశారు. కానీ ఆ ఇద్దరూ తమ నిర్ణయాన్నీ సంకల్పాన్నీ, ఆ సంకల్పం తమలో ఎలా మొదలై స్థిరపడిందో వారికి వివరించి, వారు తమతో చేరదలచుకోకపోతే తమను ఆటంకపరచవద్దని వేడుకున్నారు. మిగిలినవారు మాత్రం తమ పూర్వస్థితి నుంచి ఏమాత్రం మారకపోయినా, పొంటిటియానస్ చెప్పిన ప్రకారం, తమ స్థితికి తామే దుఃఖించారు; ఆ ఇద్దరినీ భక్తిపూర్వకంగా అభినందించి, తమకోసం ప్రార్థించమని కోరారు. అలా తమ హృదయాలు ఇంకా భూసంబంధమైన వాటినే అంటిపెట్టుకొని ఉండగా రాజభవనానికి వెళ్లిపోయారు. ఆ ఇద్దరూ మాత్రం తమ హృదయాలను పరలోకంపై స్థిరపరచి ఆ కుటీరంలోనే ఉండిపోయారు. వారిద్దరికీ నిశ్చితార్థమైన వధువులు ఉన్నారు. ఈ సంగతి విన్న ఆ యువతులు కూడా తమ కన్యాత్వాన్ని దేవునికి సమర్పించుకున్నారు.

పొంటీటియానుస్ చెప్పిన కథ ఇదే; అయితే ప్రభువా, అతడు మాట్లాడుతుండగా, నన్ను నేను చూసుకోవడానికి ఇష్టపడక నా వెనుక నేనే దాగి ఉన్న చోటు నుండి నీవు నన్ను బయటకు తీసి, నా వైపే తిప్పావు. నేను ఎంత మలినంగా, ఎంత వక్రంగా, అపవిత్రంగా, మచ్చలతోను పుండ్లతోను నిండి ఉన్నానో చూసుకునేలా నన్ను నా కళ్లముందే నిలబెట్టావు. నేను చూసి భయకంపితమయ్యాను; నా నుండి నేను ఎక్కడికి పారిపోవాలో నాకు తెలియలేదు. నా మీద నుండి నా చూపును మరల్చుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పుడల్లా, అతడు తన కథను కొనసాగించేవాడు; నీవు మళ్లీ నన్ను నాకు ఎదురుగా నిలబెట్టి, నా దోషాన్ని గుర్తించి ద్వేషించేలా నన్ను నా కళ్లముందుకు నెట్టేవాడివి. ఆ దోషం నాకు తెలిసే ఉంది; అయినా అది కనిపించనట్లు నటించాను, చూసీచూడనట్లు వదిలేశాను, మరచిపోయాను.

అయితే ఇప్పుడు, స్వస్థత పొందడానికి తమను తాము పూర్తిగా నీకు అప్పగించుకున్నవారి ఆత్మహితకరమైన మనోభావాలను గురించి విని, వారిని ఎంత గాఢంగా ప్రేమించానో, వారితో పోల్చుకున్నప్పుడు నన్ను నేను అంతగా అసహ్యించుకున్నాను. ఎందుకంటే, నా పంతొమ్మిదవ ఏట సిసెరో రచించిన హోర్టెన్సియుస్ చదివినప్పుడు జ్ఞానం పట్ల నాలో తీవ్రమైన ప్రేమ మేల్కొంది; అప్పటి నుండి ఎన్నో సంవత్సరాలు—దాదాపు పన్నెండు—గడిచిపోయాయి. అయినా కేవలం భూలోక సుఖాన్ని త్యజించి, ఆ జ్ఞానాన్ని అన్వేషించడానికి నన్ను నేను అంకితం చేసుకోవడాన్ని ఇంకా వాయిదా వేస్తూనే ఉన్నాను. ఆ జ్ఞానాన్ని పొందడమే కాదు, దానిని అన్వేషించడం కూడా, ఇప్పటికే లభించిన లోక సంపదలకన్నా రాజ్యాలకన్నా, నా ఇష్టానుసారం నా చుట్టూ అందుబాటులో ఉన్న శరీర సుఖాలకన్నా మిన్న. కానీ దౌర్భాగ్యంలో, ఘోరమైన దౌర్భాగ్యంలో ఉన్న నేను, నా తొలి యౌవనారంభంలోనే పవిత్రశీలాన్ని నీ నుండి యాచిస్తూ, “నాకు పవిత్రశీలాన్ని, ఇంద్రియనిగ్రహాన్ని ప్రసాదించు; అయితే ఇప్పుడే మాత్రం కాదు” అని అన్నాను. ఎందుకంటే, నీవు నా ప్రార్థనను త్వరగా ఆలకించి, నాలోని కామవాంఛ అనే వ్యాధిని త్వరగా నయం చేస్తావేమోనని భయపడ్డాను. ఆ వాంఛ ఆరిపోవడం కన్నా అది తృప్తి చెందాలనే కోరుకున్నాను. పవిత్రతను అవమానించే ఒక మూఢవిశ్వాసంలో వక్రమార్గాల గుండా తిరిగాను. అది సత్యమని నాకు నిశ్చయం ఉండి కాదు; ఇతర విశ్వాసాలకన్నా దానినే ఎంచుకున్నందుకు అలా చేశాను. ఆ ఇతర విశ్వాసాలను నేను భక్తిశ్రద్ధలతో అన్వేషించలేదు; దురుద్దేశంతో వ్యతిరేకించాను.

ఈ లోకపు ఆశలను విడిచిపెట్టి నిన్ను మాత్రమే అనుసరించడాన్ని నేను రోజురోజుకూ వాయిదా వేయడానికి కారణం, నా పయనాన్ని ఏ దిశగా మళ్లించాలో నిశ్చయంగా ఏదీ కనిపించకపోవడమేనని అనుకున్నాను. ఇప్పుడు, నా నిజస్వరూపం నాకు పూర్తిగా బయలుపడి, నా మనస్సాక్షి నన్ను గద్దించవలసిన రోజు వచ్చింది. “నా నాలుకా, ఇప్పుడు నీవెక్కడ ఉన్నావు? నిశ్చయం కాని సత్యం కోసం వ్యర్థాభిమానపు మూటను వదులుకోవడం నీకు ఇష్టం లేదని అన్నావు; ఇప్పుడు సత్యం నిశ్చయమైంది, అయినా ఆ భారం ఇంకా నిన్ను అణచివేస్తోంది. కానీ దానిని అన్వేషిస్తూ నీలాగా అలసిపోనివారు, ఎన్నో సంవత్సరాలుగా, అంతకంటే ఎక్కువకాలంగా దానిని గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండనివారు కూడా, తమ భుజాలపై భారాన్ని దించుకొని, ఎగిరిపోవడానికి రెక్కలు పొందారు.” పొంటీటియానుస్ అలా మాట్లాడుతుండగా, నా అంతరంగంలో ఇలా వేదన నన్ను తొలిచివేసింది; భయంకరమైన సిగ్గుతో ఎంతో కలవరపడ్డాను. అతడు తన కథను, తాను వచ్చిన పనిని ముగించుకొని వెళ్లిపోయాడు; నేను నా అంతరంగంలోకి మళ్లాను. నాకు వ్యతిరేకంగా నేను అనని మాట ఏముంది? నిన్ను అనుసరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్న నాతోపాటు నా ఆత్మ కూడా రావాలని, దానిని నింద అనే ఎన్ని కొరడాలతో కొట్టలేదు! అయినా అది వెనుకంజ వేసింది; రావడానికి నిరాకరించింది, కానీ తనను తాను సమర్థించుకోలేదు. వాదనలన్నీ అయిపోయాయి, ఖండించబడ్డాయి; మౌనంగా వెనుకంజ వేయడం మాత్రమే మిగిలింది. తనను మరణం వైపు క్షీణింపజేస్తున్న అలవాటు ప్రవాహం నుండి తనను అడ్డుకుంటారేమోనని, మరణానికి భయపడినట్లే నా ఆత్మ భయపడింది.

అప్పుడు నా అంతరంగ నివాసంలో, నా హృదయమనే గదిలో, నా ఆత్మకు వ్యతిరేకంగా నేనే తీవ్రంగా రేపుకున్న ఈ గొప్ప సంఘర్షణలో, మనస్సులోనూ ముఖంలోనూ కలవరంతో అలిపియుస్ వైపు తిరిగాను. “మనకేమైంది?” అని బిగ్గరగా అడిగాను. “ఇదేమిటి? నీవు విన్నదేమిటి? చదువురానివారు లేచి పరలోకాన్ని బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకుంటున్నారు; మరి మనమో, మన పాండిత్యమంతా ఉండీ, ధైర్యం లేక, ఇదిగో, శరీర రక్తాల ఆశల్లో ఎక్కడ దొర్లుతున్నామో చూడు! ఇతరులు ముందుగా వెళ్లిపోయారని వారిని అనుసరించడానికి సిగ్గుపడుతున్నామా? కనీసం వారిని అనుసరించకపోవడానికి కూడా సిగ్గుపడటం లేదా?” ఇలాంటి మాటలేవో పలికాను. నా మనస్సులోని జ్వరం నన్ను అతని దగ్గరనుంచి లాక్కుపోయింది; అతడు మాత్రం ఆశ్చర్యంతో నన్ను చూస్తూ మౌనంగా ఉండిపోయాడు. ఎందుకంటే అది నా మామూలు స్వరం కాదు; నా నుదురు, బుగ్గలు, కళ్లు, ముఖవర్ణం, కంఠస్వరం—నేను పలికిన మాటలకన్నా ఎక్కువగా నా మనస్సులోనిదాన్ని వెల్లడించాయి. మా బసకు ఒక చిన్న తోట ఉండేది. ఇల్లంతటినీ వాడుకున్నట్లే దానినీ మేము వాడుకోవచ్చు; ఎందుకంటే ఆ ఇంటి యజమాని, మా ఆతిథ్యదాత, అక్కడ నివసించడం లేదు. నా హృదయపు అలజడి నన్ను అక్కడికి పరుగెత్తించింది. నాలో నేను సాగిస్తున్న తీవ్రమైన పోరాటానికి అక్కడ ఎవరూ ఆటంకం కలిగించలేరు; అది ఎలా ముగుస్తుందో నీకు తెలుసు, నాకు తెలియదు. అయితే నా మేలు కోసమే నేను కలవరపడుతున్నాను; జీవించడానికే మరణిస్తున్నాను. నాలో ఉన్న చెడుతనం నాకు తెలుసు; త్వరలో నేను ఎలాంటి మంచిస్థితికి చేరబోతున్నానో నాకు తెలియదు. అలా నేను తోటలోకి వెళ్లాను; అలిపియుస్ నా వెంటే వచ్చాడు. అతని సాన్నిధ్యం నా ఏకాంతాన్ని తగ్గించలేదు; అంత కలతలో ఉన్న నన్ను అతడు ఎలా విడిచిపెట్టగలడు? ఇంటికి వీలైనంత దూరంగా వెళ్లి మేము కూర్చున్నాము. నా దేవా, నీ చిత్తంలోనూ నీ నిబంధనలోనూ నేను ప్రవేశించకపోతున్నందుకు నా ఆత్మ కలత చెంది, నాపై నాకు తీవ్రమైన ఆగ్రహం కలిగింది. నా ఎముకలన్నీ అందులోకి ప్రవేశించమని నాకు మొరపెడుతూ, దానిని ఆకాశానికెత్తి పొగుడుతున్నాయి. అందులోకి ప్రవేశించడానికి ఓడలూ, రథాలూ, పాదాలూ అవసరం లేదు; ఇంటినుంచి మేము కూర్చున్న చోటికి వచ్చినంత దూరం కూడా కదలవలసిన పని లేదు. ఎందుకంటే అక్కడికి వెళ్లడమే కాదు, అందులోకి ప్రవేశించడం కూడా వెళ్లాలని సంకల్పించడం తప్ప మరేమీ కాదు; అయితే దృఢంగా, సంపూర్ణంగా సంకల్పించాలి. అంగవైకల్యం కలిగినదానిలా, సగం సగంగా చీలిపోయిన సంకల్పం అటూ ఇటూ తిరుగుతూ, కొట్టుమిట్టాడుతూ, ఒక భాగం పైకి లేస్తుంటే మరొక భాగం కుంగిపోతూ ఉండటం కాదు.

చివరికి, నా అనిశ్చయమనే ఆ జ్వరంలోనే, మనుషులు కొన్నిసార్లు చేయాలని కోరుకున్నా చేయలేని ఎన్నో కదలికలను నా శరీరంతో చేశాను. అవయవాలు లేకపోయినా, అవి బంధాలతో కట్టివేయబడినా, అనారోగ్యంతో బలహీనపడినా, మరే విధంగానైనా అడ్డంకి కలిగినా వారు వాటిని చేయలేరు. అలా నేను నా జుట్టును పీక్కున్నా, నుదుటిని బాదుకున్నా, వేళ్లను పెనవేసి మోకాలిని బిగపట్టుకున్నా—అలా చేయాలని సంకల్పించాను, చేశాను. కానీ నా అవయవాలలోని కదిలే శక్తి నాకు లోబడకపోయి ఉంటే, సంకల్పించినా చేయలేకపోయి ఉండేవాణ్ణి. అలా, “సంకల్పించడం” అనేది దానంతట అదే “చేయగలగడం” కాని సందర్భాల్లో ఎన్నో పనులు చేశాను; అయితే వాటన్నిటికన్నా సాటిలేనంత ఎక్కువగా చేయాలని తపించినదాన్ని మాత్రం చేయలేదు. కొద్దిసేపటి తరువాత, నేను సంకల్పించినప్పుడు, దానిని చేయగలుగుతాను; ఎందుకంటే అప్పుడు నేను సంపూర్ణంగా సంకల్పిస్తాను. ఈ విషయంలో చేయగల శక్తి సంకల్పంతో ఒకటే; సంకల్పించడమే చేయడం. అయినా అది జరగలేదు. తన అవయవాలను కదిలించమనే నా ఆత్మ యొక్క అతి బలహీనమైన సంకల్పానికి కూడా నా శరీరం సులభంగా లోబడింది; కానీ తన ఈ అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన సంకల్పాన్ని కేవలం సంకల్పించడం ద్వారానే నెరవేర్చుకోవడానికి నా ఆత్మ తనకు తాను అంత సులభంగా లోబడలేదు.

ఈ విపరీత స్థితి ఎక్కడినుంచి వచ్చింది? ఎందుకోసం? నేను విచారించగలిగేలా నీ కరుణ ప్రకాశించుగాక; ఒకవేళ మానవుల రహస్య శిక్షలూ, ఆదాము సంతానపు ఆ అత్యంత అంధకారమయమైన వేదనలూ నాకు సమాధానం ఇవ్వవచ్చునేమో. ఈ విపరీత స్థితి ఎక్కడినుంచి వచ్చింది? ఎందుకోసం? మనస్సు శరీరాన్ని ఆజ్ఞాపిస్తుంది; అది వెంటనే లోబడుతుంది. మనస్సు తనను తాను ఆజ్ఞాపించుకుంటుంది; దానికి ప్రతిఘటన ఎదురవుతుంది. చేయి కదలాలని మనస్సు ఆజ్ఞాపిస్తుంది; ఆజ్ఞకూ విధేయతకూ మధ్య తేడా దాదాపు కనిపించనంత సంసిద్ధత ఉంటుంది. అయినా మనస్సు మనస్సే, చేయి శరీరమే. సంకల్పించమని మనస్సు తనను తానే ఆజ్ఞాపించుకుంటుంది; అయినా అది సంకల్పించదు. ఈ విపరీత స్థితి ఎక్కడినుంచి వచ్చింది? ఎందుకోసం? సంకల్పించమని అది తనను తాను ఆజ్ఞాపించుకుంటుందని నేను అంటున్నాను; దానికి సంకల్పం లేకపోతే అలా ఆజ్ఞాపించనే ఆజ్ఞాపించదు. అయినా అది ఆజ్ఞాపించినది జరగదు. అయితే అది సంపూర్ణంగా సంకల్పించదు; అందువల్ల సంపూర్ణంగా ఆజ్ఞాపించదు. అది ఎంతవరకు సంకల్పిస్తుందో అంతవరకే ఆజ్ఞాపిస్తుంది; ఎంతవరకు సంకల్పించదో అంతవరకు ఆజ్ఞాపించబడినది జరగదు. ఎందుకంటే సంకల్పం ఉండాలని సంకల్పమే ఆజ్ఞాపిస్తుంది; అది మరొక సంకల్పం కాదు, అదే సంకల్పం. కానీ అది సంపూర్ణంగా ఆజ్ఞాపించదు; అందువల్ల అది ఆజ్ఞాపించినది ఉనికిలోకి రాదు. సంకల్పం సంపూర్ణంగా ఉంటే, అది ఉండాలని ఆజ్ఞాపించవలసిన అవసరమే ఉండదు; ఎందుకంటే అది అప్పటికే ఉంటుంది. కాబట్టి కొంతవరకు కోరుకోవడం, కొంతవరకు కోరుకోకపోవడం విపరీతమేమీ కాదు; అది మనస్సుకున్న వ్యాధి. సత్యం దానిని పైకి లేపుతున్నా, అలవాటు దానిని కిందికి అణచివేస్తున్నందున అది పూర్తిగా పైకి లేవలేకపోతుంది. అందుకే రెండు సంకల్పాలు ఉన్నాయి: వాటిలో ఒకటి సంపూర్ణంగా లేదు; ఒకదానిలో లేనిది మరొకదానిలో ఉంది.

ఓ దేవా, వ్యర్థ ప్రలాపాలు చేసేవారూ, ఆత్మలను తప్పుదారి పట్టించేవారూ నశించినట్లే, వారూ నీ సన్నిధి నుండి నశించిపోవుదురు గాక. ఏదైనా నిర్ణయించుకోవడానికి ఆలోచించేటప్పుడు రెండు సంకల్పాలు ఉన్నాయని గమనించి, మనలో రెండు రకాల మనస్సులు ఉన్నాయనీ, ఒకటి మంచిదనీ, మరొకటి చెడ్డదనీ వారు వాదిస్తారు. ఈ చెడు భావాలను నమ్మి పట్టుకొని ఉన్నప్పుడు వారే నిజంగా చెడ్డవారు; సత్యాన్ని నమ్మి, సత్యానికి సమ్మతించినప్పుడు వారే మంచివారవుతారు. అప్పుడు నీ అపొస్తలుడు వారితో, మీరు ఒకప్పుడు చీకటిగా ఉన్నారు, కాని ఇప్పుడు ప్రభువులో వెలుగుగా ఉన్నారు అని చెప్పగలుగుతాడు. అయితే వారు ప్రభువులో కాక, తమలో తామే వెలుగుగా ఉండాలని కోరుకుంటూ, ఆత్మ స్వభావమే దేవుని స్వభావమని ఊహించుకొని, భయంకరమైన అహంకారంతో మరింత దట్టమైన చీకటిగా మారుతున్నారు. ఎందుకంటే, లోకంలోకి వచ్చే ప్రతి మనిషినీ ప్రకాశింపజేసే నిజమైన వెలుగువైన నీ నుండి వారు మరింత దూరంగా వెనుదిరిగారు. మీరు ఏమి చెబుతున్నారో జాగ్రత్తగా గమనించి, సిగ్గుతో తలవంచుకోండి; ఆయనకు దగ్గరవ్వండి, వెలుగును పొందండి; అప్పుడు మీ ముఖాలు అవమానానికి గురికావు. ఎంతోకాలంగా ఉద్దేశించినట్లుగా, ఇక నా దేవుడైన ప్రభువును సేవించాలని నేను ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, కోరుకున్నది నేనే, కోరుకోనిదీ నేనే—నేనే, స్వయంగా నేనే. నేను పూర్తిగా కోరుకోనూలేదు, పూర్తిగా నిరాకరించనూలేదు. అందువల్ల నాతో నేనే పోరాడుతూ, నా వల్లనే నాలో చీలిక ఏర్పడింది. ఈ చీలిక నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా నాలో కలిగింది; అయినా అది మరొక మనస్సు ఉనికిని సూచించలేదు, నా సొంత మనస్సుకు పడిన శిక్షనే సూచించింది. కాబట్టి దానిని చేసినది ఇక నేను కాదు, నాలో నివసించే పాపమే; నేను ఆదాము సంతానానికి చెందినందున, మరింత స్వేచ్ఛగా చేసిన పాపానికి అది శిక్ష.

ఎందుకంటే, పరస్పరం పోరాడే సంకల్పాలు ఎన్ని ఉంటే అన్ని విరుద్ధ స్వభావాలు ఉంటాయనుకుంటే, అప్పుడు రెండు మాత్రమే కాదు, అనేకం ఉండాలి. ఎవరైనా వారి మత సమావేశానికి వెళ్లాలా, లేక నాటకశాలకు వెళ్లాలా అని ఆలోచిస్తే, ఈ మానికేయులు ఇలా కేకలు వేస్తారు: ఇదిగో, ఇక్కడ రెండు స్వభావాలు ఉన్నాయి; ఒకటి మంచిది, ఈ వైపుకు లాగుతుంది; మరొకటి చెడ్డది, ఆ వైపుకు వెనక్కి లాగుతుంది. లేదంటే, పరస్పరం పోరాడే సంకల్పాల మధ్య ఈ ఊగిసలాట ఎక్కడి నుండి వస్తుంది? కానీ నా మాట ఏమిటంటే, రెండూ చెడ్డవే: నాటకశాల వైపుకు వెనక్కి లాగేదీ, వారి దగ్గరకు లాగేదీ రెండూ చెడ్డవే. అయితే తమ దగ్గరకు లాగే సంకల్పం మంచిది కాక మరేదైనా కాగలదని వారు నమ్మరు. మరి మనలో ఎవరైనా నాటకశాలకు వెళ్లాలా, లేక మన దేవాలయానికి వెళ్లాలా అని ఆలోచిస్తూ, తమలోని రెండు సంకల్పాల పోరాటం మధ్య చిక్కుకుపోతే ఏమిటి? అప్పుడు ఏమి సమాధానం చెప్పాలో తెలియక ఈ మానికేయులు కూడా చిక్కులో పడరా? ఎందుకంటే, తమ మతంలోని రహస్యాచారాలను స్వీకరించి, వాటికి కట్టుబడి ఉన్నవారి సంకల్పం మంచిదైనట్లే, మన దేవాలయానికి నడిపించే సంకల్పం కూడా మంచిదని వారు ఒప్పుకోవాలి—అలా ఒప్పుకోవడం వారికి ఏమాత్రం ఇష్టం లేకపోయినా. లేదా ఒకే మనిషిలో రెండు చెడ్డ స్వభావాలూ, పరస్పరం పోరాడే రెండు చెడ్డ ఆత్మలూ ఉన్నాయని వారు భావించాలి; అప్పుడు ఒకటి మంచిది, మరొకటి చెడ్డది అని వారు చెప్పేది నిజం కాదు. లేదా వారు సత్యం వైపు మళ్లి, ఒకరు ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు, ఒకే ఆత్మ విరుద్ధమైన సంకల్పాల మధ్య ఊగిసలాడుతుందనే విషయాన్ని ఇక నిరాకరించకూడదు.

కాబట్టి, ఒకే మనిషిలో పరస్పరం పోరాడే రెండు సంకల్పాలను గమనించినప్పుడు, ఒకటి మంచి మూలతత్త్వం నుండి, మరొకటి చెడ్డ మూలతత్త్వం నుండి ఉద్భవించి, పరస్పర విరుద్ధమైన రెండు ద్రవ్యాలతో కూడిన రెండు విరుద్ధ ఆత్మల మధ్య ఆ పోరాటం జరుగుతోందని వారు ఇక చెప్పకుందురు గాక. ఎందుకంటే, ఓ సత్యదేవా, నీవు వారి వాదనను ఖండించి, వారిని అడ్డుకొని, వారి తప్పును నిరూపిస్తావు. ఉదాహరణకు, రెండు సంకల్పాలూ చెడ్డవై ఉండి, ఎవరైనా ఒక మనిషిని విషంతో చంపాలా, లేక ఖడ్గంతో చంపాలా అని ఆలోచించవచ్చు; ఇతరులకు చెందిన రెండు ఆస్తులనూ లాక్కోలేనప్పుడు, ఈ ఆస్తిని లాక్కోవాలా, లేక ఆ ఆస్తిని లాక్కోవాలా అని ఆలోచించవచ్చు; విలాసాలకు ఖర్చుచేసి సుఖాన్ని కొనుక్కోవాలా, లేక లోభంతో డబ్బును దాచుకోవాలా అని ఆలోచించవచ్చు; ఒకే రోజు సర్కసూ, నాటకశాలా రెండూ తెరిచి ఉంటే, దేనికి వెళ్లాలా అని ఆలోచించవచ్చు; లేదా మూడవదిగా, అవకాశం ఉంటే ఇతరుల ఇంటిని దోచుకోవాలా అని ఆలోచించవచ్చు; లేదా నాలుగవదిగా, అదే సమయంలో అందుకు వీలు కూడా ఉంటే, వ్యభిచారం చేయాలా అని ఆలోచించవచ్చు. ఇవన్నీ ఒకే సమయంలో ఎదురై, అన్నిటిపట్ల సమానమైన కోరిక ఉన్నా, అన్నిటినీ ఒకేసారి చేయడం సాధ్యం కాదు. అప్పుడు నాలుగు విరుద్ధ సంకల్పాల మధ్య, లేదా కోరుకునే విషయాలలోని అపారమైన వైవిధ్యాన్ని బట్టి అంతకన్నా ఎక్కువ విరుద్ధ సంకల్పాల మధ్య, మనస్సు చీలిపోతుంది. అయినప్పటికీ, అన్ని వేర్వేరు ద్రవ్యాలు ఉన్నాయని వారు వాదించరు. మంచి సంకల్పాల విషయంలోనూ ఇలాగే ఉంటుంది. ఎందుకంటే నేను వారిని అడుగుతున్నాను: అపొస్తలుని రచనలను చదవడంలో ఆనందించడం మంచిదేనా? గంభీరమైన కీర్తనలో ఆనందించడం మంచిదేనా? సువార్త గురించి సంభాషించడం మంచిదేనా? ప్రతిదానికీ వారు, “అది మంచిదే” అని జవాబిస్తారు. మరి అన్నీ ఒకేసారి సమానమైన ఆనందాన్ని ఇస్తే ఏమిటి? దేనిని ఎంచుకోవాలో ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, వేర్వేరు సంకల్పాలు మనస్సును వేర్వేరు వైపులకు లాగవా? అయినా అవన్నీ మంచివే. అంతకుముందు అనేకంగా విడిపోయిన సంకల్పం, ఒకే సంపూర్ణ సంకల్పంగా ఒకదానివైపు మళ్లగలిగేలా వాటిలో ఒకదానిని ఎంచుకునే వరకు, అవి పరస్పరం విభేదిస్తూనే ఉంటాయి. అలాగే, పైనున్న నిత్యత్వం మనకు ఆనందాన్ని కలిగిస్తుండగా, కాలానికి లోబడిన మేలువల్ల కలిగే సుఖం మనలను కిందనే పట్టి ఉంచినప్పుడు, ఈ రెంటిలో దేనినీ సంపూర్ణ సంకల్పంతో కోరుకోనిది ఒకే ఆత్మ. అందువల్ల అది తీవ్రమైన తికమకలతో చీలిపోతుంది; సత్యాన్ని బట్టి నిత్యత్వానికి మొదటి స్థానం ఇచ్చినా, అలవాటు వల్ల తాత్కాలిక సుఖాన్ని విడిచిపెట్టలేకపోతుంది.

అలా నా ఆత్మ రోగగ్రస్తమై, నేను వేదన అనుభవిస్తూ, ఎప్పటికన్నా ఎంతో కఠినంగా నన్ను నేను నిందించుకుంటూ, నన్ను బంధించిన గొలుసులో అటూ ఇటూ పొర్లుతూ పెనుగులాడుతున్నాను. ఆ గొలుసు ఇప్పుడు నన్ను అతి కొద్దిగా మాత్రమే పట్టి ఉంచినా, ఇంకా పట్టి ఉంచుతూనే ఉంది; అది పూర్తిగా తెగిపోయేవరకు ఈ పోరాటం సాగింది. ప్రభూ, నేను మళ్లీ లొంగిపోకుండా, మిగిలి ఉన్న ఆ సన్నని బంధాన్ని తెంచకుండా వదిలేస్తే అది మళ్లీ బలపడి నన్ను మరింత గట్టిగా కట్టివేయకుండా, నీవు కఠినమైన కారుణ్యంతో నా అంతరంగంపై ఒత్తిడి తెచ్చావు; భయమూ సిగ్గూ కొట్టే కొరడా దెబ్బలను రెట్టింపు చేశావు. ఎందుకంటే, “ఇప్పుడే జరగాలి, ఇప్పుడే జరగాలి” అని నాలో నేను అనుకున్నాను. అలా అంటూనే, దాదాపు ఆ పని చేశాను; చేసినంత పని చేశాను, అయినా చేయలేదు. అయితే మళ్లీ నా పూర్వస్థితిలోకి జారిపోలేదు; దానికి అతి సమీపంలోనే నిలిచి, ఊపిరి పీల్చుకున్నాను. మళ్లీ ప్రయత్నించాను; దాన్ని చేరుకోవడానికి మిగిలిన దూరం కొంత తగ్గింది, మరికొంత తగ్గింది; దాదాపు దాన్ని తాకి, పట్టుకున్నంత పనైంది. అయినా దాన్ని చేరలేదు, తాకలేదు, పట్టుకోలేదు. మరణానికి మరణించి, జీవానికి జీవించడానికి వెనుకాడుతున్నాను. నాకు అలవాటైన చెడే, నాకు అలవాటు లేని మేలు కంటే నాపై ఎక్కువ పట్టు కలిగి ఉంది. నేను అప్పటివరకు ఉన్నదానికి భిన్నంగా మారవలసిన ఆ క్షణం దగ్గరపడే కొద్దీ, అది నాలో మరింత భీతి కలిగించింది. అయినా అది నన్ను వెనక్కి నెట్టలేదు, నన్ను పక్కకు మళ్లించలేదు; కానీ నన్ను ఊగిసలాటలోనే నిలిపి ఉంచింది.

తుచ్ఛాల్లో తుచ్ఛమైన వినోదాలు, వ్యర్థాల్లో వ్యర్థమైన విషయాలు—నా చిరకాలపు ప్రేయసులు—ఇంకా నన్ను పట్టి ఉంచాయి. అవి నా దేహమనే వస్త్రాన్ని లాగుతూ, మెల్లగా ఇలా గుసగుసలాడాయి: “మమ్మల్ని విడిచిపెడుతున్నావా? ఆ క్షణం నుంచి మేము ఇక ఎన్నటికీ నీతో ఉండకూడదా? ఆ క్షణం నుంచి ఇదో అదో చేయడం నీకు ఇక ఎన్నటికీ అనుమతించబడదా?” నేను “ఇదో అదో” అన్నప్పుడు అవి నాకు సూచించినవి ఏమిటి? నా దేవా, అవి నాకు ఏమి సూచించాయి? నీ సేవలో ఉన్న నా ఆత్మ నుంచి నీ కారుణ్యంతో వాటిని దూరం చేయి. అవి ఎంతటి అపవిత్రతలను సూచించాయి! ఎంతటి సిగ్గుచేటు విషయాలను! ఇప్పుడు వాటి మాటలు నాకు సగం కూడా వినిపించడం లేదు. అవి బహిరంగంగా నా ముందుకు వచ్చి నన్ను ఎదిరించడం లేదు; నేను వెళ్లిపోతుండగా, వాటివైపు వెనుదిరిగి చూసేలా చేయడానికే, నా వెనుక నుంచి గొణుగుతున్నట్లుగా, రహస్యంగా నన్ను లాగుతున్నట్లుగా ఉన్నాయి. అయినా అవి నన్ను ఆలస్యం చేయించాయి. అందువల్ల వాటి బంధాలను తెంచుకుని, వాటిని దులిపివేసి స్వేచ్ఛ పొంది, నన్ను పిలుస్తున్న చోటికి ఒక్కసారిగా దూకడానికి నేను వెనుకాడాను. బలంగా పాతుకుపోయిన అలవాటు నాతో, “అవి లేకుండా నీవు జీవించగలనని అనుకుంటున్నావా?” అని అంటోంది.

కానీ ఇప్పుడు ఆ స్వరం చాలా బలహీనంగా వినిపించింది. ఎందుకంటే, నేను ముఖం తిప్పి చూస్తున్న వైపున, వెళ్లడానికి వణుకుతున్న ఆ వైపున, సంయమనశీలత తన పవిత్రమైన గౌరవశోభతో నాకు కనిపించింది. ఆమె ప్రశాంతంగా, విశృంఖలత లేని ఉల్లాసంతో, సందేహించకుండా రమ్మని నన్ను నిర్మలంగా ఆకర్షిస్తోంది. నన్ను స్వీకరించి ఆలింగనం చేసుకోవడానికి చాచిన ఆమె పవిత్ర హస్తాలు ఎన్నెన్నో సత్ప్రవర్తన మాదిరులతో నిండి ఉన్నాయి. అక్కడ ఎందరో యువకులు, యువతులు ఉన్నారు; యౌవనంలో ఉన్నవారూ, అన్ని వయస్సులవారూ ఎంతోమంది ఉన్నారు; గంభీరమైన వితంతువులు, వృద్ధ కన్యలు ఉన్నారు. వారందరిలోనూ సంయమనశీలత స్వయంగా ఉంది. ఆమె వంధ్యురాలు కాదు; ప్రభూ, తన భర్తవైన నీ ద్వారా ఆనందమనే బిడ్డలను ఫలవంతంగా కనే తల్లి. ఆమె నన్ను ఒప్పించే పరిహాసంతో చిరునవ్వు నవ్వుతూ, ఇలా అంటున్నట్లుంది: “ఈ యువకులు, ఈ యువతులు చేయగలిగింది నీవు చేయలేవా? వారైనా తమ సొంత శక్తితో చేయగలుగుతున్నారా? తమ దేవుడైన ప్రభువులోనే కదా చేయగలుగుతున్నారు? వారి దేవుడైన ప్రభువే నన్ను వారికి ఇచ్చాడు. నీ మీద నీవే ఆధారపడి నిలబడాలని ప్రయత్నిస్తూ, నిలబడలేక ఎందుకున్నావు? నిన్ను నీవు ఆయనకు అప్పగించుకో. భయపడకు; నీవు పడిపోయేలా ఆయన పక్కకు తప్పుకోడు. నిర్భయంగా నిన్ను నీవు ఆయనకు అప్పగించుకో; ఆయన నిన్ను స్వీకరించి, స్వస్థపరుస్తాడు.” ఆ తుచ్ఛమైన వినోదాల గొణుగుడు ఇంకా నాకు వినిపిస్తూ ఉండటంతో, నేను ఎంతో సిగ్గుపడి, ఊగిసలాటలోనే ఉండిపోయాను. ఆమె మళ్లీ ఇలా అంటున్నట్లనిపించింది: “భూమిమీద ఉన్న నీ అపవిత్రమైన అవయవాల మాటలకు చెవియొగ్గకు; అలా అవి అణచివేయబడతాయి. అవి నీకు సుఖాల గురించి చెబుతాయి; కానీ నీ దేవుడైన ప్రభువు ధర్మశాస్త్రం చెప్పే విధంగా కాదు.” నా హృదయంలో జరిగిన ఈ వాదం నాకూ నాకూ మధ్య మాత్రమే జరిగింది. కానీ నా పక్కనే కూర్చున్న అలిపియుస్, నాలో మామూలుగా కనిపించని ఈ భావోద్వేగం ఏ పరిణామానికి దారితీస్తుందోనని మౌనంగా వేచి ఉన్నాడు.

అయితే, గాఢమైన ఆలోచన నా ఆత్మ రహస్యపు లోతుల నుండి నా దుస్థితినంతటినీ వెలికితీసి, నా హృదయం ఎదుట కుప్పగా పోసినప్పుడు, నాలో ఒక పెనుతుఫాను చెలరేగి, కన్నీటి వర్షాన్ని కురిపించింది. ఆ కన్నీటిని సహజంగా, పూర్తిగా ప్రవహించనివ్వాలని, అలిపియుస్ దగ్గర నుండి లేచాను. ఏడవడానికి ఏకాంతమే తగినదని తోచింది. అందుకే అతని సమక్షం కూడా నాకు భారంగా అనిపించనంత దూరంగా వెళ్లిపోయాను. అప్పుడు నా స్థితి అలా ఉంది; అతనికి కూడా అది కొంత అర్థమైంది. ఎందుకంటే, నేనేదో మాట్లాడినప్పుడు నా గొంతు ఏడుపుతో పూడుకుపోయినట్లు వినిపించి ఉంటుందని అనుకుంటున్నాను; ఆ తరువాత నేను లేచాను. అతను అమితమైన ఆశ్చర్యంతో మేము కూర్చున్న చోటే ఉండిపోయాడు. ఎలాగో నాకు తెలియదు గానీ, ఒక అంజూరపు చెట్టు కింద నేలమీద పడిపోయి, నా కన్నీటిని అడ్డులేకుండా ప్రవహించనిచ్చాను. నా కళ్ల నుండి పొంగిపొర్లిన ఆ కన్నీటి ప్రవాహాలు నీకు ప్రీతికరమైన బలిగా మారాయి. సరిగ్గా ఈ మాటలతో కాకపోయినా, ఇదే భావంతో నీతో ఎంతో మాట్లాడాను: ప్రభువా, నీవు ఇంకెంతకాలం? ప్రభువా, ఇంకెంతకాలం, ఎప్పటికీ కోపంతోనే ఉంటావా? మా గత దోషాలను జ్ఞాపకం చేసుకోకు. ఎందుకంటే, అవే నన్ను బంధించి ఉంచాయని నాకు అనిపించింది. దుఃఖంతో ఈ మాటలను నీకు మొరపెట్టుకున్నాను: ఇంకెంతకాలం, ఇంకెంతకాలం, “రేపు, రేపు” అంటూ ఉంటాను? ఇప్పుడే ఎందుకు కాదు? ఈ క్షణమే నా అపవిత్రతకు ముగింపు ఎందుకు రాకూడదు?

ఇలా నేను హృదయంలో అత్యంత తీవ్రమైన పశ్చాత్తాపంతో మాట్లాడుతూ ఏడుస్తుండగా, ఇదిగో! పక్కింటి నుండి ఒక స్వరం నాకు వినిపించింది. అది బాలునిదో బాలికదో నాకు తెలియదు; “తీసుకుని చదువు; తీసుకుని చదువు” అని పదే పదే పాడుతోంది. వెంటనే నా ముఖకవళికలు మారిపోయాయి. పిల్లలు ఏదైనా ఆటలో ఇలాంటి మాటలు పాడటం ఆనవాయితీగా ఉందా అని ఎంతో శ్రద్ధగా ఆలోచించసాగాను. కానీ అలాంటిది ఎప్పుడైనా విన్నట్లు నాకు జ్ఞాపకం రాలేదు. అందుచేత నా కన్నీటి ప్రవాహాన్ని ఆపుకుని లేచాను. పుస్తకాన్ని తెరచి, నాకు మొదట కనిపించే అధ్యాయాన్ని చదవమని దేవుడు ఇచ్చిన ఆజ్ఞ తప్ప అది మరేమీ కాదని అర్థం చేసుకున్నాను. ఎందుకంటే, అంతోని గురించి నేను విన్నాను: సువార్త చదువుతుండగా ఆయన లోపలికి వచ్చి, చదువుతున్న మాటలు తనకే చెప్పినట్లుగా ఆ ఉపదేశాన్ని స్వీకరించాడు: వెళ్లు, నీకున్నదంతా అమ్మి పేదలకు ఇవ్వు; అప్పుడు పరలోకంలో నీకు నిధి ఉంటుంది; వచ్చి నన్ను అనుసరించు. ఆ దైవవాక్కు ద్వారా ఆయన వెంటనే నీ వైపు మళ్లాడు. అప్పుడు నేను ఆత్రంగా అలిపియుస్ కూర్చున్న చోటికి తిరిగి వెళ్లాను. ఎందుకంటే, అక్కడి నుండి లేచేటప్పుడు అపొస్తలుని గ్రంథాన్ని అక్కడే ఉంచాను. దాన్ని చేతిలోకి తీసుకుని తెరచి, నా చూపు మొదట పడిన భాగాన్ని మౌనంగా చదివాను: అల్లరి విందులలోను మత్తులోను కాదు, వ్యభిచారంలోను కామవికారాలలోను కాదు, కలహాలలోను అసూయలోను కాదు; ప్రభువైన యేసుక్రీస్తును ధరించండి; దేహపు దురాశలను తీర్చడానికి ఏర్పాట్లు చేసుకోకండి. అంతకుమించి చదవాలని నాకు అనిపించలేదు; చదవవలసిన అవసరమూ లేకపోయింది. ఎందుకంటే, ఆ వాక్యం ముగియగానే, ప్రశాంతత అనే ఒక వెలుగు నా హృదయంలో నిండినట్లై, సందేహపు చీకటంతా వెంటనే తొలగిపోయింది.

అప్పుడు పుటల మధ్య నా వేలినో, మరేదైనా గుర్తునో ఉంచి, గ్రంథాన్ని మూసి, ప్రశాంతమైన ముఖంతో జరిగినదాన్ని అలిపియుస్‌కు తెలియజేశాను. అతనిలో ఏమి జరిగిందో నాకు తెలియదు; దాన్ని అతను ఇలా నాకు వెల్లడించాడు. నేను చదివినది చూపించమని అతను అడిగాడు; నేను చూపించాను. నేను చదివినదానికంటే ముందుకు కూడా అతను చదివాడు; తరువాత ఏముందో నాకు తెలియదు. దాని తరువాత ఇలా ఉంది: విశ్వాసంలో బలహీనంగా ఉన్నవారిని స్వీకరించండి. ఆ మాటను అతను తనకు అన్వయించుకుని, ఆ విషయాన్ని నాకు తెలిపాడు. ఈ ఉపదేశంతో అతను బలపడ్డాడు. మంచి తీర్మానంతో, దృఢసంకల్పంతో, తన స్వభావానికి ఎంతో తగిన రీతిలో అతను నాతో చేరాడు; ఆ స్వభావంలో అతను ఎల్లప్పుడూ నాకంటే ఎంతో మెరుగ్గా ఉండేవాడు. మనసులో కలవరంతో తాత్సారం చేయకుండా అతను అలా చేశాడు. అక్కడి నుండి మేము మా అమ్మ దగ్గరికి వెళ్తాము; ఆమెకు చెబుతాము; ఆమె ఆనందిస్తుంది. అదంతా ఎలా జరిగిందో వరుసగా వివరిస్తాము; ఆమె ఆనందంతో ఎగిరి గంతులేస్తుంది, విజయోత్సాహంతో పొంగిపోతుంది, మేము అడిగేదానికంటే లేదా ఊహించేదానికంటే ఎక్కువగా చేయగల నిన్ను స్తుతిస్తుంది. ఎందుకంటే, ఆమె దీనమైన, అత్యంత దుఃఖభరితమైన మూలుగులతో నా కోసం వేడుకునేదానికంటే ఎక్కువగా నీవు ఆమెకు అనుగ్రహించావని ఆమె గ్రహించింది. నీవు నన్ను నీ వైపుకు మళ్లించావు; అందువల్ల నేను భార్యనుగానీ, ఈ లోకానికి సంబంధించిన ఏ ఆశనుగానీ వెదకలేదు. ఎన్నో సంవత్సరాల క్రితం నీవు ఒక దర్శనంలో ఆమెకు నన్ను చూపించిన ఆ విశ్వాస నియమంలోనే నేను నిలిచాను. నా ద్వారా ఆమెకు మనుమలు కలగాలని ఆమె ఇంతకుముందు కోరుకుంది; కానీ నీవు ఆమె దుఃఖాన్ని, ఆమె కోరుకున్నదానికంటే ఎంతో అధికమైన ఆనందంగా, ఆమె అప్పట్లో ఆశించినదానికంటే ఎంతో అమూల్యమైన, పవిత్రమైన రీతిలో మార్చావు.

విషయ సూచిక