Juzuu zote 4 zinapatikana kama vitabu vya jalada laini & vya kielektroniki!
Kutumwa kwa Nguvu za Mungu
Jumapili ya Kumi na Moja ya Mwaka (Mwaka A)
Alipowaona makutano, moyo wake uliwasikitikia kwa sababu walikuwa na taabu na wametelekezwa, kama kondoo wasio na mchungaji. Ndipo akawaambia wanafunzi wake, “Mavuno ni mengi lakini watenda kazi ni wachache; basi mwombeni bwana wa mavuno awatume watenda kazi katika mavuno yake.” Mathayo 9:36–38
Kifungu hiki cha Injili ya leo kinaanza kwa kutufunulia Moyo wa Yesu. Moyo Wake ni moyo “unaoguswa na huruma.” Yesu alipowatazama makutano waliokuwa mbele Yake, aliweza kuona kwamba walikuwa “na taabu na wametelekezwa, kama kondoo wasio na mchungaji.” Kuwaona kuliamsha ndani Yake hisia za kuwasikitikia, kuwajali na kuwahurumia. Hii ni taswira nzuri ya kuitafakari kwa sala.
Yesu anapokutazama, anakutazama kama alivyowatazama makutano zamani. Anapofanya hivyo, kina kilekile cha huruma na sikitiko kinaamshwa ndani ya Moyo Wake Mtakatifu. Wakati mwingine, tunapomfikiria Mungu, tunajiruhusu kuwa na mitazamo isiyo sahihi kuhusu Yeye ni nani na jinsi anavyotuona. Ikiwa huutambui mara kwa mara Moyo wa Yesu uliojaa huruma, basi tafakari kifungu hiki na ujue kwamba Moyo Wake unaokupenda ni uleule uliowapenda makutano.
Sehemu ya pili ya kifungu hicho hapo juu inatufunulia mojawapo ya njia ambazo Yesu hutufikia. Yeye ndiye “bwana wa mavuno” ambaye amewaita wengine waje Kwake, kisha akawatuma wahudumu kwa jina Lake na kwa mamlaka Yake. Mistari inayofuata kifungu cha Injili kilichonukuliwa hapo juu inatuambia kwamba Yesu mara moja “aliwaita wanafunzi wake kumi na wawili na kuwapa mamlaka juu ya pepo wachafu, wawafukuze na kuponya kila ugonjwa na kila maradhi.”
Unapotazama maisha yako mwenyewe, mapambano yako, mahitaji yako ya kiroho na hamu yako ya kukua katika imani, Mungu amekulishaje? Amesema nawe kupitia nani? Utunzaji huu wa kichungaji utatokea kwa ushiriki wako katika Misa Takatifu, kwa njia ya Sakramenti ya Kitubio, kwa njia ya mahubiri matakatifu, kwa njia ya neno lililoandikwa, kwa njia ya ushuhuda wa mtu mwingine ulioongozwa na Mungu, na kwa njia nyingine nyingi. Jambo linalofaa kutafakari ni kwamba kila mara ulipokutana na neema ya Mungu kupitia mtu mwingine, ilitokea kwa sababu Bwana wa Mavuno alichagua kukutumia mtenda kazi. Matunda mema yanapozaa katika maisha yako, ni Mungu aliyeanzisha kazi hiyo njema kupitia mtu mwingine, kutokana na huruma na sikitiko la Moyo Wake Mtakatifu.
Tafakari leo juu ya taswira ya Yesu akikutazama kwa upendo na kuchagua kukutumia wahudumu Wake kwa jina Lake na kwa mamlaka Yake. Zingatia hasa jinsi Mungu ambavyo amekuwa akisema nawe hivi karibuni. Ikiwa ni kupitia kitabu fulani, endelea kukisoma. Ikiwa ni kupitia mhubiri fulani wa Injili, endelea kusikiliza. Ikiwa ni kupitia mazungumzo fulani na rafiki, mwenzi wako wa ndoa au mpendwa wako, endelea kuzungumza. Mungu anakupenda, ana Moyo uliojaa huruma kwako, na ataendelea kukufikia kwa njia nyingi tofauti, hasa kwa kuwatuma wengine kwako kwa jina Lake.
Bwana wangu na Mwalimu wangu, Wewe unatafuta kuleta mavuno mengi ya neema katika maisha yangu. Daima unawatia wengine msukumo wa kuwa vyombo vya upendo Wako na unasema nami kupitia wao, ukiniita nije Kwako. Daima niwe tayari kukupokea kwa njia nyingi unazokuja kwangu, na daima nilipokee Neno Lako takatifu kupitia wahudumu unaowatuma kwangu. Yesu, nakutumainia.
Mafumbo ya Ufalme
Jumapili ya Kumi na Moja ya Mwaka (Mwaka B)
Kwa mifano mingi kama hiyo aliwaambia neno kwa kadiri walivyoweza kulielewa. Hakusema nao bila mifano, lakini aliwafafanulia wanafunzi wake mwenyewe kila kitu faraghani. Marko 4:33–34
Mafumbo ya ndani kabisa ya imani yetu yanaweza kueleweka tu na mtu mwenye imani ya kina. Kuelewa kunahitaji mengi zaidi ya akili pevu tu; kunahitaji pia umakini wa ndani kwa sauti ya Mungu na kuizoea sauti hiyo. Kwa sababu hiyo, Yesu aliposema na makutano, alitumia mifano na tamathali za usemi badala ya kusema moja kwa moja kuhusu mafumbo ya Mbinguni.
Kwa mfano, kama ungehudhuria karamu ya pekee sana na ungekuwa na uwezo uliokomaa wa kutambua ladha mbalimbali, huenda ungefurahia kupewa kipande bora kabisa cha nyama kilichopikwa kwa ustadi, pamoja na glasi ya divai nzuri. Lakini kwa mtoto mdogo, mlo kama huo huenda usingevutia sana. Ndivyo ilivyo pia kwa muziki. Kama ungekuwa mwanamuziki ambaye amejifunza na kupiga muziki maisha yake yote, huenda ungetambua na kuthamini zaidi uzuri wa aina fulani za muziki. Wengine wanaweza kuvutiwa tu na aina fulani ya muziki kwa sababu ya mdundo wake au maneno yake yanayovutia na kukumbukika kwa urahisi.
Vivyo hivyo, mtu mwenye imani kidogo tu huenda asivutiwe mara moja na kweli za Mungu za kina kabisa za kifumbo zinapoelezwa moja kwa moja na kwa uwazi. Badala yake, huenda akaona kwamba ujumbe wa Injili uliorahisishwa, unaotumia mifano au hadithi anazozifahamu, unaweza kuvuta uangalifu wake na kumfikishia ujumbe vizuri zaidi.
Ni vizuri kuelewa hili, kwa sababu ni vizuri kwetu kutumia njia za kuwasiliana na Mungu zinazolingana zaidi na kina cha imani na ufahamu wetu. Kwa watu wengi, itasaidia sana kujiona kuwa miongoni mwa watu katika makundi ambayo Yesu aliwasimulia mifano Yake. Tunapaswa hasa kujiona kuwa sehemu ya makundi hayo tunapoanza safari yetu ya imani. Hata hivyo, mtu anapokuwa ametumia muda mwingi katika sala na tafakari kwa miaka mingi, na imani yake inaanza kuwa ya kina zaidi, anaweza kuona kwamba mifano na hadithi havimgusi tena kama hapo awali. Anahitaji zaidi. Anatamani Mungu aseme naye kwa uwazi na kwa kina zaidi.
Kwa vitendo, kadiri imani yako inavyokua, ni vizuri kutafuta njia za kina zaidi ambazo Mungu anazitumia kusema nawe. Anakujiaje na kukueleza mapenzi Yake na kweli za imani moja kwa moja zaidi, kama Yesu alivyowafanyia Mitume? Huenda kusoma maisha ya watakatifu, Katekisimu ya Kanisa Katoliki, au kitabu kingine cha kiroho kukakugusa kwa kina zaidi. Pia, baadhi ya vifungu vya Maandiko Matakatifu vinaweza kukulisha zaidi kadiri unavyokua katika imani, kama vile vifungu ambamo Yesu anasema na wanafunzi Wake moja kwa moja zaidi.
Tafakari leo kuhusu njia ambayo unalishwa kikamilifu zaidi na Neno takatifu la Mungu katika hatua hii ya maisha yako. Njia bora ya kuitambua ni kujiuliza ni nini kimekupa faraja na msukumo mkubwa zaidi hivi karibuni. Katika mwaka huu uliopita, Neno la Mungu limegusa moyo wako kwa nguvu zaidi kwa namna gani? Kutambua njia ambayo Mungu amesema nawe hivi karibuni ndiyo njia bora ya kuamua jinsi ya kuendelea kupokea kutoka Kwake yote anayotaka kukufundisha na kukufunulia katika hatua hii ya safari yako ya imani. Endelea kuitafuta sauti ya Mungu, na uwe tayari kumruhusu akuvute daima ndani zaidi katika vilindi vyenye uzuri vya mafumbo ya Ufalme Wake.
Ee Neno tukufu la Mungu, unachagua kusema na watu Wako kwa njia mbalimbali. Kwa wengine, unasema kupitia mifano na tamathali za semi. Kwa wengine, unasema moja kwa moja zaidi na kwa ukaribu wa ndani, ukifunua vilindi vya Moyo Wako. Tafadhali sema nami kwa njia zitakazoipa imani yangu kina zaidi ili niweze kuendelea na safari yangu ya kuingia katika mafumbo mengi unayotaka kuyafunua. Yesu, nakutumainia.
Kukasirika dhidi ya Upendo
Jumapili ya Kumi na Moja ya Kipindi cha Kawaida (Mwaka C)
“Simoni, nina jambo la kukuambia.” Akasema, “Sema, Mwalimu.” “Watu wawili walikuwa na deni kwa mkopeshaji fulani; mmoja alikuwa anadaiwa kiasi cha mshahara wa siku mia tano, na mwingine kiasi cha mshahara wa siku hamsini. Kwa kuwa hawakuweza kulipa deni, aliwasamehe wote wawili. Ni yupi kati yao atakayempenda zaidi?” Simoni akajibu, “Nadhani ni yule aliyesamehewa deni kubwa zaidi.” Akamwambia, “Umeamua kwa usahihi.” Luka 7:40–43
Mazungumzo haya kati ya Yesu na Simoni Mfarisayo yanafanyika Yesu akiwa nyumbani kwa Simoni, ameegama mezani kwa ajili ya mlo. Mwanamke mwenye dhambi aliingia bila kutangazwa. Kwa unyenyekevu na upendo wa hali ya juu kabisa, aliipaka miguu ya Yesu mafuta yenye manukato, akaiosha kwa machozi yake, akaibusu na kuikausha kwa nywele zake. Ni wazi kwamba hakujali watu waliokuwapo walifikiri na kusema nini kumhusu. Jambo pekee alilolijali lilikuwa kumwonyesha Yesu upendo na mapenzi yake kwa unyenyekevu wa hali ya juu kabisa.
Yesu anaonyesha umungu Wake kwa kusoma mawazo ya Simoni. Simoni alikuwa amechukizwa na yule mwanamke na pia na Yesu. Aliwakosoa na kuwahukumu. Na ingawa Simoni hakusema chochote, Yesu alijua mtazamo wake wa ndani, ndiyo sababu alimwambia Simoni mfano huu.
Kwanza kabisa, ni lazima ieleweke kwamba sisi sote tuna deni kwa Mungu. Sote tumetenda dhambi na hatuwezi kamwe kulipa deni letu la dhambi. Wengine wametenda dhambi kubwa sana, na wengine wametenda dhambi zisizo nzito sana. Lakini kila mtu ana deni kwa Mungu, na hakuna mtu anayeweza kulipa deni lake kwa stahili zake mwenyewe. Simoni alishindwa kutambua hili na akashindwa kushukuru kwa huruma ya Mungu katika maisha yake mwenyewe, ndiyo sababu alitenda kwa namna hiyo ya kujiona mwenye haki.
Kuhusu mwanamke huyu, Yesu aliendelea kusema kwamba “amesamehewa dhambi zake nyingi kwa sababu ameonyesha upendo mkubwa.” Kisha akaongeza, “Lakini anayesamehewa kidogo, hupenda kidogo.” Hili linatuambia kwamba jambo kuu analolijali Mungu si idadi ya dhambi zinazohitaji kusamehewa katika maisha yetu. Iwe ni ndogo au kubwa, dhambi zote ni deni lisiloweza kulipwa. Badala yake, jambo kuu analolijali Mungu ni shukrani iliyojaa upendo tunayomwonyesha kwa kutambua jinsi alivyotutendea mambo mengi.
Simulizi hili linawafundisha somo muhimu sana wale ambao kwa ujumla wanaishi maisha mema na kuepuka dhambi nzito. Wale wanaoishi hivi watakabiliwa na kishawishi cha kuwahukumu wengine, wakionyesha kukasirishwa na dhambi zao, na pia cha kukosa shukrani inayostahili kwa msamaha ambao Mungu amewapa. Simoni Mfarisayo angeweza kujifunza mengi kutoka kwa mwanamke huyu mwenye dhambi. Alipaswa kujinyenyekeza mbele ya Yesu wakati Yesu alipoingia nyumbani mwake. Alipaswa kumshukuru Bwana wetu kutoka moyoni kwa huruma na msamaha Wake. Naye alipaswa kukiri kwamba hastahili kupokea zawadi hii kutoka kwa Yesu. Kwa kuwa Simoni hakufanya hivyo, lakini mwanamke yule mwenye dhambi alifanya hivyo, mwanamke huyo ndiye aliyebarikiwa zaidi kuliko Simoni. Zaidi ya hayo, Simoni aliposhuhudia tendo la huruma ambalo Yesu alimtendea mwanamke huyu, moyo wake ulipaswa kufurahi kwa kupata nafasi ya kushuhudia upendo wa namna hiyo.
Tafakari leo ukweli huu unaotualika kunyenyekea: sote tumeitwa kumwiga mwanamke huyu mwenye dhambi. Kila mmoja wetu ana deni ambalo hawezi kulilipa. Mwitikio pekee unaofaa ni kulitambua deni letu, kumkabidhi Bwana wetu kwa unyenyekevu, kuomba huruma Yake, kisha kuonyesha upendo na shukrani zetu za dhati kabisa kwa zawadi tuliyopewa. Jinyenyekeze leo na daima. Usijenge tabia ya kuwahukumu wengine au kukasirishwa na dhambi zao. Hatimaye, furahi unapoona Mungu akikujalia wewe na watu wote huruma Yake kwa wingi.
Bwana mwenye ukarimu mkuu, Wewe unawaonyesha wote huruma na kuwahurumia. Nijalie daima kutambua kikamilifu yote uliyonitendea na kuitikia kwa shukrani za dhati zilizojaa upendo. Nijalie pia kuona upendo na huruma Yako unayowajalia wengine, na kufurahi wanapokukaribisha katika maisha yao. Yesu, nakutumainia.
Kina Kipya cha Huruma
Jumatatu ya Juma la Kumi na Moja la Kipindi cha Mwaka
Mtu akikushurutisha umtumikie kwa kwenda naye maili moja, nenda naye maili mbili. Mpe anayekuomba, wala usimpe kisogo anayetaka kukopa kwako.” Mathayo 5:41–42
Kadiri imani ya Israeli ilivyokua katika karne zilizotangulia ujio wa Kristo, kulikuwa na hatua mbalimbali za maendeleo katika maadili. Kabla ya kuwekwa kwa sheria za maadili katika Agano la Kale, ilikuwa kawaida kwa familia kulipiza kisasi kikali dhidi ya familia nyingine zilipowadhuru. Hilo lilisababisha vurugu na uhasama wa kudumu. Lakini hatua ya maendeleo ilipigwa ilipowekwa sheria ya kulipiza kisasi iliyosema, “Mtu akimtia jirani yake kilema, kama alivyofanya ndivyo atakavyofanyiwa: mvunjiko kwa mvunjiko, jicho kwa jicho, jino kwa jino; kama alivyomtia mtu kilema, ndivyo atakavyotiwa kilema” (Mambo ya Walawi 24:19–20). Hii ilikuwa namna mpya ya kutekeleza haki, iliyokataza kisasi kuwa kikali kuliko kosa lililokuwa likilipiziwa. Wakati huo, sheria hii ilisaidia kukomesha uhasama wa kudumu kati ya familia, ambao ulikuwa ukizidi kuchocheka.
Ni sheria hii ya kulipiza kisasi ambayo Yesu anaizungumzia katika Injili yetu ya leo. Maadili mapya na ya juu zaidi aliyofundisha Yesu yaliwataka wanafunzi Wake “wasimpinge mtu mwovu” na wageuze shavu la pili walipotendewa uovu. Ingawa haki katika ukamilifu wake inadai malipizi ya dhambi, fundisho jipya la Yesu lilikuwa kwamba huruma hulipa kila deni. Kwanza, huruma Yake tunayopewa kwa ajili ya msamaha wa dhambi zetu hulipa deni la dhambi zetu tunapotubu kwa kweli na kubadilika. Lakini tukitaka madeni yetu kwa Mungu kutokana na dhambi zetu yasamehewe na kulipwa, basi ni lazima sisi pia tuwatendee wengine vivyo hivyo, bila kuwahesabia kosa lolote.
Lakini Yesu anaenda mbali zaidi. Katika kifungu kilichonukuliwa hapo juu, Yesu anawahimiza wanafunzi Wake kufuata namna mpya ya mapendo na ukarimu yenye kuleta mabadiliko ya msingi. Kanuni hizi mpya za maadili zilionyesha jinsi watoto wa Ufalme wa Mungu walivyoitwa sasa kutenda. Haikutosha tu kusamehe na kusahau deni ambalo mtu anadaiwa nawe kwa sababu ya dhambi yake. Sasa huruma inatutaka “tumpe anayeomba” na kutembea “maili mbili” na mtu anayekuomba tu utembee naye maili moja. Kwa maneno mengine, mapendo ya Kikristo yanazidi kwa mbali kila dhana ya haki inayozingatia tu kulipa kinachodaiwa, na hata yanapita msamaha wa msingi. Hakika hili lilikuwa fundisho jipya kutoka kwa Bwana wetu, lililoleta mabadiliko ya msingi.
Fikiria sheria hii mpya ya maadili katika maisha yako mwenyewe. Ni kiwango gani cha “haki” ambacho kwa kawaida unakifuata katika maisha yako? Mtu anapokukosea, je, unaishi kama wale walioishi kabla ya sheria za Agano la Kale, kwa kutafuta kumlipizia kisasi kikali hata kuliko madhara aliyokusababishia? Je, unaishi kwa kufuata sheria inayotafuta haki ya kulipiza kwa kipimo kilekile, jicho kwa jicho? Je, unatafuta kusamehe na kutoa huruma kama malipo ya deni ambalo mwingine ameingia kwa dhambi aliyokutendea? Au, kama ilivyo bora zaidi, je, unajitahidi kwenda hata zaidi ya tendo la kusamehe na kutoa huruma kwa namna mpya, ya ukarimu na yenye wingi unaofurika? Kiwango hiki cha mwisho cha upendo ni kigumu kukifikia na kukiishi, lakini ndivyo Bwana wetu anavyotutendea, na ndivyo anavyotuita tuwatendee wengine.
Tafakari leo juu ya uchungu wowote ambao huenda bado unapambana nao. Fikiria pia jinsi ambavyo umekuwa ukikabiliana na uchungu huo. Unapojitahidi kuielewa sheria hii mpya ya upendo na huruma iliyotolewa na Bwana wetu, mwombe akupe neema unayohitaji ili kuwapa wengine huruma kwa kiwango kilekile ambacho Mungu anakupa wewe.
Bwana wangu mkarimu, Wewe unatupa huruma Yako kwa wingi usio na kipimo. Hutusamehi tu tunapotubu, bali pia unaturejesha kwenye viwango vya utakatifu vilivyo juu zaidi kuliko tunavyoweza kustahili. Unipe neema ninayohitaji, Bwana mpendwa, ili niwaonyeshe huruma na upendo wa kiwango hicho hicho wale walionikosea. Ninawasamehe wote walioniumiza. Tafadhali nisaidie pia kuwapenda kwa moyo wangu wote. Yesu, nakutumainia.
“Zawadi” ya Kuteswa
Jumanne ya Juma la Kumi na Moja la Kipindi cha Kawaida
Yesu aliwaambia wanafunzi wake: “Mmesikia kwamba ilisemwa, Mpende jirani yako na umchukie adui yako. Lakini mimi nawaambia, wapendeni adui zenu na kuwaombea wanaowatesa, ili mpate kuwa watoto wa Baba yenu wa mbinguni, kwa maana Yeye huchomoza jua Lake juu ya wabaya na wema, na hunyesha mvua juu ya wenye haki na wasio haki.” Mathayo 5:43–45
Yesu anaendelea kuufafanua na kuueleza kwa kina mwito Wake wa kuifuata amri Yake mpya ya kuwapenda wengine. Upendo anaotuita tuwe nao unaleta mabadiliko ya msingi, ni wa kujitoa kabisa, na mwanzoni unaweza kuwa changamoto kubwa sana. Anatuita twende mbali zaidi ya uelewa wa haki wa Agano la Kale, kwa kuamuru tuwapende watu wote, wakiwemo wale wanaotutesa. Mwito huu wa kupenda si jambo la hiari bali ni amri. Ni sharti kwa kila Mkristo.
Ili kutekeleza amri hii, Yesu hatupi tu amri yenyewe, bali pia anatupatia ushauri wa vitendo kuhusu jinsi tunavyoweza kufikia kina hiki cha upendo. Anasema kwamba hatupaswi kuwapenda adui zetu tu, bali pia tunapaswa kuwaombea wanapotutesa. Kwanza kabisa, “adui” ni mtu anayejaribu kutuletea madhara ya aina fulani na, kwa ujumla, hututendea dhambi. Kwa kawaida, tunapokabiliwa na mambo haya, tunajitetea na kujibu kwa kupigana. Kwa hiyo hatua ya kwanza ni kukataa kishawishi chochote cha namna hiyo. Kama Yesu alivyosema katika kifungu cha Injili kinachotangulia hiki, “msimpinge mtu mwovu.”
Kifungu cha Injili ya leo kinatupeleka mbali zaidi. Ushauri wa vitendo ambao Bwana wetu anatupa ni “kuwaombea wale wanaowatesa.” Amri hii haikutaki tu ukatae kishawishi cha “kulipiza kisasi” kwa mtu au hata “kupinga” tu yale anayotutendea. Sasa unapaswa pia kumwombea. Kumwombea mtu anayekutendea dhambi ni tendo la upendo na ukarimu mkubwa sana. Pia ni njia ya vitendo kabisa ya kuiga huruma tele ya Mungu. Kwa sababu hiyo, kuwaombea wanaokutesa kunakubadilisha kabisa ndani yako na kukufanya mtakatifu. Kwa namna fulani, uovu ambao mwingine anakutendea unaweza kugeuzwa kuwa zawadi unayopewa, kwa sababu unakupa nafasi ya kujibu madhara uliyotendewa kwa sala. Na hiyo ni zawadi halisi na ya vitendo ambayo tunapaswa kuipokea kwa kuishi amri hii mpya ya Bwana wetu.
Tafakari leo kuhusu wale ambao amri hii mpya inakuita uwaombee. Ni dhambi ya nani iliyokuumiza au kukuletea madhara wewe au familia yako? Ni nani unayemwekea kinyongo? Yeyote anayekujia akilini, jitoe kumwombea kwa kina na bila kukoma. Mwombee mara kwa mara na uendelee na sala hiyo kwa muda wote ambao mateso hayo yanaendelea. Kufanya hivyo kutageuza kila jaribio la uovu linaloelekezwa kwako kuwa neema kwao na utakatifu kwako.
Bwana wangu mwenye huruma tele, Wewe mwenyewe ulikuwa wa kwanza kuitimiza kikamilifu amri Yako ya kuwaombea wanaonitesa. Uliwaombea wale waliokusulubisha ulipokuwa umetundikwa Msalabani. Unipe neema ninayohitaji ili nisiwasamehe tu, bali pia niwaombee wale waliojaribu na wanaoendelea kujaribu kunidhuru. Unipe moyo uliojaa huruma kiasi kwamba kila dhambi ninayotendewa igeuzwe kuwa upendo na utakatifu wa maisha yangu mwenyewe. Yesu, nakutumainia.
Kubadilishwa kwa Sadaka za Kimya
Jumatano ya Juma la Kumi na Moja la Kipindi cha Mwaka
“Mnapofunga, msiwe na nyuso za huzuni kama wanafiki. Wanapuuzia sura zao, ili waonekane na watu kuwa wanafunga. Amin, nawaambia, wamekwisha kupata thawabu yao. Lakini wewe unapofunga, jipake mafuta kichwani na unawe uso, ili usionekane na watu kuwa unafunga, bali na Baba yako aliye sirini. Na Baba yako aonaye yaliyo sirini atakulipa.” Mathayo 6:16–18
Watu wengi leo wameacha desturi takatifu ya kufunga. Kufunga ni tendo la toba lenye nguvu linaloiletea roho manufaa makubwa. Tendo la kujinyima vyakula na vinywaji fulani, na badala yake kuchagua mara kwa mara chakula cha kawaida tu, kama mkate na maji, au kiasi kidogo zaidi cha chakula, huiimarisha sana roho na humweka mtu katika hali ya kupokea baraka nyingi za kiroho. Mara nyingi mno, tunaishi kwa ajili ya kuridhisha mwili na kuangukia katika mtego wa kujaribu kutosheleza tamaa zetu mara kwa mara. Lakini kufanya hivyo kuna athari mbaya ya kutushawishi kupuuza matamanio ya kiroho ya kupata utakatifu, ambayo ni muhimu zaidi. Kwa kujinyima mara kwa mara raha za hisi, tunakuwa tayari zaidi kutafuta furaha za kweli na za kudumu zinazotokana na neema ya Mungu pekee. Kwa hiyo, kifungu hicho hapo juu kinachukulia kuwa tunafunga mara kwa mara na kufanya matendo mengine ya kujinyima.
Je, unafunga? Je, unafanya matendo mengine ya kujinyima mara kwa mara? Sala ya kila siku, kusoma Maandiko Matakatifu, kujifunza kuhusu maisha ya watakatifu, na kushiriki sakramenti mara kwa mara, yote hayo yanatusogeza karibu zaidi na Mungu na kutufanya watakatifu. Lakini kufunga na kujinyima pia ni muhimu sana, kwa hiyo ni lazima tujitahidi kuvipokea kama sehemu ya ukuaji wetu wa kiroho.
Katika kifungu hiki, Yesu anatuita hasa kutafuta thawabu za ndani zinazotokana na kufunga na kujinyima. Anaeleza kwamba tukitumia kufunga kama njia ya kupata sifa kutoka kwa wengine, basi tunapoteza manufaa ya kiroho ya kufunga kwetu. Sala, kufunga na kutoa sadaka kwa wahitaji vinapaswa vyote kufanywa kwa siri kadiri iwezekanavyo, ili matendo yetu yawe ya unyofu wa kweli, yasifanywe kwa lengo la kupata thawabu za kidunia za kusifiwa na wengine.
Zaidi ya hayo, fundisho linalotolewa katika Injili hii linaweza pia kutumika katika maeneo mengine ya maisha yetu. Kwa mfano, ikiwa una ugonjwa fulani au unasumbuliwa na maumivu au hali fulani ya kutokuwa na raha mwilini, bila shaka unapaswa kutafuta matibabu yanayohitajika. Lakini hali hizi za mwili pia hutupatia nafasi nyingine ya kukua kiroho tunapozipokea kimya kimya na ndani ya mioyo yetu. Hata maumivu au hali yetu ya kutokuwa na raha inaweza kugeuzwa kuwa neema tukichagua kuipokea kwa furaha, kuitolea Mungu kama sadaka, na kuiweka moyoni mwetu kama zawadi ya kimya inayotolewa kwa Mungu.
Tafakari leo kuhusu desturi yako ya kufunga, pamoja na kila nafasi nyingine uliyo nayo kila siku ya kumtolea Mungu sadaka za kimya ndani ya moyo wako. Ikiwa unabeba msalaba fulani kila siku ambao huwezi kuuondoa, basi jaribu kuugeuza kuwa sadaka ya kiroho kwa Bwana wetu. Na ikiwa unaweza kuchagua kwa hiari kufunga mara kwa mara, basi jaribu kujitoa kwa sala kuifuata desturi hii. Jaribu kufanya hivyo kila juma, hasa Ijumaa, kwa heshima ya sadaka aliyoitoa Bwana wetu Ijumaa Kuu. Usidharau thamani ya sadaka hizi za siri. Zifanye kuwa sehemu ya kawaida ya maisha yako ya kiroho, na Mungu atakujalia utajiri mwingi wa kiroho kutoka Mbinguni.
Bwana wangu unayejitoa sadaka, Wewe ulijinyima starehe nyingi za duniani, hasa ulipofunga kwa siku arobaini jangwani. Nisaidie kuchukua kwa uzito wajibu huu wa kufunga na kujinyima ili kuzidhibiti tamaa zangu. Nisaidie pia kufanya hivyo kwa siri. Maisha yangu yaige daima sadaka Yako kamilifu ili nizidi kufanana Nawe kila siku. Yesu, nakutumainia.
Kuwasamehe Wengine
Alhamisi ya Juma la Kumi na Moja la Mwaka
“Mkiwasamehe wengine makosa yao, Baba yenu wa mbinguni atawasamehe. Lakini msipowasamehe wengine, wala Baba yenu hatawasamehe makosa yenu.” Mathayo 6:14–15
Kwa kweli inastaajabisha kuona jinsi Bwana wetu anavyotuhimiza mara nyingi kusamehe. Sehemu kubwa ya Mahubiri ya Yesu ya Mlimani, ambayo tumekuwa tukiyasoma juma hili lote, inatuita daima kuwaonyesha wengine huruma na kuwasamehe. Na katika kifungu hicho hapo juu kutoka mwisho wa Injili ya leo, Yesu anatueleza matokeo ya kutotii mahimizo Yake.
Kifungu hiki ni kama nyongeza ya sala ya “Baba Yetu” inayokitangulia moja kwa moja. Sala ya Baba Yetu inatupa maombi saba, mojawapo likiwa “utusamehe makosa yetu, kama nasi tunavyowasamehe waliotukosea.” Inavutia kutambua kwamba mara tu Yesu alipotufundisha sala hii yenye maombi saba, alisisitiza tena mojawapo ya maombi hayo kwa kulirudia, kama inavyoonekana katika kifungu kilichonukuliwa hapo juu. Msisitizo huu wa ziada unapaswa kutuhakikishia uzito wa ombi hili.
Mwanzoni, Yesu anatuambia tu tuombe msamaha “kama nasi tunavyosamehe.” Lakini kisha anaweka wazi kwamba tusipofanya hivyo, sisi wenyewe hatutasamehewa. Hili linapaswa kutuchochea sana kufanya kila jitihada inayowezekana kuwasamehe wengine kabisa kutoka ndani kabisa ya mioyo yetu.
Ni nani unayehitaji kumsamehe? Wakati mwingine, kusamehe kunaweza kuwa jambo linalotatanisha. Kusamehe kunatatanisha pale hisia zetu zisipoendana na uamuzi tunaofanya kwa utashi wetu. Ni jambo la kawaida kwamba tunapofanya uamuzi wa ndani wa kumsamehe mtu mwingine, bado tunahisi hasira dhidi yake. Lakini hisia hizi zisizo na mpangilio unaofaa hazipaswi kutuzuia, wala hatupaswi kuziruhusu zitutie shaka kuhusu kile tunachohitaji kufanya. Kusamehe kwanza kabisa ni tendo la utashi. Ni uamuzi unaofanywa kwa sala wa kumwambia mwingine kwamba humhesabii dhambi yake dhidi yake. Kusamehe si kujifanya kwamba hakuna dhambi iliyotendwa. Kinyume chake, kama hakuna dhambi iliyotendwa, basi kusingekuwa na haja ya msamaha. Kwa hiyo, tendo lenyewe la kusamehe pia ni kukiri dhambi inayohitaji kusamehewa.
Unapofanya uamuzi wa kumsamehe mtu mwingine, na ikiwa hisia zako haziendani mara moja na uamuzi huo, endelea kumsamehe moyoni mwako. Mwombee. Jitahidi kubadili namna unavyomfikiria. Usiendelee kutafakari maumivu aliyokusababishia. Badala yake, fikiria hadhi yake kama mtu, upendo ambao Mungu anao kwake, na upendo ambao unapaswa kuendelea kuukuza kwa ajili yake. Samehe, samehe, na usamehe tena. Usiache kamwe wala usichoke kamwe kutenda tendo hili la huruma. Ukifanya hivyo, huenda hata ukagundua kwamba hatimaye hisia zako na misukumo yako ya ndani vinaendana na uamuzi ulioufanya.
Tafakari leo juu ya hisia zozote za hasira ambazo bado zinadumu ndani yako. Zikabili hisia hizo kwa kufanya uamuzi huru na wa dhati kabisa wa kumsamehe mtu uliyemkasirikia. Fanya hivyo sasa, baadaye leo, kesho, na uendelee kufanya hivyo. Chukua hatua thabiti dhidi ya hasira na uchungu kwa kuvishinda kwa tendo lako binafsi la kusamehe, nawe utaona kwamba Mungu ataanza kukuweka huru kutoka katika mzigo mzito unaotokana na kutosamehe.
Bwana wangu mwenye kusamehe, Wewe unanijalia msamaha mkamilifu na kuniita niwatendee wengine vivyo hivyo. Ninaomba msamaha Wako katika maisha yangu. Ninasikitika kwa dhambi yangu na kuomba huruma Yako. Kwa zawadi hii takatifu, nakuahidi leo kumsamehe kila mtu aliyenikosea. Ninawasamehe hasa wale ambao bado nina hasira nao. Uniweke huru kutoka katika hasira hii, Bwana mpendwa, ili nipate matunda yote ya huruma Yako katika maisha yangu. Yesu, nakutumainia.
Nia Zako Maishani
Ijumaa ya Wiki ya Kumi na Moja ya Mwaka
“Taa ya mwili ni jicho. Ikiwa jicho lako ni zima, mwili wako wote utajaa nuru; lakini ikiwa jicho lako ni baya, mwili wako wote utakuwa gizani. Na ikiwa nuru iliyo ndani yako ni giza, giza hilo litakuwa kubwa namna gani.” Mathayo 6:22–23
Kila kifungu cha Maandiko Matakatifu, kwa maana ya kiroho, kinaweza kutufundisha mambo mengi. Mtakatifu Tomaso wa Akwino, katika ufafanuzi wake wa Injili ya Mathayo, anatoa tafsiri mojawapo ya kifungu kilichonukuliwa hapo juu kwa kusema kwamba “jicho” katika kifungu hiki linamaanisha nia yako, na “mwili wako wote” unamaanisha matendo yako yote yanayotokana na nia yako. Kwa hiyo, nia zako zinapoendana na mapenzi ya Mungu, matendo yanayofuata yataendana nayo pia. Hili ni fundisho la kutekelezeka na lenye manufaa sana katika safari yako ya kuelekea utakatifu.
Kwa mwanga huu tunaoupata kutoka kwa Mtakatifu Tomaso, lazima tuzichunguze nia zetu kwa uaminifu na kwa ukamilifu. Nia zako maishani ni zipi? Ni rahisi kwetu kuwa na nia mbalimbali zinazoweza kuonekana kuwa njema, pamoja na nyingine zilizo kinyume na mapenzi ya Mungu, bila hata kutambua. Wakati fulani tunaweza kuwa na nia ya kupata usingizi mzuri usiku. Au kuwa na nia ya kufurahi pamoja na familia na marafiki siku fulani. Au tunaweza kuwa na nia ya kupika chakula kizuri, kusafisha nyumba, kufanya vizuri kazini, na kadhalika. Kuna nia nyingi za muda mfupi ambazo ni njema na ni sehemu ya kawaida ya maisha ya kila siku. Hata hivyo, nia muhimu zaidi ya kuichunguza ni ile iliyo ndani zaidi kuliko nyingine zote. Ni nia ipi iliyo kiini, msingi na nguzo kuu inayoongoza maisha yako?
Nia kuu unayopaswa kujitahidi kuwa nayo ni kumpa Mungu utukufu mkuu iwezekanavyo katika yote unayofanya. Kumpa Mungu utukufu kunatimizwa unapomchagua Yeye na mapenzi Yake matakatifu juu ya kila kitu kingine maishani. Hii inapokuwa nia ya ndani zaidi na ya msingi kabisa katika maisha yako, kila kitu kingine kitatokana nayo. Nia na matendo mengine yote yataendana na lengo hili kuu na kusaidia kulitimiza. Lakini unapokuwa na “nia za kwanza” nyingine katika ngazi hiyo ya msingi kabisa, basi nia na matendo yako mengine yote yatapotoshwa na kuelekezwa bila mpangilio unaofaa.
Tafakari leo juu ya nia ya msingi kabisa uliyo nayo maishani. Kufanya hivyo kutahitaji tafakari ya ndani na uaminifu kwa kiwango kikubwa. Kutakuhitaji uchunguze kwa makini mambo mengi yanayokusukuma kutenda na maamuzi unayofanya kila siku. Tafakari juu ya kusudi kuu la maisha yako, ambalo lazima liwe kumpa Mungu utukufu mkuu iwezekanavyo kwa kuchagua na kuishi mapenzi Yake makamilifu. Je, matendo yako yote ya kila siku yanaendana na lengo hili la mwisho? Jitoe kwa kazi takatifu ya kuchunguza matendo yako yote kwa mwanga huu ili ulitimize kwa ukamilifu zaidi kusudi uliloumbiwa.
Mungu wa utukufu wote, Wewe peke Yako unastahili sifa zangu zote. Mapenzi Yako pekee yanapaswa kuwa msingi wa yote ninayochagua maishani. Unipe utambuzi wa kiroho ninaohitaji ili nichunguze kwa kina yote yanayonisukuma kutenda na nia zangu zote za ndani kabisa maishani. Nia zangu zote na matendo yangu yote yawe na lengo la kukutukuza milele. Yesu, nakutumainia.
Kujitoa kwa Moyo Usiogawanyika
Jumamosi ya Wiki ya Kumi na Moja ya Mwaka
Yesu aliwaambia wanafunzi wake: “Hakuna anayeweza kuwatumikia mabwana wawili. Ama atamchukia mmoja na kumpenda mwingine, au atashikamana na mmoja na kumdharau mwingine. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali.” Mathayo 6:24
Mamona ni neno jingine linalomaanisha fedha. Yesu anaweka wazi kwamba lazima uchague kumtumikia Mungu au fedha, lakini si wote wawili. Moyo uliogawanyika hautoshi. Mtakatifu Yohane wa Msalaba, katika kitabu chake mashuhuri cha kiroho “Kupanda Mlima Karmeli,” anaeleza jambo linalofanana na hilo. Anasema kwamba matamanio yetu lazima yatakaswe kabisa hadi kufikia hatua ambayo tunachotamani pekee ni Mungu na mapenzi Yake matakatifu. Kila tamanio jingine maishani lazima liondolewe kwa utakaso ili tujitoe kwa Mungu pekee. Je, hii inamaanisha kwamba Mungu, na Mungu peke Yake, ndiye anayepaswa kuelekezewa upendo wetu wote? Ndiyo, hakika. Lakini ukweli huo lazima ueleweke kwa usahihi.
Tunapofikiria wito tuliopewa na Mungu wa kupenda, ni kweli kwamba hatupaswi kumpenda Mungu tu, bali pia mambo mengine mengi maishani. Tunapaswa kuwapenda watu wa familia zetu, marafiki, majirani, na hata maadui zetu. Tunatumaini pia kwamba tunapenda mambo mengine katika maisha yetu, kama vile wito wetu, kazi yetu, nyumba yetu, shughuli fulani ya kujiburudisha, na kadhalika. Basi, tunawezaje kumpenda Mungu kwa kujitoa Kwake pekee, wakati pia tuna mambo mengine mengi tunayopaswa kuyapenda?
Jibu ni rahisi sana. Upendo kwa Mungu una sifa hii: tunapomfanya Mungu kuwa mlengwa pekee wa upendo wetu na kujitoa kwetu, upendo tulio nao kwa Mungu utafurika kwa namna ipitayo maumbile. Hii ndiyo asili ya upendo kwa Mungu. Tunapompenda Mungu, tutagundua kwamba anatuita tumpende kwa kuwapenda watu wengine na hata mambo mbalimbali katika maisha yetu. Tunapopenda yale ambayo Mungu anataka tuyapende, na tunapoonyesha upendo wetu kwa yote yaliyo katika mapenzi ya Mungu, bado tunampenda Mungu kwa moyo wetu wote, akili yetu yote, roho yetu yote na nguvu zetu zote.
Lakini turudi kwenye kifungu chetu cha Maandiko Matakatifu hapo juu. Kwa nini hatuwezi kumpenda Mungu na fedha? “Mamona” katika kifungu hiki lazima aeleweke kuwa ni upendo unaogeuka kuwa mshikamano na tamaa visivyofaa. Tunaweza “kuzipenda” fedha kwa kuruhusu tamaa yetu ya kuzipata ipotoke na hivyo kuyaondoa mapenzi ya Mungu katika “upendo” huo. Fedha si mbaya zinapotumiwa tu kulingana na mapenzi ya Mungu. Katika hali hiyo, fedha tunazotumia zitampa Mungu utukufu mkubwa. Lakini fedha, au kitu kingine chochote tunachokitamani, kinapoanza kana kwamba kujitawala chenyewe, basi tamaa hiyo itapingana na upendo wetu kwa Mungu. Kumpenda Mungu na Mungu peke yake kunamaanisha kwamba tunampenda Mungu na vyote anavyotaka tuvipende maishani.
Tafakari leo juu ya umuhimu wa kujitoa kwa Mungu pekee. Unapojitoa kwa upendo huu wa pekee, fikiria pia ni nani na ni vitu gani Mungu anakuita uvipende ndani Yake na kwa njia Yake. Mapenzi Yake makamilifu yanakuongoza wapi, na unaitwaje kuonyesha upendo wako kwa Mungu kwa kuwapenda wengine? Fikiria pia namna zozote ambazo umeruhusu mshikamano usiofaa na fedha au kitu kingine chochote maishani ukukengeushe kutoka kwenye kusudi pekee na la mwisho la maisha yako. Mruhusu Mungu autakase moyo wako kwa kuondoa tamaa hizo zisizofaa na “mapendo” hayo ya uongo, ili uwe huru kupenda kama ulivyoumbwa kupenda.
Bwana wangu na Mungu wangu, Wewe unastahili upendo wangu wote. Wewe na Wewe peke Yako unapaswa kuwa kiini pekee cha upendo wangu wote. Ninapokupenda, Bwana mpendwa, nisaidie kutambua yote ambayo mapenzi Yako yananielekeza kuyapenda zaidi, na yote ambayo mapenzi Yako yananiita nijitenge nayo. Nichague Wewe tu na yale yaliyomo katika mapenzi Yako matakatifu na makamilifu. Yesu, nakutumainia.
Juzuu zote 4 zinapatikana kama vitabu vya jalada laini & vya kielektroniki!
Amazon – Google Play – iTunes – Barnes and Noble