मराठी

ईस्टर रविवार

फ्रान्चेस्को बुओनेरी यांचे ‘पुनरुत्थान’

ईस्टर रविवार—महाउत्सव

इ.स. सु. 33
उपासनाविधीचा रंग: पांढरा
आवृत्ती: संपूर्ण – संक्षिप्त

पॉडकास्ट वाहिन्या:
ॲपल – स्पॉटिफाय – आयहर्ट – गूगल – ऑडिबल

उद्धरण:
उल्लास करा, स्वर्गीय सैन्यांनो, उल्लास करा! देवाच्या सेवेतील देवदूतांनो, उल्लास करा! आपल्या सामर्थ्यवान राजाचा विजय तारणाच्या तुतारीने मोठ्या निनादात जाहीर करावा! पृथ्वी आनंदित होवो! तिच्या सनातन राजाच्या प्रकाशाने ती तेजाळली आहे, त्याच्या गौरवाने ती भरून गेली आहे. काळोख आणि अंधार संपला आहे, हे जाणून पृथ्वीचे सारे कोपरे आनंदित होवोत. माता ख्रिस्तसभा देखील हर्षित होवो, कारण ती त्याच्या गौरवाच्या लखलखत्या तेजाने नटली आहे. लोकांच्या बुलंद स्वरांनी भरलेले हे पवित्र देऊळ आनंदाने दुमदुमून जावो… ~ ‘एक्ससुल्तेत’ या ईस्टरच्या स्तुतिगीतातील उतारा

चिंतन: आजचा हा गौरवशाली महाउत्सव सर्व आनंद, परिपूर्ती, सुख आणि गौरव यांचे अंतिम कारण आहे. येशूने केवळ क्रुसावर मरण पत्करून मृत्यूचा नाश केला असता, तर एक गोष्ट उरली असती: जीवन पुन्हा मिळणे, तेही रूपांतरित आणि गौरवमय स्वरूपात. ईस्टर म्हणजे केवळ पापांची क्षमा नव्हे; ख्रिस्ताबरोबर मरणाऱ्या आणि पुन्हा उठणाऱ्या प्रत्येक मानवी आत्म्याला या काळात आणि अनंतकाळात गौरव प्राप्त होणे, हाही ईस्टरचा अर्थ आहे. शुभवर्तमानाकडे लक्ष देऊन येशूने दिलेल्या अनेक शिकवणींचा आणि त्याने घालून दिलेल्या आदर्शाचा विचार केला, तर क्रुसाचा संदेश कठीण आणि ईस्टरचा संदेश सहज स्वीकारण्यासारखा आहे, असे अनेकदा मानले जाते. पण खरेच तसे आहे का?

येशूच्या शिकवणीतून आणि त्याने स्वतः जगून दाखवलेल्या उदाहरणातून आपल्याला मिळणारा क्रुसाचा संदेश नक्कीच आव्हानात्मक आहे. आपल्यापैकी प्रत्येकाला आपले जीवन पित्याच्या इच्छेला तितक्याच निःस्वार्थपणे आणि पूर्णपणे समर्पित करण्याचे आवाहन आहे. आपण प्रत्येकाने स्वतःसाठी जगणे पूर्णपणे सोडून दिले पाहिजे. प्रत्येक पाप, पापाची प्रत्येक आसक्ती, प्रत्येक वाईट सवय, प्रत्येक सांसारिक विचार आणि एकमेव देव सोडून इतर सर्व गोष्टींपासून आपण शुद्ध झाले पाहिजे. ख्रिस्ताबरोबर मरण्याचे आणि त्याचा क्रूस स्वीकारण्याचे आपले पाचारण संतांना जसे स्पष्टपणे समजले, तसे जेव्हा ख्रिस्तीजनांना समजते, तेव्हा ख्रिस्तामध्ये आणि ख्रिस्ताबरोबर मरण्याचे हे काम इतके कठीण आणि अशक्यप्राय वाटू शकते की ते भारावून जातात.

पुनरुत्थानाचा संदेश स्वीकारणे सोपे आहे, असे म्हणण्याचा मोह होऊ शकतो. ख्रिस्तातील नवे जीवन, परिपूर्ण आनंद, संपूर्ण रूपांतर आणि स्वर्गातील शाश्वत परमसुख—हे सारे सुरुवातीला सहज स्वीकारण्यासारखे वाटते. पण ईस्टरचे गहन सत्य आपल्यासमोर एक आव्हान ठेवते: ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानात सहभागी होणे म्हणजे काय, याची आपल्याला आज असलेली समज त्या सत्याची केवळ एक अत्यंत पुसट छाया आहे, याची आपण खात्री बाळगू शकतो. खरे तर, पुनरुत्थानामुळे ज्या गौरवात सहभागी होण्यासाठी आपल्याला बोलावले आहे, तो गौरव काय आहे हे समजून घेण्याच्या जवळ या जीवनात फार थोडे लोक पोहोचले आहेत. असिसीचे संत फ्रान्सिस, सिएनाची संत कॅथरीन, क्रुसाचे संत योहान आणि लिझियूची संत तेरेझ ही त्यांपैकी काही नावे. पृथ्वीवर असतानाच त्यांनी ईस्टरच्या रहस्याचा गाभा जाणला. गहन प्रार्थना, प्रायश्चित्त आणि देव व शेजाऱ्यावरील प्रेम यांचे जीवन जगून ते ख्रिस्ताबरोबर पूर्णपणे मरण पावले आणि त्यांचे आत्मे परमपवित्र त्रैक्याशी पूर्णपणे एकरूप झाले. केवळ याच मार्गाने त्यांना हे आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त झाले.

ईस्टर साजरा करताना एक गोष्ट जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे: ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाद्वारे आपल्याला जे काही देण्याचे वचन मिळाले आहे, ते सर्व आपल्याला अजून माहीत नाही. निदान एवढे जरी आपल्याला उमगले, तरी आपल्या आध्यात्मिक ओढीतून ते जाणून घेण्याची भूक निर्माण होईल. ख्रिस्तीजन बरेचदा शुभवर्तमानाची अगदी प्राथमिक समज पुरेशी मानून आयुष्य घालवतात. देव मनुष्य झाला, त्याने मानवी जीवन जगले, अनुयायी एकत्र केले, शिकवण दिली आणि चमत्कार केले, क्रुसावर मरण पत्करले, पुन्हा उठला, स्वर्गात आरूढ झाला आणि त्याने पवित्र आत्म्याला पाठवले, हे आपल्याला माहीत आहे. शिवाय, आपण त्याच्या कृपेत राहिलो, तर मृत्यूनंतर आपल्याला स्वर्गात वाटा मिळेल, या त्याच्या वचनावर आपण आशा ठेवतो. पण संतांना याच जीवनात जे संपूर्ण सत्य उमगले, त्याच्या तुलनेत ही समज अत्यंत अपुरी आहे. आपल्या आत्म्याची सर्व शक्ती लावून आपण संतांना लाभलेली हीच समज मिळवण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे.

ख्रिस्ताच्या नव्या जीवनात सहभागी होणे म्हणजे काय? पुनरुत्थानाच्या गौरवात सहभागी होणे म्हणजे काय? या जीवनात गौरवाच्या सर्वोच्च पातळीपर्यंत पोहोचलेल्यांना स्वर्ग कसा असेल आणि जे केवळ मूलभूत गोष्टी करतात त्यांना तो कसा असेल? अंतिम न्यायासाठी येशू आपल्या संपूर्ण गौरवात परत येईल, तेव्हा नवे आकाश आणि नवी पृथ्वी कशी असतील? या प्रश्नांवर तुम्ही कधी खोलवर चिंतन केले नसेल आणि त्यांचा शोध घेतला नसेल, तर हे लक्षात घ्या: तुम्हाला मिळणारी उत्तरे तुमच्या कल्पनेपेक्षाही अधिक गौरवशाली आहेत. म्हणजे, तुम्ही शांतपणे बसून सर्वांत उत्तम आणि गौरवशाली जीवनाची कल्पना करण्यात अख्खा दिवस घालवलात, स्वर्गातील सुख आणि परिपूर्ण आनंद यांचे चित्र मनात उभे करण्याचा प्रयत्न केलात, तरी प्रत्यक्ष सत्याच्या जवळपासही तुमची कल्पना पोहोचणार नाही, याची खात्री बाळगा. आपल्याला नम्र करणाऱ्या या सत्याने तुम्ही निराश होऊ नका. उलट, जे अजून माहीत नाही ते जाणून घेण्याची इच्छा तुमच्या सदसद्विवेकबुद्धीत जागी व्हावी. हीच पहिली पायरी आहे.

ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानात पूर्णपणे सहभागी होण्याचा आनंद किती गहन आणि व्यापक आहे, याची आध्यात्मिक जाणीव देवाने स्वतः थेट कृपा प्रदान केल्यानेच आपल्याला होऊ शकते. कृपेने लाभलेले हे ज्ञान जेव्हा एखाद्या आत्म्याला प्राप्त होते, तेव्हा तो विस्मयाने आणि श्रद्धायुक्त आदराने इतका भारावून जातो की अगदी लहानसे पाप करणेसुद्धा निव्वळ मूर्खपणाचे आहे आणि त्या वाटेने गेल्यास सर्वस्व गमवावे लागते, हे त्याला उमगते. या जगात मिळू शकणारे सारे काही—सर्व सुखसोयी, संपत्ती, सत्ता आणि प्रतिष्ठा—मिळाले, तरी पुनरुत्थानात पूर्णपणे सहभागी होणाऱ्या व्यक्तीच्या तुलनेत आपण अत्यंत दुःखीच असू, हे त्याला कळते. खरे मोल एकाच गोष्टीला आहे, हे त्याला उमगते: आपले संपूर्ण जीवन देवाच्या इच्छेला समर्पित करणे, ख्रिस्तासाठी कोणतेही आणि कितीही दुःख सोसण्यास तयार असणे, सेवा करून घेण्याऐवजी सेवा करणे, प्रत्येकाला मनापासून आणि पूर्णपणे क्षमा करणे, आपल्या संपूर्ण अस्तित्वाने प्रेम करणे आणि प्रार्थनेत चित्त एकाग्र करून सदैव देवाच्या सान्निध्यात राहणे.

असे जीवन जगणे अशक्य वाटत असेल, तरी ते अशक्य नाही. देवाशी परिपूर्ण ऐक्य साधण्यासाठी झटणाऱ्यांना कोणते फळ मिळणार आहे, हे आपल्याला उमगत नाही, म्हणूनच ते अशक्य वाटते. ईस्टरचा संदेश आणि रहस्य केवळ चांगले वागणे आणि आनंदी राहणे यांपुरते मर्यादित नाही. मृत्यूनंतर स्वर्ग मिळेल या आशेवर भरवसा ठेवण्यापुरतेही ते मर्यादित नाही. देवाशी ऐक्य साधण्याच्या दिशेने दीर्घ आणि कठीण प्रवास सुरू केला, तरच ईस्टरच्या संदेशाची आणि रहस्याची परिपूर्णता आपल्याला उलगडू शकते. जे हा प्रवास विलंब न लावता सुरू करतात, त्यांनाच तो पूर्ण करण्याची संधी असते. अजून कितीतरी गोष्टी आपल्याला माहीत नाहीत, हे मान्य करून आजच हा प्रवास सुरू करा. देव तुम्हाला कितीतरी गोष्टींसाठी बोलावत आहे आणि तुम्हाला कितीतरी देऊ इच्छित आहे. जीवनातील इतर कोणत्याही गोष्टीपेक्षा ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानात अधिक आनंद आहे. जीवनातील क्षुद्र आणि क्षणभंगुर गोष्टींचे ध्येय ठेवू नका; सर्वोच्च गौरवाचे ध्येय ठेवा. या ईस्टरला पुनरुत्थान समजून घेण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे देव तुम्हाला देऊ इच्छित असलेल्या अधिक उन्नत गौरवात तुम्हाला अधिक पूर्णपणे सहभागी होता येईल.

प्रार्थना: हे माझ्या पुनरुत्थित प्रभू, तू मला ज्या गौरवासाठी बोलावले आहेस, तो समजून घेणे माझ्या नैसर्गिक आकलनशक्तीच्या पलीकडचे आहे. जे आपले जीवन पूर्णपणे, काहीही राखून न ठेवता, तुला समर्पित करतात आणि पित्याच्या इच्छेचे प्रत्येक बाबतीत पालन करतात, त्यांच्यासाठी काय राखून ठेवले आहे, याची मी कल्पनाही करू शकत नाही. अजून कितीतरी गोष्टी मला माहीत नाहीत, याची खोल जाणीव मला दे. तुला अधिक जाणून घेण्याची माझी तहान भागवण्याची उत्कट इच्छा माझ्या आत्म्यात प्रज्वलित कर, म्हणजे येथे पृथ्वीवर असतानाही आणि स्वर्गात सदासर्वकाळ मला पुनरुत्थानाच्या गौरवात अधिक पूर्णपणे सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

हे चिंतन या ग्रंथातून घेतले आहे:

उपासना वर्षातील संत आणि सण
खंड १ ते ४


ईस्टरसाठी प्रार्थनामय चिंतन

ईस्टरच्या अष्टदिनोत्सवासाठी प्रार्थना & चिंतन

जपमाळ – गौरवाची रहस्ये (पवित्र शास्त्रातील उताऱ्यांसह)

दैवी दयेच्या रविवारच्या तयारीसाठी नोव्हेना

ईस्टरच्या अष्टदिनोत्सवासाठी इतर प्रार्थना:

संत फॉस्टिना यांची दैवी दयेची विनवणीमाला

दैवी दयेवरील विश्वास


ईस्टर सप्ताहातील सर्व दैनंदिन चिंतने

दैवी दयेवरील चिंतन

उपासना वर्षातील संत


अधिक वाचन:

कॅथलिक संत & सण: ध्वनिमुद्रण

अमेरिकेतील कॅथलिक धर्माध्यक्षांची परिषद

हॅलो

कॅथलिक उत्तरे

कॅथलिक विश्वकोश

राष्ट्रीय कॅथलिक वार्तापत्र


(संक्षिप्त आवृत्ती)

ईस्टर रविवार—महाउत्सव

ईस्टर हा सर्व आनंदाचा, परिपूर्तीचा आणि गौरवाचा स्रोत आहे. येशूने क्रूसावर मरण पत्करून मृत्यूचा नाश केला असता आणि तेवढेच घडले असते, तर एक गोष्ट उणी राहिली असती—जीवन पुन्हा लाभणे, तेही गौरवमय स्वरूपात. ईस्टरचा अर्थ पापांच्या क्षमेपलीकडे जातो: ख्रिस्ताबरोबर मरण पावणाऱ्या आणि पुन्हा उठणाऱ्या प्रत्येक आत्म्याला या जीवनात आणि अनंतकाळात गौरव प्राप्त होतो. मग क्रूसाचा संदेश कठीण आणि ईस्टरचा संदेश सोपा आहे का?

क्रूस आपल्याला आपले जीवन पित्याच्या इच्छेला समर्पित करण्यासाठी बोलावतो. प्रत्येक पापापासून आणि पापाच्या आसक्तीपासून, प्रत्येक वाईट सवयीपासून आणि सांसारिक विचारापासून, तसेच एकमेव ध्येय असलेल्या देवाव्यतिरिक्त इतर सर्व गोष्टींपासून आपण शुद्ध झाले पाहिजे. ख्रिस्ताबरोबर मरण पत्करण्याचे आणि त्याचा क्रूस स्वीकारण्याचे आपले बोलावणे संतांप्रमाणे आपल्यालाही उमगते, तेव्हा हे कार्य अशक्य वाटू शकते.

ख्रिस्तातील नवे जीवन, परिपूर्ण आनंद, संपूर्ण परिवर्तन आणि स्वर्गातील शाश्वत परमसुख यांचा स्वीकार करणे सोपे वाटते. पण ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानात सहभागी होणे म्हणजे काय, याची आपल्याला असलेली समज ही त्या वास्तवाची केवळ सावली आहे, हे निश्चित. पुनरुत्थान आपल्याला ज्या गौरवासाठी बोलावते, तो समजून घेण्याच्या जवळ फार थोडे लोक पोहोचले आहेत. असीसीचे संत फ्रान्सिस, सिएनाची संत कॅथरीन, क्रूसाचे संत योहान आणि लिझियूची संत तेरेझ या संतांनी पृथ्वीवर असतानाच ईस्टरच्या रहस्याचा गाभा जाणला. त्यांनी गाढ प्रार्थनेत, प्रायश्चित्तात आणि देव व शेजारी यांच्यावरील प्रेमात जीवन व्यतीत करून ख्रिस्ताबरोबर पूर्णपणे मरण पत्करले. अशा जीवनामुळे त्यांचे आत्मे परमपवित्र त्रित्वाशी पूर्णपणे एकरूप झाले.

ईस्टर साजरा करताना आपण हे लक्षात ठेवले पाहिजे की ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानाद्वारे आपल्याला जे काही देण्याचे वचन दिले आहे, ते सर्व आपल्याला अजून समजलेले नाही. आपल्या आध्यात्मिक ओढीतून ते ज्ञान मिळवण्याची भूक आपल्यात जागी झाली पाहिजे. अनेकदा ख्रिस्ती लोक सुवार्तेच्या प्राथमिक आकलनावरच समाधान मानून आयुष्य घालवतात. देव मानव झाला, त्याने शिकवले, चमत्कार केले, क्रूसावर मरण पत्करले, तो पुन्हा उठला, स्वर्गात आरोहण केले आणि त्याने पवित्र आत्म्याला पाठवले, हे आपल्याला माहीत आहे. आपण त्याच्या कृपेत राहिलो, तर मृत्यूनंतर स्वर्गीय जीवनात सहभागी होऊ, या त्याच्या वचनावर आपण आशा ठेवतो. पण संतांना जे उमगले आणि जे जाणून घेण्याचा आपण प्रयत्न केला पाहिजे, त्याच्या तुलनेत आपली ही समज फारच तोकडी आहे.

ख्रिस्ताच्या नवजीवनात आणि त्याच्या पुनरुत्थानाच्या गौरवात आपण कसे सहभागी होतो? या जीवनात गौरवाची सर्वोच्च शिखरे गाठणाऱ्यांना स्वर्ग कसा असेल आणि केवळ आवश्यक तेवढेच करणाऱ्यांना तो कसा असेल? अंतिम न्यायासाठी येशू पुन्हा येईल तेव्हा नवे आकाश आणि नवी पृथ्वी कशी असतील? या प्रश्नांवर तुम्ही कधी सखोल चिंतन केले नसेल, तर हे लक्षात ठेवा: गौरवशाली उत्तरे तुमची वाट पाहत आहेत.

देवाने आपल्या अंतःकरणात थेट कृपा ओतली तरच ख्रिस्ताच्या पुनरुत्थानात पूर्णपणे सहभागी होण्याचा आनंद आपल्याला उमगू शकतो. देवाने दिलेले हे ज्ञान आत्म्याला प्राप्त होते, तेव्हा अगदी लहानसे पाप करणेही मूर्खपणाचे आहे आणि तो सर्वस्व गमावण्याचा मार्ग आहे, हे त्याला कळते. पुनरुत्थानात पूर्णपणे सहभागी होण्याच्या तुलनेत जगातील सर्व सुखसोयी आणि मानसन्मान मिळवणे किती क्षुल्लक आहे, हे त्याला उमगते. आपले जीवन देवाच्या इच्छेला पूर्णपणे समर्पित करणे, ख्रिस्तासाठी कोणतेही दुःख सोसण्यास तयार असणे, मनापासून सेवा करणे, सर्वांना पूर्णपणे क्षमा करणे, आपल्या संपूर्ण अस्तित्वाने प्रेम करणे आणि प्रार्थनेत अंतर्मुख होऊन देवाच्या सान्निध्यात राहणे, हाच जीवनाचा खरा आणि सार्थ उद्देश आहे, हे त्याला समजते.

देवाशी एकरूप होण्याचा दीर्घ आणि कठीण प्रवास आपण सुरू केला, तरच आपल्याला ईस्टरचा संदेश आणि रहस्य समजू शकते. जे हा प्रवास विलंब न करता सुरू करतात, त्यांनाच तो पूर्ण करण्याची संधी असते. देव तुम्हाला कितीतरी गोष्टींसाठी बोलावत आहे आणि त्याला तुम्हाला कितीतरी काही द्यायचे आहे. जीवनातील क्षुल्लक आणि क्षणभंगुर गोष्टींचे ध्येय ठेवू नका; गौरवाची सर्वोच्च शिखरे गाठण्याचे ध्येय ठेवा. या ईस्टरला पुनरुत्थान समजून घेण्याचा प्रयत्न करा, म्हणजे देव तुम्हाला बहाल करू इच्छित असलेल्या अधिक उन्नत गौरवात तुम्हाला अधिक पूर्णपणे सहभागी होता येईल.

हे माझ्या पुनरुत्थित प्रभू, ज्या गौरवासाठी तू मला बोलावले आहेस, तो माझ्या आकलनापलीकडचा आहे. तुला अधिक जाणून घेण्याची उत्कट इच्छा माझ्या आत्म्यात प्रज्वलित कर, म्हणजे या पृथ्वीवरील जीवनात आणि स्वर्गात अनंतकाळ तुझ्या पुनरुत्थानाच्या गौरवात मला अधिक पूर्णपणे सहभागी होता येईल. हे येशू, माझा तुझ्यावर विश्वास आहे.

पूर्ण आवृत्तीकडे परत जा