የቱር ቅዱስ ማርቲን

አንቶኒ ቫን ዳይክ፣ የቅጂ መብት ገደብ የሌለበት፣ በዊኪሚዲያ ኮመንስ በኩል

ኖቬምበር 11፦ የቱር ቅዱስ ማርቲን፣ ጳጳስ—መታሰቢያ

316 ወይም 336–397
የለማኞች፣ የፈረሰኛ ጦር፣ የፈረስ ጋላቢዎች፣ የዝይዎች፣ የፈረሶች፣ የማደሪያ ቤት ባለቤቶች፣ የጳጳሱ የስዊስ ዘበኞች፣ የጦር ሠራዊት ስንቅና ቁሳቁስ ኃላፊዎች፣ ከአልኮል ሱስ ነፃ የወጡ ሰዎች፣ የወታደሮች፣ የልብስ ሰፊዎችና የወይን ጠጅ አምራቾች ጠባቂ ቅዱስ
ከአልኮል ሱስና ከድህነት ለመዳን ምልጃው ይጠየቃል
የቅዱሳን ጉዳዮች ጉባኤ ከመቋቋሙ በፊት በቅድስና የታወጀ
የቅዳሴ ቀለም፦ ነጭ
ቅጂ፦ ሙሉ – አጭር

የፖድካስት ቻናሎች፦
አፕል – ስፖቲፋይ – አይሃርት – ኦዲብል

ጥቅስ፦
እንዲህም ሆነ፤ በአንድ ወቅት፣ ከመሣሪያዎቹና ከተራው የውትድርና ልብሱ በስተቀር ሌላ ነገር ሳይኖረው፣ ከወትሮው እጅግ በከፋና ኃይለኛው ብርድ ለብዙዎች ሞት ምክንያት በሆነበት በረዷማ ወቅት አጋማሽ፣ በአሚየን ከተማ በር ላይ ልብስ የሌለው አንድ ድሃ አገኘ። ድሃው አላፊዎች እንዲራሩለት ይለምን ነበር፤ ሁሉም ግን ያንን ጎስቋላ ሰው ሳይመለከቱት ያልፉ ነበር። በዚህ ጊዜ፣ እግዚአብሔር የሞላበት ሰው የነበረው ማርቲን፣ ሌሎች ያልራሩለት ይህ ሰው በዚህ ረገድ ለእርሱ እንደተተወለት ተረዳ። ግን ምን ያድርግ? ከለበሰው ካባ በስተቀር ምንም አልነበረውም፤ ምክንያቱም ሌሎቹን ልብሶቹን አስቀድሞ ለተመሳሳይ ዓላማ ሰጥቶ ነበር። ስለዚህ የታጠቀውን ሰይፍ አውጥቶ ካባውን በሁለት እኩል ክፍል ቆረጠው፤ አንዱን ክፍል ለድሃው ሰጥቶ፣ የቀረውን ደግሞ እርሱ ለበሰ። ~በሱልፒሲዩስ ሴቬሩስ ከተጻፈው «የቅዱስ ማርቲን ሕይወት» የተወሰደ

ማሰላሰያ፦ የቱር ቅዱስ ማርቲን በአውሮፓ ታሪክ ከሁሉ ይበልጥ ከተከበሩና ከተወደዱ ቅዱሳን አንዱ የሆነው በሁለት ዋና ምክንያቶች ነው፤ የላቀ የቅድስና ሕይወት ኖሯል፣ አንድ ሰውም ይህን ሁሉ በጽሑፍ አስፍሮታል። ሱልፒሲዩስ ሴቬሩስ በጳጳስ ማርቲን አገልግሎት አማካይነት ወደ ክርስትና የተመለሰ ሀብታም ሰው እንደነበረ ይታመናል። ከዚያም ካህን ሆነ፤ ጳጳስ ማርቲንን ከመሞቱ በፊት አነጋግሮ፣ ስለ ማርቲን አስደናቂ ሕይወት መጽሐፍ ጻፈ። መጽሐፉ ደጋግሞ እየተገለበጠ፣ ለብዙ መቶ ዓመታት ለገዳማውያንም ሆነ ለምእመናን ከተለመዱት ዋና ዋና የንባብ መጻሕፍት አንዱ ሆነ። ማርቲን በሰፊው ተወዳጅ በመሆኑም ብዙ ቤተ ክርስቲያናትና ገዳማት በስሙ ተሰይመዋል።

ማርቲን በሮማ ግዛት ውስጥ፣ በፓኖኒያ አውራጃ በነበረችው ሳባሪያ፣ በዛሬዋ ሃንጋሪ ሶምባትሄይ ተወለደ። አንዳንድ ጥንታዊ መዛግብት በ316 እንደተወለደ ሲገልጹ፣ ሌሎች ደግሞ በ336 እንደተወለደ ይገልጻሉ። ማርቲን ገና ልጅ ሳለ፣ ቤተሰቡ በሰሜን ጣሊያን ወደምትገኘው ቲኪኑም፣ የዛሬዋ ፓቪያ ተዛወረ። የተወለደው በሮማ ግዛት ውስጥ ወሳኝ ለውጥ በሚካሄድበት ዘመን ነበር። በ313፣ ንጉሠ ነገሥት ቆስጠንጢኖስ ክርስትናን በሕግ የፈቀደውን የሚላን አዋጅ አወጣ። ከዚያም ቆስጠንጢኖስ ራሱ ክርስቲያን ሆነ፤ አረማውያን ሆነው ከቀሩት ይልቅ ለክርስቲያኖች እንደሚያደላም ታወቀ። በዚህም ምክንያት ብዙ ሰዎች ወደ ክርስትና መመለስ ጀመሩ፤ አንዳንዶቹም የተመለሱት በፖለቲካና በኢኮኖሚ ምክንያቶች ነበር።

የማርቲን አባት እስከ ከፍተኛ ወታደራዊ አዛዥነት ማዕረግ የደረሰ ወታደር ነበር። ማርቲን ገና በልጅነቱ ለክርስትና ፍላጎት አደረበት። ወላጆቹ ግን በቅርቡ ሕጋዊ እውቅና ያገኘውን ክርስትና አቃልለው በመመልከት፣ በሮማውያን አረማዊ እምነት ጸኑ። ማርቲን ግን በወላጆቹ ምርጫ አልረካም። ስለዚህ በአሥር ዓመቱ በአካባቢው ወደምትገኘው ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሄዶ ክርስቲያን ለመሆን ጠየቀ። ዕጩ ተጠማቂ ሆኖ ተመዘገበ፤ ከአሥር ዓመት በኋላ ለሚቀበለው ጥምቀትም ረጅሙን የዝግጅት ሂደት ጀመረ። በአሥራ ሁለት ዓመቱ ባሕታዊ እንዲሆን ወላጆቹ እንዲፈቅዱለት ጠየቀ፤ እነርሱ ግን እምቢ አሉት። በአሥራ አምስት ዓመቱ፣ የወታደራዊ መኮንኖች ወንድ ልጆች በሮማ ሠራዊት ውስጥ እንዲመዘገቡ የሚያዝዘውን የመንግሥት ሕግ በመከተል ወታደር ሆነ። ብልሹ ኑሮ በሚኖሩ ብዙ ሰዎች የተከበበ ቢሆንም፣ ማርቲን ለእምነቱ ታማኝ ሆኖ በመልካም ምግባር ኖረ። ንግግሩ ሁልጊዜ አክብሮት የተሞላበት ነበር፤ ሌሎችን በልዩ ደግነት ይይዝ ነበር፤ ብዙ ጊዜም አብዛኛውን ገንዘቡንና ንብረቱን ለድኾች ይሰጥ ነበር። እርሱን ሊያገለግሉ የሚገባቸውን እርሱ በማገልገል ራሱን ያዋርድ ነበር፤ ለጥምቀት የሚያደርገውንም ዝግጅት ቀጠለ።

አንድ ቀን፣ በብርዱ ወቅት አጋማሽ ማርቲን በፈረሱ ተቀምጦ በአንድ ከተማ እያለፈ ሳለ፣ በቂ ልብስ ያልለበሰና በብርድ የሚንቀጠቀጥ ድኻ ሰው አገኘ። ሰውየው ሰዎች እንዲረዱት ይለምን ነበር፣ እነርሱ ግን ችላ ይሉት ነበር። ማርቲን ሊረዳው እንደሚገባ ያውቅ ነበር፤ ነገር ግን ገንዘቡንና ሌሎች ልብሶቹን አስቀድሞ ለችግረኞች ሰጥቶ ነበር። የቀረው በላዩ የደረበው የወታደር ካባ ብቻ ነበር። ስለዚህ ከፈረሱ ወርዶ፣ ሰይፉን መዘዘና ካባውን ለሁለት ቆርጦ ግማሹን ለድኻው ሰጠው። በኋላም ጓደኞቹ ወታደሮች አስቂኝ በሚመስለው አጭር ካባው ሳቁበት። በዚያ ሌሊት ማርቲን ባየው ሕልም፣ ኢየሱስ ያንን ግማሽ ካባ ለብሶ ተገለጠለትና በዙሪያቸው ለነበሩት እጅግ ብዙ መላእክት፣ “ማርቲን ገና ዕጩ ተጠማቂ ብቻ ሆኖ ሳለ አለበሰኝ” አለ። ማርቲን ከእንቅልፉ ሲነቃ ማድረግ ያለበትን አወቀ። ጥምቀትን ጠየቀ፤ በሃያ ዓመቱም ተጠመቀ።

በአንድ ጓደኛው ጥያቄ መሠረት ማርቲን ለሁለት ተጨማሪ ዓመታት በውትድርና ቆየ። አንድ ቀን፣ ወታደሮቹ በማግሥቱ ለሚኖረው ጦርነት እየተዘጋጁ ሳሉ፣ አዛዣቸው የገንዘብ ጉርሻ ያከፋፍል ነበር። ማርቲን ወደ ፊት እንዲቀርብ በተጠራ ጊዜ፣ “እስካሁን ድረስ የእርስዎ ወታደር ሆኜ ኖሬያለሁ። ከእንግዲህ ወዲህ እግዚአብሔርን ላገልግል። ጉርሻዎን ለእርስዎ ለሚዋጋ ሰው ይስጡ። እኔ የክርስቶስ ወታደር ነኝ፤ በጦርነት መሳተፍም ለእኔ ትክክል አይደለም” አለ። በማግሥቱ ወደ ጦርነት ሊገቡ ስለነበር፣ ማርቲን ፈሪ ነው ተብሎ ተከሰሰ። ለዚህ ክስም እንዲህ ብሎ መለሰ፦ “ይህን የማደርገው ከፍርሃት የተነሣ እንደሆነ የሚያምኑ ከሆነ፣ ነገ ትጥቅ ሳልይዝ በጠላት ሰልፍ ፊት እቆማለሁ። በኢየሱስ ያለኝን እምነትና የመስቀልን ምልክት ብቻ መከታ በማድረግ፣ ያለ ጥሩር እጋፈጣቸዋለሁ።” ከዚያም ማርቲን ጦርነቱን እንዲጠብቅ ወደ እስር ቤት ተጣለ። ሆኖም ተቃዋሚው ወገን ሰላም ስለፈለገ፣ ጦርነቱ ፈጽሞ አልተካሄደም። ከዚያ ብዙም ሳይቆይ ማርቲን ከውትድርና ተሰናበተ።

ማርቲን ስለ ታዋቂው ጳጳስ፣ በኋላም ቅዱስ ተብለው ስለሚታወቁት ስለ ፖዋቲዬው ሂላሪ በሰማ ጊዜ፣ በዛሬዋ ፈረንሳይ ወደምትገኘው ፖዋቲዬ ተጓዘ። ከጳጳሱም ጋር ለተወሰነ ጊዜ ቆይቶ ትክክለኛውን እምነት ከእርሳቸው ተማረ። ጳጳስ ሂላሪም ዲያቆን አድርገው ሾሙት፤ አጋንንትን የማስወጣት አገልግሎትም ሰጡት። ጳጳስ ሂላሪ በንጉሠ ነገሥቱ ቤተ መንግሥት ውስጥ የአርዮስን ትምህርት በመቃወማቸው በግዞት ከተባረሩ በኋላ፣ እንዲሁም ዲያቆን ማርቲን አረማዊ ወላጆቹን ወደ ክርስትና ስለመመለስ ሕልም ካየ በኋላ፣ ወደ ትውልድ ከተማው ለመመለስ ወሰነ። በመንገድ ላይ ዘራፊዎች አጠቁት፤ ማን እንደሆነ ሲጠየቅ ግን ለአንዱ ዘራፊ ክርስቲያን እንደሆነ ነገረው። ከዚያም ዲያቆን ማርቲን ወንጌልን ለሰውየው አበሰረው። ሰውየውም ንስሐ ገብቶ ማርቲንን ለቀቀው፤ በኋላም ክርስቲያን ሆነ። ዲያቆን ማርቲን ወደ ቤቱ በደረሰ ጊዜ እናቱን ወደ ክርስትና እምነት መለሳት፣ አባቱን ግን ሊያሳምነው አልቻለም። በትውልድ ከተማው ያሉ ሌሎች ሰዎችም ክርስቲያን ሆኑ።

ዲያቆን ማርቲን የተቃወማቸው አንዳንድ የአርዮስ ተከታይ ካህናት፣ እንዲያውም የአርዮስ ተከታይ የነበሩት የሚላን ሊቀ ጳጳስ ሳይቀሩ፣ ቁጣቸውን ካወረዱበት በኋላ፣ ከአንድ ካህን ጋር በጋሊናራ ደሴት ላይ በብሕትውና ለተወሰነ ጊዜ ኖረ። በዚያም የእፅዋት ቅጠሎችንና የዱር ሥሮችን እየተመገቡ ይኖሩ ነበር። አንድ ቀን ማርቲን በስህተት መርዛማ ሥር በላ፤ ነገር ግን አጥብቆ በጸለየው ጸሎት እግዚአብሔር ፈወሰው።

ዲያቆን ማርቲን፣ ጳጳስ ሂላሪ ከፖዋቲዬ የተባረሩበት የግዞት ጊዜ ማብቃቱን በሰማ ጊዜ፣ በቅዱሱ ጳጳስ አቅራቢያ ወዳለች ከተማ ሄዶ ገዳም መሠረተ። ከዚያም ተነሥቶ በመላው አካባቢ መስበክና ብዙ ተአምራትን ማድረግ ጀመረ። ገና ያልተጠመቀ ዕጩ ተጠማቂን ከሞት አስነሣ። ዕጩ ተጠማቂውም ወደ ሕይወት በተመለሰ ጊዜ፣ ይህ የሆነው በማርቲን ጸሎት እንደሆነ ተናገረ። በሌላ አጋጣሚም ማርቲን ራሱን ሰቅሎ የሞተን ባሪያ ከሞት አስነሣ። 

በ371 ማርቲን በሕዝቡ ስምምነት የቱር ጳጳስ ሆኖ ተመረጠ። መጀመሪያ ይህን ተቃውሞ ለመደበቅ ቢሞክርም፣ በብልሃት ተታልሎ ለጵጵስና ሹመቱ ዝግጅት ወደ ተደረገበት ካቴድራል ተወሰደ። የቱር ጳጳስ ሆኖ ከተሾመ በኋላ፣ ጳጳስ ማርቲን ከከተማው ወጥቶ ከሌሎች ካህናት ጋር የብሕትውና መኖሪያዎችን አቋቋመ፤ በዚያም በጸሎት የተሞላ ሕይወት ኖረ። ለቀጣዮቹ ሃያ ስድስት ዓመታት የብሕትውና ሕይወት ከመኖሩ ጋር ንቁ አገልግሎትም ያከናውን ነበር። በመላው ጎል (ፈረንሳይ) እየተዘዋወረ ሰበከ፣ ብዙዎችን ወደ እምነት መለሰ፣ ተአምራትን አደረገ፣ አጋንንትንም አስወጣ። መናፍቅነቶችን ተቃወመ፤ ከጊዜ በኋላ ቅዱስ የተባለውን የሚላኑን አምብሮስዮስ ከመሳሰሉ በቀናው እምነት ከጸኑ ሌሎች ጳጳሳት ጋር አብሮ ሠራ፤ የአሕዛብን ቤተ አምልኮዎች አፈረሰ፣ በሁሉም ዘንድም ክብር አገኘ። ተቃዋሚዎቹ ይፈሩት ነበር፤ ደጋፊዎቹም አገልግሎቱን በተግባር ባዩ ቁጥር እግዚአብሔርን ያመሰግኑ ነበር።

የቱሩ ቅዱስ ማርቲን የጀግንነት ደረጃ የደረሰ በጎነትና ጥልቅ ጸሎት የተሞላበትን ሕይወት ቢኖርም፣ ሕይወቱና ለእርሱ የሚሰጠው ክብር የቅዱሳንን ታሪኮች ለሌሎች ማካፈል ምን ያህል ጠቃሚ እንደሆነ ያሳያሉ። ከሞቱ በኋላም ሕይወቱ ብዙዎችን ማነቃቃቱን ቀጥሏል። ቅዱስ ማርቲንን ስናከብር፣ እግዚአብሔር የቅዱስ ማርቲንን የሕይወት ታሪክ ጸሐፊ ሱልፒስዮስ ሴቬሩስን እንደተጠቀመበት፣ በእናንተም ሊጠቀምባቸው የሚፈልጋቸውን መንገዶች አሰላስሉ። ስለምታውቁት ቅዱስ መጽሐፍ እንድትጽፉ ባትጠሩም፣ ስለ ቅዱሳን የበለጠ በመማርና ታሪኮቻቸውን ለሌሎች በማካፈል ወንጌልን ማዳረስ የምትችሉባቸውን መንገዶች አስቡ።

ጸሎት፦ የቱሩ ቅዱስ ማርቲን ሆይ፣ ከአሕዛብ ቤተሰብ ብትወለድም፣ እግዚአብሔር ከልጅነትህ ጀምሮ ለልብህ ተናገረ፤ አንተም ሰምተህ ምላሽ ሰጠህ። ቸርነትህ፣ ጥልቅ ጸሎትህና ለጋስነትህ ወደ እግዚአብሔር ያለማቋረጥ እንድትመለስ አደረጉህ፤ ይህም ለሁሉም አርአያ አደረገህ። የእግዚአብሔርን ድምፅ ሁልጊዜ እንዳዳምጥና በሙሉ ልቤ ምላሽ እንድሰጥ እባክህ ጸልይልኝ። የቱሩ ቅዱስ ማርቲን ሆይ፣ ጸልይልኝ። ኢየሱስ ሆይ፣ በአንተ እታመናለሁ።

ማሰላሰያው የተወሰደው ከ፦

የሥርዓተ አምልኮ ዓመቱ ቅዱሳንና በዓላት
ከመጀመሪያው እስከ አራተኛው ቅጽ

የዛሬ ቅዱሳን ሁሉ